Tag Archive | Tập 5 (1947 – 1949)

Thư gửi đồng bào và chiến sĩ khu III (19-12-1947)

Trong cuộc kháng chiến toàn quốc ở Bắc Bộ, khu III là khu đầu tiên ra đương đầu với quân địch. Vì vậy, mà đồng bào và chiến sĩ khu III chịu hy sinh cực khổ hơn hết.

Cũng vì vậy, mà mọi việc khu III tiến bộ nhiều hơn cả.

Mặc dầu nhiều nỗi khó khǎn, đồng bào khu III đã hǎng hái làm tròn những nhiệm vụ tǎng gia sản xuất, bình dân học vụ, tổ chức Liên Việt, v.v..

Vệ quốc quân và dân quân du kích khu III cũng lập được chiến công khá vẻ vang. Anh em công an cũng rất tận tuỵ.

Đó là do sự đoàn kết chặt chẽ của toàn thể đồng bào khu III. Những đồng bào các vùng địch chiếm cũng vẫn giữ vững tinh thần yêu nước, tin tưởng vào sự thắng lợi cuối cùng của ta.

Sang nǎm kháng chiến mới, đồng bào và chiến sĩ khu III phải gắng sức hơn nữa. Đồng bào thì thi nhau làm mọi việc kháng chiến và kiến quốc. Chiến sĩ thì thi đua nhau xung phong giết giặc lập chiến công.

Cán bộ thì thi đua nhau phát triển thêm ưu điểm, sửa chữa hết khuyết điểm (như ham hình thức, kém bí mật, chủ quan, khinh địch, v.v.).

Tôi mong rằng đồng bào và chiến sĩ khu III sẽ cố gắng tranh lấy cái địa vị vẻ vang không những là cho khu kháng chiến trước nhất mà cũng là khu nhiều thắng lợi nhất.

Chào thân ái và quyết thắng
Ngày 19 tháng 12 nǎm 1947
HỒ CHÍ MINH

Sách Lời Hồ Chủ tịch,
Nha Thông tin Việt Nam,
1949, t.2, tr. 52.
cpv.org.vn

Thư gửi đồng bào và chiến sĩ khu X (19-12-1947)

Trong một nǎm kháng chiến vừa qua, khu X đã thành một mặt trận dài từ Lào Cai đến Vĩnh Yên.

Đồng bào và chiến sĩ khu X đã cố gắng làm bổn phận của mình.

Nhưng chúng ta không cốt ca tụng tâng bốc nhau. Mà cốt xét lại kinh nghiệm để phát triển thêm những ưu điểm, sửa chữa các khuyết điểm đặng làm cho kháng chiến chóng thành công.

Mặt trận sông Lô, Vệ quốc quân, dân quân du kích và đồng bào rất hǎng hái cho nên đã thu được một ít nhiều chiến công vẻ vang. Trái lại những mặt trận khác như Lào Cai, Yên Bái thì còn kém. Đó không phải vì đồng bào kém hǎng hái, hoặc là chiến sĩ kém dũng cảm. Nhưng vì ta kế hoạch tổ chức, tuyên truyền, vận động, chưa được đầy đủ, chu đáo. Về mặt dân vận thì khu ta còn xao nhãng. Vì vậy, bước qua nǎm kháng chiến mới, các cơ quan, các đoàn thể, các bộ đội và các cán bộ chính trị cũng như quân sự, cần phải cố gắng hơn nữa. Phải làm thế nào cho cuộc thắng trận vẻ vang ở sông Lô sẽ là bước đầu cho nhiều cuộc thắng trận khác. Phải làm cho khu X thành khu kiểu mẫu về mọi mặt.

Tôi rất mong đồng bào, chiến sĩ và cán bộ khu X sẽ đồng tâm hiệp lực, cố gắng làm trọn nhiệm vụ mà Chính phủ đã giao phó cho mình.

Chào thân ái và quyết thắng
Ngày 19 tháng 12 nǎm 1947
HỒ CHÍ MINH

Sách Lời Hồ Chủ tịch,
Nha Thông tin Việt Nam,
1949, t.2, tr. 53.
cpv.org.vn

Thư gửi đồng bào, Vệ quốc quân, dân quân du kích, cán bộ xung phong cảm tử khu XI (19-12-1947)

Cùng đồng bào và tướng sĩ yêu mến,

Một nǎm qua đồng bào đã chịu biết bao cuộc khủng bố ác liệt, đốt nhà, cướp của, giết người, hiếp dâm của bọn thực dân Pháp cướp nước. Nhưng càng gian nan cực khổ, đồng bào khu XI càng cǎm thù và càng thắt chặt thêm hàng ngũ (phát triển Hội Liên Việt, tǎng gia sản xuất, giúp đỡ bộ đội đánh giặc trừ gian, v.v.).

Anh em Vệ quốc quân và các cấp chiến sĩ đã chịu biết bao sự thiếu thốn cực khổ, nhưng trước cảnh tượng khốn cùng của đồng bào, trước nhiệm vụ bảo vệ non sông đất nước, anh em đã cùng ra lĩnh lấy nhiệm vụ vẻ vang là trừ diệt bọn thực dân và tay sai của chúng.

Cuộc chiến đấu ở Thủ đô và ngoại thành đã chứng thực tinh thần ấy.

Như vậy, tôi có quyền tin rằng: bước qua nǎm kháng chiến mới, đồng bào và chiến sĩ khu XI sẽ đoàn kết hơn, hǎng hái hơn, khu XI sẽ xứng đáng là khu trung ương kháng chiến, xứng đáng với Thủ đô.

Nhân dịp kỷ niệm đầy nǎm kháng chiến toàn quốc, tôi trân trọng khuyên đồng bào và các cấp tướng sĩ hãy kiểm điểm lại thời gian chiến đấu vừa qua, bài trừ khuyết điểm, phát triển ưu điểm để tiến đến những thành tích lừng lẫy hơn. Và muốn thế, phải đặc biệt chú ý tổ chức thật mạnh và nghiêm ngay trong vùng địch kiểm soát, vì tổ chức là lợi khí cốt yếu của chúng ta để đánh bại địch.

Tôi tin rằng đồng bào và tướng sĩ luôn luôn vượt mọi khó khǎn làm trọn nhiệm vụ.

HỒ CHÍ MINH

Viết khoảng ngày 19-12-1947.
Sách Lời Hồ Chủ tịch,
Nha Thông tin Việt Nam, 1949, t.2, tr.54.
cpv.org.vn

Thư gửi đồng bào và tướng sĩ khu XII (19-12-1947)

Cùng đồng bào và các tướng sĩ,

Trong nǎm kháng chiến toàn quốc, đồng bào và tướng sĩ Vệ quốc quân, dân quân du kích khu XII là một đội xung phong. Hy sinh cực khổ càng nhiều, thì đồng bào càng hǎng hái, chiến sĩ càng dũng cảm.

Đó là cái gốc thắng lợi của ta. Nhờ đó mà khu XII đã lập được nhiều chiến công, hoặc to hoặc nhỏ, nhưng đều oanh liệt. Trận Thất Khê vừa rồi là một trong những trận thắng lợi.

Tuy vậy, chúng ta chớ tự kiêu, chớ khinh địch, chớ chủ quan.

Chúng ta phải luôn chuẩn bị, luôn luôn cẩn thận, luôn luôn cố gắng. Địch thất bại trong cuộc tấn công Việt Bắc, có thể sẽ tấn công các khu khác. Khu ta sẽ gặp những lúc gay go hơn nữa. Dù sao với cái tinh thần kiên quyết và cái chí khí quật cường của nhân dân và chiến sĩ khu XII, địch cũng sẽ thất bại một lần nữa.

Tôi trân trọng hứa với đồng bào và chiến sĩ: Chính phủ sẽ đặt tên khu XII là Khu TấT THắNG bao giờ tôi nhận được những báo cáo thắng lợi mới của khu.

Tôi chắc đồng bào và toàn thể chiến sĩ sẽ cố gắng làm cho được và cho xứng đáng cái tên vẻ vang đó.

Chào thân ái và quyết thắng
Ngày 19 tháng 12 nǎm 1947
HỒ CHÍ MINH

Sách Lời Hồ Chủ tịch,
Nha Thông tin Việt Nam,
1949, t.2, tr.55.
cpv.org.vn

Trả lời các nhà báo (19-12-1947)

1- Hỏi: Xin Chủ tịch cho ý kiến của Chủ tịch về kinh nghiệm trong một nǎm kháng chiến toàn quốc vừa qua, về phía bên Pháp và phía bên Việt Nam.

Trả lời : Trong một nǎm kháng chiến vừa qua, về phía Pháp thì kinh tế ngày càng kiệt quệ, quân sự ngày càng khó khǎn.

Về phía ta thì nhân dân ngày càng đoàn kết, quân đội ngày càng tiến bộ. Cũng như trèo núi, Pháp thì xuống dốc có vẻ mạnh bạo, ào ạt, nhưng gần rơi xuống hố. Ta thì lên dốc, có vẻ khó nhọc, gian nan, nhưng càng trèo càng lên đến chỗ thanh cao.

2- Hỏi : Theo ý Chủ tịch, cuộc kháng chiến sang nǎm tới sẽ biến chuyển thế nào?

Trả lời : Trong nǎm sau, cuộc kháng chiến có thể gay go hơn. Mà ngày thắng lợi của ta cũng đến gần hơn.

3- Hỏi : Thưa Cụ, xin Cụ cho biết ý kiến của Cụ về cuộc tấn công mùa đông của địch.

Trả lời : Ai có ít nhiều tri thức quân sự, cũng đoán trước rằng sau mùa mưa địch sẽ tấn công. Địch tấn công trước vào Việt Bắc, chúng sẽ tấn công các khu khác nữa. Song Chính phủ ta đã sẵn cách đối phó. Riêng về Việt Bắc địch đã bị nhiều đòn khá đau như trận Thất Khê và những trận sông Lô.

Trong những trận đó, Vệ quốc quân và dân quân du kích ta tỏ ra rất dũng cảm và rất tiến bộ về mặt chiến thuật, nhân dân rất hǎng hái.

4- Hỏi : Theo Chủ tịch, kết quả cuộc hành quân mùa đông của địch sẽ thế nào?

Trả lời : Cũng như các cuộc hành quân khác, kết quả địch sẽ thất bại, vì:

a) Địch chỉ hoạt động được mấy tháng. Sau mùa mưa thì chúng hết thiên thời.

b) Việt Bắc địa thế hiểm trở quân địch không có địa lợi.

c) Địch càng lan rộng thì người càng thiếu, sức người càng mỏng, chúng dễ bị tiêu diệt, chúng càng đánh lan ra, càng dở thói tham ô tàn nhẫn, càng làm cho đồng bào ta, miền ngược cũng như miền xuôi, đoàn kết chặt chẽ chống lại chúng, thế là địch không có nhân hoà.

5- Hỏi : Vì sao địch cố ý giấu giếm cuộc hành quân mùa đông?

Trả lời : Một là vì chúng mong bưng bít dư luận thế giới và lừa gạt nhân dân nước Pháp. Hai là vì chúng sợ nếu nói rõ ra, về sau thất bại thì khó chối chữa. Dù sao, âm mưu của địch, ta đều biết trước nên ta có thể đối phó một cách bình tĩnh.

6- Hỏi : Cuộc tấn công mùa đông của thực dân Pháp có ảnh hưởng gì đến sự liên lạc giữa hai dân tộc Việt Nam và Pháp không?

Trả lời : Vô luận thế nào nhân dân ta vẫn chủ trương cộng tác thân thiện với nhân dân Pháp.

Nhưng nhân dân ta cũng trách nhân dân Pháp sao không ra sức ngǎn trở bọn thực dân phản động Pháp đang phá hoại sự cộng tác thân thiện đó.

Trả lời khoảng 19-12-1947.

Sách Lời Hồ Chủ tịch,
Nha Thông tin Việt Nam, 1949, t.2, tr.56-57.
cpv.org.vn

Kỷ niệm ngày thành lập Giải phóng quân Việt Nam (19-12-1947)

Từ Giải phóng quân đến Vệ quốc quân.

Đội thứ nhất của Giải phóng quân ngày trước là cái hạt giống bé nhỏ, do đó mà nảy nở thành cái rừng to lớn là Vệ quốc quân ngày nay, nếu người ngoài trông thấy bước đầu của Giải phóng quân thì chắc họ sẽ cho rằng đó là một trò chơi của trẻ con, hay là công việc của mấy người “không tưởng”, chắc họ sẽ mỉa mai rằng:

“Vài chục thằng thanh niên học trò và dân cày, Thổ có, Nùng có, Trại có, Kinh có. Với vài khẩu súng quèn, mươi con dao mã tấu, mà cũng dám tự gọi là quân, cũng dám gánh cái trách nhiệm giải phóng cho dân tộc”.

Nhưng chúng ta đã quyết tâm làm cho kỳ được kế hoạch gây dựng Giải phóng quân, đã giao cho đồng chí Võ Nguyên Giáp thi hành.

Kết quả đã chứng tỏ rằng: chính sách của chúng ta rất đúng, chính sách đúng là vì ta dựa theo cái chân lý giản đơn và thiết thực này: Dân tộc Việt Nam nhất định phải được giải phóng. Muốn giải phóng thì phải đánh phát xít Nhật và Pháp. Muốn đánh chúng thì phải có lực lượng quân sự. Muốn có lực lượng thì phải có tổ chức. Muốn tổ chức thành công thì phải có kế hoạch, có quyết tâm.

Ban đầu lương thực, khí giới, chǎn áo, thuốc men, cái gì cũng thiếu thốn. Bộ đội thường phải nhịn đói, nhưng vẫn hǎng hái tươi cười.

Chẳng mấy lâu, từ vài chục người đã trưởng thành đến vài trǎm người, thanh niên rầm rầm kéo đến xin vào bộ đội. Nhờ đồng bào Việt Bắc hǎng hái giúp đỡ mọi mặt, có người bán cả trâu, cả ruộng để giúp, đồng bào các nơi cũng ra sức ủng hộ, bộ đội thì đánh luôn được mấy trận vẻ vang, từ đó, người càng đông, sức càng mạnh. Chẳng những lập nên khu giải phóng, mà lại gây nên cǎn cứ khắp nơi.

Trông thấy tinh thần hǎng hái và kỷ luật nghiêm minh của quân giải phóng, chẳng những đồng bào cũng yêu mến, mà các người quân nhân ngoại quốc cũng đều phải khen.

Giải phóng quân đã làm trọn nhiệm vụ đoạn trước, là giúp sức hoàn thành cuộc Cách mạng Tháng Tám, xây dựng nền Dân chủ Cộng hoà, cùng làm trọn nhiệm vụ đoạn sau, là để lại cho Vệ quốc quân một số cán bộ rất tốt và một cái truyền thống oanh liệt vẻ vang.

Trong lúc kháng chiến này, kỷ niệm ngày thành lập Giải phóng quân thì chúng ta cần phải nhớ những ý nghĩa sau đây:

1. Vệ quốc quân, dân quân du kích phải luôn luôn phát triển cái kỷ luật nghiêm như sắt, cái tinh thần vững như đồng, cái chí khí quật cường tất thắng, cái đạo đức: trí, dũng, liêm, trung của Giải phóng quân.

2. Khi trước, phải đối chọi với hai kẻ địch là Nhật và Pháp, chúng ta chỉ có hai bàn tay trắng, mà chúng ta vẫn tổ chức nên một lực lượng mạnh mẽ là Giải phóng quân để đánh đổ chúng. Ngày nay, chúng ta chỉ đối chọi với một kẻ thù là thực dân phản động Pháp mà chúng ta lại có Quốc hội, có Chính phủ, có cái lực lượng khổng lồ là Vệ quốc quân và dân quân du kích, có 20 triệu đồng bào ủng hộ, có dư luận toàn thế giới bênh vực. Vì vậy cuộc kháng chiến của ta nhất định phải thắng lợi.

Nhân dịp này, tôi gửi lời cảm ơn đồng bào Việt Bắc trước đã ra sức giúp Giải phóng quân, nay thì ra sức ủng hộ kháng chiến. Tôi gửi lời chào thân ái và quyết thắng cho các anh em Giải phóng quân cũ nay đang anh dũng chiến đấu trong hàng ngũ Vệ quốc quân.

Việt Bắc, ngày 19 tháng 12 nǎm 1947
HỒ CHÍ MINH

Sách Lời Hồ Chủ tịch,
Nha Thông tin Việt Nam, 1949, t.2, tr.58-59.
cpv.org.vn

Lời kêu gọi tướng sĩ Vệ quốc quân, dân quân du kích nhân cuộc vận động Luyện bộ đội lập chiến công (1947)

Cùng các cán bộ Vệ quốc quân, dân quân du kích,

Bộ Tổng chỉ huy quân đội toàn quốc đã mở cuộc vận động Luyện bộ đội lập chiến công.

Đó là một dịp cho anh em gắng sức, đua tài, xung phong diệt địch.

Cán bộ này với cán bộ khác, đơn vị này với đơn vị khác, phải ra sức thi đua nhau ai diệt được nhiều địch hơn, ai cướp được nhiều súng hơn, ai lập được công to hơn.

Tổ quốc đang kêu gọi anh em.

Quốc dân đang trông mong anh em.

Chính phủ đang sẵn sàng khen thưởng anh em.

Riêng về phần tôi, tôi để dành một phần thưởng đặc biệt cho cán bộ, chiến sĩ nào hoặc đơn vị nào sẽ lập được công oanh liệt nhất, vẻ vang nhất.

Mỗi cán bộ và toàn thể bộ đội hãy hǎng hái tiến lên!

HỒ CHÍ MINH

Sách Hồ Chủ tịch với các lực lượng vũ trang nhân dân,
Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1962, tr.41.
cpv.org.vn

Thư gửi đồng bào công giáo nhân dịp lễ Nôen 1947 (24-12-1947)

Đồng bào thân mến,

Nhân dịp Nôen, tôi gửi lời thân ái chúc toàn thể đồng bào công giáo được Chúa ban phúc. Gần 2000 nǎm về trước, Đức Chúa đã cho loài người quyền tự do và dạy loài người lòng bác ái. Thế mà thực dân phản động Pháp tàn sát đồng bào ta, phá phách nhà thờ chung, khinh rẻ tôn giáo. Chúng làm trái với lòng của Chúa, chúng sẽ bị tội và sẽ thất bại.

Chúng ta toàn dân, giáo cũng như lương, đoàn kết kháng chiến để Tổ quốc được độc lập, tôn giáo được tự do. Đức Chúa phù hộ chúng ta, chúng ta chắc sẽ thắng lợi.

Trong cuộc kháng chiến, nhiều đồng bào công giáo đã hǎng hái hy sinh. Tôi đề nghị toàn thể đồng bào công giáo trong kỳ lễ Nôen này cầu nguyện cho linh hồn các chiến sĩ giáo và lương đã bỏ mình vì nước và cầu nguyện cho Tổ quốc ta được thắng lợi.

Ngày 24 tháng 12 nǎm 1947
HỒ CHÍ MINH

Sách Lời Hồ Chủ tịch,
Nha Thông tin Việt Nam,
1949, t.2, tr.60.
cpv.org.vn

Thơ tặng ba cụ lão du kích ở Cao Bằng (1947)

Tuổi cao chí khí càng cao,
Múa gươm giết giặc ào ào gió thu.
Sẵn sàng tiêu diệt quân thù,
Tiếng thơm Việt Bắc ngàn thu lẫy lừng.

Nǎm 1947

Sách Những lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch, Nxb Sự thật,
Hà Nội, 1958, t.1, tr. 200.
cpv.org.vn

Cảnh rừng Việt Bắc (1947)

Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay,
Vượn hót chim kêu suốt cả ngày,
Khách đến thì mời ngô nếp nướng,
Sǎn về thường chén thịt rừng quay,
Non xanh, nước biếc tha hồ dạo,
Rượu ngọt, chè tươi mặc sức say.
Kháng chiến thành công ta trở lại,
Trǎng xưa, hạc cũ với xuân này.

Nǎm 1947

Sách Hồ Chí Minh, Thơ,
Nxb Vǎn học, Hà Nội,
1970, tr.51.
cpv.org.vn

Cảnh khuya (1947)

Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trǎng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

Nǎm 1947

Sách Hồ Chí Minh, Thơ,
Nxb Vǎn học, Hà Nội,
1970, tr.52.
cpv.org.vn

Thơ chúc Tết Mậu Tý (1948)

Nǎm Hợi đã đi qua,
Nǎm Tý vừa bước tới.
Gửi lời chúc đồng bào,
Kháng chiến được thắng lợi;
Toàn dân đại đoàn kết,
Cả nước dốc một lòng;
Thống nhất chắc chắn được,
Độc lập quyết thành công.

Xuân Mậu Tý, 1948
HỒ CHÍ MINH

Sách Hồ Chí Minh, Thơ,
Nxb Vǎn học, Hà Nội, 1970, tr.56.
cpv.org.vn