Tag Archive | Văn hóa – Xã hội

Cách đây 64 năm, Hồ Chủ tịch về đến Cam Ranh

– Sự kiện này đã diễn ra vào ngày 18/10/1946 trên đường Bác từ nước Pháp trở về sau 4 tháng vận động hoà bình.

“Tàu Dumont D’ Urville ghé vào vịnh Cam Ranh. D’ Argenlieu và cả Morlière mới từ Hà Nội vào đã có mặt trên tuần dương hạm “Suffren”.

Nhiều nhà báo cũng được mời đến đây. Thuỷ thủ Pháp đứng trên boong  hô “huara!” nhiều lần khi Hồ Chủ tịch bước lên tàu. Viên thuỷ sư đô đốc tiến lại chào Người. Hồ Chủ tịch duyệt đội hải quân danh dự, rồi vào dự tiệc chiêu đãi.

Chân dung Bác chụp tại Cam Ranh trên đưòng từ Pháp về nước tháng 10/1946Chân dung Bác chụp tại Cam Ranh trên đường từ Pháp về nước tháng 10/1946

D’ Argenlieu nâng cốc rượu chúc mừng sức khoẻ của Hồ Chủ tịch nói: “Xin lỗi Đô đốc, tôi nói tiếng Pháp không thạo nhưng chắc lời tôi nói thành thật. Tôi đặt hy vọng vào cuộc hội đàm sắp tới. Dân chúng Pháp đã hiểu chúng tôi nhiều, kể cả giới báo chí.

Cũng có một vài tờ báo công kích tôi nhưng điều đó cũng chẳng làm hại gì cho tôi. Hồ Chủ tịch với viên cao uỷ trong hai giờ liền về việc thi hành Tạm ước 14/9. Người đã yêu cầu D’ Argenlieu tổ chức ngay những uỷ ban hỗn hợp để giải quyết vấn đề xung đột tại Nam Bộ.

Sau cuộc nói chuyện, Hồ Chủ tịch và viên Cao uỷ cùng gặp các nhà báo. Hồ Chủ tịch khuyên các báo hãy góp phần vào việc làm ngừng những cuộc xung đột hiện nay và thi hành các điều ước đã được thoả thuận trong Tạm ước để chuẩn bị tốt cho cuộc đàm phán sẽ tiếp tục vào tháng Giêng năm sau. Sau lời phát biểu của Hồ Chủ tịch với các nhà báo, viên Cao uỷ tươi cười nói bằng một giọng ngọt ngào: “Tôi tin rằng đã có một bước tiến thật sự trên con đường hợp tác”…

X&N

bee.net.vn

Những bài báo ngày 17/10

 –  “…Nhờ dân ta đoàn kết một lòng và Chính phủ lãnh đạo khôn khéo mà chúng ta bẻ gẫy xiềng xích nô lệ, tranh được độc lập tự do. Nếu không có nhân dân thì Chính phủ không đủ lực lượng. Nếu không có Chính phủ, thì nhân dân không ai dẫn đường. Vậy nên Chính phủ với nhân dân phải đoàn kết lại thành một khối. Ngày nay, chúng ta đã xây dựng nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Nhưng nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì …

Chúng ta phải hiểu rằng, các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng, đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh vác việc chung cho dân chứ không phải để đè đầu dân …Việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì có hại cho dân, ta phải hết sức tránh. Chúng ta phải yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta…

Chúng ta không sợ sai lầm, nhưng đã nhận biết sai lầm thì phải ra sức sửa chữa…Vì hạnh phúc của dân tộc, vì lợi ích của nước nhà mà tôi phải nói. Chúng ta phải ghi sâu những chữ “công bình, chính trực” vào lòng”… Đó là nội dung “Thư gửi uỷ ban nhân dân các kỳ, tỉnh, huyện và làng” của Chủ tịch Chính phủ Hồ Chí Minh đăng trên báo “Cứu Quốc” ngày 17/10/1945.

Bác Hồ cùng Tủ tướng Phạm Văn Đồng tiếp Tổng lãnh sự Pháp Sainteny trong những ngày đầu Hà Nội giải phóng.Bác Hồ cùng Tủ tướng Phạm Văn Đồng tiếp Tổng lãnh sự Pháp Sainteny trong những ngày đầu Hà Nội giải phóng.

“…Tiền là mạch máu cho mọi công việc, tiền cần thật nhưng không phải vì cần tiền mà cứ đi đè đầu bóp cổ hay dùng những thủ đoạn không chính đáng để vơ vét lấy tiền… Làm tiền bằng cách bán ngôi thứ (chức vụ) tức là gây cho dân chúng cóp óc hiếu danh trong khi cần trừ tiệt óc đó để gây cho mọi người có óc thiết thực góp vào công cuộc giữa gìn và xây dựng đất nước…

Bán ngôi thứ làm óc người ta đen tối thêm! Tiền lấy như vậy cũng là một thứ tiền phi nghĩa …Làm sao cho người ta nhận thấy rằng đồng tiền của người ta bỏ ra là một viên gạch để góp vào việc xây đắp nền móng quốc gia”. Trích nội dung bài báo “Bỏ cách làm tiền ấy đi!” của Bác (ký bút danh Chiến Thắng” đăng trên “Cứu Quốc” ngày 17/10/1945 phê phán việc một số địa phương bán các thứ vị để lấy tiền cho bộ máy.

Còn với bài báo, Bác phê phán những cách làm tiền của các quan chức địa phương bằng việc bán chức vụ hay bắt dân đóng góp. Bài báo chỉ rõ rằng việc gây quỹ “phải đem theo một ý nghĩa tuyên truyền nữa mới được. Sao cho người ta nhận thấy rằng đồng tiền của người ta bỏ ra là một viên gạch để góp vào việc xây đắp nền móng quốc gia”.

Ngày 17/10/1954, Bác tiếp J. Sainteny, một chính khách Pháp đã từng tham gia nhiều cuộc thương lượng trước khi chiến tranh nổ ra. Ông trở lại Hà Nội chỉ một tuần sau ngày quân ta tiếp quản thủ đô trên cương vị là Tổng lãnh sự Pháp bên cạnh Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Bằng cách diễn đạt thân mật, Bác đưa ra thông điệp với nước Pháp sau chiến tranh: “Ông xem, chúng ta đã đánh nhau,“đấm đá” nhau, tám năm trời nhưng rất trung thực, như ông đã nói ở Paris. Bây giờ mọi chuyện đã xong, các ông cần ở lại đây và cùng với tấm lòng như thế, chúng ta thoả thuận với nhau, cùng hợp tác. Vậy ông tính sao? Hai bên hưởng bằng nhau”.

X&N

bee.net.vn

Đảng không có gì khác ngoài lợi ích dân tộc

 – “Ngoài lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc, thì Đảng không có lợi ích gì khác. Cho nên Đảng phải ra sức tổ chức nhân dân, lãnh đạo nhân dân để giải phóng nhân dân và để nâng cao sinh hoạt, văn hoá, chính trị của nhân dân”.

Đó là đoạn trích khi đề cập tới phẩm chất của bộ máy và đội ngũ cán bộ cách mạng ,trong cuốn “Sửa đổi lối làm việc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh hoàn thành trong tháng 10/1947.

Bác giải thích: “Vì toàn dân được giải phóng, tức là Đảng được giải phóng. Vì vậy, mỗi người trong Đảng phải hiểu rằng: lợi ích của cá nhân nhất định phải phục tùng lợi ích của Đảng, lợi ích của mỗi bộ phận nhất định  phải phục tùng lợi ích của toàn thể. Lợi ích tạm thời nhất định phải phục tùng lợi ích lâu dài…Vô luận lúc nào, vô luận việc gì, đảng viên và cán bộ phải đặt lợi ích của Đảng ra trước, lợi ích của cá nhân lại sau. Đó là nguyên tắc cao nhất của Đảng. Đó là “tính Đảng”... Ham muốn địa vị, tìm cách phát tài, ra mặt anh hùng, tự cao tự đại,… Đó đều là trái với lợi ích của Đảng”.

f

Ngày 14/10/919, Nguyễn Ái Quốc trả lời trên báo “Le Populaire” (Bình Dân) đăng ở Paris tố cáo những lời xuyên tạc của một nghị sĩ Hạ viện Pháp đang tham gia Hội đồng Thuộc địa Nam Kỳ đối với mình:

“Giá như tôi đã bị truy nã hay bị kết án đi nữa ở bên Đông Dương về cái mà bọn thực dân Pháp vô liêm sỉ gọi là chống Pháp thì tôi cũng chẳng có gì phải hổ thẹn, trái lại, tôi còn tự hào về việc đó: vì đối với bọn thực dân, chống Pháp có nghĩa là công khai tố cáo những ý định vô nhân đạo và những hành động chúng không dám thú nhận, những ý định làm tổn thương nghiêm trọng đến danh dự của nước Pháp cao thượng và phản lại một cách bỉ ổi những lý tưởng cao cả về tự do và công lý mà toàn thế giới nhìn nhận ở nước Pháp”.

X&N
bee.net.vn

Nguồn gốc “Ngày Doanh nhân Việt Nam”

 – “Hiện nay Công Thương Cứu quốc Đoàn đương hoạt động để làm nhiều việc ích quốc lợi dân, tôi rất hoan nghênh và mong đợi nhiều kết quả tốt. Trong lúc các giới khác trong quốc dân ra sức hoạt động để giành lấy nền hoàn toàn độc lập của nước nhà, thì giới Công -Thương phải hoạt động để xây dựng một nền kinh tế và tài chính vững vàng và thịnh vượng. Chính phủ nhân dân và tôi sẽ tận tâm giúp giới công thương trong công cuộc kiến thiết này.

Việc nước và việc nhà bao giờ cũng đi đôi với nhau. Nền kinh tế quốc dân thịnh vượng nghĩa là các sự kinh doanh của các nhà công nghiệp, thương nghiệp thịnh vượng. Vậy tôi mong giới Công Thương nỗ lực khuyên các nhà công nghiệp và thương nghiệp mau mau gia nhập “Công Thương Cứu quốc Đoàn” cùng đem vốn vào làm những công cuộc ích quốc lợi dân”.

Đó là nội dung lá thư đề ngày 13/10/1945 của Chủ tịch Hồ Chí Minh “gửi các giới công thương Việt Nam” sau khi nghe tin thành lập Công Thương Cứu quốc Đoàn và tổ chức này gia nhập Việt Minh. Chính những tư tưởng được thể hiện trong bức thư này là cơ sở để từ năm 2004, Chính phủ đã công nhận ngày 13/10 hàng năm là “Ngày Doanh nhân Việt Nam”.

d18/9/1945 Hồ Chí Minh tiếp các nhà công thương có tiếng ở HN, tại Bắc Bộ phủ.

Cùng ngày, ngoài việc chủ trì phiên họp của Hội đồng Chính phủ, Bác còn danh thời gian tiếp một học giả nổi tiếng từng tham gia nội các của Chính phủ Trần Trọng Kim là Giáo sư Hoàng Xuân Hãn. Sau này, năm 1971, trong hồi ức “Một ký vãng về Hội nghị Đà Lạt”, Giáo sư Hãn kể lại rằng lời mời của Cụ Hồ qua Cố vấn Vĩnh Thuỵ.

Hồi ức viết: “Chủ tịch tiếp tôi hơn một giờ. Hai lần xin cáo biệt nhưng Cụ giữ lại. Ban đầu bình phẩm về chính quyền, tôi có nói: “Nay ta chưa độc lập, đang cần dư luận ngoại bang bênh vực. Nếu tỏ ra bất lực, hoặc có thái độ độc tài thì khó lòng họ giúp mình”. Cụ bảo rằng uỷ ban địa phương làm bậy, chứ chính phủ không có ý chuyên quyền. Cụ hỏi đi hỏi lại: “Thế ra họ nói chính phủ cộng sản, thực chăng?”. Tôi đáp: “Cụ đã nghe vậy thì có thật”. Cụ nói: “Còn nói Chính phủ độc tài thì có đâu. Trong nội các có nhiều người không phải ở trong Mặt trận Việt Minh”.

Cụ lại phân trần lâu việc bài xích hạng trí thức. Cụ nói chính phủ không làm điều ấy; nhưng có người làm thì chính phủ phải nhận lỗi… Cụ Chủ tịch cảm ơn và thêm: “Hôm nay ông cho tôi biết được nhiều điều”. Tôi đứng dậy, giã từ, xuống lầu, cảm động vì đã có dịp tỏ nhiều lời tâm huyết, vì thấy vận mệnh của dân nước đè lên vai một vị cách mệnh thâm niên gầy ốm, nhưng tinh thần tinh anh, mặc tĩnh, thâm trầm và cử chỉ ôn tồn, gẫy gọn và  kiên quyết”.

X&N
bee.net.vn

Về tiêu đề “Việt Nam Dân chủ Cộng hoà”

 

– “Việt Nam Dân chủ Cộng hoà” là tiêu đề bắt buộc phải sử dụng theo một sắc lệnh số 49 do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ngày 12/10/1945.

Cùng ngày, Bác viết bài báo: “Sao cho được lòng dân?” dưới bí danh “Chiến Thắng” đăng trên báo “Cứu Quốc”, ngày 12/10/1945 với nội dung:

“Ta nhận thấy xung quanh các Uỷ ban Nhân dân, một vài nơi, tiếng phàn nàn, oán thán, nhiều hơn tiếng người khen. Dân chúng tín nhiệm ở Chính phủ nhiều hơn các Uỷ ban địa phương. Những Ủy ban đó không những không được dân yêu, còn bị dân khinh, dân ghét là khác nữa.

Thứ nhất, dân ghét các ông chủ tịch, các ông uỷ viên mắc cái tật ngông nghênh cậy thế, cậy quyền. Những ông này không hiểu nhiệm vụ và chính sách của Việt Minh, nên khi nắm được chút quyền trong tay vẫn hay lạm dụng, có được mấy khẩu súng lục trong túi lúc nào cũng lăm le muốn bắn, đeo chiếc kiếm bên mình lúc nào cũng chỉ chực muốn chặt người ta.

Người ta còn bĩu môi nói đến “bà thủ trưởng” nọ bận quần áo chẽn, tóc cắt ngắn cưỡi ngựa đi rong khắp chỗ mà chẳng có việc gì, người ta còn thì thào chỉ chỏ ông tỉnh trưởng kia vác ô tô đưa bà “tỉnh trưởng” đi chơi mát mỗi buổi chiều…

Áp phích cổ động thống nhất tháng 10/1945.

 Áp phích cổ động đấu tranh cho nền độc lập, tháng 10/1945.

Áp Phích cổ động thống nhất tháng 10-1945.jpg (63KB); Áp phích cổ đọng đấu tranh cho nền độc lập, tháng 10-1945.jpg (90KB)

Áp phích cổ động thống nhất tháng 10/1945.

Từ chỗ ngông nghênh xa phí đó rất dễ đi đến chỗ ỷ thế cậy quyền, làm nhiều điều quá tệ. Thậm chí có ông tư pháp khi xử kiện bắt tội nhân quỳ trước thềm đánh đập, chửi mắng tội nhân, hách dịch đúng như những “ông quan”, “ông thanh tra” dưới thời Pháp thuộc, Nhật thuộc.

Muốn cho dân yêu, muốn đựơc lòng dân, việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh. Phải chú ý giải quyết hết các vấn đề dẫu khó đến đâu mặc lòng, những vấn đề quan hệ tới đời sống của dân. Phải chấp đơn, phải xử kiện cho dân mỗi khi người ta đem tới. Phải chăm lo cứu tế nạn nhân cho chu đáo, phải chú ý trừ nạn mù chữ cho dân. Nói tóm lại, hết thảy những việc có thể nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của dân phải đựơc ta đặc biệt chú ý…

Phải tỏ cho mọi người biết rằng công việc là công việc chung, thiếu người gánh vác thì mình ra, nếu có người thay, mình sẽ nghỉ để làm việc khác, nhường lại cho ai muốn làm và làm đuợc. Nói tóm lại, muốn được dân yêu, muốn được lòng dân, trước hết phải yêu dân, phải đặt quyền lợi của dân trên hết thảy, phải có một tinh thần chí công vô tư”.

X&N
bee.net.vn

 

Về tiêu đề “Việt Nam Dân chủ Cộng hoà”

 

– “Việt Nam Dân chủ Cộng hoà” là tiêu đề bắt buộc phải sử dụng theo một sắc lệnh số 49 do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ngày 12/10/1945.

Cùng ngày, Bác viết bài báo: “Sao cho được lòng dân?” dưới bí danh “Chiến Thắng” đăng trên báo “Cứu Quốc”, ngày 12/10/1945 với nội dung:

“Ta nhận thấy xung quanh các Uỷ ban Nhân dân, một vài nơi, tiếng phàn nàn, oán thán, nhiều hơn tiếng người khen. Dân chúng tín nhiệm ở Chính phủ nhiều hơn các Uỷ ban địa phương. Những Ủy ban đó không những không được dân yêu, còn bị dân khinh, dân ghét là khác nữa.

Thứ nhất, dân ghét các ông chủ tịch, các ông uỷ viên mắc cái tật ngông nghênh cậy thế, cậy quyền. Những ông này không hiểu nhiệm vụ và chính sách của Việt Minh, nên khi nắm được chút quyền trong tay vẫn hay lạm dụng, có được mấy khẩu súng lục trong túi lúc nào cũng lăm le muốn bắn, đeo chiếc kiếm bên mình lúc nào cũng chỉ chực muốn chặt người ta.

Người ta còn bĩu môi nói đến “bà thủ trưởng” nọ bận quần áo chẽn, tóc cắt ngắn cưỡi ngựa đi rong khắp chỗ mà chẳng có việc gì, người ta còn thì thào chỉ chỏ ông tỉnh trưởng kia vác ô tô đưa bà “tỉnh trưởng” đi chơi mát mỗi buổi chiều…

Áp phích cổ động thống nhất tháng 10/1945.

 Áp phích cổ động đấu tranh cho nền độc lập, tháng 10/1945.

Áp Phích cổ động thống nhất tháng 10-1945.jpg (63KB); Áp phích cổ đọng đấu tranh cho nền độc lập, tháng 10-1945.jpg (90KB)

Áp phích cổ động thống nhất tháng 10/1945.

Từ chỗ ngông nghênh xa phí đó rất dễ đi đến chỗ ỷ thế cậy quyền, làm nhiều điều quá tệ. Thậm chí có ông tư pháp khi xử kiện bắt tội nhân quỳ trước thềm đánh đập, chửi mắng tội nhân, hách dịch đúng như những “ông quan”, “ông thanh tra” dưới thời Pháp thuộc, Nhật thuộc.

Muốn cho dân yêu, muốn đựơc lòng dân, việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh. Phải chú ý giải quyết hết các vấn đề dẫu khó đến đâu mặc lòng, những vấn đề quan hệ tới đời sống của dân. Phải chấp đơn, phải xử kiện cho dân mỗi khi người ta đem tới. Phải chăm lo cứu tế nạn nhân cho chu đáo, phải chú ý trừ nạn mù chữ cho dân. Nói tóm lại, hết thảy những việc có thể nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của dân phải đựơc ta đặc biệt chú ý…

Phải tỏ cho mọi người biết rằng công việc là công việc chung, thiếu người gánh vác thì mình ra, nếu có người thay, mình sẽ nghỉ để làm việc khác, nhường lại cho ai muốn làm và làm đuợc. Nói tóm lại, muốn được dân yêu, muốn được lòng dân, trước hết phải yêu dân, phải đặt quyền lợi của dân trên hết thảy, phải có một tinh thần chí công vô tư”.

X&N
bee.net.vn

 

Ngày Đại lễ nhớ về lời Bác dặn

Mai sau ấy, là hôm nay của Thủ đô ta đang sống, đúng như lời Bác Hồ đã dạy “Thắng giặc Mỹ ta sẽ xây dựng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”.

Theo hồi tưởng của Trung tướng Phạm Hồng Cư, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục chính trị, Bộ Quốc phòng thì năm 1954, ông là Phó Chính ủy Trung đoàn 36 thuộc Đại đoàn 308.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Đại đoàn 308 được cấp trên giao nhiệm vụ quân quản Điện Biên Phủ; thực thi việc trao trả thương binh rồi bàn giao lại địa bàn cho Đại đoàn 316 tiếp tục gỡ mìn giải phóng đất đai cho nhân dân địa phương sản xuất. Thời điểm này, cuộc đàm phán ở Giơnevơ vẫn chưa kết thúc nên Bộ Tổng tham mưu chủ trương mở chiến dịch mùa hè để gây sức ép trên mặt trận ngoại giao. Sau khi tham gia một số trận đánh rất ác liệt, niềm vinh dự cho Đại đoàn 308 là được Trung ương và Chính phủ giao nhiệm vụ về tiếp quản Thủ đô Hà Nội. Nhiều vinh dự lớn và cũng là kỷ niệm sâu sắc nhất đối với các cán bộ chiến sỹ Đại đoàn là trên đường hành quân về tiếp quản Thủ đô đến khu vực Đền Hùng, nơi được coi là địa linh, cội nguồn, biểu trưng của dân tộc, các cán bộ, chiến sỹ trong Đại đoàn được Bác Hồ tiếp.

Tại Đền Hùng, nói chuyện với các cán bộ chiến sỹ Đại đoàn 308, Bác nói: “Bộ đội ta đánh giặc giỏi nhưng làm sao phải chiếm được lòng dân. Không phải chiến thắng rồi về muốn làm gì thì làm. Nắm lấy dân để tin cậy, đó là điều quan trọng. Các chú phải lo việc tiếp quản Thủ đô cho chu đáo, phải bảo vệ tài sản trong thành phố, bây giờ thành phố thuộc về nhân dân chứ không thuộc về kẻ địch mà ta phá phách. Đối với kẻ thù, khi nó phá hoại, chống đối thì ra tay trừng trị, còn khi nó đã hạ súng quy hàng thì phải đối xử với nó nhân đạo. Bác cháu ra gặp nhau ở đây tuy tình cờ nhưng lại rất ý nghĩa”.

Kết thúc buổi nói chuyện, Bác Hồ nhấn mạnh: “Ngày xưa, các vua Hùng đã có công dựng nước, ngày nay, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Sau khi đưa ra lời căn dặn ấy, người còn giảng giải cho cán bộ, chiến sỹ: “Đền Hùng thờ các Vua Hùng. Hùng Vương là người sáng lập ra nước ta, là tổ tiên của dân tộc ta”.

Làm theo lời Bác, hơn nửa thế kỷ trôi đi dưới sự lãnh đạo sáng suốt và tài tình của Đảng, con thuyền cách mạng Việt Nam đã vượt qua bao thử thách cam go và giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác. Đặc biệt là sau hơn 2 thập kỷ thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, vị thế của đất nước ta ngày một nâng lên trên trường quốc tế. Bộ mặt đất nước từ miền núi đến nông thôn, thành thị, thị xã, thị trấn, đâu đâu cũng thay đổi lạ kỳ.

Hà Nội ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn. Ảnh: Duy Tường.

Còn thủ đô Hà Nội, trải qua 1000 năm Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội chưa bao giờ có được vị thế đàng hoàng bề thế. Tham dự “Đêm Hồ Gươm lung linh” vào đêm 1/10/2010, người dân Thủ đô cũng như du khách trong và ngoài nước đều cảm phục, tự hào về một Thủ đô anh hùng, Thành phố Vì hòa bình; để rồi lại nhớ về những ngày Thủ đô ta ngợp khói lửa đạn, bom; những nhà máy, bệnh viện, công trình đổ nát, tan hoang do bom, đạn của kẻ thù. Những ngày ấy, Hà Nội là niềm tin của nhân loại làm nên “Điện Biên Phủ trên không”, để rồi từng đoàn giặc lái bị giải đi, cúi đầu diễu trên đường phố để trẻ, già, trai, gái Hà Nội nhìn rõ bộ mặt của những kẻ đã gây tang tóc cho bao gia đình ở Hà Nội. Trở về nhà giam, lũ giặc trời ấy thở phào bởi những gì chúng lo sợ đã không xảy ra. Ở Nhà giam Hỏa Lò, chúng được đối xử nhân đạo. Thế giới biết điều ấy và Hà Nội trở thành “Thủ đô của phẩm giá con người”, “Là lương tâm của nhân loại”.

Hà Nội là thế, nhưng người Hà Nội vẫn giữ cho mình một cốt cách thanh lịch, dung dị như chính lời bài ca  về Thủ đô của mình: “Hà Nội đó niềm tin yêu hy vọng, của núi sông hôm nay và mai sau”.

Mai sau ấy, là hôm nay của Thủ đô ta đang sống, đúng như lời Bác Hồ đã dạy “Thắng giặc Mỹ ta sẽ xây dựng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”. Đặc biệt từ đầu tháng 8/2008, Hà Nội được mở rộng với sự sáp nhập diện tích của tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh của tỉnh Vĩnh Phúc và 4 xã của tỉnh Hoà Bình càng làm cho vị thế của Thủ đô ta ngày một lớn hơn và vươn đến tầm cao của một Thủ đô anh hùng, Thành phố Vì hoà bình.

Theo đó, những khu đô thị mới đang từng bước hình thành. Chợ Đồng Xuân sau hai lần xây dựng lại đẹp và sấm uất, nhộn nhịp hơn. Những đường ray xe điện cổ xưa được bỏ đi để chuẩn bị cho những tuyến tàu đi ngầm trong lòng đất. Những toà cao ốc, những công trình văn hoá, các cửa hiệu mọc lên hiện đại, trong đó không ít sản phẩm do chính người Hà Nội làm ra, mang nhãn hiệu của Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội. Những con đường từ năm cửa ô đổ về trung tâm – Hồ Gươm được nối bởi những cây cầu mới, những công trình kiến trúc, hiện đại, kiêu kỳ.

Sống giữa Thủ đô hôm nay, ai cũng thấy rõ đời sống vật chất và tinh thần của người Hà Nội đã phong lưu khá giả hơn nhiều. Đường phố rực rỡ, sống động hẳn lên bởi sắc màu. Trong mỗi nhà, tiện nghi sinh hoạt nhà nào cũng có tivi, cassette, nồi điện, bếp ga, quạt máy, tủ lạnh… Xe đạp giảm đi, thay vào đó là những chiếc ôtô, xe máy đủ loại. Nhiều người giàu lên đã tậu biệt thự sang trọng, thuê người giúp việc trong nhà. Thấy được sự chuyển mình của Hà Nội không chỉ qua báo, đài, không chỉ là những cuộc hội thảo, hội nghị của đoàn thể quần chúng, hay những cuộc ra quân trống rong cờ mở để xây dựng nếp sống văn hoá mà nổi bật lên là cuộc đấu tranh quyết liệt trên bình diện rộng chống tệ nạn xã hội; làm xanh, sạch, đẹp Thủ đô cả môi trường tự nhiên.

Sống giữa Thủ đô hôm nay lại nhớ về thuở xa xưa Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội biết mấy yêu thương, biết mấy tự hào.

– Gò Đống Đa còn đó, chiến tích của chiến công lừng lẫy.

– Ba Đình là đây, còn vang mãi Tuyên ngôn Độc lập của Bác Hồ, chấm dứt hơn 80 năm bị thực dân Pháp đô hộ, thức dậy cả phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.

– Sân bay Bạch Mai xưa lưu giữ xác pháo đài bay B52 bị quật nát trên bầu trời Hà Nội, làm nên chiến thắng lẫy lừng của nhân dân Thủ đô, đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại man rợ của lực lượng quân sự siêu cường bên kia bờ Thái Bình Dương.

– Văn Miếu Quốc Tử Giám trải qua biết bao đời vẫn sáng đẹp tên tuổi các bậc danh nhân – văn hoá là tấm gương soi cho những thế hệ đời sau.

– Khu phố cổ ven sông Hồng vẫn tồn tại với tiếng thơm một thời thịnh vượng “thứ nhất Kinh kỳ… thứ nhì phố Hiến”…

Nhìn về thuở xưa, thấy rõ hiện nay – Hà Nội, Thủ đô vẫn xứng đáng là trung tâm chính trị kinh tế và văn hoá của cả nước, xứng đáng là mảnh đất nghìn năm văn vật

Lưu Vinh
cand.com.vn

“Cán bộ là gốc của mọi công việc”

– “Trong lúc Chính phủ còn nghèo, Bình dân học vụ có sáng kiến dựa vào dân là tốt…Chống nạn thất học cũng như chống nạn ngoại xâm”. Phát biểu chủa Chủ tịch Hồ Chí Minh tai lễ khai giảng lớp đầu tiên đào tạo cán bộ phụ trách Bình dân học vụ các tỉnh Bắc Bộ tổ chức tại Hà Nội, ngày 8/10/1945. Chính kết qua bước đầu là nhanh chóng xoá nạn mù chữ cho người dân để họ thực hiện nghĩa vụ công dân trong cuộc Tổng tuyển cử đang ráo riết chuẩn bị.

“Cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Vì vậy huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng… Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém. Vì vâỵ , Đảng phải nuôi dạy cán bộ như người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu. Phải trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi một người có ích cho công việc chung của chúng ta…

d 08/10/1945 dự lễ khai mạc

Phong trào giải phóng sôi nổi, nảy nở ra rất nhiều nhân tài ngoài Đảng. Chúng ta không được họ, xa cách họ. Chúng ta phải thật thà đoàn kết với họ, nâng đỡ họ. Phải thân thiết với họ, gần gũi họ, đem tài năng của họ giúp ích vào công cuộc kháng chiến cứu nước. Chúng ta phải tẩy sạch bệnh kiêu ngạo, bệnh hẹp hòi, bệnh bao biện…

d08/10/1945 Hồ Chí Minh dự lễ khai mạc lớp huấn luyện sư phạm của thanh thiếu niên thủ đô.

Muốn tránh khỏi sự hao phí nhân tài, chúng ta cần phải sửa chữa cách lãnh đạo. Thí dụ: bắt buộc cán bộ trong mỗi ngành phải thiết thực báo cáo và cất nhắc nhân tài …Chúng ta phải nhận rõ: bất kỳ việc to việc nhỏ, hễ thêm điều lợi, trừ điều hại cho quần chúng, giúp quần chúng giải quyết vấn đề khó khăn, tăng kết quả của việc làm, tăng sức sản xuất của xã hội, đánh đổ sức áp bức của quân thù, đó đều là sáng kiến. Bất kỳ ai, nếu có quyết tâm làm ích lợi cho quần chúng, lại chịu học, chịu hỏi, óc chịu khó suy nghĩ, tay chịu khó làm, thì nhất định có sáng kiến, nhất định làm được những việc có ích cho loài người…

Cách đối với cán bộ là một điều trọng yếu trong sự tổ chức công việc. Cách đối với cán bộ có khéo, có đúng thì mới thực hiện được nguyên tắc: Vấn đề cán bộ quyết định mọi việc”.

Trích đoạn viết về “Vấn đề cán bộ” trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Chủ tịch Hồ Chí Minh hoàn thành vào tháng 10/1947.

X&N
bee.net.vn

“Anh em văn hoá đã cố gắng… xin cố gắng mãi lên”

 – Ngày 7/101945, Chủ tịch Hồ Chí Minh khi đến dự khai mạc “Triển lãm Văn hoá” tổ chức tại trụ sở cũ của Hội Khai trí Tiến Đức (Hà Nội), ngày 7/10/1945 khi đề cập tới nền văn hoá thời thuộc địa, những tác phẩm hội họa của các họa sĩ đương đại như Tô Ngọc Vân, Nguyễn Đỗ Cung…

Bác nhận xét: “Văn hoá Việt Nam dưới sự áp bức của đế quốc vẫn cố thở, cố tìm cách phát triển… Những bức tranh này tỏ rõ các nghệ sĩ của ta lâu nay đều đã cố gắng tìm một con đường đi. Nhưng tiếc một điều là không muốn đi ở dưới đất mà cứ muốn vụt lên trời; chất mơ mộng có nhiều, mà cái chất thật sự của sinh hoạt thì lại quá ít… Văn hoá là một cấu trúc thượng tầng. Nhưng cơ sở hạ tầng có kiến thiết rồi, văn hoá mới kiến thiết đựơc và đủ điều kiện phát triển được. … Giới văn hoá cũng phải cùng giới đồng bào đi qua chặng đường ấy. Mong rằng anh em văn hoá đã cố gắng, xin cố gắng mãi lên!”.

yBác đang trao đổi với những người tham dự, phía sau lưng Bác là Vũ Ngọc Phan

20 năm sau, ngày 7/10/1965, Bác nói với nữ nhà báo Đức .Faber, người đã cùng chồng dịch tác phẩm “Kiều” ta tiếng Đức, nhân đến mững Quốc khánh tại Sứ quán CHDC Đức tại Hà Nội.

“Nguyễn Du là một nhà thơ cổ điển vĩ đại của chúng tôi. Với tác phẩm của mình, Nguyễn Du đã và đang đấu tranh cho một xã hội bình đẳng. Viết một tác phẩm như vậy trong thời đại của ông là dũng cảm lắm… Những người cộng sản chúng ta phải rất quý trọng cổ điển. Có nhiều dòng suối tiến bộ chảy từ ngọn núi cổ điển đó. Càng thấm nhuần chủ nghĩa Mác-Lênin, càng phải coi trọng những truyền thống tốt đẹp của cha ông”.

gTại cổng triển lãm Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Cố vấn Vĩnh Thuỵ (cựu hoàng Bảo Đại) chia tay.


Ngày 7/10/1940,  nhật ký của Bộ trưởng Lê Văn Hiến ghi lại khung cảnh và không khí Chủ tịch Hồ Chí Minh và Hội đồng Chính phủ đón tiếp Phái đoàn Nam Bộ mới ra thăm Chiến khu Việt Bắc: “Tất cả 25 anh chị em (có 2 phụ nữ) lần lượt vào phòng họp. Hồ Chủ tịch bắt tay anh trưởng đoàn… Mấy anh chị em lần lượt báo cáo công việc của ngành hoạt động của mình. Ai nấy tỏ sự cảm động khi nghe báo cáo trình bày tường tận sự gian lao của cuộc chiến đấu trong Nam. Cha Phạm Bá Trực thay mặt Quốc hội và Hồ Chủ tịch thay mặt chánh phủ tỏ lời hoan nghênh đoàn đại biểu, khen ngợi tinh thần dũng cảm của đồng bào và chiến sĩ Nam Bộ… Một cuộc vui lửa trại có sự tham gia rộng rãi của các em nhi đồng làm cho cuộc xum họp Trung Nam Bắc thêm đậm đà thân mật. Những bài đồng ca.. .làm rung chuyển một góc rừng, rung chuyển mọi quả tim, sôi nổi bao tâm hồn đầy khí phách…”. 

Ngày 7/10/1954, lời điếu cụ Linh mục Nguyễn Bá Trực, Phó Trưởng ban Thường trực Quốc hội của Chủ tịch Hồ Chí Minhkhẳng định: “Với lòng vô cùng thương tiếc một nhà tận tuỵ ái quốc và một người bạn thân mến, trước linh hồn cụ, chúng tôi nguyện kiên quyết một lòng, đoàn kết toàn dân để làm trọn sự nghiệp mà cụ suốt đời mong muốn, tức là: Củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủ trong toàn nước Việt Nam yêu quý của chúng ta”.

X&N
bee.net.vn

“Đồng bào Nam bộ rất yêu nước, rất anh hùng”

– Ngày 5/10/1945, bài viếtt “Tinh thần tự động trong Uỷ ban nhân dân” đăng trên báo “Cứu Quốc” phê phán tính máy móc và ỷ lại cấp trên, kém năng động của bộ máy chính quyền ở các địa phương.

“Nhiều uỷ ban nhân dân, một khi nhận được mệnh lệnh của cấp trên là chỉ biết cắm đầu cắm cổ thi hành đúng như vậy, thi hành một cách máy móc. Họ không biết tuỳ hoàn cảnh địa phương, tuỳ tình thế từng lúc mà châm chước đi, không biết biến báo, làm khác đi ít nhiều cho được thích hợp… Khi công tác thì đem thi hành một cách máy móc. Khi làm xong việc lại chỉ ngồi không… cứ ỳ ra như xe bò lên dốc, không có người đẩy y như đứng lại… Có mắt ta phải trông, có óc ta phải nghĩ, có tay ta phải làm chứ.

Nhưng tự động không phải là tự tiện. Nhiều bạn lại hiểu nghĩa tự động sai lạc hẳn đi, không coi kỷ luật chính trị vào đâu, muốn làm gì cứ tự ý làm bừa đi, chẳng bàn hỏi thảo luận với ai, không theo pháp luật chính phủ ban hành, không dựa vào ý nguyện dân chúng. Những ca bắt bớ, tịch thu tài sản bừa bãi thường xảy ra ở nhà quê. Hành động như vậy, các Uỷ ban đó vô tình gây nên nhiều chuyện có hại đến uy tín của Chính phủ, làm cho dân chúng oán thán kêu ca.

Nói tóm lại, các nhân viên trong các Uỷ ban nhân dân phải rèn cho có một tinh thần tự động mạnh mẽ, nhưng phải bỏ  tính cái gì cũng tự tiện”. 

eTháng 10/1946 Hồ Chí Minh  trên chuyến tàu từ Hải Phòng về HN trước sự đón chào nồng nhiệt của nhân dân.

Ngày 5/10/1959, quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về quan hệ với Chính phủ Nhật Bản thể hiện qua bài trả lời phóng viên báo “Asahi Simbun”: “Vấn đề cốt yếu trong quan hệ giữa hai nước không phải là việc đòi bồi thường, mà tình đoàn kết hợp tác giữa hai dân tộc Việt-Nhật đấu tranh chống chiến tranh và bảo vệ hoà bình là quý hơn hết… Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mong muốn nhân dân hai nước luôn có quan hệ tốt và ngày càng phát triển… Quan hệ buôn bán giữa nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và Nhật Bản, nếu được cải thiện, có nhiều triển vọng tốt đẹp, có lợi cho nhân dân cả hai nước chúng ta”.

“Gửi những người Nam Bộ trong quân đội Pháp”, Bác viết: “Đồng bào Nam Bộ có tiếng rất yêu nước, rất anh hùng. Cuộc kháng chiến anh dũng hơn 2 năm nay đã chứng rõ điều đó. Có những đồng bào Nam Bộ muốn giúp nước bởi một con đường khác: Họ theo vào quân đội Pháp, để giúp ta từ bên trong. Đó là khổ tâm mà tôi biết rõ, vì tôi đã nhận được nhiều chứng thực. Vậy, những đồng bào đó, lúc còn ở trong bộ đội địch, thì cần phải tìm mọi cách để giúp quân đội ta. Khi có cơ hội thì lập tức chạy qua với bộ đội ta. Chính phủ và đồng bào luôn luôn sẵn sàng hoan nghênh các bạn”.

Tháng 10/1953, tại Hội nghị cán bộ vùng địch hậu nhằm mục tiêu đoàn kết các lực lượng nhân dân trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Bác nói: “Đồng bào công giáo cũng yêu nước. Nếu ta biết kiên nhẫn thuyết phục, giác ngộ, thì nhất định tranh thủ được. Làm được như vậy thì phá được một phần âm mưu của địch và rất có lợi cho việc đoàn kết nhân dân để kháng chiến… Nguỵ binh là đồng bào ta bị địch mê hoặc. Nếu ta vận động khéo, giáo dục cho họ rõ mưu mô của giặc “dùng người Việt đánh người Việt” thì ta có thể làm tan rã hàng ngũ nguỵ binh, phá âm mưu của địch và thu nhiều thắng lợi”…

X&N
bee.net.vn

“Chị đã nhầm rồi, bạn thân mến”

– Ngày 27/9/1945, Nguyễn Ái Quốc viết trong Thư gửi bạn nữ sinh viên X của chúng ta” đăng trên báo “Thanh Niên”.

Bức thư viết: “Các vua quan, thư lại, thông ngôn, theo chị là phản cách mạng. Chị đã nhầm rồi, bạn thân mến, bởi vì một ông vua có thể suy nghĩ và biết cảm thông với những bất hạnh chưa từng thấy giáng xuống dân tộc của ông, vì vậy ông ta thà làm một người dân bình thường còn hơn trị vì một dân tộc nô lệ…

(Với những tầng lớp quan lại, thư ký và thông ngôn) “bị chìm đắm trong bóng tối ngu dốt từ nhỏ, họ không bao giờ có thể tự trau dồi kinh điển hay tri giác được những tiến bộ của nhân loại qua đọc báo chí… Họ giống như con gà què chỉ ăn quẩn cối xay… đành bằng lòng với thứ thức ăn mà kẻ khác đem cho họ”. Vậy, “nhiệm vụ chúng ta là phải hướng họ theo lý luận cách mạng”.

“Đàn bà con gái cũng nằm trong nhân dân. Nếu cả dân trong cảnh nô lệ thì họ và con cái của họ cũng sẽ sống trong cảnh nô lệ đó… Điều đó chứng tỏ rằng vì quyền lợi của đàn bà con gái An Nam mà chúng ta làm cách mạng…

dChủ tịch Hồ Chí Minh tại Đại hội Thanh niên Cứu Quốc tại Hà Nội.

Cùng ngày phát biểu tại Đại hội Thanh Niên Cứu Quốc Hà Nội, tổ chức tại Nhà hát Lớn thành phố, Bác nói: “Các anh em nếu đến đây để đợi nghe một bài diễn văn bóng bẩy, hoa mỹ thì các anh em sẽ thất vọng. Những lời tôi nói với anh em sẽ chỉ rất giản dị, rất thiết thực. Tôi sẽ không khen ngợi anh em mà chỉ chú ý vạch ra những khuyết điểm của anh em… Bây giờ làm sao cho mất những khuyết điểm ấy. Việc cần trước nhất là làm thống nhất các tổ chức thanh niên… Nói tóm lại, phải làm sao cho tổ chức thanh niên Hà Nội phải thành một khối thanh niên khuôn mẫu cho thanh niên toàn xứ và toàn quốc”.

Một năm sau, ngày 279/1946, trong bài viết “Bàn về Binh pháp Tôn Tử” đăng trên báo “Cứu Quốc”, Bác viết: “Muốn chiến đấu thắng lợi, bao giờ cũng phải chiếm địa vị chủ động… Kế hư thực là môt kế rất thần diệu trong tất cả các binh pháp… Nói tóm lại, kế hư thực của Tôn Tử rất mầu nhiệm. Muốn đánh được thắng lợi, hành động phải bí mật, đứng để quân địch biết mà đề phòng. Trái lại, muốn phòng giữ chắc chắn, đừng nên để lộ cơ mưu, hư thực của mình, khiến cho quân địch không biết đánh vào nơi nào, đừng ở nơi nào. Thi hành đúng kế hư thực, thắng lợi sẽ cầm chắc trong tay”.

X&N
bee.net.vn

“Thà chết tự do hơn sống nô lệ!”

– “Hỡi đồng bào Nam Bộ! Nước ta vừa tranh quyền độc lập, thì đã gặp nạn ngoại xâm… Tôi chắc đồng bào cả nước đều chắc vào lòng kiên quyết ái quốc của đồng bào Nam Bộ. Chúng ta nên nhớ lời nói oanh liệt của nhà Đại cách mạng Pháp: “Thà chết tự do hơn sống nô lệ”… Phải làm cho thế giới trước hết là làm cho dân Pháp biết rằng, chúng ta là quang minh chính đại. Chúng ta chỉ đòi quyền độc lập tự do chứ chúng ta không vì tư thù tư oán, làm cho thế giới biết rằng chúng ta là một dân tộc văn minh, văn minh hơn bọn đi giết người cướp nước. Nước Nam độc lập muôn năm. Đồng bào Nam Bộ muôn năm!”. Phát biểu qua đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 26/9/1945, sau vụ thực dân Pháp nổ súng gây hấn và cuộc Kháng chiến Nam Bộ đã bùng nổ.

Cùng ngày trong bài báo “Muốn thành cán bộ tốt, phải có tinh thần tự chỉ trích” đăng trên tờ “Cứu Quốc” , Bác phân tích: “Phải biết rằng, tình hình khách quan thay đổi hàng giờ, hàng phút, một chủ trương của ta hôm nay đúng, hôm sau đã không hợp thời… Muốn được thích hợp với tình thế, muốn cùng tiến hay vượt các bạn khác ta cần phải nhận thức và tự giáo dục không ngừng, cần phải có sự thành thực tự vạch ra những khuyết điểm sai lầm để bồi bổ và sửa đổi… Không chịu tự phê bình tự chỉ trích thì không bao giờ tấn tới được”.

d Ngày này năm 1953, nói chuyện tại lễ bế mạc lớp chỉnh huấn cán bộ trí thức, Bác nhấn mạnh: “Phấn đấu trong một thời đại vẻ vang, làm cán bộ của một dân tộc anh hùng, đó là một vinh dự của người trí thức, đồng thời cũng là một nhiệm vụ nặng nề… Chúng ta phải nhớ câu “Chính tâm tu thân” để“trị quốc bình thiên hạ”. Chính tâm tu thân tức là tự cải tạo. Cải tạo cũng phải trường kỳ gian khổ, vì đó là một cuộc cách mạng trong bản thân của mỗi người…”. 

Ngày 26/9/1959,  Bác dịch cho Tổng thống nước Cộng hòa Indonesia Sukarno nói với sinh viên Đại học Tổng hợp Hà Nội: “Tương lai của đời người một phần lớn là ở trong các cháu thanh niên – tức là các cháu là chủ nhân, là ông chủ bà chủ tương lai của trái đất. Nhưng muốn cho xứng đáng với ông chủ, bà chủ thì phái làm thế nào? Không phải cứ ngồi khoanh tay sẽ là ông chủ, bà chủ mà: 1.Phải đoàn kết chặt chẽ, 2. Cố gắng học tập cho tốt,  3.Phải lao động cho tốt, 4. Vượt mọi khó khăn để mà chiến thắng, để hưởng thụ tất cả những khoa học, những hiểu biết của thời đại thế kỷ XX”.

X&N
bee.net.vn