– “Nhân ngày Quốc khánh của quý quốc, một ngày vui mừng chung của tất cả nhân dân lao động trong thế giới, tôi kính thay mặt nhân dân và Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà gửi lời sốt sắng chúc mừng Ngài, Chính phủ cùng nhân dân Liên Xô…”

Đây là bức điện văn của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Nguyên soái Xtalin ngày 6/11/1950 nhân kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười Nga và cũng là văn kiện đầu tiên Bác gửi tới Chính phủ Liên Xô kể từ sau thắng lợi của Chiến dịch Biên giới.

Tranh cổ động về Đoàn kết Việt-Xô-Trung trong kháng chiến chống Pháp.

“Đi nhưng phải tự nguyện, không ép buộc. Đi, nhưng phải sống như người nông thôn chứ đi theo kiểu làm khách là không được. Không để lao động quá sức, nhưng cũng nên thử để thấy người nông dân khổ như thế nào, khoẻ như thế nào”.

Đó là ý kiến của Bác tại buổi họp của Bộ Chính trị ngày 6/11/1962 bàn về việc chỉ đạo nội dung Đại hội Văn nghệ sắp tổ chức.

Nhận xét về tình hình văn nghệ, Bác nói: “…Không có cách mạng, không có kháng chiến thì không có văn nghệ như bây giờ… Hướng dẫn khen, phê bình phải cho đúng đắn, có cái phải nghiêm khắc. Khen, chê phải đúng mức. Khen nhưng khen quá lời , “suy tôn” người được khen thì chính người được khen xấu hổ. Đập nhưng đập bậy thì người ta không phục… Văn chương phải hùng hồn, tình cảm phải sâu sắc, lý lẽ cho đích xác…”.

Ngày 6/11/1967, Bác gửi điện cảm ơn Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô nhân dịp Đoàn Chủ tịch Xô viết tối cao Liên Xô quyết định tặng Huân chương Lênin,  nhưng bày tỏ ý nguyện: “Lúc này giặc Mỹ đang đẩy mạnh chiến tranh xâm lược Tổ quốc Việt Nam chúng tôi. Chúng đang giết hại một cách cực kỳ dã man hàng vạn đồng bào tôi ở miền Nam cũng như ở miền Bắc.

Toàn quân và toàn dân Việt Nam chúng tôi đang phải hy sinh xương máu để đánh Mỹ, cứu nước. Trong lúc đó riêng tôi lại được vinh dự đặc biệt to lớn là nhận Huân chương Lênin thì lòng tôi không yên chút nào.

Vì lẽ đó, tôi vô cùng cảm ơn các đồng chí, nhưng xin các đồng chí hãy tạm hoãn việc trao tặng phần thưởng cực kỳ cao quý ấy. Đến ngày nhân dân chúng tôi đánh đuổi được bọn đế quốc Mỹ xâm lược, giải phóng hoàn toàn đất nước Việt Nam, tôi sẽ đại biểu cho toàn thể đồng bào tôi, trân trọng và vui mừng lãnh lấy Huân chương mang tên Lênin vĩ đại.

Kính gửi các đồng chí lời chào cộng sản”.

X&N
bee.net.vn

– “Hồ Chí Minh không phải là kẻ ham quyền cố vị” – Đây là phát biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 31/10/1946, tại kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khoá I sau khi được Quốc hội  nhất trí uỷ quyền thành lập Chính phủ.

“Lần này là lần thứ hai Quốc hội giao phó cho tôi phụ trách Chính phủ một lần nữa. Việt Nam chưa được độc lập, chưa được thống nhất thì bất kỳ Quốc hội uỷ cho tôi hay cho ai cũng phải gắng mà làm. Tôi xin nhận.

Giờ tôi xin tuyên bố trước Quốc hội, trước quốc dân và trước thế giới rằng: Hồ Chí Minh không phải là kẻ ham quyền cố vị, mong được thăng quan phát tài. Chính phủ sau đây phải là một Chính phủ toàn dân đoàn kết và tập hợp nhân tài không đảng phái.

Ngày 31/10/1955, Bác thăm hội nghị các Đoàn uỷ Cải cách ruộng đất

Tôi xin tuyên bố trước Quốc hội, trước quốc dân, trước thế giới: Tôi chỉ có một đảng, đảng Việt Nam. Tôi cũng xin tuyên bố trước Quốc hội, trước quốc dân và trước thế giới: Chính phủ sau đây phải là một Chính phủ liêm khiết… phải là một Chính phủ biết làm việc, có gan góc, quyết tâm đi vào mục đích, trong thì kiến thiết, ngoài thì tranh thủ độc lập và thống nhất của nước nhà…”

Ngày 31/10/1949, bài báo “Rút kinh nghiệm, trao đổi kinh nghiệm” của Bác đăng trên báo “Sự Thật” có nội dung:

“Sau mỗi một việc cần phải rút kinh nghiệm. Kinh nghiệm riêng của từng cán bộ địa phương. Kinh nghiệm chung của tất cả các cán bộ và các địa phương. Kinh nghiệm thất bại và kinh nghiệm thành công. Rồi tổng kết và phổ biến những kinh nghiệm ấy cho khắp tất cả cán bộ, tất cả địa phương.

Mỗi cán bộ, mỗi địa phương sẽ học những kinh nghiệm hay; tránh những kinh nghiệm dở, áp dụng những kinh nghiệm cũ vào những công việc mới. Như vậy khuyết điểm ngày càng bớt, ưu điểm ngày càng thêm, công việc sẽ rất mau tiến bộ”.

“Cách đây độ 100 năm, Các Mác đã nói: Người cộng sản hiểu biết thiên nhiên để buộc thiên nhiên phục vụ hạnh phúc loài người và hiểu biết xã hội để cải tạo xã hội cũ, xấu xa, thành một xã hội mới tốt đẹp…Lời nói ấy đã thực hiện dần dần…”.

Quan điểm của Bác thể hiện trong bài viết “Hoan hô thắng lợi vẻ vang của khoa học Liên Xô vĩ đại” đăng trên báo “Nhân Dân” ngày 31/10/1959 nhân sự kiện Liên Xô phóng thành công vệ tinh chụp ảnh mặt trăng.

X&N
bee.net.vn

– “Chúng ta chớ thấy thắng lợi mà kiêu căng, chủ quan khinh địch. Chúng ta phải nhớ rằng: trong cuộc trường kỳ kháng chiến thì thắng lợi này chỉ mới là một bước đầu. Chúng ta còn phải đánh và phải thắng nhiều trận gay go hơn, to tát hơn nữa mới đi đến thắng lợi hoàn toàn”.

Đó là “Lời khuyên nhủ các chiến sĩ” của Chủ tịch Hồ Chí Minh  đăng trên báo “Nhân Dân” ngày 30/10/1950 sau thắng lợi của Chiến dịch Biên giới. Về thắng lợi này, theo  tác giả phân tích “Thắng lợi thứ nhất, chúng ta đã tiêu diệt địch và giải phóng Cao Bằng, Đông Khê, Thất Khê. Thắng lợi thứ hai là ta đã thấy rõ những ưu điểm và khuyết điểm của ta”.

Bức ảnh chụp chung của Bác Hồ, ông NikitaKruschev và ông MaoTrạch Đông ngày 30/10/1959

Trao đổi cùng thầy trò Trường Mỹ Nghệ Việt Nam cũng trong ngày 30/10/1958, Bác nói về tư tưởng xã hội chủ nghĩa: “Tư tưởng xã hội chủ nghĩa là phải vì tất cả mọi người trong xã hội mà làm việc mà phục vụ, bởi vì xã hội đã nuôi dạy mình. Thế là mình vì mọi người, mọi người vì mình. Toàn tâm, toàn ý phục vụ chủ nghĩa xã hội. Đó là bên sáng. Bên tối là tư tưởng cá nhân chủ nghĩa với những biến chứng như quan liêu, lãng phí, tham ô… Hai bên bao giờ cũng xung đột nhau, một mất một còn. Phải trau dồi tư tưởng xã hội chủ nghĩa đến khi nào bên sáng thắng hẳn bên tối”.

Cùng ngày, Bác tham dự Hội nghị Cán bộ Văn hóa. Bài phát biểu của Bác nêu rõ: “Nói là khôi phục vốn cũ, thì nên khôi phục cái gì tốt, còn cái gì không tốt thì phải loại dần ra …Cán bộ văn hoá nói riêng, cũng như tất cả cán bộ chúng ta nói chung phải rèn luyện tư tưởng, chính trị, ý chí phấn đấu và tinh thần trách nhiệm… Muốn thật sự gần gũi quần chúng thì phải cùng ăn, cùng ở, cùng làm mới biết sinh hoạt của quần chúng như thế nào, mới biết khó khăn, mới biết ý chí của quần chúng như thế nào, mới biết nguyện vọng quần chúng như thế nào”.

X&N
bee.net.vn

– “Quân Pháp nấp đuôi bọn quân đội Anh đang tàn sát đồng bào ta trong xứ. Ở Mỹ Tho, ở Tân An, ở Biên Hoà, Nha Trang, quân Pháp đã xâm phạm đến nền độc lập của chúng ta. Tâm trí tôi luôn luôn bên cạnh mấy triệu đồng bào quyết chiến đến giọt máu cuối cùng để bảo vệ nền độc lập Việt Nam, để tỏ rõ cho hoàn cầu biết rằng dân tộc Việt Nam đầy đủ tinh thần hy sinh chiến đấu. Đồng bào trong Nam, trong một tháng nay, đã tỏ tinh thần vững chắc, hùng dũng, đáng làm gương cho lịch sử thế giới.

Ngày nay, trước tình trạng khó khăn, toàn thể quốc dân Việt Nam hồi hộp theo cuộc chiến đấu ở Nam Bộ. Mặc dầu quân Pháp có đủ khí giới tối tân, tôi biết chắc không bao giờ chúng cướp được nước ta đâu. Từ Nam chí Bắc đồng bào ta luôn lôn sẵn sàng. Mấy triệu người như một, quyết tâm đánh tan quân cướp nước. Không quân đội nào, không khí giới nào có thể đánh ngã được tinh thần hy sinh của toàn thể một dân tộc. Nhưng thời cuộc càng khó khăn chừng nào, tôi chắc rằng tinh thần anh chị em càng cương quyết hơn chừng ấy. Trước nạn ngoại xâm, toàn thể quốc dân đã đoàn kết chặt chẽ thành một khối kiên cố, thành một lực lượng thống nhất mà không đội xâm lăng nào đánh ta được”. Trích “Lời kêu gọi đồng bào Nam Bộ” của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 29/10/1945, hơn một tháng sau khi Nam Bộ kháng chiến.

29/10/1966 HCM đọc diễn văn chào mừng đoàn đại biểu CP Cộng hòa Cu Ba thăm VN.

Ngày hôm sau, Bác dành một lời kêu gọi riêng cho “Thanh niên Nam Bộ: “Đã hơn một tháng nay, anh chị em đã phấn đấu cực kỳ anh dũng. Toàn thể đồng bào Việt Nam đều cảm động. Tuy máu đã đổ nhiều, nhưng tôi chắc và toàn thể đồng bào cũng chắc rằng anh chị em thanh niên Nam Bộ quyết hy sinh kháng chiến để giữ vững nền độc lập của nước nhà. Trong cuộc chống xâm lăng này, các bạn là bức Vạn Lý Trường Thành vững chắc. Các bạn phải thống nhất mặt trận thanh niên, đoàn kết, nêu cao tinh thần tin tưởng ở sức mạnh của dân tộc. Những gương hy sinh anh dũng của các bạn đã làm cho toàn thể đồng bào thêm kiên quyết. Hỡi anh chị em thanh niên Nam Bộ! Tôi thề cùng các bạn giữ vững nền độc lập tự do của nước Việt Nam… Cuộc kháng chiến tự vệ chính nghĩa của dân tộc Việt Nam phải toàn thắng”.

X&N
bee.net.vn

– Trong cuộc họp báo ngày 27/10/1945 về đường lối quốc tế của Nhà nước Việt Nam độc lập, Bác nói: “Đoàn kết toàn dân – quyết tâm vì chính nghĩa, quyết giữ độc lập bằng mọi giá”.

Ngày 27/10/1946, Bác tiếp đoàn đai biểu Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Nội dung cuộc gặp được thể hiện trên báo “Cứu Quốc” dưới một hệ thống quan điểm:

“1. Ở thế giới, công nhân nước nào có tổ chức mạnh thì được địa vị hơn; nếu tổ chức yếu thì địa vị kém;

2. Các công đoàn Việt Nam phải là một tổ chức đơn giản, vững vàng;

Chủ tịch Hồ Chí Minh trên chiến khu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

3. Công đoàn có nhiệm vụ giữ gìn quyền lợi cho công nhân và giúp cho Chính phủ trong việc xây dựng nước;

4. Chính phủ Việt Nam là một chính phủ dân chủ, sẽ hết sức giúp đỡ về tinh thần cho Công đoàn. Bộ Luật Lao động Việt Nam sẽ nhận cho công nhân Việt Nam có quyền tự do tổ chức, quyền tự do bãi công. Luật lao động sẽ ấn định giờ làm, tiền công, bảo vệ đàn bà, người già và trẻ con;

5. Viên chức và công nhân đều là những người phải làm mới có ăn;

6. Ở Nam Bộ không những là công nhân có quyền tổ chức mà tất cả các tầng lớp nhân dân đều có quyền tự do tổ chức và các quyền tự do dân chủ khác”.

X&N
bee.net.vn

– “Đoàn kết toàn dân-quyết tâm vì chính nghĩa, quyết giữ độc lập bằng mọi giá” – Phát biểu của Bác trong cuộc họp báo ngày 27/10/1945 về đường lối quốc tế của Nhà nước Việt Nam độc lập.

Ngày 27/10/1946, Bác tiếp đoàn đai biểu Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Nội dung cuộc gặp được thể hiện trên báo “Cứu Quốc” dưới một hệ thống quan điểm:

“1. Ở thế giới, công nhân nước nào có tổ chức mạnh thì được địa vị hơn; nếu tổ chức yếu thì địa vị kém;

2. Các công đoàn Việt Nam phải là một tổ chức đơn giản, vững vàng;

3. Công đoàn có nhiệm vụ giữ gìn quyền lợi cho công nhân và giúp cho Chính phủ trong việc xây dựng nước;

4. Chính phủ Việt Nam là một chính phủ dân chủ, sẽ hết sức giúp đỡ về tinh thần cho Công đoàn. Bộ Luật Lao động Việt Nam sẽ nhận cho công nhân Việt Nam có quyền tự do tổ chức, quyền tự do bãi công. Luật lao động sẽ ấn định giờ làm, tiền công, bảo vệ đàn bà, người già và trẻ con;

5.Viên chức và công nhân đều là những người phải làm mới có ăn;

6. Ở Nam Bộ không những là công nhân có quyền tổ chức mà tất cả các tầng lớp nhân dân đều có quyền tự do tổ chức và các quyền tự do dân chủ khác”.

  CT Hồ Chí Minh trên chiến khu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Tháng 10/1947, Bác hoàn thành cuốn sách “Sửa đổi lối làm việc”. Trích đoạn chương “Học hỏi quần chúng nhưng không theo đuôi quần chúng” như sau: “Dân chúng rất khôn khéo, rất hăng hái, rất anh hùng. Vì vậy, chúng ta phải học dân chúng, phải hỏi dân chúng, phải hiểu dân chúng. Vì vậy, mỗi khẩu hiệu, mỗi công tác, mỗi chính sách của chúng ta, phải dựa vào ý kiến và kinh nghiệm của dân chúng, phải nghe theo nguyện vọng của dân chúng. Mà muốn hiểu biết, học hỏi dân chúng, thì ắt phải có nhiệt thành, có quyết tâm, phải khiêm tốn, phải chịu khó. Nếu không vậy, thì dân chúng sẽ không tin chúng ta. Biết, họ cũng không nói. Nói, họ cũng không nói hết lời. Dân chúng đồng lòng thì việc gì cũng làm được. Dân chúng không ủng hộ, việc gì làm cũng không nên…

Chúng ta tuyệt đối không nên theo đuôi quần chúng. Nhưng phải khéo tập trung ý kiến của quần chúng, hoá nó thành cái đường lối để lãnh đạo quần chúng. Phải đem cách nhân dân so sánh, xem xét, giải quyết các vấn đề, mà hoá nó thành cách chỉ đạo nhân dân. Phải đưa chính trị vào giữa dân gian. Trước kia việc gì cũng từ trên dội xuống. Từ nay việc gì cũng phải từ dưới nhoi lên. Làm như thế, chính sách, cán bộ và nhân dân sẽ nhất trí mà Đảng ta sẽ phát triển rất mau chóng và vững vàng”.

X&N
bee.net.vn

– Ngày 25/10/146,  trong loạt bài về  “Binh pháp Tôn Tử”  đăng trên báo “Cứu Quốc”, Bác thể hiện quan điểm quân sự khi “Bàn về địa hình”.

Bác viết: “Về quân sự đành rằng phải có binh mạnh, tướng giỏi, nhưng không nghiên cứu địa hình một cách tường tận, không thể xuất trận thành công được. Trên  mặt trận, biết lợi dụng địa hình, đánh trận không hao tổn công sức mà đuợc thắng lợi dễ dàng… Gặp địa hình nào phải tùy cơ ứng biến để có thể lợi dụng một cách có hiệu quả trong cuộc chiến đấu với địch”.

5 năm sau, trong bài nói chuyện của Bác tại Trường Chính trị trung cấp của Quân đội, Bác nói: “Ngày xưa tổ tiên ta đã phải kháng chiến trường kỳ mới thắng được ngoại xâm. Đời Trần phải kháng chiến ba lần mới đuổi được quân Nguyên. Đời Lê kháng chiến một lần nhưng phải mười năm mới đuổi được quân Minh….Cuộc kháng chiến của ta tiếp tục cuộc Cách mạng tháng Tám…Phải trường kỳ kháng chiến mới giành được thắng lợi…Cuộc kháng chiến của ta hết sức gian khổ… Cuộc kháng chiến của ta nhất định thắng lợi…

25/10/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Đại hội Công nhân toàn xứ.

Phải cố gắng học tập về mọi mặt chính trị và quân sự. Phải học tập chính trị: Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại. Quân đội ta là quân đội nhân dân… Đã là quân đội nhân dân thì phải học chính sách của Đảng… Có người nói đạo đức cũ và đạo đức mới không có gì khác nhau.. Nói như vậy là lầm to… Đạo đức cũng như người đầu ngược xuống đất chân chổng lên trời. Đạo đức mới như người hai chân đứng vững được dưới đất, đầu ngẩng lên trời…Cần, kiệm, liêm, chính của ta là đạo đức của người quân nhân cách mạng”.

Tháng 10/1947, Bác hoàn thành cuốn sách Sửa đổi lối làm việc”. Nội dung chương “Cách lãnh đạo”  có đoạn: “Chẳng những phải lãnh đạo quần chúng, mà lại phải học hỏi quần chúng…Nghĩa là: người lãnh đạo không nên kiêu ngạo, mà nên hiểu thấu. Sự hiểu biết và kinh nghiệm của mình cũng chưa đủ cho sự lãnh đạo đúng đắn. Vì vậy, ngoài kinh nghiệm của mình, người lãnh đạo còn phải dùng kinh nghiệm của đảng viên, của dân chúng, để thêm kinh nghiệm cho mình. Nghĩa là một giây, một phút cũng không thể giảm bớt mối liên hệ giữa ta và quần chúng… Giữ chặt mối liên hệ với dân chúng và luôn luôn lắng tai nghe ý kiến của dân chúng, đó là nền tảng lực lượng của Đảng và nhờ đó mà Đảng thắng lợi…

Chọn người và thay người cũng là một việc quan trọng trong lãnh đạo. Những người mắc phải bệnh quan liêu, bệnh bàn giấy, không làm được việc phải thải đi. Ngoài ra còn có 2 hạng người cũng phải chú ý: Một là những người cậy mình là “công thần cách mạng” rồi đâm ra ngang tàng, không giữ kỷ luật, không thi hành nghị quyết của Đảng và của Chính phủ. Thế là họ kiêu ngạo, họ phá kỷ luật của Đảng và Chính phủ. Cần phải mời các ông đó xuống công tác hạ tầng khép họ vào kỷ luật để chữa tính kiêu ngạo, thói quan liêu cho họ và giữ vững kỷ luật của Đảng và Chính phủ. Hai là hạng người nói suông. Hạng người này tuy là thật thà, trung thành những không có năng lực làm việc chỉ biết nói suông… Những người như thế cũng không thể dùng vào công việc thực tế… Sự lãnh đạo trong mọi công tác thiết thực của Đảng, ắt phải từ trong quần chúng ra, trở lại nơi quần chúng”.

X&N
bee.net.vn

 – Ngày 22/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cảnh báo: “Tình hình ở Nam Việt Nam đã đến giai đoạn khẩn cấp và đòi hỏi có sự can thiệp ngay tức thời từ phía Liên Hiệp Quốc…”.

Sau khi điểm lại những diễn tiến của tình hình Việt Nam với việc Mặt trận Việt Minh tham gia cuộc chiến tranh chống Nhật và nước Việt Nam đã tự giành được độc lập cũng như việc Hoàng đế Bảo Đại tự thoái vị, xác lập cơ sở pháp lý của Chính phủ Việt Nam đang điều hành đất nước, bức thư lên án chính quyền thực dân Pháp đi ngược lại các Hiến chương của Liên Hiệp Quốc.

Một tấm chân dung Bác trong thời kháng chiến chống Pháp.

Bức điện nêu rõ: “Việc thành lập Uỷ ban Tư vấn Viễn Đông đã được đón nhận một cách nồng nhiệt như là bước đi đầu tiên có hiệu quả tiến tới một giải pháp công bằng đối với các vấn đề còn tồn tại. Nhân dân Việt Nam chỉ đòi hỏi nền độc lập hoàn toàn và vì sự tôn trọng sự thực và công lý trình bày những nguyện vọng sau: 1. Vấn đề liên quan tới Việt Nam phải được thảo luận tại cuộc họp đầu tiên của Uỷ ban tư vấn Viễn Đông; 2. Đoàn đại biểu Việt Nam phải được phép tới dự để phát biểu những quan điểm của Chính phủ Việt Nam ; 3. Một Uỷ ban Điều tra phải được cử tới Nam Việt Nam; 4. Nền độc lập hoàn toàn của Việt Nam phải được Liên Hiệp Quốc công nhận”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tới Thống chế Tưởng Giới Thạch thông báo rằng: “Chủ tịch lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và Cố vấn tối cao Vĩnh Thuỵ (trước đây là Hoàng đế Bảo Đại) mong được tới Trùng Khánh…”.

Ngày 22/10/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trả lời phỏng vấn của giới báo chí trong và ngoài nước về chuyến thăm nước Pháp. Cảm tưởng chung về chuyến đi, Bác khẳng định: “Về tinh thần phần đông dân chúng Pháp có thể nói là đến 90% đều tỏ ra muốn hoà bình và dân chủ, còn 10% kia tôi không gặp nên không được biết. Đối với Việt Nam đa số dân Pháp cũng tỏ ra có một cảm tình, rất nghiêng về nền độc lập của ta”. 

Còn về ngoại giao và quốc sách của Việt Nam, Bác khẳng định: “Có thể trả lời là không biến đổi gì hết. Về nội chính, Chính phủ từ trước tới giờ vẫn chủ trương đoàn kết để xây dựng nước Việt Nam mới. Về ngoại giao, Chính phủ kiên quyết đòi độc lập, quyết chí thống nhất, nhưng quyết định ở trong Khối Liên hiệp Pháp; đối với các hữu bang, từ trước đến giờ vẫn theo một con đường thân thiện. Trước thế thì nay vẫn thế, không thay đổi”. 

Đối với báo giới, Bác bày tỏ: “Tờ báo chỉ là giấy trắng mực đen mà thôi. Nhưng với giấy trắng mực đen ấy, người ta có thể viết những bức tối hậu thư, người ta có thể viết những bức thư yêu đương. Từ trước đến giờ, báo chí Việt Nam đều chỉ dùng giấy để viết những “tối hậu thư” nhiều hơn. Bây giờ về sau, chúng ta phải dùng giấy ấy để viết những bức thư thân ái …Hy vọng thêm rằng không những các báo chí giúp nhau gây nên một cảm tình giữa các dân tộc mà còn ngay trong báo giới nữa cũng gây lấy một cảm tình hữu nghị”.

“Chủ trương của Đảng ta là đoàn kết và làm cầu nối trong việc đoàn kết quốc tế”. Ý kiến của Bác tại cuộc họp của Bộ Chính trị bàn về vấn đề quan hệ quốc tế của Đảng, ngày 22/10/1963.

“Tiếp tục truyền thống Diên Hồng vĩ đại, các cụ phụ lão cũng không vì tuổi cao tóc bạc mà hưởng thú thanh nhàn. Các cụ đều cố gắng góp phần tích cực vào công cuộc chống Mỹ cứu nước….Các cấp đảng bộ và Mặt trận các địa phương nên ra sức giúp các cụ phụ lão tổ chức, củng cố và phát triển đội Bạch đầu quân. Đó cũng là một lực lượng khá to trong công cuộc chống Mỹ cứu nước. Để kết luận bài này, xin tặng các cụ phụ lão kính mến một câu thơ: Tuổi cao, chí khí càng cao/ Chống Mỹ cứu nước, già nào kém ai!”. Đó là lời biểu dương của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với lớp người cao tuổi trong các cuộc kháng chiến cứu quốc, đăng trong bài viết “Càng già càng giỏi” (báo Nhân Dân ngày 22/10/1965).

X&N
bee.net.vn

– Ngày 21/10/1966, họp về công tác ngoại giao, Bác lưu ý “các Uỷ viên Bộ Chính trị phải thận trọng và khéo léo trong các mối quan hệ quốc tế”.

Cách đây 89 năm, ngày 21/10/1920, Nguyễn Ái Quốc cùng một số người Việt Nam dự cuộc mít tinh do các đảng viên Đảng Xã hội Quận 13, Paris, tổ chức dưới sự chủ tọa của văn sĩ Anatone France nhằm lên án chính quyền bắt giữ trái phép và độc đoán một số đồng chí của mình.

Từ ngày 21/10 đến 24/10/1922, Nguyễn Ái Quốc tham dự Đại hội II Đảng Cộng sản Pháp họp tại Quận 10 ở Paris. Tại đây Nguyễn đã gặp Manuinsky, thường vụ Quốc tế Cộng sản. Tại diễn đàn này, Nguyễn Ái Quốc đã phê bình Đảng Cộng sản Pháp chưa quan tâm đúng mức đến vấn đề thuộc địa và đề nghị Đại hội thông qua lời kêu gọi “Những người bản xứ ở thuộc địa”.

Ngày 21/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh tham dự thụ lễ đức Khổng Tử tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Hà Nội. Lễ do Hội Tư văn Thăng Long tổ chức theo lệ thường. Lần này, tham dự lễ còn có đại biểu của Uỷ ban Hà Nội và một số quan chức Trung Hoa Quốc dân Đảng. Để tỏ thiện chí, Bác thân đứng ra phiên dịch cho các quan chức Trung Hoa và bày tỏ tinh thần “tứ hải giai huynh đệ” (Bốn bể là anh em).

Ngày 21/10/1946, tại Thành Phố Hải Phòng, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm hỏi nhân dân Thành phố, ghi vào cuốn sổ vàng của Trường Huấn luyện Thanh niên Tô Hiệu (Hải Phòng) dòng lưu bút: “Thanh niên đoàn kết. Gắng học tập. Gắng công tác. Tiến lên! Tiến lên”. Sau đó gặp một người bạn cũ từng cùng làm thuỷ thủ từ thưở hàn vi. Góp ý với báo “Dân Chủ”, cơ quan ngôn luận của Mặt trận Việt Minh miền Duyên hải, Bác nói: “Báo không nên viết những lời lẽ cứng rắn quá, không có lợi cho việc ngoại giao mà nên viết mềm mỏng để tranh thủ thời gian hoà hoãn… Đừng hạ thấp mình nhưng cũng đừng nên chọc tức kẻ thù, Báo chí phải dựa vào những cơ sở pháp luật làm lợi khí đấu tranh”. 

21/10/1946 Hồ Chí Minh trên chuyến tàu từ Hải Phòng về HN trước sự đón chào nồng nhiệt của nhân dân.

Nói chuyện với đông đảo nhân dân Hải Phòng tham gia lễ tiễn tại nhà ga xe lửa, Bác nói: “Trong bốn tháng hai mươi ngày, đồng bào nhớ tôi và tôi cũng trong bốn tháng hai mươi ngày nhớ đồng bào. Bây giờ tôi về thì rất sung sướng được thấy Tổ quốc thân yêu, thấy đồng bào quý mến, tôi rất vui lòng” và khẳng định “nhiệm vụ bao trùm nhất hiện nay là kiên quyết giữ vững độc lập, tự do!”.

Đoàn tàu đặc biệt rời ga Hải Phòng và về tới nhà Ga Hà Nội. Đông đảo nhân dân và thành viên Chính phủ cùng các cơ quan ngoại giao ra đón. Nói với đồng bào, Bác giải thích về Tạm ước 14/9; còn nói với người Pháp, Bác bày tỏ: “Tôi vừa sang Pháp để thương lượng với Chính phủ Pháp về vấn đề độc lập tự do cho nhân dân Việt Nam… Nhân dân Pháp cũng vừa trải qua cuộc kháng chiến…nhân dân Pháp cũng như nhân dân Việt Nam rất yêu hoà bình, tự do, không muốn chiến tranh, chỉ muốn tình hữu nghị giữa hai dân tộc. Chúng tôi mong các bạn sớm hoàn thành nhiệm vụ để trở về Tổ quốc của mình…” .

Ngày 21/10/1947, Bác viết thư gửi hai lão du kích Kiến An, khen ngợi: “Hai cụ thật xứng đáng với tổ tiên oanh liệt của ta, các cụ phụ lão đời Trần, đời Lê, chẳng những kêu gọi con cháu, mà tự mình hăng hái tay chống gậy, tay cầm dao giết giặc cứu nước”.

Ngày 21/10/1958, trên báo “Quân Đội Nhân dân” đăng bài “Tên lửa bắn máy bay” của Bác, với bút danh là “Chiến Sĩ’ giới thiệu những tri thức quân sự về một loại vũ khí hồi đó được coi là tối tân, gồm cả “tên lửa đất đối không” và “không đối không”: “Tên lửa là một vũ khí rất lợi hại, nhất là khi nó mang đầu đạn nguyên tử…Vì lợi ích của đông đảo nhân dân, chúng ta rất không muốn xảy ra những cuộc chiến tranh có vũ khí tên lửa và nguyên tử”. Thực tiễn cho thấy, chỉ sau khi đăng bài báo này không lâu, các lực lượng vũ trang của ta đã phải sử dụng loại vũ khí này để chống trả cuộc xâm lăng của quân đội Mỹ, đặc biệt là trong công cuộc chống Chiến tranh Phá hoại của không quân  Mỹ ở miền Bắc nước ta.

Ngày 21/10/1966, phát biểu tại cuộc họp của Bộ Chính trị về công tác ngoại giao, Bác trình bày quan điểm được ghi thành biên bản: “Về phương châm kết hợp giữa đánh và đàm, đánh là chính, vừa đánh vừa đàm để chia rẽ địch, đàm là để phục vụ cho đánh; nghệ thuật kết hợp giữa tiến công và đàm phán với địch phải hết sức uyển chuyển, không sa đà, không mơ hồ vào việc giải quyết tình hình thông qua đàm phán, trước hết ta phải giành thế mạnh thì mới có điều kiện để đàm phán được và lưu ý các Uỷ viên Bộ Chính trị phải thận trọng và khéo léo trong các mối quan hệ quốc tế”.

X&N
bee.net.vn

– Ngày 19/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi văn kiện đầu tiên tới Tướng De Gaulle, người đứng đầu nhà nước Pháp đã nêu rõ lập trường độc lập và hoà bình hữu nghị của nước Việt Nam sau khi giành được độc lập.

“Xin hân hạnh báo với Ngài, Chính phủ Lâm thời Cộng hoà Việt Nam đã được thành lập sau khi Nhật Bản đầu hàng và Hoàng đế Bảo Đại thoái vị. Chính phủ chúng tôi gồm các thành viên cộng hoà của ba xứ Việt Nam với quyết tâm bảo vệ nền độc lập Viêt Nam bằng mọi biện pháp, cam kết bảo đảm an ninh tính mạng và tài sản của người nước ngoài ở toàn cõi Việt Nam trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và đối xử bình đẳng.

Chúng tôi phản đối việc quân đội Pháp xâm nhập lãnh thổ Việt Nam và đề nghị Ngài ban bố những chỉ thị hữu ích cho các lực lượng quân Pháp ở Viễn Đông để tránh những sự xảy ra đáng tiếc”.

Bác Hồ chụp tại Pháp năm 1946. Ảnh L.AGuiot.

Cũng vào thời điểm này, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn gửi thư cho những nguời Pháp đang ở Đông Dương nêu rõ: “… Các bạn yêu nước Pháp của các bạn và muốn nó độc lập. Lòng yêu nước thương nòi này làm vẻ vang các bạn vì nó là lý tưởng cao quý nhất của loài người. Nhưng chúng tôi cũng phải được phép yêu nước của chúng tôi và muốn nó độc lập chứ! Chúng tôi phải được phép yêu đồng bào của chúng tôi và muốn họ được tự do chứ! Cái mà các bạn coi là lý tưởng cũng phải là lý tưởng của chúng tôi.

Chúng tôi không ghét, không thù gì dân tộc Pháp. Trái lại chúng tôi kính phục cái dân tộc lớn lao ấy đã là kẻ đầu tiên truyền bá lý tưởng rộng rãi về tự do và bác ái, và đã cống hiến rất nhiều cho văn hoá, cho khoa học và cho văn minh. Sự chiến đấu của chúng tôi không nhằm đánh vào nước Pháp, cũng không đánh vào những người Pháp lương thiện mà chỉ chống lại sự thống trị tàn bạo ở Đông Dương của chủ nghĩa thực dân Pháp…Công nhận nền độc lập của Việt Nam không những không làm giảm uy tín của nước Pháp mà còn làm cho nó được tăng cao trước thế giới và lịch sử…Nó sẽ được sư kính trọng của tất cả các dân tộc và lòng yêu mến của người Việt Nam vốn không mong gì hơn là Tổ quốc độc lập…Các bạn không nghĩ rằng máu nhân loại đã chảy nhiều, rằng hoà bình,  một nền hoà bình chân chính xây trên công bình và lý tưởng dân chủ phải thay thế cho chiến tranh, rằng tự do, bình đẳng, bác ái phải thực hiện trên khắp các nước không phân biệt chủng tộc và màu da ư!? Chúng tôi không sợ chết vì chúng tôi muốn sống. Chúng tôi muốn sống như các bạn, muốn sống tự do, không có ai đè đầu bóp cổ…

Những người Pháp ở Đông Dương! Bây giờ đến lượt các bạn phải tỏ ra rằng các bạn xứng đáng là con cháu những vị anh hùng vẻ vang xưa đã tranh đấu cho tự do, bình đẳng và bác ái!”.

X&N
bee.net.vn