Archive by Author | Việt Nam - Hồ Chí Minh

Thư gửi Hội nghị công an toàn quốc (15-1-1950)

Nhân dịp này, tôi gửi lời thân ái chào thǎm các đại biểu, và nhờ các đại biểu chuyển lời tôi hỏi thǎm tất cả các anh chị em công an.

Nǎm vừa qua, công an tiến bộ khá, nhất là công an ở Thừa Thiên, Sài Gòn, Hải Phòng, Hà Nội đáng khen.

Và có nhiều nhân viên công an đã oanh liệt hy sinh cho Tổ quốc, Chính phủ sẽ ghi tên những vị anh hùng ấy.

Sau đây là những điểm mà công an phải cố gắng thực hiện cho kỳ được:

– Xây dựng bộ máy công an nhân dân. Tức là công an phải có tinh thần phục vụ nhân dân, là bạn dân. Đồng thời phải dựa vào các đoàn thể mà tổ chức và giáo dục nhân dân trong công việc phòng gian trừ gian, để nhân dân thiết thực giúp đỡ công an.

– Cách tổ chức công an phải giản đơn, thiết thực, tránh cái tệ quá hình thức, giấy má.

– Lề lối làm việc phải dân chủ. Cấp trên phải thường kiểm tra cấp dưới. Cấp dưới phải phê bình cấp trên. Giúp nhau kinh nghiệm và sáng kiến, giúp nhau tiến bộ. Tự phê bình và phê bình nhau theo tinh thần thân ái và lập trường cách mệnh.

– Phải hoan nghênh nhân dân phê bình công an, để đi đến hiểu công an, yêu công an, và giúp đỡ công an.

Mỗi người công an phải là một chiến sĩ. Nǎm 1950 là nǎm toàn dân chuyển mạnh sang tổng phản công. Tôi mong rằng toàn thể công an sẽ cố gắng thi đua để lập công trong cuộc thắng lợi chung.

Chào thân ái và quyết thắng
HỒ CHÍ MINH

Viết ngày 15-1-1950.
Tài liệu lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.
cpv.org.vn

Thư gửi Hội nghị toàn quốc của Đảng (20-1-1950)

Các đồng chí,

Đảng họp Hội nghị toàn quốc, tiếc vì tôi hơi mệt, không đến họp với các đồng chí được. Vậy tôi có vài ý kiến gửi các đồng chí thảo luận:

Xét tình hình trong nước và ngoài nước, thế lực của ta và của địch, nǎm nay là nǎm cuộc kháng chiến của ta chuyển biến lớn. Các đồng chí hãy thiết thực kiểm điểm công tác và thành tích của Đảng, Mặt trận và của Chính quyền trong ba nǎm vừa qua, để định rõ nhiệm vụ của nǎm mới là: hoàn thành việc chuẩn bị, chuyển mạnh sang tổng phản công.

Thời cơ có lợi cho ta, nhưng khó khǎn của ta còn nhiều. Tổng phản công là một việc lớn. Chúng ta chỉ có thể tổng phản công thắng lợi, nếu chúng ta chuẩn bị đầy đủ, khắc phục mau chóng những nhược điểm, phát triển mau chóng những ưu điểm. Công việc trước mắt của chúng ta là:

– Giữ vững khối đại đoàn kết của dân tộc;

– Tích cực xây dựng bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương;

– Đánh mạnh vào lực lượng vật chất và tinh thần của địch;

– Động viên lực lượng toàn dân, tổ chức và võ trang nhân dân rộng rãi, vùng tự do cũng như vùng bị tạm chiếm;

– Liên lạc hành động với nhân dân Pháp và các lực lượng hoà bình dân chủ trên thế giới…

Nếu ta làm trọn được những việc đó, thì tôi tin rằng, với tinh thần thi đua ái quốc của đồng bào ta, với lòng kiên quyết đánh giặc của tướng sĩ ta, với những cố gắng và hy sinh của đồng chí ta, nǎm nay sẽ là nǎm đại thắng lợi.

Riêng về Đảng, các đồng chí hãy kiểm thảo sự lãnh đạo của Đảng về chính trị và tổ chức, đề cao tinh thần phê bình và tự phê bình trong Đảng, tổ chức việc học tập lý luận và sửa đổi lối làm việc, để cho Đảng ta thành một lực lượng rất mạnh, đưa dân tộc đến bước thành công.

Chào thân ái và quyết thắng
Ngày 20 tháng 1 nǎm 1950
HỒ CHÍ MINH

Tài liệu lưu tại
Cục lưu trữ Trung ương Đảng.
cpv.org.vn

Gửi đồng chí Trần Canh (20-1-1950)

Khi xưa gặp chú một thanh niên,
Nay chú cầm quân giữ soái quyền.
Trǎm vạn hùng binh theo lệnh chú,
Giữ gìn cách mạng cõi Điền biên 2 .

20-1-1950

Sách Thơ chữ Hán Hồ Chí Minh,
Nxb Vǎn học, Hà Nội, 1990, tr.38.
cpv.org.vn

Thơ chúc nǎm mới (2-1950)

Kính chúc đồng bào nǎm mới,
Mọi người càng thêm phấn khởi,
Toàn dân xung phong thi đua,
Đẩy mạnh cuộc chuẩn bị tới,
Chuyển mau sang tổng phản công,
Kháng chiến nhất định thắng lợi.

HỒ CHÍ MINH

Báo Sự thật, số 128, ngày 19-2-1950.
cpv.org.vn

Nhắc mãi tên người Hồ Chí Minh

Nhà sàn Bác Hồ. Ảnh: PV

(BG)-Nhà thơ Tố Hữu – ngọn cờ đầu của nền thi ca cách mạng Việt Nam – đã viết:

Vì sao trái đất nặng ân tình
Nhắc mãi tên Người: Hồ Chí Minh
Như một niềm tin, như dũng khí
Như lòng nhân nghĩa, đức hy sinh

và:

Hồ Chí Minh, Người ở khắp nơi nơi.

Ngay từ những năm 20 của thế kỷ trước, các nhà cách mạng tiền bối nước ta như: Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Nguyễn An Ninh, Phan Văn Trường, Nguyễn Thế Truyền… trên hành trình tìm đường cứu nước đều dành cho Người – lúc ấy là bậc hậu sinh của các vị – lòng yêu mến và tin tưởng. Cụ Phan Chu Trinh khẳng định: “Độc lập của nước Việt Nam sau này sở cậy có Nguyễn Ái Quốc“. Cụ Phan Bội Châu tin tưởng: “Tôi chắc ông Quốc vẫn còn, mà ông ấy còn thì nước ta nhất định sẽ độc lập.” Cụ Huỳnh Thúc Kháng, sau cách mạng trong thư gửi đồng bào, ngợi ca Bác: “Là bậc yêu nước đại chí sĩ, là nhà lịch nghiệm cách mạng đại chuyên gia. Chân đi khắp năm châu, mắt trông xa vạn dặm, nhận rõ thời cuộc, lặng dò thời cơ”.

Bộ Bách khoa toàn thư Universalis (Pháp) trong mục Hồ Chí Minh đã mở đầu như sau: “Trong lịch sử các cuộc cách mạng thế kỷ XX trên toàn thế giới,  Hồ Chí Minh – Nhà sáng lập và Chủ tịch đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa – giữ vị thế đặc biệt. Ông là người tiến hành cuộc chiến đấu dài lâu nhất so với bất kỳ nhà lãnh đạo khác trong thời đại ngày nay chống bá quyền và đế quốc thực dân. Khi Mao Trạch Đông còn là một viên thủ thư trẻ chưa hề thoáng ý cách mạng trong đầu, khi Zosip Briz của Nam Tư chưa nghĩ ra việc dùng biệt danh Tito kêu gọi nhân dân nổi dậy, Phidel castro (Cu Ba), Abdel Nasset (Ai Cập) và Che Guevara (Mỹ – latinh) gần như mới chào đời thì Nguyễn Ái Quốc từ năm 1919 đã đặt vấn đề giải phóng thuộc địa ra trước Hội nghị Hoà bình họp tại Điện Versailees (Pháp).”

Các nhân vật quốc tế có quan hệ với Bác trong những thời gian khác nhau, ở nhiều địa điểm, hoàn cảnh và tình thế khác nhau; cả đồng chí, bạn bè, cả đối thủ về tư tưởng hay trên chiến trường đều có những ấn tượng tốt đẹp về Người. Đó là điều kỳ diệu, vĩ đại của Bác. Đó không phải chỉ là tư tưởng mà còn là nhân cách lớn. Denit Gray (Pháp) nhận xét: “Việt Nam có thể có những bước thăng trầm nhưng ký ức về vị lãnh tụ cộng sản được sinh ra từ cuối thế kỷ XIX sẽ tồn tại mãi mãi”. S.Kronow (Mỹ) viết: “Một thân hình gầy gò, chòm râu dài, chiếc áo khoác cũ và đôi dép cao su đã mòn. Hồ Chí Minh đã tạo ra một Bác Hồ hiền lành giản dị. Nhưng Người là nhà cách mạng dày đặc kinh nghiệm và một nhà dân tộc chủ nghĩa nồng nhiệt, suốt đời đấu tranh cho một mục đích duy nhất là mang lại độc lập tự do cho dân tộc mình.”Tờ báo Tiến lên của Xri lanca khẳng định: “Hồ Chí Minh đã làm nên lịch sử hiện đại, là một trong những nhân vật cao quý nhất, đáng kính nhất của thời đại chúng ta.” Sức lan toả và ảnh hưởng to lớn, kỳ vĩ của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến nỗi Tổng thống Mỹ Nixon đã phải cay đắng thốt lên: “Chỉ khi nào xóa bỏ được hình ảnh lãnh tụ Hồ Chí Minh ra khỏi tâm thức người dân thì đường lối Việt Nam mới ngả theo Mỹ“.

Không thể nào kể hết những lời ngợi ca của các bậc danh nhân, các nhà chính trị, các nhà sử học, các nhà văn nhà báo trên thế giới nói và viết về Bác. Tự hào vô cùng dân tộc ta, non sông đất nước ta có Bác Hồ kính yêu. Chính Người đã làm rạng danh non sông đất nước ta. Bác là Anh hùng dân tộc, nhà văn hoá kiệt xuất Việt Nam. Nhưng cao hơn cả, sâu thẳm hơn cả, Bác trường tồn, mãi mãi trường tồn trong tâm trí dân tộc ta, trong non sông đất nước ta với hình ảnh một con người thiêng liêng, gần gụi, xiết bao yêu dấu. Tất cả những gì cao quý nhất, tốt đẹp nhất đều thuộc về Người – Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bác Hồ kính yêu.

Giang Kế Nhân
baobacgiang.com.vn

Thư gửi báo Lao động (2-1950)

Nǎm mới, tôi gửi lời thân ái chúc anh chị em lao động tiến bộ về mọi mặt.

Sau đây là trả lời cho báo Lao động:

– Công nhân Việt Nam cần phải xung phong trong mọi công việc kháng chiến, kiến quốc. Đánh tan thực dân, giải phóng dân tộc, tranh lại thống nhất và độc lập, xây dựng một nước Việt Nam dân chủ mới – tức là tranh đấu cho hoà bình và dân chủ thế giới.

– Để đạt mục đích ấy, thì công nhân phải tổ chức thật chặt chẽ và rộng rãi, thi đua tǎng gia sản xuất, thi đua học tập để tiến bộ mãi, tự cải thiện đời sống tinh thần và vật chất của mình, phá hoại kinh tế của địch. Đó là nhiệm vụ chung cho tất cả công nhân ở vùng tự do và trong vùng tạm bị địch chiếm.

– Về phần các cháu nhi đồng lao động, thì học tập và làm việc phải đi đôi với nhau, để mai sau thành những cán bộ trong công cuộc xây dựng và củng cố nước Việt Nam dân chủ mới.

– Nói tóm lại: để xứng đáng là một giai cấp lãnh đạo thì công nhân ta phải xung phong trong mọi việc của nước nhà và xã hội.

Nǎm nay là nǎm ta phải chuyển mạnh sang tổng phản công. Tôi mong rằng mỗi một người và tất cả công nhân ta sẽ làm tròn nhiệm vụ của một giai cấp tiên phong, để chung một phần vẻ vang trong cuộc đại thắng của dân tộc.

Chào thân ái và quyết thắng
Xuân Canh Dần 1950
HỒ CHÍ MINH

Sách Hồ Chí Minh Toàn tập, xuất bản lần thứ nhất, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1985, t.5, tr.343-344.
cpv.org.vn

Điện mừng Chính phủ Liên Xô (23-2-1950)

Nhân dịp hôm nay là ngày kỷ niệm thành lập Hồng quân Liên Xô 32 nǎm, tôi thay mặt Chính phủ nhân dân nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, quân đội quốc gia và dân quân du kích Việt Nam gửi lời nhiệt liệt chúc mừng Hồng quân Liên Xô, đội quân anh dũng, hùng tráng bảo vệ cho hoà bình và dân chủ thế giới và người lãnh tụ sáng suốt của Hồng quân Liên Xô: Thống chế Xtalin.

Ngày 23 tháng 2 nǎm 1950
Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
HỒ CHÍ MINH

Báo Cứu quốc, số 1488, ngày 6-3-1950.
cpv.org.vn

Thư gửi Hội nghị kháng chiến hành chính toàn quốc (2-1950)

Nǎm nay, Hội nghị kháng chiến hành chính có đủ đại biểu Nam, Trung, Bắc. Đó là một bước tiến khá lớn. Tôi gửi lời thân ái chào thǎm các đại biểu. Sau đây là vài ý kiến của tôi đối với nhiệm vụ của Hội nghị.

Hội nghị:

– Cần phải thật thà vạch rõ những khuyết điểm trong nǎm vừa qua, để cùng nhau tìm cách sửa đổi.

– Nêu rõ những ưu điểm đã lượm được, để định kế hoạch của nǎm 1950, quyết chuyển mạnh sang tổng phản công.

– Thảo luận kỹ lưỡng những vấn đề rất quan trọng như: Chỉnh đốn và kiện toàn bộ máy chính quyền; sửa đổi và thống nhất cách làm việc; thiết thực thực hiện quân dân chính nhất trí; giải quyết vấn đề cán bộ; chỉnh đốn và đẩy mạnh phong trào thi đua ái quốc.

Hội nghị sẽ cǎn cứ thiết thực vào tình hình cả nước và tình hình từng khu, nhằm đúng nhiệm vụ của giai đoạn mới mà giải quyết các vấn đề cho thật sát. Đồng thời định những phương pháp cần thiết, để đảm bảo việc thi hành quyết nghị cho đúng và kịp thời.

Chúc Hội nghị thành công.

Chào thân ái và quyết thắng
Tháng 2 nǎm 1950
HỒ CHÍ MINH

Tài liệu lưu tại
Bảo tàng Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn

Lời kêu gọi đồng bào tǎng gia sản xuất 91-3-1950)

Cùng đồng bào toàn quốc,

Nǎm nay là nǎm chuyển mạnh sang tổng phản công, bộ đội và nhân dân sẽ cần nhiều lúa thóc, hoa màu, thịt cá, bông vải.

Nǎm nay cũng là nǎm mà giặc đánh thua cố phá hoại tài sản mùa màng của ta nhiều hơn.

Vậy trong lúc ở mặt trận, bộ đội và dân quân hǎng hái đánh giặc để chuyển mạnh sang tổng phản công, đồng bào ở hậu phương có nhiệm vụ:

1. Thi đua tǎng gia sản xuất; chǎn nuôi thêm súc vật, giồng thêm nhiều thóc lúa, hoa màu, bông, rau. Trai, gái, già, trẻ, mỗi người đều phải cố gắng, người đã tǎng gia sản xuất sẽ tǎng gia sản xuất nhiều hơn, người chưa tǎng gia sản xuất sẽ phải tǎng gia sản xuất. Chúng ta quyết thực hiện khẩu hiệu: Toàn dân canh tác, bốn mùa canh tác.

2. Thi đua tiết kiệm, tránh xa xỉ, phí phạm, để dành lương thực cho bộ đội hoặc cho những lúc túng thiếu.

Làm hai việc trên là góp sức vào công việc chuyển mạnh sang tổng phản công.

Tôi mong đồng bào cố gắng.

Chào thân ái và quyết thắng
Ngày 1 tháng 3 nǎm 1950
HỒ CHÍ MINH

Báo Cứu quốc, số 1488, ngày 6-3-1950.
cpv.org.vn

Ly Bắc Kinh – Rời Bắc Kinh (11-3-1950)

Ký Bắc thiên tâm huyền hạo nguyệt,
Tâm tuỳ hạo nguyệt cộng du du.
Hạo nguyệt thuỳ phân vi lưỡng bán?
Bán tuỳ cựu hữu, bán chinh phu.

11-3-1950

Dịch nghĩa

RỜI BẮC KINH

Giữa lòng trời Ký Bắc treo vầng trǎng sáng trắng,
Lòng ta theo trǎng sáng cùng man mác.
Vầng trǎng sáng kia ai chia làm hai nửa?
Một nửa theo cùng bạn cũ, một nửa soi khách
đường trường.

Dịch thơ

RỜI BẮC KINH

Trời Ký Bắc treo vầng trǎng rọi,
Lòng theo trǎng vời vợi sáng ngời.
Vầng trǎng ai xẻ làm đôi?
Nửa theo bạn cũ, nửa soi lữ hành.2)

Bản chụp bút tích bài thơ
lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn

Bác Hồ nói về công việc “bếp núc” của nhà báo

(BG) – Đại hội Hội Nhà báo Việt Nam lần thứ II (tháng 4-1959) vinh dự được đón Bác đến thăm. Hôm đó, Bác rất vui, khi bước lên bục nói chuyện, Bác để tập báo xuống và giơ tay ra hiệu cho mọi người ngồi xuống rồi Bác nói dí dỏm:

– Mời toàn thể “an toạ”!

Bác nhấn mạnh từ “an toạ” cho vui, nhưng thực ra mọi người hiểu là Bác có ý nhắc một số nhà báo sính dùng chữ nước ngoài. Bác bảo: “Mọi việc đồng chí Trường Chinh và anh Hoàng Tùng đã nói đủ, Bác chỉ nói về nghiệp vụ thôi, Bác khen báo chí của ta đạt được thành tích đáng kể song phải cố gắng nhiều hơn nữa!”. Tiếp đó Bác lấy ra một tập báo đã đánh dấu sẵn, cầm một tờ báo có ảnh một nữ công nhân đang ngồi, ảnh cỡ lớn, giơ cao cho mọi người xem rồi hỏi:

– Cô này đang ngồi làm gì đây?

Tất cả đều chịu, chỉ biết đó là một cô công nhân rất xinh, để trang nhất cũng đẹp, thế là Bác chỉ cho biết: “Dùng ảnh trên báo phải hết sức chú trọng nội dung, không được dễ dãi”. Bác nói tiếp: – Các chú nhiều danh từ lắm, thế “không phận” là gì?

Một đại biểu thưa: – Thưa Bác là… vùng trời ạ!

– Thế gọi là “vùng trời” có phải ai cũng dễ hiểu hơn dùng chữ “không phận” không?

– Thưa Bác, đúng vậy ạ!

– Các nhà báo có trách nhiệm đừng để tiếng mẹ đẻ chúng ta ngày càng mai một đi. Chúng ta đã có hai chữ “vẻ vang” rất hay lại không dùng, chỉ thích dùng chữ “vinh quang”. Nhiều người làm thơ lại gọi là “quang vinh” cho hợp vần!

Bác lấy ra một tờ báo khác. Trên trang nhất tờ báo hàng ngày có đưa tin về hai đoàn đại biểu nước ngoài cùng một ngày đến thăm nước ta. Bác chỉ vào đấy và phân tích:

– Như thế này là các chú bên trọng bên khinh, hai đoàn đến cùng ngày, tại sao lại đưa đoàn bên này lên trên, in chữ to, còn đoàn kia in chữ nhỏ, sắp phía dưới?

Bác còn chỉ rõ những chỗ sai lầm làm lộ bí mật về tài nguyên trên báo. Đến phần “Điểm báo” địa phương, Bác kể cho nghe câu chuyện mà không ai nhịn được cười. Đó là nhân ngày sinh Bác, tờ báo của địa phương nọ có đăng một số thư của đồng bào chúc mừng Bác. Có đồng bào muốn chúc mừng Bác mạnh khoẻ, sống lâu, lại viết là “Chúc Bác bách niên giai lão”. Tờ báo ấy đăng nguyên văn như vậy, Bác cười và nhắc nhở mọi người:

– Họ chúc Bác “bách niên giai lão” mà báo cũng đăng đấy!

Câu chúc mừng ấy dành riêng cho cô dâu, chú rể trong buổi thành hôn, bỗng lại dành chúc thọ Bác, làm mọi người cười không ngớt.

Lê Hồng Bảo Anh
baobacgiang.com.vn

Quá Hồ Bắc – Qua Hồ Bắc (12-3-1950)

Ngã khứ điền gian đô bạch tuyết,
Ngã lai điền mạch dĩ thanh thanh.
Minh thiên cơ giới thế mộc giới,
Ức triệu nông gia lạc thái bình.

12-3-1950

Dịch nghĩa

QUA HỒ BẮC

Khi ta đi ngoài đồng toàn là tuyết trắng,
Nay ta về lúa mạch ngoài đồng đã xanh xanh.
Ngày mai có cày máy thay thế cho cày gỗ,
Ức triệu gia đình nông dân vui hưởng cảnhthái bình.

Dịch thơ

QUA HỒ BẮC

Đồng ruộng khi đi đầy tuyết trắng,
Nay về lúa mạch đã xanh xanh.
Ngày mai cày máy thay cày gỗ,
Ức triệu nhà nông hưởng thái bình.1)

Bản chụp bút tích bài thơ
lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn