Thư viện

Thơ vịnh Vạn lý trường thành (6-7-1955)

Thính thuyết trường thành vạn lý trường,
Đầu liên Đông Hải vĩ Tây Cương,
Kỷ thiên bách vạn lao động giả,
Kiến trúc tư thành trấn nhất phương!

Tạm dịch là:

Thấy nói trường thành dài vạn dặm,
Đầu từ Đông Hải cuối Tây Cương.
Hàng ngàn trǎm vạn người lao động,
Xây đắp ngôi thành trấn một phương!

———————

Sách Những lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch,

Nxb Sự thật, Hà Nội, 1956, t.III, tr.168.
cpv.org.vn

Lời phát biểu ở Ulan Bato Thủ đô Mông Cổ (8-7-1955)

Thưa đồng chí Thủ tướng,

Thưa các đồng chí và các bạn thân mến,

Đoàn đại biểu Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà rất vui mừng có dịp đến Ulan Bato, Thủ đô của nước bạn Cộng hoà Nhân dân Mông Cổ. Chúng tôi xin cảm ơn các đồng chí đã đón tiếp chúng tôi một cách nhiệt liệt và chúng tôi nhờ các đồng chí chuyển đến nhân dân lao động Mông Cổ lời chào hữu nghị của nhân dân Việt Nam.

Từ nước Việt Nam qua Trung Quốc đến nước Mông Cổ, đường tuy xa nhưng cùng chung một lý tưởng, cùng chung một ý chí: bảo vệ hoà bình và xây dựng đời sống tự do, hạnh phúc.

Những thành tích xây dựng xã hội chủ nghĩa của anh em Mông Cổ làm nhân dân Việt Nam rất phấn khởi. Thay mặt nhân dân Việt Nam, chúng tôi xin tỏ lòng biết ơn các bạn đã đồng tình và ủng hộ chúng tôi trong cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, cũng như trong cuộc đấu tranh hiện tại để củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủ trong cả nước Việt Nam.

Chúng tôi tin chắc rằng tình hữu nghị và sự hợp tác giữa hai nước chúng ta nhất định sẽ ngày càng phát triển góp phần vào công cuộc bảo vệ hoà bình châu á và thế giới.

Tình đoàn kết anh em giữa nhân dân hai nước Việt Nam và Mông Cổ muôn nǎm!

—————————-

Phát biểu ngày 8-7-1955.
Báo Nhân dân, số 494, ngày 10-7-1955.
cpv.org.vn

Lời đáp tại sân bay Iêccút (Liên Xô) (9-7-1955)

Các đồng chí thân mến

Các bạn,

Đoàn đại biểu Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tỏ lòng thành thật cảm ơn các đồng chí và các bạn đã đón tiếp một cách nồng nhiệt. Tôi xin chuyển đến các đồng chí và các bạn lời chào thân ái của nhân dân Việt Nam, chúc mừng tất cả các đồng chí và các bạn thu được nhiều thắng lợi to lớn trong sự nghiệp vĩ đại xây dựng chủ nghĩa cộng sản dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Liên Xô.

Đảng Cộng sản Liên Xô muôn nǎm!

Tình hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân Liên Xô muôn nǎm!

Hoà bình thế giới muôn nǎm!

Chủ nghĩa cộng sản muôn nǎm!

———————————-

Đọc ngày 9-7-1955.
Báo Nhân dân, số 495, ngày 11-7-1955.
cpv.org.vn

Điện mừng Quốc khánh nước Cộng hoà Nhân dân Mông Cổ (11-7-1955)

Kính gửi đồng chí Xǎmbu, Chủ tịch Chủ tịch đoàn Quốc hội nước Cộng hoà Nhân dân Mông Cổ và đồng chí Xêđenban, Thủ tướng nước Cộng hoà Nhân dân Mông Cổ,

Nhân dịp kỷ niệm lần thứ 34 ngày Cách mạng nhân dân Mông Cổ thắng lợi, tôi xin thay mặt nhân dân Việt Nam, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và nhân danh cá nhân tôi, gửi hai đồng chí, nhân dân và Chính phủ Cộng hoà Nhân dân Mông Cổ lời chào mừng nhiệt liệt.

Nhân dân Việt Nam và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà chúc nhân dân Mông Cổ, dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân cách mạng Mông Cổ và Chính phủ nước Cộng hoà Nhân dân Mông Cổ, với sự giúp đỡ hết lòng của Liên Xô, sẽ thu được nhiều thắng lợi mới trong công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa, góp phần giữ gìn và củng cố hoà bình trên thế giới.

Tôi xin chúc tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước chúng ta ngày thêm thắm thiết và chặt chẽ vì lợi ích của nhân dân hai nước chúng ta và vì lợi ích của hoà bình.

Chủ tịch kiêm Thủ tướng nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
HỒ CHÍ MINH

—————————-

Báo Nhân dân, số 495, ngày 11-7-1955.
cpv.org.vn

Lời phát biểu ở sân bay thành phố Xvéclôp (11-7-1955)

Thưa các đồng chí thân mến,

Thưa các bạn thân mến,

Tôi xin thành tâm cảm ơn các bạn đã tiếp đón tôi và Đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà một cách niềm nở, khiến chúng tôi không bao giờ quên được.

Tôi rất sung sướng được chuyển tới các bạn lời chào anh em của nhân dân Việt Nam. Nhân dân Việt Nam xin chúc các bạn ngày càng thịnh vượng hơn lên và thu được nhiều thắng lợi mới trong việc xây dựng chủ nghĩa cộng sản.

Chúng tôi đã nghe nói nhiều về thành phố lộng lẫy này của các bạn, về những nhân tài sáng tạo ra nhiều máy móc rất thần tình. Sự đón tiếp của các bạn đã nói lên mối tình nồng hậu của các dân tộc ở Liên Xô vĩ đại đối với nhân dân nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Tình hữu nghị bất diệt giữa nhân dân Liên Xô và nhân dân Việt Nam muôn nǎm!

Đảng Cộng sản Liên Xô muôn nǎm!

Hoà bình thế giới muôn nǎm!

————————
Phát biểu ngày 11-7-1955.
Báo Nhân dân, số 497, ngày 13-7-1955.
cpv.org.vn

Lời phát biểu tại sân bay Mátxcơva (12-7-1955)

Thưa Chủ tịch Chủ tịch đoàn Xôviết tối cao Liên Xô,

Thưa các đồng chí và các bạn,

Đoàn đại biểu Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà rất sung sướng và cảm động được mời sang thǎm Liên Xô, thành trì của cách mạng, thành trì của hoà bình thế giới và xứ sở của tình huynh đệ vĩ đại.

Thay mặt nhân dân Việt Nam, tôi xin gửi nhân dân Mátxcơva, toàn thể nhân dân Liên Xô lời chào mừng nồng nhiệt và lòng biết ơn sâu xa. Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười vĩ đại đã chỉ cho nhân dân Việt Nam con đường thắng lợi để giải phóng dân tộc.

Chính sách của Liên Xô nhằm bảo vệ hoà bình thế giới và những cố gắng của Liên Xô ở Hội nghị Giơnevơ đã giúp nhân dân Việt Nam lập lại hoà bình trên cơ sở tôn trọng độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ.

Hiện nay nhân dân Việt Nam đang có nhiều nhiệm vụ quan trọng là củng cố hoà bình, hoàn thành thống nhất bằng tổng tuyển cử tự do theo Hiệp định Giơnevơ, đồng thời phải khôi phục và phát triển nền kinh tế quốc dân đã bị tàn phá trong 8 nǎm kháng chiến để hoàn thành độc lập và dân chủ trong cả nước.

Trong cuộc đấu tranh thực hiện những nhiệm vụ đó, chúng tôi tin chắc sẽ được Liên Xô, các nước anh em khác và nhân dân yêu chuộng hoà bình trên thế giới giúp đỡ. Lực lượng hoà bình trên toàn thế giới đang lớn mạnh một cách vững chắc. Chính sách hoà bình của Liên Xô càng ngày càng được thêm nhiều nước ủng hộ và tán thành.

Chúng tôi nhiệt liệt ủng hộ chính sách của Liên Xô chủ trương giải quyết các vấn đề quốc tế đang tranh chấp bằng đường lối thương lượng và các nước có chế độ xã hội khác nhau có khả nǎng chung sống hoà bình.

Chúng tôi nhiệt liệt ủng hộ bản tuyên bố chung của đồng chí Bunganin, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô và Thủ tướng ấn Độ Nêru.

Dựa vào 5 nguyên tắc được nhắc lại trong bản tuyên bố đó, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà mong muốn thành lập quan hệ bình đẳng và hai bên cùng có lợi với các nước láng giềng ở Đông Dương và ở Đông – Nam á, với nước Pháp và các nước khác trên thế giới.

Thưa các đồng chí và các bạn,

Tôi thành thật cảm ơn tất cả các đồng chí và các bạn đã tới đón tiếp chúng tôi ngày hôm nay một cách nồng nhiệt như thế này. Chúng tôi tin chắc rằng thời gian Đoàn đại biểu Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ở Liên Xô sẽ đẩy mạnh sự phát triển và củng cố tình hữu nghị giữa hai nước chúng ta.

Tình hữu nghị không gì lay chuyển nổi giữa nhân dân Việt Nam và Liên Xô muôn nǎm!

Liên bang Xôviết muôn nǎm!

Đảng Cộng sản Liên Xô muôn nǎm!

Hoà bình thế giới muôn nǎm!

——————————

Phát biểu ngày 12-7-1955.
Báo Nhân dân, số 498, ngày 14-7-1955.
cpv.org.vn

Cảm tưởng ghi trong sổ vàng lưu niệm tại Điện Cremli (13-7-1955)

Lênin, người thầy dạy vĩ đại của cách mệnh vô sản. Cũng là một vị đạo đức rất cao, dạy chúng ta phải thực hiện cần, kiệm, liêm, chính.

Tinh thần Lênin muôn đời bất diệt.

Ngày 13 tháng 7 nǎm 1955
HỒ CHÍ MINH

————————

Bản chụp bút tích lưu tại Viện Lịch sử Đảng.
cpv.org.vn

Lời phát biểu trước khi rời Mátxcơva (18-7-1955)

Thưa các đồng chí,

Thưa các bạn thân mến,

Đoàn đại biểu Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà sang thǎm Liên Xô đã làm xong nhiệm vụ và hôm nay lên đường về nước. Đến Liên Xô, được Đảng Cộng sản, Chính phủ và nhân dân Liên Xô đón tiếp ân cần, thân mật như anh em ruột thịt, chúng tôi rất cảm động.

Hôm nay lên đường về nước, chúng tôi thật thà cảm tạ nhiệt tình của Đảng Cộng sản, Chính phủ và nhân dân Liên Xô đối với nhân dân Việt Nam chúng tôi và đối với chúng tôi.

Chúng tôi đã đi thǎm nhiều công trình kiến thiết vĩ đại công nghiệp và nông nghiệp. Chúng tôi đã đi thǎm các trường đại học Mátxcơva, trại nghỉ hè của các em thiếu niên. Chúng tôi rất vui mừng thấy đời sống của nhân dân Liên Xô ngày càng sung sướng và lực lượng của nhân dân Liên Xô thật là vĩ đại. Lực lượng ấy nhất định bảo vệ được hoà bình thế giới và xây dựng chủ nghĩa cộng sản thành công.

Chúng tôi đã hội đàm với các đồng chí trong Chính phủ Liên Xô, nhất trí nhận định về nhiều vấn đề quốc tế và tán thành việc phát triển quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước chúng ta.

Chính phủ Liên Xô đồng tình ủng hộ, lại còn thiết thực giúp đỡ nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủ trong cả nước Việt Nam.

Sự giúp đỡ vô tư ấy làm cho nhân dân Việt Nam thêm tin tưởng và thêm sức mạnh đấu tranh và đồng thời còn làm cho chúng tôi thấy rõ trách nhiệm to lớn của mình trong việc mau chóng khôi phục lại nền kinh tế, cải thiện đời sống và bồi dưỡng lực lượng của nhân dân.

Chúng tôi tin rằng từ nay quan hệ hợp tác giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân Liên Xô mỗi ngày sẽ phát triển hơn và tình hữu nghị vững chắc không gì lay chuyển được giữa nhân dân Liên Xô và nhân dân Việt Nam sẽ càng thêm bền vững và củng cố.

Một lần nữa chúng tôi thật thà cảm ơn tình thắm thiết của Đảng Cộng sản, Chính phủ và nhân dân Liên Xô đối với nhân dân Việt Nam và đối với chúng tôi.

Tình hữu nghị bất diệt giữa Việt Nam và Liên Xô muôn nǎm!

Đảng Cộng sản Liên Xô muôn nǎm!

Liên bang Xôviết, thành trì hoà bình thế giới, muôn nǎm!

Hoà bình thế giới muôn nǎm!

———————————-

Phát biểu ngày 18-7-1955.
Báo Nhân dân, số 504, ngày 20-7-1955.
cpv.org.vn

Thư gửi các cháu lưu học sinh Việt Nam học ở Mátxơcơva (19-7-1955)

Thân gửi các cháu lưu học sinh kỹ thuật, tiếng Nga và các cháu thiếu nhi Việt Nam học ở Mátxcơva,

Bác và phái đoàn muốn thăm tất cả các cháu. Tiếc vì bận quá không thể đi được.

Bác rất vui lòng được biết tất cả các cháu đều cố gắng chăm chỉ học tập và biết tiết kiệm. Như thế là rất tốt. Thế là các cháu đã thực hiện được lời Bác dặn: ở Liên Xô cũng phải luôn luôn nhớ đến hoàn cảnh khó khăn ở trong nước.

Nay phái đoàn trở về nước, Bác có mấy điều dặn chung các cháu:

1. Các cháu học kỹ thuật và học tiếng Nga cần nhận rõ mình học cốt để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Học ngành nào cũng cần phải căn cứ vào nhu cầu của Tổ quốc, của nhân dân mà định, không thể tuỳ theo sở thích riêng của mình.

2. Các cháu thiếu niên phải luôn luôn ngoan ngoãn, kính trọng, vâng lời cô giáo, thầy giáo và thương yêu giúp đỡ lẫn nhau. Nghe nói có vài cháu chưa được thật ngoan, còn hơi bướng bỉnh. Bác mong các cháu ấy hãy cố gắng sửa chữa để tất cả các cháu trở thành những thiếu nhi ngoan ngoãn, xứng đáng là cháu ngoan của Bác.

3. Nhờ Đảng Cộng sản, Chính phủ và nhân dân Liên Xô hết lòng giúp đỡ các cháu ăn học, vậy các cháu phải chăm học tiến bộ và đoàn kết với các bạn Liên Xô. Như thế mới xứng đáng với công ơn giáo dục của Liên Xô.

Đảng, Chính phủ và nhân dân ta rất mong muốn các cháu ngày càng tiến bộ, học tập được nhiều kết quả để mai sau về nước phục vụ nhân dân. Bác luôn theo dõi sự tiến bộ của các cháu. Bác mong các cháu có nhiều thành tích mới báo cáo cho Bác.

Bác hôn các cháu

Iếccút, ngày 19 tháng 7 năm 1955
BÁC HỒ

—————————–

Báo Tiền phong, ngày 17 – 23-5-1983
cpv.org.vn

Điện mừng Quốc khánh nước Cộng hoà Nhân dân Ba Lan (22-7-1955)

Kính gửi đồng chí Alếchxăngđơ Davátxki,

Chủ tịch Hội đồng quốc gia nước Cộng hoà Nhân dân
Ba Lan và đồng chí Giôdép Xirăngkiêvích, Chủ tịch
Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hoà Nhân dân Ba Lan,

Nhân dịp kỷ niệm lần thứ 11 ngày phục hưng nước Ba Lan, tôi xin thay mặt nhân dân Việt Nam, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và nhân danh cá nhân tôi, gửi hai đồng chí, nhân dân và Chính phủ nước Cộng hoà Nhân dân Ba Lan lời chào mừng nhiệt liệt.

Nhân dân Việt Nam và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà chúc nhân dân Ba Lan, dưới sự lãnh đạo của Đảng Công nhân thống nhất Ba Lan và Chính phủ nước Cộng hoà Nhân dân Ba Lan, với sự giúp đỡ hết lòng của Liên Xô, sẽ thu được nhiều thắng lợi mới trong công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa, góp phần giữ gìn và củng cố hoà bình ở châu Âu và trên toàn thế giới.

Tôi xin chúc tình hữu nghị giữa Việt Nam và Ba Lan ngày thêm thắm thiết và chặt chẽ, vì lợi ích của nhân dân hai nước chúng ta và vì lợi ích của hoà bình.

Chủ tịch kiêm Thủ tướng nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
HỒ CHÍ MINH

—————————

Báo Nhân dân, số 506, ngày 22-7-1955.
cpv.org.vn

Báo cáo về việc Đoàn đại biểu của Chính phủ ta đi thǎm Liên Xô và Trung Quốc (23-7-1955)

Thưa đồng bào, thưa các cụ, các cháu thanh niên và nhi đồng,

Nhận lời mời của Chính phủ Liên Xô, Chính phủ Trung Quốc và Chính phủ Cộng hoà Nhân dân Mông Cổ, tôi đã cùng đồng chí Trường Chinh, bốn vị Bộ trưởng và ba vị Thứ trưởng đi thăm các nước bạn vĩ đại của ta.

Từ Hà Nội qua Bắc Kinh, qua Ulan Bato (Thủ đô Mông Cổ) đến Mátxcơva, vừa đi vừa về là 2 vạn 2.000 cây số.

Đoàn đại biểu ta ra đi từ hôm 22-6; về đến nhà hôm 22-7. Thế là vừa một tháng.

Cuộc đi thăm có mấy mục đích:

1. Để củng cố thêm tình đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân ta với nhân dân Liên Xô và Trung Quốc;

2. Phát triển mối quan hệ kinh tế và văn hoá với các nước bạn. Đoàn đại biểu ta gặp gỡ và bàn bạc với các vị lãnh tụ của hai Chính phủ, bàn về tình hình Đông – Nam á và tình hình thế giới, về phương pháp giữ gìn hoà bình, về công tác khôi phục và phát triển kinh tế, văn hoá của nước ta. ý kiến của Đoàn đại biểu ta và các vị lãnh tụ hai nước bạn đều hoàn toàn nhất trí. Nội dung đã nói rõ trong hai bản tuyên bố chung giữa Đoàn đại biểu ta và Chính phủ hai nước bạn Liên Xô và Trung Quốc.

*

*     *

Bây giờ tôi tóm tắt kể lại cảm tưởng chung của Đoàn đại biểu ta trong cuộc đi thăm này:

Nhân dân và Chính phủ hai nước bạn đối với ta tình hữu nghị thật là thân mật, thắm thiết; sự đồng tình và ủng hộ thật là nhiệt liệt, tích cực. Chúng tôi đi đến đâu cũng có hàng ngàn hàng vạn người chào mừng vỗ tay, hoan hô. Cho đến các trẻ em cũng nhiệt liệt hô khẩu hiệu: “Nhân dân Việt Nam anh dũng muôn năm!”.

Vì đâu mà có tình nghĩa nồng nàn ấy?

– Vì dưới sự lãnh đạo của Đảng và của Chính phủ, nhân dân ta đã đoàn kết chặt chẽ, kháng chiến anh dũng. Ngày nay nhân dân ta lại kiên quyết đấu tranh cho hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ trong cả nước.

– Vì Liên Xô và Trung Quốc là những nước dân chủ và xã hội chủ nghĩa, luôn luôn ủng hộ chính nghĩa, ủng hộ các dân tộc đấu tranh cho quyền độc lập tự do của mình.

ở Liên Xô và Trung Quốc, chúng tôi đều thấy nông nghiệp và công nghiệp rất phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân rất cao, mỗi người đều kiên quyết đấu tranh để giữ gìn hoà bình.

*

*     *

Tôi xin báo cáo để đồng bào biết rằng: trong dịp này,

Liên Xô giúp tính ra tiền ta là 306 ngàn triệu đồng ngân hàng (1) trong hai năm.

Trung Quốc giúp ta tính ra tiền ta là 1.224 ngàn triệu đồng ngân hàng trong 5 năm.

Các nước bạn khác như Ba Lan, Tiệp Khắc, Bungari, Hunggari, Cộng hoà dân chủ Đức, v.v. cũng giúp ta. Nước Cộng hoà Nhân dân Mông Cổ với độ một triệu dân cũng giúp ta 500 tấn thịt, một số bò và cừu để lập một nông trường chăn nuôi.

Nhân dịp này, một lần nữa, tôi trân trọng thay mặt Chính phủ và đồng bào ta nhiệt liệt cảm ơn các nước bạn.

Các nước bạn đã giúp ta tiền bạc và vật liệu, lại còn phái những nhà chuyên môn giúp ta về việc xây dựng kinh tế, văn hoá, xã hội; còn giúp đào tạo cán bộ cho ta.

Các nước bạn giúp ta một cách vô tư, khảng khái. Ta không phải trả lại những khoản giúp ấy. Đó là sự giúp đỡ không có điều kiện. Các nước bạn ra sức giúp ta, đồng thời tuyệt đối tôn trọng chủ quyền của ta. Khác hẳn với “viện trợ” của các nước đế quốc: “giúp một để lột mười”, “giúp” để nô dịch.

Các nước bạn giúp ta để hàn gắn mau chóng những vết thương chiến tranh; để tăng gia sản xuất về nông nghiệp, công nghiệp và để phát triển thương nghiệp; để khôi phục và phát triển kinh tế và văn hoá; để ta dần dần nâng cao đời sống của nhân dân ta.

*

*     *

Các nước bạn, nhất là Liên Xô và Trung Quốc, giúp ta rất nhiều. Sự giúp đỡ ấy càng khuyến khích nhân dân và cán bộ ta phải ra sức làm trọn nhiệm vụ:

– Phấn đấu để khôi phục lại kinh tế và văn hoá, để chuẩn bị điều kiện xây dựng nước nhà.

– Hăng hái thi đua tăng gia sản xuất và thực hành tiết kiệm.

– Vỡ hoang, phòng lụt, chống hạn, để đánh tan giặc đói.

Cũng như trong thời kỳ kháng chiến, phương châm của ta hiện nay là: tự lực cánh sinh là chính, việc các nước bạn giúp ta là phụ.

Các nước bạn giúp ta cũng như thêm vốn cho ta. Ta phải khéo dùng cái vốn ấy để bồi bổ lực lượng của ta, phát triển khả năng của ta. Song nhân dân và cán bộ ta tuyệt đối chớ vì bạn ta giúp nhiều mà đâm ra ỷ lại.

Trái lại, chúng ta phải học tinh thần tự lập tự cường, tinh thần hăng hái thi đua sản xuất và tiết kiệm của nhân dân các nước bạn.

Nước ta là một bộ phận trong đại gia đình dân chủ và xã hội chủ nghĩa, gồm hơn 900 triệu người. Chúng ta đã kinh qua 8, 9 năm kháng chiến gian khổ và anh dũng. Ngày nay, hoà bình đã trở lại, nhưng chưa củng cố, đất nước ta còn tạm chia làm hai miền; đế quốc Mỹ đang âm mưu trường kỳ chia rẽ nước ta. Trước tình hình ấy, chúng ta phải nâng cao chí khí phấn đấu và tinh thần cảnh giác. Chúng ta phải đoàn kết nhất trí từ Bắc đến Nam, kiên quyết đấu tranh vượt mọi khó khăn để thi hành triệt để Hiệp định Giơnevơ.

Chúng ta phải bồi dưỡng lòng nồng nàn yêu nước và tinh thần quốc tế chân chính.

Các nước bạn giúp ta, chúng ta càng thêm lực lượng đấu tranh để củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất nước nhà bằng cuộc tổng tuyển cử tự do, hoàn thành độc lập và dân chủ trong cả nước.

Tình hữu nghị vĩ đại giữa nhân dân ta và nhân dân các nước anh em muôn năm!

Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ muôn năm!

—————————

Đọc ngày 23-7-1955.
Báo Nhân dân, số 508, ngày 24-7-1955.

(1) Hội nghị Giơnevơ: Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao của một số nước họp từ ngày 26-4 đến ngày 21-7-1954 tại Giơnevơ (Thuỵ Sĩ). Hội nghị này được triệu tập theo chủ trương của Hội nghị Béclin nǎm 1954. Chương trình thảo luận của Hội nghị gồm 2 vấn đề: giải quyết hoà bình vấn đề Triều Tiên và lập lại hoà bình ở Đông Dương.

Do thái độ ngoan cố của Mỹ và các nước chư hầu đã tham gia chiến tranh Triều Tiên, cuộc thảo luận về vấn đề Triều Tiên không thu được kết quả.

Ngày 8-5-1954, đúng một ngày sau chiến thắng Điện Biên Phủ, vấn đề chấm dứt chiến tranh lập lại hoà bình ở Đông Dương chính thức được Hội nghị Giơnevơ thảo luận. Phái đoàn Chính phủ ta do đồng chí Phạm Vǎn Đồng làm Trưởng đoàn tham gia Hội nghị với tư thế đoàn đại biểu của một dân tộc chiến thắng.

Tuyên bố chung của Hội nghị và Hiệp định đình chiến ở Đông Dương được ký kết vào ngày 21-7-1954. Các nước tham gia Hội nghị đã cam kết thừa nhận tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, Lào và Campuchia; quy định quân Pháp phải rút khỏi Đông Dương và mỗi nước Đông Dương sẽ tuyển cử tự do để thống nhất đất nước.

Bản Tuyên bố chung còn ghi rõ, ở Việt Nam, lấy vĩ tuyến 17 làm ranh giới quân sự và chỉ có tính chất tạm thời, không thể coi đó là biên giới chính trị hoặc lãnh thổ và quy định ở Việt Nam cuộc Tổng tuyển cử tự do để thống nhất đất nước sẽ được tiến hành vào tháng 7-1956. Tr.7.

cpv.org.vn

Bài nói tại phân hiệu II Trường Nguyễn Ái Quốc 7-1955

Bác đến thăm các cô các chú, các cô các chú cũng mong gặp Bác lâu rồi, nhưng vì công việc bận nhiều quá nên Bác không đến với các cô các chú được.

Hôm nay Bác sẽ nói chuyện với các cô các chú một vài điểm:

I- Nhiệm vụ của Đảng, Chính phủ và nhân dân hiện nay

1. Về khôi phục kinh tế:

Về nông nghiệp: làm sao chống lụt, chống hạn, chống dịch trâu bò, phát triển chăn nuôi. Các nước bạn sẽ giúp ta kinh nghiệm chống lụt. Nhân dân và cán bộ cần hiểu rằng với sự giúp đỡ của các nước bạn, ta vẫn phải tự lực hăng hái mà làm.

Về công nghiệp: Liên Xô giúp ta xây dựng 25 nhà máy, giúp máy móc và công trình sư. Chỉ có nguyên như thế, nhà máy cũng không chạy được. Phải có sức mình, làm sao phải có người lãnh đạo, quản trị, phải chống được tham ô, lãng phí. Do đó phần lớn phải là ở cán bộ.

Làm sao cho nhân dân có công ăn việc làm để nâng cao đời sống của nhân dân lên, thì mức sống cán bộ mới nâng cao được. Nâng cao được phần nào là do sức cố gắng của mình quyết định.

2. Về chính trị:

Mục đích của dân ta cũng như của phe ta là làm sao cho nước Việt Nam được hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ trong cả nước. Việc tiến hành phải có từng bước. Có hoà bình mới có thống nhất, mà có thống nhất được mới có hoà bình thật sự. Muốn thống nhất phải hiệp thương. Nhưng bọn Mỹ – Diệm phá hoại hiệp định. Làm sao cho nhân dân trong nước đều muốn cả, thì dù bọn Mỹ – Diệm không muốn cũng phải tiến hành hiệp thương; một số nước trên thế giới cũng muốn có cuộc tổng tuyển cử ở Việt Nam.

Về kinh tế cũng như về chính trị, cuộc đấu tranh đều gian khổ, phức tạp. Ngoài Mỹ – Diệm, thực dân ngoan cố, còn có địch trời: lụt, bão, hạn, bệnh tật, v.v.. Phải làm sao lấy sức người chống lại sức thiên nhiên. Thời kỳ kháng chiến, ta đã làm và ta đã thắng. Bây giờ có sự giúp đỡ của các nước bạn thì chống Mỹ – Diệm và trời phản động, ta cũng sẽ thắng. Nhưng còn một kẻ địch ngoan cố hơn là kẻ địch tư tưởng. Nếu hiểu rằng phải để lợi ích chung của Đảng, của nhân dân lên trên, lợi ích cá nhân xuống dưới, làm cho đúng đường lối của Đảng, của Chính phủ, hết sức lo lắng, thương yêu nhân dân, thì nhất định khắc phục được địch trời, địch người. Nếu cán bộ không thông chính sách, để lợi ích cá nhân lên trên, nghĩ đến hưởng lạc, địa vị, muốn làm việc này việc kia…, tức là chưa thắng địch trong mình, thì khó thắng được địch Mỹ – Diệm, địch trời.

Ta thắng kẻ địch mạnh vì ta có quyết tâm và đoàn kết. Trong giai đoạn đấu tranh chính trị này, ta lại càng phải có quyết tâm và đoàn kết hơn nữa, thế thì cuộc đấu tranh này tất thắng. Cuộc đấu tranh kinh tế, chính trị và tư tưởng nhất trí với nhau. Nhiệm vụ của cán bộ là cần phải nhận rõ để khắc phục mọi trở lực.

II- Nói về lớp học này

Đảng tức là nhiều đảng viên hợp lại theo chủ nghĩa Mác-Lênin, theo mục đích giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp. Chúng ta đều biết Đảng không phải trên trời rơi xuống, mà ở trong xã hội cũ, thực dân phong kiến. Truyền thống của dân tộc ta tốt, nhưng cái xấu trong xã hội cũ đã ảnh hưởng vào từng cá nhân đảng viên. Nói chung, Đảng mạnh vì Đảng có vũ khí tốt. Nhưng từng bộ phận, từng cá nhân có cái xấu. Vì thế, các cô, các chú ở đây cũng như ở nơi khác còn nhiều khuyết điểm; mặc dù những khuyết điểm ấy nhiều, ít, to, nhỏ khác nhau, nguyên nhân là vì trình độ lý luận thấp, vì không thật thà nghiêm khắc tự phê bình.

Đảng mở lớp huấn luyện giúp các cô, các chú tiến bộ, xứng đáng là người đảng viên để phục vụ Đảng, phục vụ giai cấp. Gần hai năm học tập, các cô, các chú đều có tiến bộ, kẻ nhiều người ít. Dù các cô, các chú có sai lầm gì, nhưng các cô, các chú cũng nhận rõ Đảng ta là Đảng thế nào. Đảng không phải là nơi để thăng quan, tiến chức, để phát tài. Vào Đảng là để phục vụ nhân dân, phục vụ giai cấp, đảng viên phải trở thành người con hiếu thảo của Tổ quốc, của giai cấp.

Đảng phải rất mạnh, rất trong sạch. Lấy đồng hồ làm thí dụ: bộ máy đồng hồ phải chạy đều, muốn chạy đều phải sạch sẽ. Đảng muốn trong sạch, mạnh mẽ thì mỗi bộ phận, mỗi đảng viên phải trong sạch, mạnh mẽ.

Học tập xong, mỗi người sẽ đi công tác. Nếu tư tưởng không thông thì công tác kém kết quả. Bây giờ, mọi công tác của Đảng đều cần và quan trọng, đều có ích cho cách mạng, về kinh tế cũng như về chính trị. Mọi người đều phải cố gắng tích cực làm, đừng so sánh, suy tính công tác này tiến bộ mau, công tác kia có tương lai, có tiếng tăm. Lại thí dụ cái đồng hồ: có kim giây, kim giờ, chữ, máy, v.v.. Cái nào cũng muốn chạy, hoặc chữ thì muốn chạy, kim thì muốn đứng, thì không thành đồng hồ. Thí dụ nữa: Bác làm nhiệm vụ Chủ tịch, cần có người nấu ăn cho Bác, Bác phải cố gắng, người nấu ăn cũng vậy. Nếu không ăn được thì Bác cũng không làm được nhiệm vụ. Mỗi người một nhiệm vụ, có phân công, tất cả là hợp tác, không có việc gì là sang, việc gì là hèn. Việc gì làm tròn nhiệm vụ là sang, không làm tròn nhiệm vụ là hèn.

Công việc của xã hội không có cái gì là cao sang, cái gì là hèn hạ. Thí dụ người hót phân trước kia ta cho là hèn, nhưng nay không thể coi như thế được: nếu họ nghỉ hai ngày thì thành phố Hà Nội sẽ thế nào?

Muốn xứng đáng là người cán bộ, đảng viên tốt phải cố gắng quyết tâm suốt đời phấn đấu cho chủ nghĩa cộng sản.

——————————-

Nói vào tháng 7-1955.
Sách Hồ Chí Minh: Phát huy tinh thần cầu học, cầu tiến bộ, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1960, tr.53-56.
cpv.org.vn