Tag Archive | Chính trị – Xã hội

Tư tưởng Hồ Chí Minh về quốc phòng toàn dân – Bài 2

Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh – vị cha già của lực lượng vũ trang nhân dân luôn chăm lo đến sự trưởng thành, vững mạnh của Quân đội nhân dân. Với đường lối chính trị đúng đắn, sự mềm dẻo, linh hoạt trong chỉ đạo, Người đã thực hiện thành công việc tập hợp toàn dân vào các hình thức mặt trận, phát huy đến cao độ khả năng của dân trong cuộc kháng chiến toàn dân toàn diện, trường kỳ để rồi bằng chính sức mạnh của mình giành thắng lợi.Tư tưởng quốc phòng toàn dân của Hồ Chí Minh được biểu hiện trước tiên bằng việc phát động một cuộc chiến tranh nhân dân, dùng sức mạnh của toàn dân để đánh thắng kẻ thù.

Kế thừa truyền thống “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh” của dân tộc, vận dụng quan điểm “cách mạng là sự nghiệp của quần chúng” của Chủ nghĩa Mác-Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: Dân là chủ, kháng chiến kiến quốc là sự nghiệp của dân; có dân là có tất cả; khởi nghĩa toàn dân để giành lại nền độc lập cho dân tộc, kháng chiến toàn dân để giữ vững nền độc lập ấy. Trong Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp, Hồ Chí Minh viết: “Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc. Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổ quốc. Ai có súng dùng súng. Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc. Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp để cứu nước”.

Trong quá trình kháng chiến, Người đã nhiều lần khẳng định: 20 triệu đồng bào Việt Nam quyết đánh tan mấy vạn quân thực dân phản động. Bước vào cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, Người kêu gọi toàn dân với tinh thần: mỗi làng xóm là một pháo đài, mỗi người dân là một chiến sĩ, quyết tâm “đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”.

Từ khi Đảng ta ra đời vào ngày 3-2-1930, dưới sự chỉ đạo của Hồ Chí Minh, Đảng đã chú ý xây dựng các hình thức mặt trận. Đây chính là tổ chức nhằm tập hợp đông đảo, rộng rãi các tầng lớp nhân dân, là cơ sở để xây dựng một đội quân chính trị rộng khắp.

Trong xây dựng lực lượng vũ trang, Hồ Chí Minh chú ý đến việc giáo dục tư tưởng chính trị và nhiệm vụ chính trị cho họ. Đội quân chủ lực đầu tiên của cách mạng là Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân. Ở Hồ Chí Minh, giữa chính trị và quân sự có mối quan hệ mật thiết. Dùng chính trị để phục vụ cho quân sự, dùng quân sự để xây dựng chính trị và kết hợp chính trị với quân sự để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc bằng tinh thần và sức mạnh của toàn dân.

Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: xây dựng lực lượng quân sự bao gồm ba thứ quân, kết hợp xây dựng lực lượng chính trị rộng khắp và chặt chẽ giữa đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị, sử dụng linh hoạt các phương pháp tiến công.

Trong hai cuộc kháng chiến, Tư tưởng Hồ Chí Minh được thể hiện rất rõ trong kết hợp giữa kháng chiến và kiến quốc, giữa mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Ở kháng chiến chống thực dân Pháp, Người chủ trương “vừa kháng chiến vừa kiến quốc”, khẩn trương xây dựng chính quyền và Mặt trận Liên Việt, kêu gọi toàn dân thi đua ái quốc “chống giặc đói, chống giặc dốt, chống giặc ngoại xâm”, “hậu phương thi đua với tiền phương”, “tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng”, thi đua thực hành cần, kiệm, liêm, chính, thi hành đúng chính sách của Đảng và Chính phủ, thực hiện các chính sách bồi dưỡng sức dân để kháng chiến lâu dài.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Người chủ trương xây dựng miền Bắc làm hậu phương vững chắc cho tiền tuyến miền Nam và là cơ sở vững chắc cho công cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà. Người đã động viên quân và dân miền Bắc ra sức xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện cả nước có chiến tranh, phát triển kinh tế, văn hóa, xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, đánh bại chiến tranh phá hoại của địch và chi viện cho miền Nam, với tinh thần “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”.

Tiếp nối Tư tưởng Hồ Chí Minh về quốc phòng toàn dân, hiện nay, Đảng ta rất coi trọng việc giáo dục ý thức quốc phòng cho các tầng lớp nhân dân, kêu gọi nhân dân đề cao cảnh giác, chống các âm mưu và thủ đoạn của địch. Cùng với chiến lược phát triển kinh tế, Đảng ta đề ra chiến lược về quốc phòng và an ninh quốc gia; kết hợp kinh tế với quốc phòng; kết hợp giữa xây dựng lực lượng vũ trang chính quy với các lực lượng tự vệ ở các địa phương, tạo nên thế trận quốc phòng toàn dân nhằm xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Để động viên, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vào xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh trong thời kỳ mới, ngày 17-10-1989, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra Chỉ thị tổ chức ngày Hội “Quốc phòng toàn dân” trong phạm vi cả nước, nhân dịp kỷ niệm 45 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam. Thực hiện chủ trương đó, hơn 20 năm qua, các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương đã thường xuyên chăm lo củng cố, xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh; nâng cao nhận thức và phát huy trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn dân trong xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên từng địa bàn, nhất là xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, góp phần quan trọng vào việc ổn định chính trị, tạo môi trường thuận lợi để phát triển đất nước.

Trong những năm tới, chúng ta đang đứng trước những thuận lợi to lớn để phát triển toàn diện đất nước. Song, chúng ta cũng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Nhiệm vụ củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới có vị trí hết sức quan trọng, với những yêu cầu và nội dung rất toàn diện; đòi hỏi chúng ta phải phát huy tốt sức mạnh tổng hợp của toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý, điều hành của Nhà nước.

Văn kiện Đại hội XI của Đảng nhận định: Phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị, thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững chủ quyền biển đảo, biên giới, vùng trời; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội; chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch và sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống mang tính toàn cầu, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Tiếp tục mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh. Tăng cường sức mạnh quốc phòng, an ninh cả về tiềm lực và thế trận; xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố vững mạnh; xây dựng thế trận lòng dân vững chắc trong thực hiện chiến lược bảo vệ Tổ quốc.

Có thể nói, “dựng nước phải đi đôi với giữ nước”, xây dựng chủ nghĩa xã hội gắn chặt với bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Thấm nhuần tư tưởng đó, chúng ta phải tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm, đường lối quốc phòng toàn dân của Đảng; phát huy sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành, các đoàn thể, của cả hệ thống chính trị và của toàn dân, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng; đẩy mạnh thực hiện “Ngày hội Quốc phòng toàn dân” lên tầm cao mới, trong đó Quân đội là lực lượng nòng cốt xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, làm cho sự nghiệp củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc thực sự là sự nghiệp của toàn dân, toàn quân ta.

Nguyễn Thanh Hoàng
xaydungdang.org.vn

————————-

Tư tưởng Hồ Chí Minh về quốc phòng toàn dân – Bài 1

Những bức ảnh kể chuyện

“Bình thường ai cũng sợ chết cả. Nhưng lúc đó thật sự chúng tôi không sợ chết. Đó là điều rất lạ” – nhà báo Chu Chí Thành vừa lật mở những tấm ảnh mình đã chụp trong 12 ngày đêm “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” vừa nói. Những bức ảnh chớp ghi khoảnh khắc lịch sử của Hà Nội một thời bom rơi đạn lạc, không bao giờ chúng ta mong phải chứng kiến một lần nữa.

Máy bay B-52 của Mỹ rơi ở cánh đồng
làng Định Công (Hà Nội) ngày 26-12

Tháng 12-1972, khi đó Chu Chí Thành mới 28 tuổi, chưa vợ, là phóng viên của tổ ảnh quân sự – TTXVN. Trong khi cả Hà Nội phải đi sơ tán, thì các phóng viên ảnh của TTXVN được ở lại để làm nhiệm vụ, chụp ảnh chiến đấu và chiến thắng của quân dân ta. “Ông Đỗ Phượng khi đó là Phó tổng biên tập TTX bảo chúng tôi: Các đồng chí ở lại làm nhiệm vụ nếu hi sinh sẽ được phong là liệt sĩ”. Chúng tôi cũng chỉ nghe để biết thế, còn có thể nói phóng viên ảnh rất lạc quan, không hề sợ bom Mỹ, không hề sợ hi sinh”, nhà báo Chu Chí Thành kể lại.

Cùng với các tay máy đàn anh như Văn Bảo, Lâm Hồng Long, Minh Trường, Minh Lộc,… Chu Chí Thành đã có những ngày đối mặt với thần chết để có được những khoảnh khắc quý giá để đời. Bởi, ngày ấy, khắp phố phường Hà Nội khi còi báo động hú lên, tiếng loa “Đồng báo chú ý! Đồng báo chú ý! Máy bay địch cách Hà Nội ba mươi cây số” người dân chạy xuống các hầm để trú bom thì các phóng viên ảnh nhao ra trận địa để chụp ản. Nhà báo Chu Chí Thành nhớ lại: “Tôi vọt lên tầng thượng các tọa nhà, trèo lên các điểm cao để chờ chụp các máy bay rơi hay các cảnh chiến đấu của bộ đội cao xạ, dân quân tự vệ,… trên các trận địa. Chính trong đêm 26-12, nhà nhiếp ảnh Lâm Hồng Long đã chụp được bức ảnh B-52 cháy trên bầu trời Hà Nội, ngay trên nóc nhà 18 Trần Hưng Đạo. Hồi đó chúng tôi chỉ chú trọng chụp cảnh đổ nát, tình quân dân, những sinh hoạt của người dân… chứ ít khi chụp những hình ảnh về người bị thương, bị chết. Những bức ảnh về mất mát, hi sinh cũng có nhưng chủ yếu để lưu, để tham khảo, để cung cấp cho Ủy ban điều tra tội ác đế quốc Mỹ ở Việt Nam làm việc”.

Các bác sĩ, y tá Bệnh viện Bạch Mai bàn cách
cứu người bị kẹt trong hầm sau trận bom B-52

Giờ đây, mỗi bức ảnh với ông vẫn là một câu chuyện găm sâu vào kí ức. Đó là bức ảnh chụp khẩu đội pháo bên hồ Trúc Bạch ông vừa thực hiện được mấy ngày, khi quay lại thì toàn bộ những chiến sĩ chiến đấu ở đó và những kĩ sư Bách khoa vừa mới ra trường đã không còn một ai. Sự khốc liệt của cuộc chiến hiện ra cả ở những bức ảnh chụp B-52 tan xác ở cánh đồng Định Công cùng với viên phi công Mỹ, trong túi còn bức ảnh vợ và con gái chừng hơn 1 tuổi tươi cười. Hay cảnh bệnh viện Bạch Mai bị tàn phá sau đêm ném bom kinh hoàng 22-12 và đặc biệt là ở Khâm Thiên đêm 26-12, làm chết 287 người trong đó có 40 cụ già và 55 em nhỏ của 6 khối phố Khâm Thiên. Tờ mờ sáng ngày 27-12, Chu Chí Thành đã có mặt và ghi lại được nhiều hình ảnh nhà cửa đổ nát, những người về tìm lại người thân, lật bê tông tìm lại đồ vật gia đình: túi gáo, bức ảnh, cái mâm nhôm bẹp… Đặc biệt, có nhiều hình ảnh ngày nay các báo vẫn dùng nhưng thường “quên” đi tác giả, đó là hình ảnh một cụ già tóc bạc phơ chìm lút sau đống đồ đạc lỉnh kỉnh những chăn chiếu, nón lá, bu gà và mấy bó củi…

Đường phố Khâm Thiên sáng 27-12-1972

Bên cạnh đó, Chu Chí Thành còn chụp được những bức ảnh bạn bè quốc tế đã đến thăm và chia sẻ những đau thương mất mát của Việt Nam trong những ngày bom Mỹ tàn phá miền Bắc. Đó là các bức “Đứng trước nỗi đau” chụp bà Phanien Đenman Tổng thư ký Liên hiệp phụ nữ dân chủ quốc tế thăm Bệnh viện Bạch Mai, đó là Bộ trưởng Bộ Ngoại thương Úc Giêm Kensơ thăm bệnh viện Bạch Mai sau trận bom ngày 10-12-1972 và ảnh một sinh viên Mỹ muốn trở thành pháo thủ Việt Nam…

Nhất là Jane Fonda, một minh tinh màn bạc, “trái tim của nước Mỹ” hiện lên trong ảnh của ông như một sứ giả của hòa bình khi chị đến thăm những thương binh Việt Nam, cầm tay họ, an ủi họ, chị gặp gỡ những tù binh Mỹ, gặp gỡ những nghệ sĩ của Đoàn Văn công Hà Nội, và chị cũng đã trực tiếp cầm máy quay, máy ghi âm để ghi lại tội ác của giặc Mỹ đối với nhân dân Việt Nam. Những bức ảnh này nói lên một điều rằng ngay cả nhân dân Mỹ cũng phản đối cuộc chiến tranh phi nghĩa này.

Người Hà Nội đi sơ tán (Khâm Thiên 27-12)

Ảnh Chu Chí Thành

“Pháo hoa” B-52 rơi trên bầu trời Thủ đô

Trong số những bức ảnh quân dân ta bắn rơi B-52, có một bức ảnh của phóng viên ảnh báo Phòng Không – Không quân Nguyễn Xuân Át. Đó là bức ảnh B-52 cháy rơi trên bầu trời Hà Nội như một rải pháo hoa. Ông Nguyễn Xuân Át sinh năm 1942, vẫn còn nhớ rất rõ: Nhà tôi ở phố Khâm Thiên, phía bên kia rạp Dân Chủ bây giờ. Đêm 26-12, khoảng 22h15 phút thì có báo động… Lúc nghe loa báo, tôi đang ở giữa phố, chạy về nhà, xách máy ảnh ra sân đứng “trực chiến”. Rồi thấy bừng sáng, tôi chụp được 2 kiểu B-52 cháy. Trong hai tấm ảnh đó, có một kiểu trông như pháo hoa. Đây là một ảnh ghi nhận về 12 ngày đêm mà tôi thích nhất, và cũng là tài liệu chứng minh chiến thắng của quân dân ta, bắn rơi pháo đài bay ngay trên bầu trời Hà Nội.

Hoàng Thu Phố
daidoanket.vn

Anh hùng Phạm Tuân kể về chuyến bay lịch sử

TP – Cách đây khoảng 1/4 thế kỷ  chàng trai Phạm Tuân  đã lập nên hai kỷ lục không bao giờ bị phá: Người lái máy bay chiến đấu đầu tiên bắn rơi B52 và cũng là người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ.

Trung tướng Phạm Tuân đang kể chuyện đời mình

Phía sau hai kỷ lục khiến cả thế giới ngỡ ngàng ấy là những nỗ lực phi thường của Phạm Tuân cùng với công lao của  đất nước Liên Xô, mà giờ đây nhắc lại hai từ đó, biết bao người vẫn bồi hồi xúc động.

Nhân kỷ niệm cách mạng tháng Mười Nga, Trung tướng Phạm Tuân đã kể lại quãng đời đầy sự kiện và cũng đầy ắp kỷ niệm với xứ sở bạch dương…

Kỳ I: Thi “trượt” thợ máy lên làm phi công

Ước mơ của cậu bé làng Quốc Tuấn

Người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ ấy sinh ra tại một làng nhỏ mang tên Quốc Tuấn thuộc tỉnh Thái Bình, trong một gia đình nông dân.

Tin tức về chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ vẫn được lan đi nhanh chóng với tốc độ âm thanh đến tất cả các vĩ tuyến và kinh tuyến trên thế giới. Tin tức ấy đến với ngôi làng Quốc Tuấn của Phạm Tuân qua đài phát thanh. Thời kỳ đó, chưa có vô tuyến truyền hình, và báo chí cũng chẳng mấy khi đến được với  làng Quốc Tuấn.

Những người biết chữ, nói chung là những người lớn đã giải thích cho những trẻ em nông thôn như Phạm Tuân biết rằng ở nước Liên Xô anh em đã có một con người dũng cảm bay lên cao hơn những tầng mây, rất cao và rất xa.

Trước đó, ở góc sân của mình, chú bé Phạm Tuân đã nhìn thấy những chiếc máy bay bay qua khoảng trời vùng quê. Bay ở phía dưới những lớp mây. Những đôi mắt trẻ thơ trầm trồ nhìn theo con chim sắt khổng lồ và kỳ diệu ấy mà không hình dung nổi về khả năng có thể bay cao hơn thế.

Vả lại, ở trường học các thầy giáo làng đã giải thích rằng Trái đất có hình tròn và rất lớn. Bằng cách nào mà có thể dùng máy bay – trên đài phát thanh người ta gọi là tên lửa – bay vòng quanh trái đất chỉ trong vòng 90 phút?

Đối với Phạm Tuân, ngày ấy mới 14 tuổi, thì ý nghĩa  lịch sử to lớn của sự kiện đó đã được minh chứng qua bài phát biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đài phát thanh.

Người nói: Liên Xô đã mở đầu công tác to lớn trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học về khoảng không vũ trụ. Tôi tin rằng không xa nữa sẽ đến giờ phút có một đại diện của thanh niên Việt Nam bay vào vũ trụ.

Phạm Tuân ghi nhớ mãi những lời Chủ tịch Hồ Chí Minh nhưng  không hề nghĩ rằng đến một ngày nào đó một chàng trai chất phác như mình lại trở thành người đại diện ấy.

Nhưng sự kiện chuyến bay của con người đầu tiên vào vũ trụ được cảm nhận một cách đặc biệt nhạy cảm vào những ngày đầu của cuộc chiến tranh chống xâm lược Mỹ ở Việt Nam.

Khi ấy cũng là những phi công, nhưng là phi công Mỹ, từ trên trời cao- khoảng trời chứa đựng đầy mơ ước và tưởng tượng của những chú bé như Phạm Tuân – đã thả hàng loạt bom chết chóc xuống các thành phố và xóm làng Việt Nam làm dâng lên làn sóng căm thù của người dân.

Sức mạnh của lòng căm thù ấy là vô hạn. Những người đến tuổi trưởng thành đã nhất loạt thẳng tiến ra trận tuyến tiền phương. Nhưng lá đơn tình nguyện của những cậu học trò lớp 10 như Phạm Tuân lúc ấy đã nhận được những câu trả lời đại thể như sau:

“Sự đóng góp của các bạn vào tư thế sẵn sàng chiến đấu của đất nước – đó là công việc học tập ở trường. Các bạn sẽ đứng trong hàng ngũ các lực lượng vũ trang bảo vệ đất nước khi nào trở thành người có kỹ năng, có kiến thức và nắm vững các phương tiện hiện đại”.

Vì vậy, mãi một năm sau, khi đã tốt nghiệp lớp 10, Phạm Tuân mới được gia nhập quân đội.

Phạm Tuân kể lại cái ngày mà cho đến bây giờ ông vẫn nhớ như in: “Khi gặp cán bộ quân sự, tôi đã đề nghị điều tôi đến phục vụ trong không quân. Trong lòng tôi có nỗi đau và tuyệt vọng vì sự bất lực của nhiều đồng bào cùng làng xóm trước những trận ném bom của Mỹ mà chúng không bị trừng phạt.

Khi được biết mình chỉ có thể học để trở thành thợ máy sửa chữa máy bay thì tôi vui mừng đồng ý ngay. Trong đầu tôi chỉ có một ý nghĩ – dù chỉ là thợ máy, kỹ thuật viên, nhưng phục vụ trong không quân là được.

Tôi sẽ được ở bên cạnh những người có thể trừng trị bọn Mỹ đã tiến hành những vụ đánh phá nhằm vào những người dân vô tội trên đất nước mình”.

“Trượt” thợ máy lên làm phi công

Phạm Tuân đến nước Nga đúng lúc mùa thu đang chuyển dần sang đông. Thiên nhiên như  bày ra như bức tranh “Mùa thu vàng” của Levitan, những chiếc lá đồng loạt chuyển sang màu vàng la đà rơi xuống .

Phạm Tuân trên chiếc máy bay chiến đấu

Nhưng chàng trai ấy chẳng có nhiều thời gian mà ngoạn cảnh vì phải bắt  tay vào học tiếng Nga còn  hết sức mới mẻ. Nhờ sự quan tâm đầy tình người của các bạn Liên Xô cộng với nỗ lực của bản thân, việc học tiếng Nga cũng trở nên trôi chảy.

Học nghiệp vụ cũng diễn ra dần dần. Tuy nhiên, chẳng bao lâu Phạm Tuân đã toàn tâm toàn ý hướng tới sân bay, nơi có tiếng gầm rít của động cơ những chiếc phản lực MIG do những người bạn đồng niên điều khiển. Trong đó có những người bạn đến từ Việt Nam.

Phạm Tuân khao khát được có mặt bên họ. Và số phận đã mỉm cười với anh. Một số học viên Việt Nam không theo nổi chương trình học hoặc sức khỏe kém nên bắt đầu bị sàng lọc.

Và nguồn bổ sung cho các học viên phi công có thể là các học viên thợ máy. Chàng trai đến từ  làng Quốc Tuấn là  một trong số mười người gặp vận may ấy. “Người ta trượt phi công xuống làm thợ máy, còn tôi “trượt” thợ máy lên làm phi công”, Phạm Tuân nhớ lại.

Ước mơ cháy bỏng được trở thành phi công  bay trên bầu trời với chiếc máy bay chiến đấu của Phạm Tuân đã được nhiều người thầy, người bạn Liên Xô “chắp cánh”. Đặc biệt  là vị huấn luyện viên đầu tiên mà các học viên đã  gọi bằng cái tên đơn giản: Misa.

Thế rồi trung tâm huấn luyện bay đã ở lại phía sau. Phạm Tuân cùng các học viên được tập trên các loại máy bay kiểu Iak -18, UTI – MIG 15 và bay trên loại máy bay MIG-17.

Trong số những người tốt nghiệp đó, có 10 phi công đạt trình độ kỹ thuật khá giỏi, được huấn luyện bay  ban đêm. Phạm Tuân là phi công tiêm kích đầu tiên được bay đêm trên MIG -17 ở Liên Xô.

Ra đi để học làm thợ máy nhưng khi về nước Phạm Tuân đã là một phi công được đào tạo cơ bản. Nhưng ở Việt Nam anh và các bạn đồng môn lại tiếp tục được đào tạo lại để điều khiển những chiếc máy bay MIG -21, một trong những loại máy bay tiêm kích hoàn hảo nhất thế giới.

Và một lần nữa những huấn luyện viên Liên Xô lại tận tình hướng dẫn. Họ làm công việc ấy không chỉ trên sa bàn mà còn bên cạnh những phi công Việt Nam trong các chuyến bay thật.

Cho đến bây giờ Phạm Tuân vẫn tin tưởng sâu sắc rằng các phi công không thể có được lớp học bay nào tốt hơn thế ở bất cứ  các trung tâm huấn luyện bay và sân bay thử nào khác.

Lúc ấy,  B52 của đế quốc Mỹ được coi là pháo đài bay bất khả xâm phạm. Nhưng trong một lần xuất kích, phi công Vũ Đình Rạng đã vượt qua được vành đai phòng thủ dày đặc của máy bay tiêm kích Mỹ để tấn công B52.

Chiếc pháo đài bay lừng danh bị trọng thương vội trút bom ở rừng rậm, buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay gần nhất ở Thái Lan. Điều đó khiến người ta đã nhận ra rằng có thể làm được điều không thể.

Bộ Chỉ huy Sư đoàn của Phạm Tuân, đứng đầu là Đại tá Trần Hanh – Anh hùng LLVT, đã bắt tay đào tạo một nhóm phi công để thực hiện nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.

Họ phân tích chiến thuật của các máy bay ném bom Mỹ và của các máy bay tiêm kích yểm trợ ban ngày và ban đêm, trong những điều kiện thời tiết khác nhau. Phạm Tuân cùng các đồng chí trong đội bay đã nhiều lần cất cánh đi làm những nhiệm vụ như  vậy, nhưng chưa gặp thời cơ thuận lợi để bắn hạ B52.

Lần thoát chết khó tin

Nhờ có thiết bị ra đa tốt đặt trên các máy bay trinh sát nên phía Mỹ thường xuyên săn tìm được các địa điểm bố trí máy bay của ta. Ngày 18/12/1972, máy bay Mỹ bất ngờ tấn công sân bay của ta được bố trí khá xa và ngụy trang tốt.

Phạm Tuân là phi công đầu tiên cất cánh lên bầu trời sau khi có báo động. Chẳng mấy chốc, máy bay Mỹ đã phá hủy đường băng cất cánh, đài chỉ huy. Liên lạc bị cắt.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, nhiên liệu trên máy bay sắp  cạn kiệt  do vậy cần hạ cánh khẩn cấp. Phạm Tuân đã quyết định vẫn hạ cánh ở sân bay vừa bị đánh bom.

Quyết định này được báo lên đài chỉ huy binh chủng không quân. Và được phép. Đêm tối, không hề có đèn pha trên sân bay, Phạm Tuân hạ cánh chỉ nhờ ánh sáng phát ra từ chiếc đèn pha máy bay.

Khi máy bay vừa chạm đất thì lập tức bị tụt xuống hố bom. Tốc độ hạ cánh của MIG – 21 khá cao và chiếc máy bay đã lộn nhào, rồi trượt đi khoảng 300 mét.

Bụng máy bay hướng lên trời và quay trở lại 180 độ. Chiếc máy bay  gần như đã bị phá hủy. May mắn là nó nhanh chóng dừng lại và không bốc cháy.

Phạm Tuân thoát ra khỏi buồng lái đã hư hỏng hoàn toàn. Sáng hôm sau, anh thấy đường băng cất cánh giống như bề mặt của mặt Trăng vẫn từng được miêu tả trong phim viễn tưởng, hết hố bom này đến hố bom khác.

Anh đã thoát chết nhờ một phép màu nào đó.  Nhưng sau đó chính anh đã tự mình làm nên một phép màu gây chấn động dư luận khi bắn hạ pháo đài bay B52.

“Vào ngày 27/12/1972, số phận đã dành cho tôi một cơ hội…”, Phạm Tuân kể…

———————–

(Còn nữa)

Phùng Nguyên
tienphong.com.vn

Thượng tướng Phùng Thế Tài: Ký ức “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”

Ngày 18-12-1972, đế quốc Mỹ dùng máy bay B-52 ném bom hủy diệt thủ đô Hà Nội, mở đầu cuộc tập kích đường không chiến lược quy mô lớn đối với miền Bắc nước ta. Trong 12 ngày đêm đó, Tổng thống Mỹ Nixon đã ra lệnh cho toàn bộ máy bay chiến lược B-52 và các loại máy bay chiến thuật ở khu vực Ðông – Nam Á tiến công, trút xuống miền Bắc nước ta khối lượng bom đạn khổng lồ, hòng đè bẹp ý chí chiến đấu của quân và dân ta. Nhưng với tinh thần chiến đấu kiên cường, quả cảm, mưu trí, sáng tạo, quân và dân ta đã đánh bại hoàn toàn cuộc tập kích đường không chiến lược bằng B-52 của Mỹ, làm nên chiến thắng lẫy lừng “Hà Nội – Ðiện Biên Phủ trên không”, buộc Mỹ phải ký Hiệp định Paris, tạo bước ngoặt lịch sử cho cuộc cách mạng giành thắng lợi hoàn toàn. Đóng góp vào thắng lợi này là tâm sức của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta. Trong đó, có không ít những cá nhân trực tiếp tham gia và sau này đã là những nhân chứng của lịch sử. Một trong những người đó là Thượng tướng Phùng Thế Tài.

Thượng tướng Phùng Thế Tài

Thượng tướng Phùng Thế Tài năm nay đã 93 tuổi. Trời cho ông một sức khỏe hiếm thấy và sự minh mẫn, tinh tường cũng vào loại hiếm. Ngay năm 1944, khi ấy, chàng thanh niên họ Phùng vừa tốt nghiệp trường Sĩ quan Hoàng Phố với quân hàm trung úy đã nhận nhiệm vụ tháp tùng Hồ Chủ tịch sang thăm và làm việc tại Trung Quốc với cương vị bảo vệ. Nhắc đến Bác Hồ, đôi mắt “Phùng tướng quân” linh động hẳn. Ông là người có thời gian làm công tác bảo vệ Hồ Chủ tịch. Cái tên Phùng Thế Tài cũng là do Bác đặt. Ông tên thật là Phùng Văn Thụ, quê gốc tại xã Văn Nhân, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây (cũ). Nhà nghèo, thuở nhỏ cậu bé Phùng Văn Thụ đã sớm lưu lạc sang tận Vân Nam (Trung Quốc) mưu sinh rồi được vận động tham gia tổ chức Việt Nam độc lập đồng minh hội ở hải ngoại. Chính tổ chức này cử ông đi học trường Sĩ quan Hoàng Phố và ông đã sớm bộc lộ một thiên hướng quân sự bẩm sinh. Thông minh đĩnh ngộ, đặc biệt là có sức khỏe dẻo dai nên tổ chức phân công ông làm công tác bảo vệ Bác những năm cách mạng còn trứng nước.

Thượng tướng Phùng Thế Tài cho biết: Trong cuộc đời ông có rất nhiều sự kiện đáng nhớ liên quan tới Hồ Chủ tịch. Trong ấy phải kể đến sự nhìn xa trông rộng của Bác Hồ trong chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không”.

Trận “Ðiện Biên Phủ trên không” là chiến thắng có ý nghĩa quân sự, chính trị lịch sử. Chiến thắng đã làm sụp đổ sức mạnh vô địch của “không lực Hoa Kỳ”, làm thất bại chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” và âm mưu “đưa miền Bắc Việt Nam trở về thời kỳ đồ đá” của Tổng thống Mỹ Nixon, tạo cục diện mới để quân và dân cả nước ta thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu “Ðánh cho Mỹ cút”, làm cơ sở để “đánh cho ngụy nhào”, tiến tới giành thắng lợi trọn vẹn cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại.

40 năm đã trôi qua, nhưng chiến thắng “Hà Nội – Ðiện Biên Phủ trên không” những ngày cuối tháng 12-1972 mãi mãi là biểu tượng của ý chí kiên cường bất khuất của dân tộc, của trí tuệ và nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Ngay từ năm 1962, khi Đại tá Phùng Thế Tài vừa nhận chức vụ Tư lệnh Phòng không, Bác Hồ đã gọi ông lên và hỏi, đại ý: “Bây giờ chú là Tư lệnh Phòng không, vậy chú đã biết gì về B-52 chưa?”.

Bộ đội tên lửa chuẩn bị chiến đấu

Ảnh: T.L

Đầu năm 1968, Bác gọi Phùng Thế Tài – lúc đó trên cương vị Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam và đồng chí Đặng Tính – Chính ủy kiêm Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân đến báo cáo tình hình. Bác đã nói lời tiên tri mà sau này đã trở thành sự thật: “Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B-52 ra đánh Hà Nội rồi có thua nó mới chịu thua. Phải dự kiến trước tình huống này càng sớm càng tốt, để có thời gian mà suy nghĩ chuẩn bị… Ở Việt Nam, Mỹ sẽ nhất định thua, nhưng nó chỉ thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội”.

Tháng 9-1971, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã nhận định: “Năm 1972 hoặc là địch sẽ rút nếu đạt được giải pháp, nếu chưa được có thể tập trung không quân đánh phá. Ta cần có biện pháp đề phòng”. Ngày hôm sau Đại tướng Võ Nguyên Giáp chỉ thị: “B-52 không chỉ đánh ở miền Nam. Đến mức độ nào đó cũng có thể đánh vào Thủ đô Hà Nội. Quân chủng Phòng không – Không quân phải nghiên cứu kỹ đối tượng này”. Đến 5-4-1972 khi tình hình chiến sự ở miền Nam đang diễn ra sôi sục, Quân ủy Trung ương đã chỉ thị cho Quân chủng Phòng không – Không quân và các Quân khu: “Phải sẵn sàng đối phó với khả năng Mỹ cho không quân, kể cả không quân chiến lược đánh phá trở lại miền Bắc”. Trong một buổi họp quan trọng của Bộ Quốc phòng tháng 11 năm 1972, Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Tổng tư lệnh đã khẳng định: “Âm mưu của Mỹ cho B-52 đánh Thủ đô Hà Nội, linh hồn của cuộc kháng chiến sẽ là hành động gây sức ép cuối cùng để buộc chúng ta phải nhân nhượng. Vì vậy, chúng ta phải kiên quyết đánh thắng chúng trên bầu trời Thủ đô”.

Tháng 11 năm 1972, Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng cùng các Tổng tham mưu phó Trần Quý Hai, Vương Thừa Vũ, Cao Văn Khánh, Phùng Thế Tài đã thông qua và phê chuẩn kế hoạch đánh B-52 bảo vệ Hà Nội, Hải Phòng của Quân chủng Phòng không – Không quân. Đây là kế hoạch mang tầm vóc chiến dịch, một chiến dịch phòng không được tiến hành chủ yếu bằng lực lượng phòng không ba thứ quân trên miền Bắc, lấy Quân chủng Phòng không – Không quân làm nòng cốt. Sau khi ký duyệt, Tổng Tham mưu trưởng trực tiếp ra lệnh: “Phải hoàn thành nhiệm vụ công tác chuẩn bị trước ngày 3-12-1972” và còn dặn thêm: “Trước ngày Ních-xơn nhậm chức, Mỹ có thể mở đợt tập kích bằng không quân chiến lược ra Hà Nội, Hải Phòng, các đồng chí phải nắm địch thật chắc. Tuyệt đối không để bị bất ngờ… phải tập trung mọi khả năng nhằm đúng đối tượng B-52 mà tiêu diệt”.

Đầu tháng 12-1972, Tổng Bí thư Lê Duẩn đã xuống Sở chỉ huy Quân chủng Phòng không – Không quân, trực tiếp nghe Tư lệnh Lê Văn Tri trình bày kế hoạch đánh B-52 của Quân chủng. Đồng chí đã nhấn mạnh: “Để gây sức ép với ta trước sau Mỹ cũng sẽ đưa B-52 ném bom Hà Nội. Quân dân ta, mà nòng cốt là Quân chủng Phòng Không – Không quân, phải kiên quyết làm thất bại âm mưu này của chúng”.

Vị tướng ngồi trầm ngâm một lúc sau những hồi nhớ xúc động một thời như vẫn còn quá gần gũi. Bác Hồ cũng là người rất yêu mến Phùng Thế Tài và phải nói là đã tạo nhiều điều kiện để ông trở thành vị tướng giữ các trọng trách trong quân đội. Được đánh giặc, được lập công cũng là chí nguyện của vị tướng họ Phùng.

Chúng tôi ngồi lặng trước ký ức xúc động của vị tướng trận một thời từng là cận vệ của Bác Hồ. Nhắc đến Bác, lão tướng quân vẫn nhớ được từng chi tiết nhỏ dù câu chuyện xảy ra cách đây đã mấy chục năm. Người cận vệ của Bác Hồ ngồi đó, thâm trầm như một trái núi mà ẩn chứa những tâm tư, kỷ niệm, niềm tin và lẽ sống đã lặng lẽ ngấm sang từ một con người vĩ đại – Hồ Chí Minh.

Phùng Văn Khai
daidoanket.vn

Kiểm tra như ngọn đèn pha

Hồ Chủ tịchBác Hồ chỉ rõ: “Nếu tổ chức sự kiểm tra được chu đáo, thì công việc của chúng ta nhất định tiến bộ gấp mười gấp trăm”

Ngày 30-11-1948, trên Báo Sự thật số 103, với bút danh X.Y.Z, Bác Hồ đăng bài “Một việc mà các cơ quan lãnh đạo cần thực hành ngay”. Người chỉ rõ: “Chín phần mười khuyết điểm trong công việc của chúng ta là vì thiếu sự kiểm tra”. Và “Nếu tổ chức sự kiểm tra được chu đáo, thì công việc của chúng ta nhất định tiến bộ gấp mười gấp trăm”.

Trong bài viết, Bác cho rằng: Chính sách đúng là nguồn gốc của thắng lợi. Khi đã có chính sách đúng thì sự thành công hoặc thất bại của chính sách đó là do nơi cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bộ và do nơi kiểm tra. Nếu ba điều ấy sơ sài thì chính sách đúng mấy cũng vô ích.

Theo Người, mục đích sự tổ chức công tác là: Động viên toàn thể nhân dân hăng hái thi hành chính sách đã định. Mục đích lựa chọn cán bộ là dùng nhân tài phải hợp lý, chớ “dùng thợ mộc làm nghề thợ rèn” và cho họ hiểu rõ mọi mặt các công việc họ phải phụ trách. Mà muốn biết sự động viên ấy và sự thực hành ấy đã đến mức nào thì phải có kiểm tra. Có kiểm tra mới huy động được tinh thần tích cực và lực lượng to tát của nhân dân, mới biết rõ năng lực và khuyết điểm của cán bộ, mới sửa chữa và giúp đỡ kịp thời.

Bác nêu rõ, hiện nay, nhiều nơi cán bộ lãnh đạo chỉ lo khai hội và thảo nghị quyết, đánh điện và gửi chỉ thị, sau đó thì họ không biết gì đến những nghị quyết đó đã thực hành đến đâu, có những sự khó khăn trở ngại gì, dân chúng có ra sức tham gia hay không. Họ quên mất kiểm tra. Đó là một sai lầm rất to. Vì thế mà “đầy túi quần thông cáo, đầy túi áo chỉ thị” mà công việc vẫn không chạy.

Về cách kiểm tra, theo Bác, phải có hệ thống nghĩa là khi đã có nghị quyết thì phải lập tức đốc thúc sự thực hành nghị quyết ấy, phải biết rõ sự sinh hoạt và cách làm việc của cán bộ và nhân dân địa phương ấy. Kiểm tra không nên chỉ bằng cứ vào các tờ báo cáo mà phải đi đến tận nơi. Người lãnh đạo phải tự mình làm việc kiểm tra và cần có một nhóm cán bộ nhiều kinh nghiệm, năng lực để giúp mình đi kiểm tra. Nếu tổ chức việc kiểm tra cho chu đáo thì cũng như có ngọn đèn pha. Bao nhiêu tình hình, bao nhiêu ưu điểm và khuyết điểm, bao nhiêu cán bộ chúng ta đều thấy rõ.

Công tác kiểm tra là công cụ phục vụ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước. Qua công tác kiểm tra đã phát huy những ưu điểm, khắc phục kịp thời những hạn chế, yếu kém trong thực thi chủ trương, chính sách; lấy đó làm cơ sở kiến nghị với các cơ quan chức năng sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế chính sách chung của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Theo Báo Hải Dương online
Huyền Trang (st)

bqllang.gov.vn

Cán bộ phải biết so sánh

Lời của Bác - Lời của non sôngTrong Tiết 3, Chương V của sách “Cách lãnh đạo” được Bác đặt tên “Học hỏi quần chúng nhưng không theo đuôi quần chúng”.

Trong bài có đoạn Bác nhấn mạnh rằng “Dân chúng đồng lòng, việc gì cũng làm được”. “Dân chúng không ủng hộ, việc gì làm cũng không nên”. “Mà muốn hiểu biết, học hỏi dân chúng, thì ắt phải có nhiệt thành, có quyết tâm, phải khiêm tốn, phải chịu khó. Nếu không vậy, thì dân chúng sẽ không tin chúng ta. Biết, họ cũng không nói. Nói, họ cũng không nói hết lời”.

Đề cập đến đặc điểm rõ nhất trong tư tưởng của dân chúng là họ hay “so sánh”, Bác viết rất cụ thể: “Họ so sánh bây giờ và họ so sánh thời kỳ đã qua. Họ so sánh từng việc và họ so sánh toàn bộ phận. Do sự so sánh, họ thấy chỗ khác nhau, họ thấy mối mâu thẫu. Rồi lại do đó, họ kết luận, họ đề ra cách giải quyết.

Dân chúng so sánh đúng, giải quyết đúng, là vì tai mắt họ nhiều, việc gì họ cũng nghe, cũng thấy. Vì sự so sánh kỹ càng đó, mà cách giải quyết của dân chúng bao giờ cũng gọn gàng, hợp lý, công bình”. “Dân chủ cũng do cách so sánh mà họ biết rõ ràng (cán bộ)…”.

Bác còn dặn: “Trong dân chúng, có nhiều tầng lớp khác nhau, trình độ khác nhau, ý kiến khác nhau”, “cố nhiên, không phải dân chúng nói gì, ta cũng cứ nhắm mắt theo”.

Và Bác Hồ dạy cán bộ cũng phải biết so sánh. “So đi sánh lại, sẽ lòi ra một ý kiến mà mọi người đều tán thành, hoặc số đông người tán thành”, “thành một ý kiến đầy đủ, ý kiến đó tức là cái kích thước nó tỏ rõ sự phát triển trình độ của dân chúng trong nơi đó, trong lúc đó. Theo ý kiến đó mà làm, nhất định thành công”.

“So đi sánh lại, phân tích rõ ràng là cách làm việc có khoa học”. Cuối cùng Bác Hồ căn dặn và mong muốn: “Làm như thế mới tránh khỏi cái độc đoán, mới tránh khỏi sai lầm”.

Bác kết luận: Cán bộ là “Trung tâm của vấn đề”, rường cột của tổ chức, “cán bộ quyết định tất cả”. Cần phải “so sánh lại” để chọn đúng cán bộ cần cho Đảng, cho quân đội. “Làm như thế, chính sách, cán bộ và nhân dân sẽ nhất trí, mà Đảng ta sẽ phát triển rất mau chóng và vững vàng”.

Theo Báo Hải Dương online
Huyền Trang (st)

bqllang.gov.vn

Kỷ niệm 40 năm chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”: 40 năm – nhớ lại…

LTS: 40 năm trước, vào thời khắc 12 ngày đêm Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không, nhà báo Trần Thanh Phương – nguyên Phó Tổng Biên tập báo Đại Đoàn Kết, đang là phóng viên báo Nhân Dân. Bài viết dưới đây là những ký ức vô cùng xúc động và không thể nào quên về những ngày Hà Nội đau thương, anh hùng và kiêu hãnh mà ông được trực tiếp chứng kiến với tư cách một phóng viên “mặt trận”. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

Tượng Khâm Thiên ghi dấu tội ác của đế quốc Mỹ
với nhân dân Hà Nội năm 1972

Ảnh Hoàng Long

Đó là 12 giờ trưa ngày 21-12-1972, hệ thống loa phóng thanh công cộng Hà Nội đang truyền đi bản nhạc du dương, bỗng ngừng đột ngột. Một hồi còi báo động vang lên, kéo dài. Tiếng cô phát thanh viên dõng dạc: “Máy bay địch cách Hà Nội… Máy bay địch cách Hà Nội… Những người tại khu tập thể báo Nhân Dân (gồm 15 hộ, ở ngõ Lý Thường Kiệt, sau Đại sứ quán CuBa) lần lượt xuống hầm. Hầm được xây khá kiên cố trong một căn phòng khoảng 20m2 ở tầng trệt của gia đình nhà báo Đức Thi. Trong căn hầm thiếu ánh sáng, không trông rõ mặt người, nhưng qua tiếng cười, tiếng nói chộn rộn, mọi người đều biết có những ai.

Mặt đất đang yên lặng bỗng có tiếng máy bay rít ầm ầm xẹt qua, rồi lại yên lặng bao trùm. Mọi người ngồi lâu thấy mỏi định ra khỏi hầm thì tiếng cô phát thanh viên dồn dập: “Máy bay địch đang bay trở lại Hà Nội…”. Tất cả yên lặng. Bỗng một loạt tiếng nổ ầm! ầm! ầm! căn hầm rung chuyển mù mịt cát bụi. Mọi người nín thở rồi như đồng thanh thét lên: “Khu tập thể ta bị bom rồi!”. Im lặng bao trùm. Rồi còi báo yên. Tiếng cô phát thanh viên thong thả: “Máy bay địch đã bay xa!..”.

Chui ra khỏi hầm. Mọi người thảng thốt trước cảnh đổ nát ngổn ngang của hai dãy nhà từ đầu đến cuối ngõ. Phía sau là khu nhà của Bộ Giao thông Vận tải cũng bị bom. Ga Hàng Cỏ cách đó gần một cây số bị đánh sập phần ga chính. Sau đó mươi phút, anh chị em trong đội tự vệ báo Nhân Dân từ 71 phố Hàng Trồng, tay mang cuốc xẻng… chạy sang. Lúc này, chúng tôi mới nhận ra sự tàn phá khủng khiếp của bom Mỹ. Nhà của nhà báo Quang Đạm có tủ sách quý bị hất bay sang phố Dã Tượng, sau đó chỉ tìm được vài cuốn. Giá sách và “kho” tư liệu của vợ chồng tôi bị gạch ngói vùi lấp. Nhà báo Lê Điền (sau này là Tổng Biên tập báo Đại Đoàn Kết), đêm hôm trước trực ở cơ quan báo Nhân Dân, sáng hôm sau vẫn tiếp tục làm việc, trưa tranh thủ về nhà nghỉ ngơi. Lúc báo động ông chỉ kịp xuống hầm cá nhân ở gầm cầu thang nhà ông. Cái hầm kiên cố đã cứu nhà báo Lê Điền – người có cái đầu bạc trắng như cước. Đối diện là nhà ông Nguyễn Thành Lê – nguyên Tổng Biên tập báo Giải Phóng (một nhánh của Đại Đoàn Kết ngày nay), Người phát ngôn của Đoàn đại biểu Chính phủ ta tại hội nghị Paris, hư hại nặng. Các căn nhà của nhà báo Hà Đăng, Hà Hoa, Hùng Lý… bị phá hủy hoàn toàn. Từ đầu ngõ, nhà nghệ sĩ cải lương Lệ Thanh và đạo diễn Đức Dư, nhà ông Minh Đạo – phát thanh viên Đài Tiếng nói Việt Nam và nhiều nhà kiên cố khác đều bị bom đánh sập hoặc hư hại nặng. Nhưng tất cả mọi người điều an toàn.

Ngày hôm sau, cơ quan báo Nhân Dân “bắt” tôi tạm đi sơ tán vài ngày tại huyện Thạch Thất (Hà Tây cũ). Mấy hôm sau tôi nhận được thư của vợ tôi, thư có đoạn: “Anh ơi, em báo anh việc này nhé: Sáng hôm qua, em đi dạy về nhìn cái nền nhà đầy gạch vụn mà thắt ruột thắt gan. Em bới tìm được quyển sổ ghi địa chỉ của người thân, bạn bè mình. Cái thau cũ cùng với cái áo của em nó nằm đúng dưới gầm bàn mà chúng ta thường ngồi làm việc, còn mặc được. Đến chiều em bới tiếp bắt đầu từ cửa vào thì được cả hai đôi guốc. Bới tiếp nữa, được hai cái xoong (mấy ngày nay, em tưởng nó đã bay đi). Cả hai cái vẫn còn nguyên. Em mừng quá! Chỉ cái nắp xoong con bị bẹp dúm lại, nhưng nó mềm nên em sửa qua, dùng được. Em tiếp tục bới tìm được cái nắp ca, cái nắp ấm đun nước, cái đèn dầu hỏa còn nguyên, chỉ vỡ bóng. Bới tiếp em nhặt được cái cắt móng tay. Tiếp nữa, em tìm được chiếc gương soi, chân xếp lại và vẫn lành lặn. Nhưng cảm động nhất là em bới được chiếc đồng hồ báo thức hiệu Slavơ của Liên Xô. Chiếc đồng hồ chỉ vỡ mặt kính. Anh biết không, khi em chạm vào không hiểu sao nó “reo” một hồi dài. Trời ơi, giữa đống gạch đổ nát, hầu như không có bóng người ở chung quanh, vậy mà có một hồi chuông của chiếc đồng hồ quen thuộc của vợ chồng mình, em không cầm được nước mắt…”.

5 ngày sau, ngày 26-12-1972, từ nơi sơ tán, tôi về báo Nhân Dân làm việc bình thường. Chúng tôi đang dùng bữa tối có tính “dã chiến” tại cơ quan thì điện cúp. Tòa soạn nổi đèn dầu, tiếp tục lo bài vở cho số báo ngày mai. Đêm hôm ấy, Hà Nội rét căm căm. Mặt hồ Hoàn Kiếm lờ mờ hơi nước, hơi sương. Bỗng các loa phóng thanh thông báo: Máy bay địch cách Hà Nội 100 cây số, 80 cây số, rồi 60 cây số… loa phóng thanh lại truyền đi mệnh lệnh: “Địch có âm mưu đánh phá ác liệt Thủ đô Hà Nội. Các lực lượng vũ trang hãy sẵn sàng chiến đấu, tiêu diệt địch. Các đồng chí công an, dân quân, tự vệ hãy kiên quyết làm nhiệm vụ! Tất cả mọi người phải xuống hầm. Không ai được đi lại ngoài phố…”. Rồi tiếng còi báo động vang lên. Tất cả cán bộ, phóng viên, công nhân viên báo Nhân Dân làm việc đêm hôm ấy đều xuống hầm. Hầm nơi tôi trú, nghe nói là một hầm rượu của tướng Pháp Cônhi. Chính tại nơi đây, Cônhi đã điện cho Đờ Cát ở Điện Biên Phủ “tùy nghi di tản”. Sau khi Pháp rút quân, báo Nhân Dân về Hà Nội, chọn nơi đây làm trụ sở của Bộ Biên tập. Những năm Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, hầm rượu được xây thành hầm trú ẩn khá kiên cố. Hầm nằm bên đường Lê Thái Tổ, chỉ cách mép nước Hồ Gươm chừng vài bước chân. Bên cạnh cây đa cổ thụ còn có một căn hầm đào sâu trong lòng đất dành cho Tổng Biên tập, Phó Tổng biên tập và các cán bộ biên tập làm việc, trình bày báo nếu chiến sự xảy ra ác liệt. Chính tại căn hầm này, nhà báo Thép Mới đã viết một bài xã luận nổi tiếng đăng trên báo Nhân Dân số ra ngày 26-12-1972 với nhan đề “Hà Nội, thủ đô của phẩm giá con người”.

Một góc phố Khâm Thiên bị bom Mỹ tàn phá
(Ảnh tư liệu do Hoàng Long chụp lại)

Cả phố Khâm Thiên chạy dài từ ngã tư đường Nam Bộ (nay là đường Lê Duẩn) – Nguyễn Thượng Hiền đến Ô Chợ Dừa, bỗng rung lên bởi hàng loạt quả bom tạ từ máy bay B52 phóng xuống, ánh chớp lóe lên, tiếng nổ kéo dài, những gì trên mặt đất đều có thể bốc lên, đổ sụp, tan nát. Chúng ta có thể hình dung, những tấn bom B52 rải xuống dọc một dãy phố đông dân vào đêm tối thì cảnh tượng ấy bị nhào lộn, hoang tàn đến nhường nào? Và tất nhiên cho đến hôm nay, ai cũng hiểu rằng ở phố Khâm Thiên không hề có một căn cứ quân sự nào.

Ngay sau trận bom, phóng viên báo Nhân Dân và nhiều báo, đài khác đến Khâm Thiên ngay lập tức. Tôi xin đi, các anh không cho, vì có tin, sau đó chúng có thể đánh tiếp dãy phố Hàng Đào, Hàng Ngang, chợ Đồng Xuân, cầu Long Biên… Hãy dành lực lượng cho các “mặt trận” khác.

Quãng đường rộng trước cửa Nhà thờ Lớn ở phố Nhà Chung tự dưng không biết cơ man nào xe tải, xe ôtô lớn nhỏ và người tập trung về nơi ấy. Người ta đứng giữa trời lạnh, bàn chuyện chiến sự trong đêm và những ngày sắp tới. Không mấy ai tỏ ra sợ hãi. Họ chỉ căm giận giặc Mỹ và mừng reo chiến thắng vì ta liên tiếp hạ được nhiều pháo đài bay B52 của không lực Hoa Kỳ.

Vụ B52 ở Khâm Thiên có một câu chuyện thương tâm mà báo chí lúc bấy giờ có nói tới, làm xúc động lòng người. Đêm ấy, những quả bom dội xuống khối phố 41, đánh sập một ngôi nhà, gạch ngói đè lên căn hầm có bé Hà. Cháu không ra được, ở trong đó cứ gọi: “Mẹ ơi, bế con ra với! Mẹ ơi!”. Chị Liên – mẹ cháu Hà lao tới không làm sao lật được cái khối gạch nặng lớn ấy ra. Bên trong, cháu vẫn gọi: “Mẹ ơi, bế con ra với!”. Những người chung quanh nghe tiếng kêu của bé liền chạy lại. Tất cả lao vào cứu cháu. “Mẹ ơi, cứu con ra với!”. Tiếng cháu Hà đuối dần, đuối dần. Người đào bới mang hết sức mình để bật bằng được những khối gạch ngổn ngang kia. Khi moi được lên thì cháu Hà đã tắt thở. Người mẹ đỡ xác con trên tay và òa khóc. Những người chung quanh cắn chặt răng chịu đựng… Cho đến buổi chiều, tại ngõ Tô Tiền vẫn còn những xác người được đào bới lên. Ôtô tải chở quan tài đến. Những dải khăn sô trên đầu nhiều người đây đó bên đống gạch, bên mảng tường sụp đổ.

Tin Khâm Thiên bị máy bay B52 hủy diệt được truyền đi rất nhanh chóng trong thành phố. Cả Hà Nội đêm đông ấy không ai ngủ. Hai giờ đêm, Đài Phát thanh Hà Nội truyền đi tin chiến thắng: Ta hạ máy bay B52, bắt sống giặc lái. Bài hát “Người Hà Nội” của Nguyễn Đình Thi vang lên trong đêm khuya. Ai cũng thức, cũng nghe, cũng tự hào. Chưa bao giờ Hà Nội được thức, được sống một đêm bi tráng như thế. Trước đây Hà Nội chỉ có mútcơtông, có bom ba càng, có lựu đạn chai. Hôm nay, Hà Nội đã đánh thắng quân xâm lược bằng tên lửa, bằng pháo tầm cao và bằng máy bay MIG cánh én hiện đại. Hà Nội đã tỏ ra rất xứng đáng với niềm tin yêu của Sài Gòn và Huế. Hà Nội đã không hoảng loạn, không thành thành phố chết như bọn xâm lược tưởng. Hà Nội vẫn nguyên thế đứng “rất Hà Nội” của mình. Hà Nội lại trở thành tọa độ lửa giặc lái Mỹ. Chúng nó bay vào, Hà Nội đã chia ô bắn, đã chia vùng trời cho các cỡ súng.

Năm 1973, nhà thơ Thu Bồn từ chiến trường miền Nam được đi nhận giải thưởng quốc tế của Hội Nhà văn Á-Phi, giải thưởng Lotus (giải Bông Sen) tặng cho trường ca “Bài ca chim Chơrao”. Trong đêm trao giải, bà Imdira Gandi – Thủ tướng, Ấn Độ gửi Thu Bồn một số máu khô của nhân dân Ấn Độ tặng các chiến sĩ và đồng bào miền Nam. Còn nhà thơ Thu Bồn – tác giả trường ca “Bài ca chim Chơrao” nổi tiếng đã nhờ nhà văn Tô Hoài mang 2.000 USD tiền thưởng của mình tặng cho đồng bào phố Khâm Thiên bị bom B52 tàn phá đêm 26-12-1972.

Trần Thanh Phương
daidoanket.vn

Hồi ức về Hà Nội những ngày đêm bi tráng

Nằm trong số nhiều hoạt động kỷ niệm sự kiện 40 năm Hà Nội – Điện Biên phủ trên không 1972, tối 8-10, Trung tâm Văn hóa Pháp tại Hà Nội đã tổ chức tọa đàm “Năm 1972 – Tư liệu và ký ức của người Hà Nội về chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ”. Trước đó, tại Trung tâm Văn hóa Pháp, một triển lãm ảnh với chủ đề “Hà Nội – Những ngày đêm năm 1972” đã thực sự khiến người xem xúc động.

Cuốn sách Đối mặt với B52 – Hồi ức Hà Nội

1. Cùng với triển lãm ảnh “Hà Nội – Những ngày đêm năm 1972”, cuộc tọa đàm “Năm 1972 – Tư liệu và ký ức của người Hà Nội về chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ” đã tái hiện những khoảnh khắc đáng nhớ nhất về Thủ đô cách đây 40 năm về trước. Qua những tư liệu lịch sử, những ký ức của các nhân chứng sống, công chúng có dịp nhìn lại Hà Nội những ngày đêm bi tráng năm 1972.

Theo nhân chứng Phùng Tiểu Bôi (Cán bộ Lâm nghiệp Hà Nội), thời đó ông vẫn làm việc ở Hà Nội trong khi gia đình sơ tán ở xa. Đi sơ tán thì ai cũng phải đi, nhưng hằng ngày vẫn về Hà Nội thăm nhà, thăm bạn bè, người thân. Hình ảnh chiếc xe đạp gắn bó với cuộc sống, sinh hoạt của mỗi gia đình, chiếc xe đạp phải chở đến 3 – 4 người, 2 chiếc xe đạp giáp vào với nhau có thể chở được một người bị thương… Sơ tán xa Hà Nội nhưng trong lòng mỗi người nỗi nhớ Hà Nội luôn túc trực. Và khi ấy, tình cảm con người thật ấm áp.

Ông Nguyễn Xuân Mai (nguyên Trưởng Ban Biên tập báo Phòng không không quân) – người trực tiếp đưa tin về cuộc chiến 12 ngày đêm, là đồng tác giả của cuốn sách “Đối mặt với B52 – Hồi ức Hà Nội” chia sẻ: Chúng tôi phản ánh cuộc chiến đấu và kết quả của nó chứ không có thời gian để phản ánh cuộc sống của người dân. Sở dĩ ví Hà Nội 12 ngày đêm năm 1972 là trận Điện Biên Phủ trên không cũng là xuất phát từ bài hát Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không của nhạc sĩ Phạm Tuyên. Từ đó nó trở thành câu nói quen thuộc của những người tham gia chiến đấu. Trận chiến này là chiến thắng rất lớn. Ta đương đầu với một lực lượng mạnh nhất về không quân lúc đó. Dù còn rất nhiều khó khăn, thiếu thốn nhưng chúng ta vẫn chiến thắng.

2. Cũng trong cuộc tọa đàm, nhóm tác giả Huyền Mermet, Đặng Đức Tuệ, Nguyễn Xuân Mai và nhiếp ảnh gia Phạm Hoài Thanh đã giới thiệu cuốn sách “Đối mặt với B-52 – Hồi ức Hà Nội” dự kiến phát hành ngày 4-12 tới. Cuốn sách đặt ra một cách nhìn mới về 12 ngày đêm năm 1972 tại Hà Nội.

Tác giả Huyền Mermet chia sẻ: Khi bắt tay vào cuộc điều tra để thực hiện cuốn sách, chúng tôi nghĩ rằng: liệu có một điều gì đó có thể làm khác đi với những hình ảnh mà chúng ta đã chứng kiến, đã nhìn thấy sự đổ nát, về nạn nhân, và một bên là sự chiến thắng. Và một câu hỏi, 12 ngày đêm chỉ gói gọn trong những thứ đó thôi sao?… Bên cạnh đó, vẫn có những người dân Hà Nội trụ lại ở Hà Nội hằng ngày, có những người tiếp tục tham gia sản xuất và tham gia chiến đấu. Và tôi còn nghe kể, thời sơ tán, nhà văn Nguyễn Tuân thi thoảng lại đạp xe về Hà Nội chỉ là để… uống cốc bia cho vơi nỗi nhớ Hà Nội. Rồi Noel năm 1972, lúc tình hình chiến sự đang căng thẳng tới cao điểm thì người Hà Nội vẫn từ nơi sơ tán đổ về Nhà thờ Lớn, nhà thờ Hàm Long… hưởng một lễ Noel tại Hà Nội… Hay mặc chiến tranh cày xới, những làng hoa Ngọc Hà, Nhật Tân, Quảng Bá vẫn đua nhau khoe sắc, những dòng tranh dân gian vẫn được bày bán ở những phố nghề.

Theo nhà báo Đặng Đức Tuệ, cuốn sách mang tên “Đối mặt với B-52 – Hồi ức Hà Nội (18-12-1972 – 29-12-1972)” có thể sẽ mang tới cho công chúng những góc nhìn mới mẻ về thời khắc lịch sử của dân tộc cách đây hơn 40 năm. Đây là cuốn sách tư liệu lịch sử pha lẫn với những lời nhân chứng trực tiếp đầu tiên về Điện Biên Phủ trên không. Nhóm tác giả đã bỏ ra 2 năm để đi tìm những nhân chứng, những hồi ức và kỷ vật cách đây 40 năm để kết nối và làm thành cuốn sách.

3.Khi được hỏi cuốn sách ra có làm thay đổi cách nhìn của giới trẻ về chiến tranh, tác giả Huyền Mermet cho rằng: “Chúng ta nên có cái nhìn chân thực hơn, sâu sắc hơn về trận chiến 12 ngày đêm Điện Biên Phủ trên không. Đó không còn là một trận chiến với những con số thống kê, với sự mất mát, đau thương, với sự kiên cường của dân tộc. Đó còn là những cảm nhận sâu sắc, những phát biểu bình dị, những hồi ức cá nhân của những người đã đi qua cuộc chiến”. Nhóm tác giả muốn tiếp cận lịch sử từ một khía cạnh khác, gần gũi hơn, nhân văn hơn qua chính lời kể của các nhân chứng. Qua đó, họ hi vọng, độc giả có thể có cái nhìn toàn diện hơn về cuộc chiến đã đi qua.

Tuấn Kiệt
daidoanket.vn

Nhìn lại chứng tích “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”

Cho đến nay, khi đứng trước những xác pháo đài bay B52 nằm ngổn ngang trong khuôn viên các bảo tàng, hay xác máy bay rơi vẫn nằm trong lòng hồ Hữu Tiệp, quận Ba Đình, rất nhiều du khách nước ngoài vẫn chưa hết kinh ngạc về sức chịu đựng của một thành phố nhỏ bé mang tên Hà Nội.

Xác máy bay B52 tại Bảo tàng Chiến thắng B52 (Hà Nội )

1. Có thể thấy những con số thống kê, tưởng chừng rất khô khan, nhưng đã tố cáo sự ác liệt của cuộc chiến Hà Nội trong những ngày đêm của năm 1972. Chỉ tính riêng trong 12 ngày đêm cuối tháng 12-1972, Mỹ đã sử dụng 726 lần B52, 3.120 lần máy bay chiến thuật và trút hàng chục nghìn tấn bom đạn xuống miền Bắc. Trong đó, tại Hà Nội, Mỹ đã sử dụng 444 lần B52 (chiếm 61% tổng số lần B52 tham gia cuộc tập kích), hơn 1.000 lần máy bay chiến thuật, ném hơn 1 vạn tấn bom đạn, giết hại 2.380 người và làm bị thương 1.355 người… Giờ đây, tại Bảo tàng Chiến thắng B52, nơi lưu lại những kỷ vật, chứng tích của cuộc chiến, người ta thấy vẫn còn đó hình ảnh về những chia sẻ cộng đồng trước những mất mát đau thương cùng những hình ảnh, hiện vật sinh động về cuộc chiến chấn động địa cầu của quân dân Thủ đô đánh trả quyết liệt các cuộc không kích tàn bạo của Mỹ. Quân và dân Hà Nội đã bắn rơi 358 máy bay (trong đó có 25 chiếc B52). Khu trưng bày ngoài trời của Bảo tàng gây ấn tượng mạnh với hàng loạt vũ khí, khí tài mà quân, dân Thủ đô đã sử dụng và một số mảnh xác máy bay Mỹ, một xác máy bay B52 có thân dài 48,07m, sải cánh 56,42m – bằng chứng thất bại thảm hại của đế quốc Mỹ trong cuộc đánh phá Hà Nội.

Bảo tàng Phòng không – Không quân cũng là nơi lưu giữ những kỷ vật của cuộc chiến đấu “Điện Biên Phủ trên không”. Hiện Bảo tàng đang giữ Bộ sưu tập hiện vật Ra đa phát sóng quản lý bầu trời bằng sóng điện từ, trong chiến dịch 12 ngày đêm năm 1972, bắt được tín hiệu máy bay chiến lược B.52 vào Hà Nội sớm 35 phút để thông báo cho quân và dân Thủ đô chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu; Bệ phóng tên lửa lập công bắn rơi máy bay B.52 đầu tiên trong Chiến dịch “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” tháng 12- 1972; Máy bay Mig.21 bắn rơi máy bay B.52 đêm 27-12-1972…từng trang sử hào hùng của Hà Nội vẫn được lật giở sau 40 năm với bao đổi thay.

2. Sau 40 năm, một thế hệ người Hà Nội vẫn chưa hết bàng hoàng bởi trận oanh tạc của đế quốc Mỹ trong cuộc đánh phá miền Bắc Việt Nam và Thủ đô Hà Nội. Và 12 ngày đêm tháng 12 -1972 là một dấu mốc thật đáng nhớ. Quá khứ về chiến tranh, dù đau thương nhưng vẫn phải nhắc lại, bởi bên cạnh những nỗi đau, sự mất mát còn là lòng tự hào, sự quật cường vươn lên của những thế hệ người Việt Nam tiếp nối. Với cuộc chiến 12 ngày đêm cách đây 40 năm ở Hà Nội là như vậy, đến với Bảo tàng Chiến thắng B52 như một sự trở về với quá khứ.

Không phải giản đơn mà có rất nhiều ý kiến của bạn bè quốc tế được lưu lại tại Bảo tàng Chiến thắng B52 ở Hà Nội. Họ cho rằng Bảo tàng là một trong những nơi lưu giữ lịch sử độc đáo nhất trên thế giới. Ở đó, dấu vết của một cuộc chiến từng cày xới mảnh đất Thăng Long qua 12 ngày đêm tháng 12- 1972 dường như vẫn còn nguyên vẹn. Xác pháo đài bay B52 nằm ngổn ngang, hình ảnh cảnh hoang tàn ở Hà Nội sau các đợt oanh tạc khủng khiếp tại các địa danh: Khâm Thiên, Bệnh viện Bạch Mai, Ga Hà Nội… Và qua những tài liệu, hình ảnh, hiện vật còn lại, sẽ thấy rõ âm mưu thâm độc và dã man của đế quốc Mỹ đối với nhân dân Việt Nam. Theo các nhà nghiên cứu lịch sử quân sự, thời điểm năm 1972 máy bay B52 chính là con át chủ bài của không quân chiến lược Mỹ và được chính quyền Mỹ coi là sự bất khả chiến bại khi gây chiến với các nước. Lúc đó, Mỹ muốn miền Bắc Việt Nam “trở lại thời kỳ đồ đá”, ngăn sự chi viện của miền Bắc với miền Nam, đã tiến hành cuộc đánh phá ồ ạt bằng không quân chiến lược vào Hà Nội và một số nơi ở miền Bắc. Dư luận quốc tế khi biết Hà Nội trở thành “túi bom” hứng chịu các đợt rải thảm bằng B52 đã không khỏi lo ngại kết cục bi thảm của thành phố nhỏ bé, nên hết sức kinh ngạc khi biết nhiều “pháo đài bay” đã bị bắn rơi tại Hà Nội.

3. Giờ đây, chứng tích của cuộc chiến năm 1972 vẫn còn in dấu trên mảnh đất Hà Nội. Và Bảo tàng Chiến thắng B52 là nơi lưu giữ đậm đặc nhất những kỷ vật, những tài liệu liên quan tới sự kiện này. Tại Bảo tàng còn có một nơi rất thu hút khách tham quan, đó là sa bàn tổng hợp diễn biến trận “Điện Biên Phủ trên không”. Với diện tích 200m², có không gian ba chiều (thể hiện địa hình khu vực gồm khu dân cư, các trận địa phòng không, điểm B52 rơi…) và khi sa bàn này hoạt động, hệ thống ánh sáng, âm thanh, tạo khói và phim video chiếu màn ảnh lớn đã tái hiện rất ấn tượng những khoảnh khắc lịch sử bi thương nhưng cũng rất hào hùng của Hà Nội. Xem lại những kỷ vật, những hình ảnh, tư liệu và cùng “sống” trong 200m2 tái hiện lại cuộc chiến, người ta mới thấy được sự hi sinh to lớn đến nhường nào để có một Hà Nội- thành phố vì hòa bình hôm nay.

Theo kế hoạch, trong tháng 12 tới, chuyên đề trưng bày “Kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ trên không” sẽ diễn ra tại Bảo tàng Chiến thắng B-52; Bảo tàng Phòng không – Không quân; Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam. Sau 40 năm, hàng ngàn kỷ vật về cuộc chiến chấn động địa cầu tháng 12 -1972 tại Hà Nội vẫn còn được lưu giữ trong hệ thống bảo tàng tại Hà Nội.

Minh Duy
daidoanket.vn

40 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không: Hào hùng sau đau thương, đổ nát

Ngày 28-11, Bộ Quốc phòng, Ban Tuyên giáo Trung ương và Thành ủy, UBND TP. Hà Nội cùng phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học cấp Nhà nước về “Chiến thắng Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không – Tầm cao trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam”. Thượng tướng Nguyễn Thành Cung, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Tưởng Phi Chiến và nhiều tướng lĩnh, lãnh đạo Bộ quốc phòng và TP. Hà Nội tham dự.

Cách đây 40 năm, vào những ngày cuối tháng 12-1972, đế quốc Mỹ mở cuộc tập kích chiến lược bằng không quân vào Hà Nội, Hải Phòng và các thành phố lớn ở miền Bắc, hòng xoay chuyển tình thế trên bàn đàm phán Paris. Tuy nhiên, với ý chí quyết chiến, quyết thắng giặc Mỹ xâm lược, trong 12 ngày đêm, quân và dân miền Bắc đã đánh bại hoàn toàn cuộc tập kích. Động thái quân sự này của Mỹ bắt đầu từ sau khi Tổng thống Mỹ Nichxơn tái đắc cử nhiệm kỳ 2. Với mưu đồ đã tính toán trước, chính quyền Nichxơn huy động gần 200 máy bay B52, 30 máy bay F111 và hơn 1.000 máy bay tiêm kích, 6 liên đội tàu sân bay và 50 máy bay tiếp dầu KC.135 mở cuộc tập kích chiến lược bằng không quân với quy mô lớn vào Hà Nội, Hải Phòng và một số mục tiêu khác với mật danh”Lainơ Bếchcơ II”. Riêng tại Hà Nội, trong 12 ngày đêm, không quân Mỹ đã tập trung trên 1.000 lượt máy bay, trong đó có khoảng một nửa là B52, trút 40.000 tấn bom xuống nhiều khu dân cư: Khâm Thiên, An Dương, Uy Nỗ, Bệnh viện Bạch Mai, Yên Viên, Gia Lâm, Đông Anh, Văn Điển, Giáp Bát, Đài Phát thanh Mễ Trì… làm cho gần 2.400 người chết và 1.355 người khác bị thương. Với hào khí “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, sau 12 ngày đêm  anh dũng chiến đấu (18-12 – 29-12-1972), quân và dân Thủ đô cùng các địa phương miền Bắc đã đập tan cuộc tập kích đường không của Mỹ, bắn rơi 81 máy bay các loại, trong đó có 34 máy bay B52, trong đó Hà Nội bắn rơi 25 B52. Chiến công này mang tầm vóc thời đại, buộc Mỹ phải ký Hiệp định Pari ngày 27-1-1973, chấp nhận rút hết quân viễn chinh và chư hầu về nước.

Tại Hội thảo, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Trân cho biết, vào thời điểm đó, chỉ trong vòng vài ba ngày đã tổ chức sơ tán gần 55 vạn dân nội thành ra khỏi thành phố… Các trường học sơ tán đều có thầy và trò đi theo để tổ chức học tập. Tại thành phố, vẫn đảm bảo cho được cho mỗi người đều có ba nơi trú ẩn: gia đình, nơi làm việc và nơi công cộng. Ba đội cứu thương, cứu hỏa và cứu sập sẵn sàng cứu trợ. Theo ông Nguyễn Văn Trân, một trong những nhiệm vụ quan trọng của Hà Nội thời bấy giờ là làm thế nào vừa chiến đấu vừa sản xuất. Và, kỳ diệu thay, sau khi kết thúc cuộc chiến, Hà Nội không những không giảm đi số nhà máy, xí nghiệp mà lại tăng lên do chủ trương chia nhỏ các nhà máy lớn để dễ dàng ứng phó trong chiến tranh. 12 ngày đêm của chiến dịch Điện Biên Phủ trên không, theo ông Trân, tuy ngắn ngủi nhưng ta thu được thắng lợi rất to lớn. “Điện Biên Phủ  dưới đất – Pháp thua, Điện Biên Phủ trên trời – Mỹ thua”- ông Trân kết thúc bài phát biểu.

Ôn lại thời kỳ lịch sử này, các tham luận đều nêu rõ bí quyết thành công của trận đánh là ta không để bị bất ngờ. Từ cuối năm 1967, đến thăm Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng đưa B52 ra đánh Hà Nội, rồi có thua nó mới chịu thua… Phải dự kiến trước mọi tình huống càng sớm càng tốt, để có thời gian suy nghĩ, chuẩn bị. Dù đế quốc Mỹ có lắm súng, nhiều tiền. Dù chúng có B57, B52, hay “bê” gì đi chăng nữa ta cũng đánh” – Người chỉ thị. Thực hiện chỉ thị của Người, Bộ đội Phòng không đã bí mật đưa lực lượng tên lửa và rađa vào chiến trường Vĩnh Linh, trực tiếp tìm hiểu, nghiên cứu qui luật hoạt động, cách đánh phá của B52, từ đó tìm ra cách đánh B52 thích hợp. Cùng với sự phối hợp của nhiều nhà khoa học, nhiều binh chủng khác, chúng ta đã tìm cách đánh phù hợp nhất.

Đã qua những năm tháng đầy đau thương mà hào hùng của dân tộc. 40 năm nay nhìn lại, mỗi chúng ta vẫn nguyên vẹn niềm tự hào và lòng biết ơn lớp cha anh ngày trước. Đến dự hội thảo hôm nay còn có cả những nhân chứng sống, những mảnh đời mà vết thương chưa khép lại. Nhưng tất cả đã bừng lên sức sống mới, rạng rỡ niềm vui trên từng gương mặt…

Trung tướng Phạm Tuân: “Qua nhiều đêm mất ngủ, cùng anh em bàn bạc chúng tôi mới đưa ra được cách đánh hay nhất. Đó là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật ý chí và lòng quyết tâm cao độ”.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Ninh, nguyên Phó Cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Tổng Tham mưu: “7 năm ở Quân chủng Phòng không mà chưa lúc nào tôi căng thẳng như hôm đó. Trời mùa đông rét như cắt thế mà mồ hôi cứ túa ra. Là vì Trung ương Đảng và Bác Hồ đang hết sức mong đợi phải thắng B52 Mỹ ngay từ trận đầu trong chiến dịch này. Thế rồi, đúng 20giờ20 ngày 18-12-1972, có điện thoại của anh em quan sát từ bên Cột cờ báo về có B52 rơi thành một đám cháy to lắm từ phía Đông Anh… Tôi cùng các anh Phùng Thế Tài, Lê Hiến Mai, Vũ Lăng ôm nhau vô cùng sung sướng.

Trần Ngọc Kha
daidoanket.vn

Bảo tàng Phòng không – Không quân: Sáng ngời chủ nghĩa Anh hùng cách mạng

Tọa lạc trên đường Trường Chinh, Hà Nội, Bảo tàng Phòng không – Không quân (PKKQ) là điểm đến quen thuộc của nhiều du khách Việt Nam và các đoàn khách quốc tế, đặc biệt là các vị nguyên thủ quốc gia, các tướng lĩnh của quân đội các nước… Tới đây, du khách sẽ được chiêm ngưỡng các bộ sưu tập hiện vật vũ khí độc đáo về 4 lực lượng của Bộ đội PKKQ, đó là: Tên lửa, Không quân, Pháo Cao xạ và Ra đa.

Bảo tàng Phòng không – Không quân Ảnh: TH

Được thành lập ngày 22-10-1963, Bảo tàng PKKQ (tiền thân là Phòng Truyền thống Phòng không thành lập năm 1958) được biết đến là nơi lưu giữ những hình ảnh, tư liệu, hiện vật minh chứng cho quá trình ra đời, xây dựng, chiến đấu, trưởng thành và chiến thắng của Bộ đội PKKQ Việt Nam. Ngay tại khu trưng bày ngoài trời của Bảo tàng, khách tham quan có thể bắt gặp những vũ khí đã “gây tiếng vang” như: khẩu pháo 37mm của khẩu đội Tô Vĩnh Diện tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ; Ra đa phát sóng quản lý bầu trời bằng sóng điện từ, trong chiến dịch 12 ngày đêm năm 1972, bắt được tín hiệu máy bay chiến lược B.52 sớm 35 phút thông báo cho quân và dân Hà Nội chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu; Bệ phóng tên lửa lập công bắn rơi máy bay B.52 đầu tiên trong Chiến dịch “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” tháng 12- 1972…
Khu trưng bày trong nhà, với hơn 3.000 hiện vật, hình ảnh trưng bày đã tái tạo lại những trang sử kiêu hùng, những chiến công xuất sắc của Bộ đội PKKQ trong quá khứ cũng như giai đoạn hiện nay. Một trong số hiện vật quý hiếm của Bảo tàng phải kể đến chiếc ghế đặt trên máy bay Mi-4 đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng khi đi công tác; hay bộ sưu tập hiện vật về Ban Nghiên cứu không quân, về Trung đoàn Pháo cao xạ 367 đã lập những chiến công xuất sắc tại mặt trận Điện Biên Phủ.

Nhân kỷ niệm 45 năm ngày truyền thống Bộ đội tên lửa, hiện nay, tại Bảo tàng PKKQ đang diễn ra triển lãm chuyên đề với nhiều hiện vật, hình ảnh phong phú.

Là một công trình lịch sử, văn hóa, khoa học ở Thủ đô Hà Nội, Bảo tàng PKKQ không chỉ góp phần giáo dục truyền thống yêu nước và cách mạng cho Bộ đội PKKQ, mà còn là địa chỉ văn hóa hấp dẫn thu hút đông đảo nhân dân trong nước và khách nước ngoài. Điểm nổi bật của Bảo tàng là mở cửa tất cả các ngày trong tuần kể cả ngày lễ (riêng thứ Sáu chỉ phục vụ khách đoàn).

Phan Thanh
daidoanket.vn

Xuất bản bộ sách về đề tài Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không

Sau 30 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, quân và dân Việt Nam đã giành thắng lợi vẻ vang. Trong cuộc chiến tranh thần thánh đó, thắng lợi của chiến tranh nhân dân chống lại chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân của đế quốc Mỹ trên miền Bắc có ý nghĩa hết sức to lớn. Nhân kỷ niệm 40 năm chiến thắng B52 – trận “Điện Biên Phủ trên không”, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ( NXB QĐND) đã ấn hành một bộ sách mới viết về đề tài này.

Bộ sách Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không

“Rồng lửa Việt Nam” là tập hồi ức của các cựu chiến binh – Bộ đội tên lửa phòng không thể hiện. Đây là những nhân chứng lịch sử đã gắn bó với binh chủng từ những ngày đầu thành lập, trực tiếp tham gia nhiều trận chiến đấu mà đỉnh cao là trận “Điện Biên Phủ trên không” năm 1972. Với cách thể hiện chân thực nhưng sinh động và giàu cảm xúc, cuốn sách đem đến cho bạn đọc những tư liệu có giá trị về một thời hào hùng của thế hệ cha anh, tô đậm thêm lịch sử vẻ vang của Bộ đội tên lửa và Quân chủng Phòng không – Không quân Việt Nam anh hùng.

Đại tá, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Đình Kiên trăn trở nhớ lại những sự kiện đã diễn ra trong đời mình để thể hiện trong tập hồi ức: “Người lính với bầu trời Hà Nội”. Đây là những trang viết xúc động xen kẽ rất nhiều dòng nhật ký đứt đoạn, thậm chí có chỗ câu chữ, ngôn từ chưa thật chuẩn mực. Người đọc sẽ rơi nước mắt ngay từ những trang đầu tiên bởi yếu tố chân thực, không màu mè của tác phẩm, NXB QĐND gần như không chỉnh sửa nhiều để đảm bảo tính chân thực. Hy vọng bạn đọc sẽ tìm thấy ở đó ý chí, nghị lực của những người lính mà từng phút, từng giây luôn kề cận bên sự sống và cái chết.

Ký sự “Thành phố nở hoa” cũng là một tác phẩm có giá trị về nội dung, tư tưởng. Cuốn sách đã tập hợp nhiều bài viết về Hà Nội những ngày tháng Chạp năm 1972, ghi lại khí thế anh dũng chiến đấu, hăng hái lập công đánh giặc như thêm một lần cùng bạn đọc ôn lại những chiến công quật khởi của Hà Nội, để Hà Nội hiện lên thật hào hùng kiêu hãnh, xứng đáng là “Thủ đô của phẩm giá con người”.

Nhân kỷ niệm 40 năm chiến thắng B52, NXB QĐND đang tiếp tục hoàn chỉnh in ấn một số tên sách mới khác để hoàn thiện bộ sách về đề tài này. Hy vọng bộ sách mới của NXB QĐND sẽ đáp ứng được phần nào nhu cầu tìm hiểu lịch sử, truyền thống vẻ vang của quân và dân Thủ đô trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước.

Lâm Hoàn
daidoanket.vn