Tag Archive | Tập 5 (1947 – 1949)

Thư chúc Tết các cháu nhi đồng toàn quốc (2-2-1949)

Các cháu yêu quý,

Tết này là Tết kháng chiến thứ ba của các cháu. Tết kháng chiến thứ tư của các cháu miền Nam.

Các cháu đã lớn thêm ba, bốn tuổi. Trong những nǎm vừa qua, các cháu khổ sở, nhưng các cháu tiến bộ nhiều.

Có những cháu đã oanh liệt hy sinh cho Tổ quốc. Nước Pháp chỉ có hai em Bara và Viala hy sinh cho Cách mạng 1789 (31). Nước ta có hàng trǎm em oanh liệt như Bara và Viala.

Có những cháu đã lập chiến công, đã được thưởng Huân chương.

Có hàng nghìn cháu giúp việc rất hǎng hái cho các bộ đội và các cơ quan.

Toàn thể các cháu đều sốt sắng tham gia Thi đua ái quốc. 95 phần trǎm các cháu từ bảy, tám tuổi trở lên đều biết đọc biết viết.

Các cháu đã xứng đáng là dòng dõi Phù Đổng Thiên Vương, Trần Quốc Toản. Thật xứng đáng là nhi đồng nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Bác rất bằng lòng các cháu.

Tết này, có lẽ các cháu không có bánh chưng con, áo mới, và pháo. Nhưng các cháu vẫn vui. Vui vì các cháu tiết kiệm bánh con, áo đẹp để giúp các chiến sĩ. Còn thế cho pháo, thì các cháu nghe những tiếng súng bộ đội ta đang bắn giặc ở tiền phương. Vui vì các cháu biết nǎm nay kháng chiến gần đến thắng lợi.

Nǎm mới, Bác chúc các cháu vui vẻ, mạnh khoẻ, và tiến bộ nhiều hơn nǎm ngoái.

Bác không có quà Tết biếu các cháu, Bác chỉ gửi các cháu nhiều cái hôn.

Bác Hồ

Báo Cứu quốc, số 1156,
ngày 2-2-1949.
cpv.org.vn

—————————-

(31) Cách mạng tư sản Pháp (1789-1794) : Là cuộc cách mạng tiêu diệt chế độ chuyên chế phong kiến, và dọn đường cho sự phát triển chủ nghĩa tư bản ở Pháp và một số nước ở châu Âu.

Nǎm 1788, do mất mùa và đói kém, mâu thuẫn xã hội hết sức gay gắt. Ngày 14-7-1789, quần chúng nhân dân Pari đã nổi dậy khởi nghĩa, phá ngục Baxti, nơi tượng trưng cho chế độ chuyên chế độc tài, đánh dấu sự sụp đổ của chế độ chuyên chế phong kiến và sự thắng lợi của cách mạng.

Sau những cuộc đấu tranh quyết liệt trong nội bộ, được sự ủng hộ của nhân dân, Hội nghị quốc ước (Quốc hội) do bầu cử ra được triệu tập và phái Giacôbanh do M.Rôbexpie đứng đầu đã lên nắm chính quyền (tháng 6-1793) thiết lập nền chuyên chính dân chủ cách mạng. Những người Giacôbanh đã lãnh đạo nhân dân đập tan những cuộc nổi loạn phản cách mạng; đánh bại cuộc chiến tranh can thiệp của bọn phản động áo, Phổ…

Cách mạng tư sản Pháp đã có ảnh hưởng to lớn tới tiến trình phát triển của lịch sử thế giới. Nó đã thúc đẩy nhân dân các nước nổi dậy lật đổ chế độ phong kiến chuyên chế đã lỗi thời. Tr.569.

Trả lời Hãng thông tấn Anh Roitơ (2-2-1949)(1)

1. Hỏi: Đối với cuộc đàm phán giữa cựu hoàng Bảo Đại với Chính phủ Pháp, lập trường của Chủ tịch là thế nào?

Trả lời: Chúng tôi không nhìn nhận những cuộc đàm phán ấy.

2. Hỏi: Người ta có thể cứ coi cựu hoàng Bảo Đại vẫn giữ chức tối cao Cố vấn của Chính phủ Việt Nam không?

Trả lời: Ông ta đã tự cách chức ấy rồi.

3. Hỏi: Nếu Bảo Đại trở về Việt Nam với những hiệp định Chính phủ Pháp cho Việt Nam độc lập và thống nhất, thì thái độ của Cụ sẽ thế nào?

Trả lời: Xin ông xem câu trả lời số 1 và số 2.

4. Hỏi: Nếu những hiệp định ấy sẽ làm cho thoả mãn những nguyện vọng của dân Việt Nam thì sự quyết định của Cụ sẽ thế nào?

Trả lời: Xin ông xem những câu trả lời trên.

5. Hỏi: Đối với tình hình hiện tại ở nước Tàu, lập trường của Cụ là thế nào ? Nếu ông Mao Trạch Đông sẽ đứng đầu Chính phủ Trung Hoa, thì thái độ của Chính phủ Cụ sẽ thế nào?

Trả lời: Vì điều kiện địa lý, lịch sử, kinh tế, v.v. đã mấy nghìn nǎm, dân tộc Việt Nam và dân tộc Trung Hoa như là bà con thân thích. Chính phủ Trung Hoa nào được nhân dân Trung Hoa ủng hộ thì Chính phủ Việt Nam sẽ thừa nhận chính phủ ấy.

Tài liệu lưu tại Lưu trữ Bộ Ngoại giao.
Nxb Sự thật, Hà Nội, 1985, t.5, tr.195-196.
Theo sách Hồ Chí Minh Toàn tập, xuất bản lần thứ nhất.
cpv.org.vn

————————-

(1) Tạm ước 14-9-1946: Tên thường gọi của thoả hiệp tạm thời (Modus vivendi) giữa Việt Nam và Pháp, do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng M.Mutê ký ngày 14-9-1946, tại Pari.

Tạm ước gồm 11 điều khoản. Nội dung của các điều khoản thể hiện những thoả thuận tạm thời về một số vấn đề bức thiết có tính chất bộ phận: Chính phủ Pháp thi hành các quyền tự do, dân chủ và ngừng bắn ở Nam Bộ; Chính phủ Việt Nam nhân nhượng với Pháp một số quyền lợi về kinh tế và vǎn hoá của Pháp ở Việt Nam; quy định thời gian tiếp tục cuộc đàm phán Việt – Pháp vào tháng 1-1947.

Việc ký Tạm ước 14-9 là một thắng lợi trong sách lược ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh để nhân dân ta có thêm thời gian chuẩn bị lực lượng tiến hành cuộc kháng chiến lâu dài. Tr.12.

Thư gửi đội lão quân huyện Nam Đàn (17-2-1949)

Gửi Đội lão quân Nam Đàn,

Tôi rất vui lòng thay mặt Chính phủ chúc mừng Đội lão quân Nam Đàn đã thành lập và mong rằng: Các huyện, các tỉnh khác cũng sẽ thành lập những đội lão quân.

Theo ý tôi thì các Đội lão quân cần phải tổ chức đường hoàng và công tác thiết thực nhằm vào 3 điểm chính:

1. Quân sự: Đôn đốc dân quân du kích các làng tổ chức hẳn hoi, luyện tập chu dáo, canh gác cẩn thận. Khuyến khích thanh niên hǎng hái tham gia bộ đội để giết giặc ngoại xâm.

2. Kinh tế: Đôn đốc đồng bào trong huyện ra sức tǎng gia sản xuất để đủ ǎn, đủ mặc và giúp đỡ bộ đội để diệt giặc đói.

3. Vǎn hoá: Đôn đốc đồng bào hǎng hái đi học để diệt giặc dốt.

Nói tóm lại: Nhiệm vụ chính của Đội lão quân là làm cho phong trào Thi đua ái quốc sôi nổi, rộng khắp, thiết thực, bền bỉ để làm cho giai đoạn cầm cự mau thắng lợi và để chuẩn bị đầy đủ cho cuộc tổng phản công.

Tôi chúc Đội lão quân phát triển.

Chào thân ái và quyết thắng
Ngày 17 tháng 2 nǎm 1949
HỒ CHÍ MINH

Sách Bác Hồ với quê hương Nghệ Tĩnh, Ban nghiên cứu lịch sử Đảng Nghệ Tĩnh, 1977, tr.35-36.
cpv.org.vn

Thư gửi nam nữ học viên trường Y tá Liên khu I (2-1949)

Các bạn yêu quý,

Y tá chẳng những là một nghề nghiệp, mà lại là một nghĩa vụ. Người y tá chẳng những giúp chữa bệnh mà còn phải phổ biến vệ sinh. Việc giữ gìn và bồi dưỡng sức khoẻ của dân tộc, người y tá phải gánh một phần quan trọng. Vì vậy, y tá là những chiến sĩ đánh giặc ốm, để bảo vệ sự khang kiện của giống nòi. Những chiến sĩ y tá phải có chí chịu khổ, chịu khó. Phải giàu lòng bác ái hy sinh.

Trong phong trào Thi đua ái quốc, tôi mong các bạn xung phong học và hành, ngày càng tiến bộ.

Với tinh thần thanh niên hǎng hái của các bạn, với sự huấn luyện ân cần của các giáo viên, tôi chắc các bạn đều làm tròn nhiệm vụ một cách vẻ vang.

Chào thân ái và quyết thắng
Tháng 2 nǎm 1949
HỒ CHÍ MINH

Báo Cứu quốc, số 1177,
ngày 26-2-1949.
cpv.org.vn

Trả lời phỏng vấn báo France Soir (28-2-1949)

1. Hỏi: Theo ý Chủ tịch, những điều lợi mà Bảo Đại đã thu được ở Hạ Long, Cannơ và Ba Lê có làm thoả mãn nguyện vọng Việt Nam không?

Trả lời: Chỉ có độc lập thật sự và thống nhất thật sự mới có thể làm thoả mãn nguyện vọng Việt Nam .

2. Hỏi: Theo ý Chủ tịch giữa Chính phủ Chủ tịch với Bảo Đại có thể có thoả ước hay không?

Trả lời: Trong một nước, làm gì có thoả ước giữa một tư nhân công dân với Chính phủ do toàn dân cử ra.

3. Hỏi: Nếu có thể có thoả ước, thì điều kiện thoả ước phải như thế nào?

Trả lời: Xem câu trả lời số 2.

4. Hỏi: Những việc xảy ra ở Trung Hoa có thể làm thay đổi tình hình Đông Dương không? Chủ tịch liên lạc với ông Mao Trạch Đông như thế nào?

Trả lời : Những việc xảy ra ở Trung Hoa có thể làm thay đổi tình hình Đông Dương hoặc nhiều hoặc ít. Tôi chưa có liên lạc gì với ông Mao.

5. Hỏi: Chủ tịch nhận xét về những vụ chuyển biến ở Nam Dương và thái độ Mỹ đối với Nam Dương như thế nào?

Trả lời: Theo tôi, những việc xảy ra ở Nam Dương là nghiêm trọng. Còn về thái độ Mỹ đối với Nam Dương xin ông hỏi các nước đương sự.

Ngoài ra để các bạn của ông hiểu rõ, tôi xin nói thêm: từ trước tới nay, nhân dân Việt Nam bao giờ cũng sẵn sàng hợp tác thân mật với nhân dân Pháp. Và cũng như nhân dân Pháp, nhân dân Việt Nam quyết tâm chiến đấu đến cùng để giành độc lập và thống nhất thật sự cho Tổ quốc.

Báo Cứu quốc, số 1178,
ngày 28-2-1949.
cpv.org.vn

Thư gửi ông Hồ Đức Thành (2-1949)

Gởi ông Hồ Đức Thành,

(Trường đại học Pháp lý Vĩnh Yên chuyển)

Chú Đức Thành,

Được tin chú đã thảo xong “Trung Hoa sử lược”. Chưa biết nội dung thế nào. Nhưng dù sao, đó là một thành tích cố gắng.

Chú phàn nàn rằng: Trong lúc toàn quân chuẩn bị tổng phản công, mà chú lại quá thanh nhàn trong giáo giới, vì vậy chú không yên tâm.

Nghĩ như vậy, cũng phải. Nhưng chúng ta kháng chiến trên nhiều mặt trận. Mà mặt trận giáo dục cũng là quan trọng. Vậy chú cứ nên yên tâm làm việc, chớ nên “vạn phần tàm quý”.

Chúc chú mạnh khoẻ, gởi lời hỏi thǎm thím, và hôn các cháu.

Chào thân ái và quyết thắng
Tháng 2 nǎm 1949
Hồ

Bản đánh máy của Chủ tịch Hồ Chí Minh lưu tại gia đình ông Hồ Đức Thành, bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn

Trả lời nhà báo Mỹ Harôn Ixắc (3-1949)

1. Hỏi: Theo ý Cụ, thì cuộc đàm phán giữa Pháp và Bảo Đại sẽ thế nào?

Trả lời: Chúng tôi không cần biết đến cuộc “đàm phán” ấy.

2. Hỏi: Theo ý Cụ, thì có thể cǎn cứ trên những điều Pháp đã nhượng cho Bảo Đại để sửa đổi mối quan hệ giữa Chính phủ Cụ với Bảo Đại không?

Trả lời: Giữa một tư nhân với Chính phủ cả nước bầu lên, thì có gì là sửa đổi mối quan hệ?

3. Hỏi: Trong một thời gian gần đây, lực lượng Việt Nam có thể đánh quỵ Pháp được không? Và theo tình hình hiện tại, thì bao giờ cuộc đánh ấy sẽ đến?

Trả lời: Chắc chắn có thể đánh quỵ thực dân. Bao giờ thời cơ đến, tôi sẽ nói với ông.

4. Hỏi: Theo ý Cụ, thì tình hình nước Tàu sẽ có ích cho cuộc độc lập của Việt Nam không?

Trả lời: Độc lập của Việt Nam luôn luôn nhờ nơi lực lượng của Việt Nam.

5. Hỏi: Theo ý Cụ, thì Việt Nam sẽ được Tàu giúp hay không và giúp bằng hình thức gì?

Trả lời: Xin ông xem câu trả lời trên.

6. Hỏi: Nói chung, thì Việt Nam sẽ chịu ảnh hưởng Tàu thế nào?

Trả lời: Cũng như các nước khác, tình hình Tàu sẽ ảnh hưởng đến Việt Nam ít hay nhiều. ảnh hưởng thế nào, thì chỉ có tương lai mới có thể nói.

7. Hỏi: Các báo chí thường nói rằng: Việt Nam có thể trở nên một nước chư hầu của Nga. Họ lại nói: Việt Nam là cộng sản hoặc là do cộng sản chi phối. Theo ý Cụ thì thế nào?

Trả lời: Đó là tuyên truyền láo của thực dân. Chính phủ Việt Nam gồm có đại biểu các đảng phái, như tôn giáo, dân chủ, xã hội, mác xít. Có nhiều Bộ trưởng không vào đảng phái nào. Lại có một vị hoàng tộc. Sao gọi được là cộng sản chi phối.

8. Hỏi: Cụ có sợ Việt Nam thành một nước chư hầu của nước nào không?

Trả lời: Không, tôi không sợ.

9. Hỏi: Theo ý Cụ, thì vì cớ gì mà có sự gay go giữa Mỹ và Nga. Sự gay go ấy có thể giải quyết bằng cách hoà bình, hay là không thể tránh khỏi xung đột? Cái gì đã ngǎn trở sự thoả hiệp giữa Nga và Mỹ ?

Trả lời: Sự hiểu lầm, đó là cớ chính. Theo ý tôi, thì có thể tránh xung đột. Vì sự hiểu lầm nó ngǎn trở hai nước ấy thoả hiệp.

10. Hỏi: Mục đích của Mỹ đối với thế giới là gì? Mục đích của Nga là gì?

Trả lời: Mỹ “Mácsan hoá” thế giới. Nga không “Mácsan hoá” thế giới.

11. Hỏi: Chính sách Mỹ ở á châu thế nào?

Trả lời: Chỉ đứng về phía Việt Nam mà nói, thì chúng tôi tiếc rằng Mỹ đã tiếp tế khí giới cho Pháp giết hại người chúng tôi, phá phách xứ sở chúng tôi.

Báo Cứu quốc , số 1183,
ngày 5-3-1949.
cpv.org.vn

Thư gửi chiến sĩ đường số 5 (5-3-1949)

Nam nữ dân quân du kích đường số 5 nǎm ngoái đánh giặc khá, sang nǎm 1949, anh chị em du kích đường số 5 phải cố gắng thêm, đánh nhiều hơn, mạnh hơn để lập công to hơn nữa. Và để làm kiểu mẫu cho dân quân du kích khác. Tôi chờ đợi nhiều tin thắng lợi của các bạn. Sẽ đặc biệt thưởng đội nào lập công to nhất.

Chào thân ái và quyết thắng
HỒ CHÍ MINH

Báo Cứu quốc, số 1183,
ngày 5-3-1949.
cpv.org.vn

Trả lời điện phỏng vấn của ông Oantơ Brit (3-1949)

1. Hỏi: Với điều kiện gì thì Cụ nhận Liên hợp quốc can thiệp vào việc Việt Nam?

Trả lời: Tôi tiếc rằng chúng ta không gặp nhau, sau đây là trả lời cho những câu hỏi của ông:

– Độc lập và thống nhất thật sự của Việt Nam.

2. Hỏi: Cụ có nói rằng Việt Nam sẽ ở trong khối Liên hiệp Pháp. Điều này sẽ có những nhân nhượng gì trong sự hoàn toàn độc lập.

Trả lời : Phải…Nhưng không phải Liên hiệp Pháp trong hình thức thiên lệch của nó hiện nay, và với điều kiện là không hại đến sự hoàn toàn độc lập.

3. Hỏi: Cụ có phải là một người cộng sản nữa không?

Trả lời: Tôi luôn luôn là một người yêu nước, tranh đấu cho độc lập và thống nhất thật sự của Tổ quốc tôi.

4. Hỏi: Việt Nam công khai tuyên bố rằng trong 24 vị trong Chính phủ, 4 vị là cộng sản. Thế thì 4 vị ấy có ảnh hưởng đặc biệt, hay là cũng như các vị khác?

Trả lời : Tất cả các Bộ trưởng Chính phủ Việt Nam đều cộng đồng phụ trách và ảnh hưởng quân bình.

5. Hỏi: Một khi độc lập đã thành công, về mặt quốc tế, Cụ sẽ đưa Việt Nam đứng với Nga và các nước đồng minh của Nga hay là với dân chủ phương Tây, hay là theo chính sách độc lập của mình?

Trả lời : Một khi đã độc lập, Việt Nam sẽ đứng với tất cả các nước bầu bạn.

6. Hỏi: ở Việt Nam có tự do, ngôn luận không (ngoài những ngôn luận phản quốc và thân thực dân Pháp)?

Trả lời : Có.

7. Hỏi: Vì kết quả cộng sản thắng lợi ở Tàu, Cụ có kế hoạch hoặc đang chuẩn bị kế hoạch gì về sự cộng tác với Chính phủ mới sẽ thành lập ở Tàu không?

Trả lời : Luôn luôn có sự cộng tác giữa nhân dân Tàu và Việt, bất kể Chính phủ Tàu theo hình thức nào.

Trả lời tháng 3-1949.

Báo Cứu quốc, số 1198,
ngày 23-3-1949.
cpv.org.vn

Trả lời phỏng vấn của nhà báo Standley Harrison phóng viên báo Telprress (3-1949)

1. Hỏi: Thế nào thì có thể chấm dứt cuộc chiến tranh ở Việt Nam?

Trả lời : Pháp công nhận Việt Nam thống nhất thực sự và độc lập thực sự thì chiến tranh sẽ lập tức chấm dứt.

2. Hỏi: Cuộc chiến tranh này có phải là một sự uy hiếp cho hoà bình thế giới không?

Trả lời : Thực dân Pháp luôn luôn uy hiếp hoà bình thế giới. Nền độc lập của dân tộc Việt Nam luôn luôn là để củng cố hoà bình thế giới.

3. Hỏi: Vì lẽ gì mà Việt Nam thành công về mặt quân sự?

Trả lời: Vì toàn dân đại đoàn kết để chống thực dân Pháp và để tranh lấy thống nhất và độc lập thật sự cho Tổ quốc mình.

4. Hỏi: Các nước á châu dùng cách gì tốt nhất để bảo vệ dân Nam Dương khỏi sự uy hiếp của ách đô hộ Hà Lan ?

Trả lời : Do sự nhất trí của các nước ấy.

5. Hỏi: Về đề nghị lập một khối á châu do ấn Độ lãnh đạo, ý Người thế nào?

Trả lời : Một khối á châu để giúp đỡ nhau và để giữ gìn hoà bình thế giới là một việc tốt.

6. Hỏi: Việc gì là việc cần thiết, cấp bách nhất trong các nước Viễn Đông để giữ gìn hoà bình thế giới?

Trả lời: Việc cần thiết cấp bách nhất là tất cả các nước Viễn Đông được độc lập và thống nhất thực sự.

7. Hỏi: Khi ngoại thương Việt Nam đã khôi phục, thì Việt Nam sẽ giao dịch với các nước dân chủ nhân dân những gì?

Trả lời: Việt Nam sẽ giao dịch với tất cả các nước nào trên thế giới muốn giao dịch với Việt Nam một cách thật thà.

8. Hỏi: Vì sao Việt Nam chưa thành lập ngoại giao chính thức với các nước khác?

Trả lời: Vì Việt Nam đang chờ cơ hội thành thực đã.

Trả lời tháng 3-1949.

Báo Cứu quốc, số 1201,
ngày 26-3-1949.
cpv.org.vn

Thư gửi Liên đoàn lao động Liên khu I (29-3-1949)

Cảm ơn các bạn đã biếu tôi một thanh kiếm 1 . Tôi đã nhân danh Liên đoàn lao động Liên khu I gửi kiếm ấy làm giải thưởng cho bộ đội nào ở Nam Bộ lập chiến công to nhất trong nǎm nay.

Tôi muốn biết tất cả đoàn viên đã xung phong thi đua ái quốc chưa? Đã giúp đồng bào thi đua chưa? Và thành tích thế nào?

Chào thân ái và quyết thắng
HỒ CHÍ MINH

Báo Cứu quốc, số 1203,
ngày 29-3-1949.
cpv.org.vn

Thư cảm ơn ông Vũ Hữu Đủng (3-1949)

Ông Vũ Hữu Đủng, chủ hiệu chè
Cộng Hoà, xã Phú Ninh, huyện Hải Hậu,
Nam Định

Cảm ơn ông đã gửi chè biếu tôi. Nước ta sĩ, nông, công, thương, binh đều phải Thi đua ái quốc.

Tôi mong hiệu của ông cũng thi đua, chế chè cho ngon, cho tốt, cho nhiều, để giúp sức phát triển thương nghiệp của nước nhà. Thế cũng là ích lợi cho kháng chiến và kiến quốc.

Chào thân ái và quyết thắng
Tháng 3 nǎm 1949
HỒ CHÍ MINH

Bản chụp bức thư lưu tại Viện Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn