Archive by Author | Việt Nam - Hồ Chí Minh

Người sống mãi trong tim thế hệ trẻ Việt Nam

“Đây là tượng Bác Hồ này”, “Đây là đồng hồ của Bác Hồ này”, trong Bảo tàng Hồ Chí Minh, các em nhỏ ríu rít chỉ cho nhau xem những hiện vật lưu trữ về Bác.

Theo thống kê từ Bảo tàng Hồ Chí Minh, hàng ngày có đến hàng nghìn lượt khách vào thăm bảo tàng, nơi trưng bày những hiện vật tái hiện sự nghiệp vĩ đại của Bác. Trong số đó, thanh, thiếu niên nhi đồng chiếm đến hơn 1/3 số khách.

Từ những em bé…

Bước chân vào Bảo tàng Hồ Chí Minh, không khó để tìm gặp cảnh tượng những em bé nhỏ chỉ vào hình Bác, giọng nói líu lo kể về Người. Các em vừa xem vừa bi bô nói chuyện, những câu nói tuy còn ngây ngô nhưng ẩn chứa trong đó là lòng kính yêu Bác. Chị Dương Thị Hoài Linh, Phó Trưởng phòng Giáo dục, Bảo tàng Hồ Chí Minh cho biết: “Khách nước ngoài khi thăm bảo tàng tỏ ra rất thích thú trước những em bé hồn nhiên này. Họ cho rằng, chính việc đưa các mầm non tương lai của đất nước tiếp xúc sớm với những giá trị lịch sử sẽ góp phần giáo dục tư tưởng, đạo đức của các em sau này”.

nguoi song mai 1Các em nhỏ say mê xem các hiện vật về Bác trong Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Mặc dù nhiều em còn nhỏ, chưa nhận thức sâu sắc về Bác cũng như cuộc đời hoạt động và công lao to lớn của Người nhưng khi đến bảo tàng, các em tỏ ra rất hứng thú. Em nào khi được hỏi cũng trả lời rất hồn nhiên: “Cháu rất yêu Bác Hồ”; “Bác Hồ đẹp nhất”…

Chị Phí Thị Huệ (Xuân Đỉnh, Hà Nội) dẫn con gái nhỏ là Đào Bích Vân (4 tuổi) đến thăm Bảo tàng Hồ Chí Minh tâm sự: “Tôi đã nhiều lần cho con đến Bảo tàng để tham quan các hiện vật, những thước phim tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tôi muốn con mình ngay từ nhỏ đã được giáo dục về truyền thống lịch sử, cũng như những công lao vĩ đại của Bác đối với dân tộc Việt Nam”.

Bẽn lẽn nấp sau lưng mẹ, khi được hỏi, có thể tả lại hình dáng Bác Hồ không, Bích Vân không ngần ngại trả lời: “Bác Hồ là một ông già có chòm râu dài, mắt rất sáng và rất tốt bụng. Cháu rất yêu Bác Hồ”. Câu trả lời ngộ nghĩnh của cô bé 4 tuổi khiến nhiều người đứng xung quanh bật cười. Nhưng ai cũng hiểu rằng, đằng sau câu trả lời còn vụng dại ấy, tâm hồn của những em bé nhỏ đang được “tắm mát” bằng hình ảnh sáng ngời của Bác.

…đến những thanh, thiếu niên

Hình ảnh cô gái trẻ đứng lặng người, mắt đỏ hoe khi xem những thước phim lịch sử chiếu về Bác trên màn hình máy chiếu đặt trong bảo tàng khiến tôi không khỏi tò mò. Lại gần hỏi chuyện, tôi biết cô gái trẻ ấy là Hoàng Thị Dung, đang là sinh viên năm thứ nhất, Khoa Xã hội học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội). Hỏi chuyện Dung mới thấy, trong trái tim cô gái trẻ này, hình ảnh về Bác đẹp đẽ đến nhường nào. Dung tâm sự: “Đây là lần đầu tiên em đến thăm Bảo tàng Hồ Chí Minh. Khi xem lại những thước phim tư liệu chiếu về Bác, em thật sự rất cảm động. Cả cuộc đời của Người đã hi sinh cho nền độc lập, tự do của dân tộc. Ngay từ nhỏ, khi được bố mẹ kể cho nghe nhiều chuyện về Bác Hồ, em rất khâm phục ý chí cách mạng cũng như con người, đạo đức sáng ngời của Người. Trong tủ sách của em, có rất nhiều cuốn sách nói về Bác Hồ”.

nguoi song mai 2Bác Hồ sống mãi trong trái tim thế hệ trẻ Việt Nam. Ảnh minh họa: Internet.

Những suy nghĩ của Dung cũng là suy nghĩ của rất nhiều thanh, thiếu niên Việt Nam. Họ có thể không nhớ được nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của đất nước, nhưng ngày sinh của Người, những công lao vĩ đại của Người thì không ai có thể quên được. Em Lê Văn Hiệp (15 tuổi, Hải Phòng) thật thà chia sẻ: “Em là dân chuyên Toán nên học lịch sử không được tốt lắm. Nhưng riêng cuộc đời, sự nghiệp của Bác Hồ thì em đều nhớ rất rõ”.

Chị Dương Thị Hoài Linh, Phó Trưởng phòng giáo dục, Bảo tàng Hồ Chí Minh cho biết: “Hàng năm, bảo tàng đón rất nhiều đoàn khách là các em học sinh, sinh viên từ các trường tiểu học và đại học đến thăm. Các em đều tỏ ra rất hứng thú với việc tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp của vị Cha già dân tộc”.

Bác đã ra đi nhưng hình tượng về Người, cuộc đời và sự nghiệp của Người thì vẫn sống mãi theo năm tháng trong lớp lớp nhân dân Việt Nam. “Bác chúng em dáng cao cao người thanh thanh. Bác chúng em mắt như sao, râu hơi dài. Bác chúng em nước da nâu vì sương gió. Bác chúng em thề kiên quyết trả thù nhà”, tiếng hát thánh thót của các em nhỏ vang lên trường tồn trong trái tim thế hệ trẻ Việt Nam.

Theo Thu Thủy/www.qdnd.vn
Kim Yến
(st)
bqllang.gov.vn

Thư gửi Trung đoàn 101 Thừa Thiên (8-1948)

Gửi Trung đoàn 101 Thừa Thiên,

Cảm ơn các chú đã gửi biếu tôi một cái khǎn. Tôi và Chính phủ vẫn biết hoàn cảnh ở Thừa Thiên khó khǎn. Song chính vì khó khǎn, mà chắc rằng bộ đội ta càng thêm kiên quyết, thêm dũng cảm. Tôi mong rằng: Trong cuộc Thi đua ái quốc, luyện quân lập công này các chú cố gắng diệt nhiều giặc, cướp nhiều súng hơn, giật cho kỳ được giải vinh dự mà tôi và Chính phủ đã sẵn sàng khen thưởng.

Chào thân ái và quyết thắng
Tháng 8 nǎm 1948
HỒ CHÍ MINH

Bản đánh máy của Chủ tịch Hồ Chí Minh lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh,
bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn

Gửi anh chị em cán bộ bình dân học vụ trong dịp phát động thi đua ái quốc (8-1948)

Các chiến sĩ nam nữ B.D.H.V trước đã lập công nhiều. Tôi mong rằng trong cuộc Thi đua ái quốc, các chiến sĩ sẽ hǎng hái xung phong, diệt cho hết giặc dốt.

Anh chị em tiến lên, thắng lợi đã ở trước mắt chúng ta.

Chào thân ái và quyết thắng
Tháng 8 nǎm 1948
HỒ CHÍ MINH

Bản gốc lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh
cpv.org.vn

Thư gửi Trại Nhi đồng Nghệ thuật I (8-1948)

Gửi nhi đồng Nghệ thuật,

Những bài nhạc, bài ca các cháu gửi, Bác đều nhận được cả. Bác nhớ đã trả lời rồi. Nay nhận được thư các cháu mới gửi, biết các cháu đều tham gia thi đua ái quốc. Bác rất vui lòng. Bác khuyên các cháu luôn luôn cố gắng cho tiến bộ và chúc các cháu luôn mạnh khoẻ.

Bác hôn các cháu.

Tháng 8 nǎm 1948
BÁC HỒ

Báo Thiếu niên tiền phong,
số 11, tháng 5-1990.
cpv.org.vn

Lời kêu gọi nhân ngày kỷ niệm Độc lập 2-9-1948 (2-9-1948)

Cùng đồng bào toàn quốc,

Đồng bào trong vùng tạm bị địch chiếm,

Kiều bào ở nước ngoài,

Cùng toàn thể tướng sĩ,

Hôm nay chúng ta độc lập đã 3 nǎm.

Mà cũng đã 3 nǎm chúng ta kháng chiến.

Chúng ta đã cách mệnh để tranh lại độc lập.

Chúng ta đã kháng chiến để giữ lấy độc lập.

Trải 80 nǎm nô lệ, bao nhiêu liệt sĩ đã hy sinh xương máu, đồng bào đau khổ trong kiếp lầm than. Nhưng nhờ sức đại đoàn kết mà cách mệnh thành công.

Ngày nay, bao nhiêu chiến sĩ đang hy sinh xương máu, đồng bào đang chịu khó, chịu khổ. Nhưng cũng nhờ sức đại đoàn kết mà kháng chiến sẽ thắng lợi.

Chúng ta sẵn sàng hợp tác thân thiện với nhân dân Pháp, chúng ta yêu chuộng hoà bình. Nhưng chúng ta quyết không chịu làm nô lệ.

Chúng ta quyết kháng chiến đến cùng, tranh cho kỳ được thống nhất và độc lập, thống nhất và độc lập thật sự, chứ không phải cái thứ thống nhất và độc lập bánh vẽ mà thực dân vừa thí cho bọn bù nhìn.

Thống nhất mà bị chia sẻ thành “nước Nam Kỳ”, “nước Tây Kỳ”, “Liên bang Thái”, v.v.. Độc lập mà không có quân đội riêng, ngoại giao riêng, kinh tế riêng. Nhân dân Việt Nam quyết không thèm thứ thống nhất và độc lập giả hiệu ấy.

Để giữ gìn đất nước, tổ tiên ta đã từng kháng chiến 5 nǎm, 10 nǎm.

Dù phải kháng chiến 5 nǎm, 10 nǎm, hay là lâu hơn nữa, để giữ gìn thống nhất và độc lập cho Tổ quốc, để tranh lấy tự do và hạnh phúc cho giống nòi, chúng ta cũng quyết kháng chiến cho đến thắng lợi cuối cùng.

Thà 5, 10 nǎm hy sinh cực khổ, còn hơn làm nô lệ muôn đời.

Cuộc kháng chiến của ta đang hướng qua giai đoạn mới, giai đoạn đưa chúng ta gần đến chỗ thành công.

Như tôi thường nói với đồng bào và các chiến sĩ: càng gần bước thắng lợi, con đường kháng chiến càng gay go. Chúng ta càng phải động viên toàn thể lực lượng tinh thần và vật chất để đẩy tới công việc kháng chiến, và để xây đắp nền tảng cho công việc kháng chiến.

Chúng ta động viên bằng cách thi đua ái quốc. Mỗi một người công dân Việt Nam đều phải hǎng hái tham gia, đều phải xung phong trong cuộc thi đua. Bằng cách thi đua, chúng ta sẽ thực hiện triệt để chương trình toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến. Bằng cách thi đua, chúng ta sẽ tẩy sạch mọi khuyết điểm, phát triển mọi ưu điểm, vượt qua mọi khó khǎn. Bằng cách thi đua, chúng ta sẽ đập tan mọi âm mưu quân sự và chính trị của bọn thực dân và hoàn thành thống nhất và độc lập thật sự.

Vì bọn thực dân bất nhân bội tín, gây vạ chiến tranh, mà hôm nay chúng ta phải kỷ niệm Ngày độc lập trong vòng khói lửa.

Sự hung ác của chúng càng làm cho chúng ta cǎm hờn, càng làm cho chúng ta quyết tâm chiến đấu. Chúng ta trên dưới một lòng, quân dân nhất trí, ra sức đánh, đánh mạnh, đánh mãi, đánh tan chúng đi. Thì rồi đây chúng ta sẽ kỷ niệm Ngày độc lập trong một nước Việt Nam vui sướng thái bình.

Hỡi đồng bào!

Hỡi tướng sĩ! Hǎng hái tiến lên!

Đánh tan bọn thực dân cướp nước!

Việt Nam thống nhất và độc lập muôn nǎm!

HỒ CHÍ MINH

Báo Cứu quốc, chi nhánh
số 6, số 1036, ngày 9-9-1948.
cpv.org.vn

Thư gửi nam nữ chiến sĩ bình dân học vụ (2-9-1948)

Cùng các bạn chiến sĩ bình dân học vụ,

Nhân dịp kỷ niệm Ngày độc lập, tôi gửi lời thân ái chúc mừng và khen ngợi các bạn. Từ ngày nước ta độc lập, các bạn đã luôn luôn hǎng hái và cố gắng.

Sự cố gắng đó đã có thành tích tốt đẹp là:

Trong ba nǎm, đã được gần 8 triệu đồng bào thoát nạn mù chữ. Trong phong trào Thi đua ái quốc, tôi mong các bạn cũng hǎng hái xung phong. Vùng nào còn sót nạn mù chữ, thì các bạn cố gắng thi đua diệt cho hết giặc dốt trong một thời gian mau chóng. Vùng nào đã hết nạn mù chữ, thì các bạn thi đua để tiến lên một bước nữa, bằng cách dạy cho đồng bào:

1. Thường thức vệ sinh, để dân bớt đau ốm.

2. Thường thức khoa học, để bớt mê tín nhảm.

3. Bốn phép tính, để làm ǎn có ngǎn nắp.

4. Lịch sử và địa dư nước ta (vắn tắt bằng thơ hoặc ca), để nâng cao lòng yêu nước.

5. Đạo đức của công dân, để thành người công dân đứng đắn.

Các bạn hãy làm cho được chừng ấy đã, sau chúng ta sẽ tiến lên bước cao hơn. Đồng thời các bạn nên giúp việc tuyên truyền và cổ động sao cho cuộc Thi đua ái quốc được sôi nổi bền bỉ.

Với lòng hǎng hái tận tuỵ của các bạn, tôi chắc các bạn phải thành công.

Chào thân ái và quyết thắng
Ngày 2 tháng 9 nǎm 1948
HỒ CHÍ MINH

Sách Những lời kêu gọi của
Hồ Chủ tịch, Nxb. Sự thật,
Hà Nội, 1958, t.1, tr. 274.
cpv.org.vn

Lần đầu được gặp Bác Hồ ở Pác Bó

Hôm đó là ngày mồng 3 Tết (giai đoạn Bác Hồ mới trở lại Pác Bó, Cao Bằng – PV). Cả nhà tôi ăn cơm chiều xong, đang ngồi quây quần bên bếp lửa. Bên ngoài, trời tối dần. Nhìn ra đường đã không rõ nữa, mà trông lên các ngọn núi chung quanh nhà chỉ thấy một màu tối đen như mực. Thỉnh thoảng, một cơn gió nổi lên, lạnh rùng mình. Tôi ngồi xích lại gần đống lửa. Lúc này chỉ nghĩ đến việc phải ra ngoài cũng đã đủ thấy ngại. Chợt dưới nhà có tiếng gọi lên:

– Đại Lâm có nhà không đấy!

Tôi nghe giọng đã biết ngay là các đồng chí Lê Quảng Ba và Hoàng Sâm rồi. Cả nhà tôi ai cũng biết hai đồng chí ấy. Chính các đồng chí là những người đầu tiên đến tuyên truyền cách mạng ở vùng Pác Bó này, từ năm 1937.

lan dau gap bac o phac bó aBác Hồ làm việc tại Pác Bó (Cao Bằng) sau hành trình 30 năm đi 
tìm đường cứu nước (ảnh tư liệu).

Tưởng các đồng chí đến chơi chúc Tết, bố tôi mừng rỡ chạy ra cửa đón.

Lên nhà, chưa kịp ngồi uống chén nước, đồng chí Ba đã nói ngay:

– Chúng cháu đang có việc vội. Cụ cho chúng cháu mượn hai bộ quần áo, một cái nồi, một cái chiếu, vài cái bát đôi đũa để chúng cháu mang lên hang ở.

Giá ngày thường như vậy thì cả nhà tôi chẳng ai lấy làm lạ. Nhưng đằng này lại là ngày Tết, sao lại vội vàng thế? Bố tôi mới nghe đã lắc đầu, gạt đi ngay:

– Không được! Tôi không để các đồng chí đi đâu cả!

Vừa nói, bố tôi vừa kéo tay hai đồng chí ngồi xuống. Nhưng đồng chí Ba, đồng chí Sâm vẫn nằn nì xin đi ngay. Bố tôi lại nói:

– Đã lâu ngày các đồng chí mới về, sao lại không ở chơi với chúng tôi? Hay gia đình có điều gì thiếu sót thì các đồng chí bỏ qua cho. Hôm nay hãy cứ ở đây với chúng tôi. Ai lại lên hang ở lúc này cho rét mướt, vất vả!

Hai đồng chí cứ đứng tần ngần giữa ngõ, không biết nói thế nào. Cuối cùng đồng chí Ba đành nói thật:

– Lâu nay chúng cháu vẫn nhờ bà con trong làng để sống và hoạt động. Từ đây về sau cũng thế. Nhưng hôm nay có mấy đồng chí lạ đến, xuống làng e không tiện cho việc giữ bí mật. Vậy xin cụ tha thứ cho chúng cháu.

Đến lúc đó bố tôi mới chịu để cho các đồng chí đi. Nhưng khi các đồng chí đi rồi, bố tôi vẫn thắc mắc không yên. Tôi cũng thấy lạ. Tôi đã được đi theo đồng chí Ba từ lâu, mà lần này đồng chí Ba phải giữ bí mật như thế, chắc là có điều gì đặc biệt lắm. Cả đêm hôm đó, tôi thấp thỏm không ngủ được. Tôi nằm bên đống lửa, nghe gió rít ngoài trời lại càng thương các đồng chí phải ở trên núi đá, hang sâu lạnh lẽo. Bố tôi cũng không ngủ được, chốc chốc lại dậy hút thuốc và lẩm bẩm:

– Hảo nhân đa hữu nạn! Người tốt lại thường gặp lắm gian nan!

Sớm hôm sau, trời mới mờ sáng, bố tôi đã bắt tôi đi thu xếp rượu thịt, bánh chưng, chè lam… cho vào một cái giỏ xách đi và dẫn bố tôi lên hang. Tôi cũng đang nóng lòng biết chuyện mới lạ, nên đi nhanh lắm. Đường từ nhà tôi vào hang Cốc Bó cũng có chỗ khó đi, phải lội qua mấy cái suối, leo qua vài dốc đá, nhưng hai bố con tôi đi băng băng, chỉ một chốc đã tới nơi. Đến gần hang, còn ở bên này suối, tôi đã trông thấy mấy người đang ngồi ở bãi nương dưới chân hang, bên bờ suối. Đến gần hơn, tôi trông rõ hai đồng chí già, râu dài, đang ngồi làm việc. Tôi thầm đoán: “Đây chắc là các lão đồng chí cách mạng”. Tôi còn đang ngắm nghía, suy nghĩ thì một trong hai đồng chí già đã đứng dậy ra bắt tay hai bố con tôi. Bố tôi chào lại, còn tôi thì đứng ngây ra nhìn đồng chí già không chớp mắt. Tôi thấy đồng chí râu dài hơn có đôi mắt sáng ngời, cử chỉ nhanh nhẹn, vồn vã. Nhìn những người chung quanh tôi thấy ai đối với đồng chí già này cũng tỏ thái độ tôn kính lắm. Tôi nghĩ: “Đúng là một đồng chí cao cấp rồi”.

Trước đây, tôi đã nghe nói có đồng chí Nguyễn Ái Quốc là lãnh tụ của Đảng. Lúc này tôi thoáng nghĩ: “Hay là chính đồng chí này đây?”. Nhưng tôi nín lặng không dám hỏi ai. Tự nhiên trong lòng tôi thấy bồi hồi cảm động. Cách mạng đã mở ra cho tôi biết con đường phải đi tới. Bây giờ lại được thấy những đồng chí lãnh tụ già tuổi đời, cao tuổi Đảng về đây, chắc chắn cách mạng ngày càng mạnh và mau chóng thành công.

Sau này tôi được biết chính xác đồng chí già đó chính là Bác kính yêu của chúng ta. Hôm đó, câu chuyện giữa bố tôi với Bác sôi nổi vui vẻ lắm. Bác hỏi thăm tình hình địa phương, việc làm ăn của nhân dân, sự khủng bố của kẻ địch…

Bố tôi đáp lại lời Bác:

– Bọn tổng lý, kỳ hào, lính dõng, thổ phỉ ở đây ác lắm. Chúng ức hiếp nhân dân chúng tôi nhiều lắm!

Để bố tôi nói xong, Bác nhẹ nhàng giải thích, đại ý:

– Tình cảnh nhân dân địa phương ta bị áp bức cũng là tình hình chung của nhân dân cả nước hiện nay. Bọn tổng lý, kỳ hào, lính dõng đúng là ác thật, nhưng nếu không có bọn đế quốc, không có thằng Tây thì bọn chúng chẳng làm gì được ta đâu.

… Nghe đến đây tôi mới nghĩ ra: “À, thế là từ trước đến nay mình chưa thấy hết tội ác của bọn đầu sỏ, mà chỉ thấy bọn tay chân của chúng thôi. Cũng như đóng một cái đinh vào gỗ thì phải có búa, nhưng mình chỉ thấy đinh mà không thấy búa. Mỗi lần bọn thổ phỉ hoặc bọn lính đồn đến cướp bóc thì mình chỉ nghĩ làm sao đánh đuổi được bọn chúng đi thôi. Còn mấy thằng Tây trên đồn Sóc Giàng họa hoằn mới đến làng và cái bọn thống trị chung cả nước, thì mình lại chưa biết đến nó. Đúng là tầm mắt mình còn hẹp quá!”. Tôi lại chăm chú nghe. Bác nói thêm, đại ý là: Muốn đánh đổ bọn thống trị làm cho đời mình khỏi khổ thì không phải chỉ nhân dân Pác Bó làm cách mạng là được. Phải đoàn kết toàn dân, già, trẻ, trai, gái cả nước thành một sức mạnh, lợi dụng lúc bọn đế quốc đang bị suy yếu trong cuộc chiến tranh thế giới mà đứng lên đánh đuổi chúng đi, giành lại độc lập cho Tổ quốc, thực hiện dân tộc bình đẳng, nam nữ bình quyền, tự người mình trông nom lấy đất nước của mình.

Nghe Bác, tôi cảm thấy đầu óc được sáng thêm ra. Mỗi lời nói của Bác làm cho tôi càng thấy rõ tương lai đất nước, lại như nhắc nhở tôi phải học nhiều, biết nhiều hơn nữa, mới có thể làm cách mạng được.

Hôm ấy Bác bảo bố con tôi ở lại ăn cơm. Đồng chí cấp dưỡng của Bác đem thức ăn ra. Tôi thấy có rau cải, rau rừng, ốc suối – món ốc này chính Bác và các đồng chí ở đây đi mò lấy. Tôi cũng không ngờ món ăn ngày Tết của các đồng chí chỉ có thế. Như hiểu ý bố con tôi, Bác nói:

– Hôm nay được cụ mang cho rượu, bánh, thịt, thế là Tết đầy đủ lắm rồi.

Bố tôi cứ nằn nì mời Bác và các đồng chí xuống ở với dân làng, với gia đình cho đỡ vất vả. Bác vừa cười vừa nói:

– Ăn Tết thế này là Tết gia đình rồi đấy. Vẫn biết các cụ và bà con trong làng rất tốt, nhưng ở đây tiện công tác, tiện giữ bí mật… Bà con không có gì đáng ngại cho chúng tôi cả.

Bố tôi lại hỏi:

– Đồng chí nhiều tuổi rồi mà vẫn còn đi hoạt động được à?

Bác lại cười và nói;

– Tôi già rồi, nhưng nhiệm vụ cách mạng còn đòi hỏi nên tôi vẫn hoạt động. Cụ cũng già mà vẫn làm cách mạng đấy thôi.

Bố tôi lắc đầu:

– Tôi suốt ngày chỉ quanh quẩn ở nhà, được việc gì đâu mà bảo làm cách mạng?

– Cụ làm nhiều rồi đấy – Bác vui vẻ nói – Lâu nay cụ vẫn giữ bí mật, chăm lo chỗ ăn chỗ ở cho cán bộ, cụ lại vẫn trông nom gia đình để cho con cháu tham gia hoạt động, thế là cụ đã làm nhiều việc cho cách mạng rồi. Chỉ có bây giờ chúng ta cùng nhau cố gắng hơn nữa, làm cho toàn dân đoàn kết đứng lên đánh đuổi bọn phát-xít Nhật và bọn đế quốc Pháp, thì nhân dân ta mới được ấm no hạnh phúc…

Ở chỗ Bác về, cả hai bố con tôi đều im lặng. Chắc bố tôi đang suy nghĩ nhiều về những lời Bác nói. Tôi cũng thế. Con người tôi như mới được tiếp thêm một sức mạnh mới. Trong bụng vui mừng phấn khởi. Cảnh vật chung quanh như thêm tươi đẹp. Những cơn gió lạnh đầu xuân không còn làm tôi thấy rét buốt nữa. Mặt trời đã hiện lên đỉnh núi rồi.

(Theo hồi ký của ông Dương Đại Lâm, cán bộ bảo vệ Bác Hồ thời kỳ Bác sống và làm việc ở Pác Bó – năm 1941).

Theo Dương Quảng Nam/qdnd.vn
Kim Yến
(st)
bqllang.gov.vn

Thư gửi Giám mục Lê Hữu Từ (7-9-1948)

Kính gửi cụ Lê Hữu Từ, Giám mục Phát Diệm,

Cố vấn Chính phủ,

Thưa cụ,

Tôi nhớ cụ lắm. Từ ngày lễ Nôen, tôi có gửi điện chúc cụ, đến nay mới viết thư. Xin cụ nguyên lượng.

Phái đoàn Chính phủ (gồm có Cha Trực, Thứ trưởng Nguyễn Khánh Toàn, v.v.), đến miền đó chắc đã đến thǎm cụ, như tôi đã dặn. Đây tôi nói qua tình hình cuộc tấn công Việt Bắc để cụ yên tâm.

Lần này địch dùng những đội tinh nhuệ nhất trong hải lục không quân, như đội Beaufré, lữ đoàn Marocain thứ 5. Số lính hơn 10.000. Địch dùng cách chớp nhoáng. Từ ngày 7-10 chúng ào ạt nhảy dù xuống chợ Mới, Bắc Cạn, Cao Bằng, Đại Từ, Đình Cả và những nơi khác. Bộ binh và quân cơ giới thì từ Lạng Sơn đánh thẳng lên Đông Khê, Thất Khê, Cao Bằng quành xuống gây hấn. Thuỷ quân thì ngược sông Lô qua Đoan Hùng, Tuyên Quang lên thẳng Chiêm Hoá. Hai đạo thuỷ và lục quân đó thành hai gọng kìm khổng lồ, bao vây ta và thắt chặt dần dần. Còn những đội nhảy dù thì ở giữa để quét ta. Trong cuộc tấn công này địch chẳng những dùng chiến thuật “Sét đánh ngang tai” mà chúng còn dùng đủ mưu công kỳ vô bị, xuất kỳ bất ý 1 . Nhiều lần chúng không đi đường cái hoặc đường tắt mà chỉ xuyên qua rừng rậm núi cao.

Với sự chuẩn bị kỹ càng, binh lực to tát, tấn công ào ạt và chiến thuật lôi đình đó, chúng chắc rằng phen này sẽ quét sạch cơ quan của ta và tiêu diệt bộ đội ta. Chúng định rằng sẽ đem thắng lợi quân sự để giúp cho việc thi hành âm mưu chính trị của chúng. Nhưng trong những trận Thất Khê, Đoan Hùng, Tuyên Quang, Sông Gâm, Phú Lương… lực lượng địch bị ta tiêu diệt khá nhiều, âm mưu chúng bị ta phá hỏng. Kết quả là địch mất gần 5.000 chết và bị thương, trong đó có một số quan nǎm, quan tư và nhiều hạ sĩ quan, 6 chiếc phi cơ, 14 chiếc tàu và ca nô, một số lớn xe hơi. Và để lại trong tay ta rất nhiều đạn dược và quân dụng phẩm. Kết quả là kế hoạch bước thứ nhất của địch hoàn toàn thất bại. Mà sau cuộc tấn công đó, ta được nhiều kinh nghiệm thêm, được nhiều khí giới thêm và lực lượng ta vững chắc thêm, lòng dân ta tin tưởng thêm. Đó là nhờ Đức Chúa phù hộ nước ta mà phạt bọn thực dân hung ác. Hai là nhờ tướng sĩ ta dũng cảm, đồng bào ta hǎng hái. Nhiều nơi, các cụ già và các phụ nữ cũng tham gia du kích. Sau nữa là nhờ ta đã đoán trước mưu mô của địch để đề phòng sẵn. Vẫn biết địch sẽ tấn công nhiều lần nhiều nơi nữa, ta còn phải kinh qua nhiều bước gay go nữa, nhưng với sự phù hộ của Đức Chúa, với sự cương quyết của dân và quân ta, với sự giúp đỡ của những bậc lão thành như cụ, thì sớm hoặc muộn ta cũng thắng lợi.

Xin chúc cụ luôn luôn mạnh khoẻ và xin cụ nhận lời chào.

Chào thân ái và quyết thắng
Ngày 7 tháng 9 nǎm 1948
HỒ CHÍ MINH

Bản đánh máy của Chủ tịch Hồ Chí Minh,
lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I,
bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn

Thư gửi Linh mục Thuyết và đồng bào xã Hưng Thái (Yên Bái) (10-9-1948)

Gửi cụ Linh mục Thuyết và đồng bào lương giáo xã Hưng Thái, huyện Trấn Yên (Yên Bái),

Cảm ơn cụ và đồng bào đã gửi biếu tôi cao và mật ong. Tôi mong rằng với sự chỉ đạo của cụ và các vị thân hào thân sĩ, đồng bào sẽ hǎng hái xung phong Thi đua ái quốc làm cho xã Hưng Thái thành một xã kiểu mẫu.

Chào thân ái và quyết thắng
HỒ CHÍ MINH

Báo Cứu quốc, chi nhánh số 6, số 1037, ngày 10-9-1948.
cpv.org.vn

Thư cảm ơn đồng bào trại sản xuất Nghệ An (15-9-1948)

Cảm ơn đồng bào đã gửi biếu tôi những màn, tất, áo.

Tôi mong đồng bào hǎng hái xung phong Thi đua ái quốc, làm cho đủ tự cấp tự túc và tiến bộ về mọi mặt. Mỗi người thi đua với nhau, các trại thi đua với nhau. Như thế nhất định tiến bộ và thành công.

Chào thân ái và quyết thắng
HỒ CHÍ MINH

Báo Cứu quốc, chi nhánh số 6,
số 1041, ngày 15-9-1948.
cpv.org.vn

Thư vào Nam (15-9-1948)

Gửi đồng bào thân mến Nam Bộ,

Nhân dịp phái đoàn của Chính phủ vào Nam, tôi gửi lời thân ái hỏi thǎm toàn thể đồng bào.

Đã hơn 3 nǎm, đồng bào và chiến sĩ Nam Bộ đã và đang anh dũng kháng chiến để giữ vững nền độc lập, thống nhất và dân chủ mà Cách mạng Tháng Tám đã đưa lại cho nước nhà.

Chính phủ luôn luôn nghĩ đến đồng bào. Và mặc dầu giao thông khó khǎn, Chính phủ luôn luôn kiếm cách để liên lạc mật thiết với đồng bào.

Nhờ sự đoàn kết và chí hy sinh của quân và dân toàn quốc, ta đã làm cho Pháp thất bại một lần lớn về quân sự, chính trị và kinh tế. Mặc dầu lực lượng to tát về quân sự và thủ đoạn gian hiểm về chính trị của giặc Pháp, ngày nay chúng đã phải công nhận thất bại trong kế hoạch đặt ách nô lệ lên trên dân tộc ta.

Nhưng tôi thường hay nhắc lại với đồng bào và chiến sĩ: ta càng gần đến thắng lợi thì càng gặp nhiều bước gay go hơn, vì trước khi hoàn toàn thất bại, thực dân sẽ tập trung lực lượng của chúng để thi hành chính sách càn quét và khủng bố.

Vì thế đồng bào và chiến sĩ phải luôn luôn chuẩn bị sẵn sàng về tinh thần cũng như về vật chất để đối phó mọi sự khó khǎn trước ngày thắng lợi.

Chúng ta đã đoàn kết, chúng ta phải đoàn kết hơn nữa, chúng ta đã hy sinh, phải kiên quyết hy sinh hơn nữa.

Trong mùa Thi đua ái quốc đang sôi nổi khắp cả nước, tôi mong rằng đồng bào Nam Bộ sẽ hǎng hái tham gia, về quân sự cũng như về chính trị, kinh tế, vǎn hoá, v.v..

Các cụ phụ lão, các vị thân hào thân sĩ, các anh chị em trí thức thì hô hào và làm kiểu mẫu. Các tầng lớp đồng bào khác thì sốt sắng xung phong. Như thế Nam Bộ sẽ cùng đồng bào toàn quốc thực hiện được chương trình:

Diệt giặc đói,

Diệt giặc dốt,

Diệt giặc ngoại xâm.

Như thế, thì kháng chiến sẽ mau thắng lợi, thống nhất và độc lập sẽ mau thành công, Nam, Trung, Bắc sẽ mau cùng nhau sum họp muôn đời.

Chào thân ái và quyết thắng
Ngày 15 tháng 9 nǎm 1948
HỒ CHÍ MINH

Sách Hồ Chí Minh Tuyển tập,
Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1960, tr.296-297.
cpv.org.vn

Thư gửi các uỷ viên Uỷ ban kháng chiến hành chính Nam bộ, các tỉnh, quận và xã ở Nam bộ (15-9-1948)

Nhân dịp phái đoàn của Chính phủ vào Nam, tôi gửi lời thân ái chào toàn thể Uỷ ban kháng chiến hành chính Nam Bộ, Uỷ ban kháng chiến hành chính các tỉnh, quận và xã.

Mặc dầu ở xa Chính phủ trung ương, các Uỷ ban Nam Bộ trong hơn 3 nǎm nay đã đảm đương công việc hàng ngày với một tinh thần dũng cảm và thống nhất. Một số uỷ viên các cấp tỉnh, quận và xã đã oanh liệt hy sinh vì Tổ quốc, và đã nêu cao chí khí xung phong của dân tộc ta. Gương anh dũng ấy sẽ luôn luôn soi sáng cho chúng ta trong công việc hàng ngày.

Nhờ sự cố gắng của mọi người, cho nên mặc dầu hoàn cảnh khó khǎn, các cấp Uỷ ban kháng chiến hành chính Nam Bộ hơn 3 nǎm nay vẫn giữ được sự liên lạc chặt chẽ giữa Trung ương và Nam Bộ, giữa Nam Bộ và toàn quốc.

Ngày nay, cuộc kháng chiến của ta đã chuyển hướng sang giai đoạn mới, sự liên lạc giữa Trung ương và các địa phương cần phải chặt chẽ hơn, để thực hiện cuộc thống nhất chỉ huy về kháng chiến và về kiến quốc khắp cả nước và khắp mọi ngành: quân sự cũng như hành chính, kinh tế, tài chính, vǎn hoá, chuyên môn.

Các Uỷ ban các cấp cần phải thiết thực kiểm điểm lại công việc đã làm trong 3 nǎm vừa qua, để phát triển những ưu điểm và sửa chữa những khuyết điểm: như địa phương chủ nghĩa, óc anh hùng cá nhân, v.v..

Trong mọi việc, chúng ta chỉ có một mục đích, là phụng sự đồng bào, phụng sự Tổ quốc. Chúng ta chỉ có một phương châm, là chí công vô tư.

Vì vậy, mọi việc ngày nay đều phải hướng cả về kháng chiến. Vì vậy, nhiệm vụ của các Uỷ ban kháng chiến hành chính các cấp là phải phát động phong trào Thi đua ái quốc, toàn diện và toàn dân, để đưa kháng chiến mau đến thắng lợi, thống nhất và độc lập mau đến thành công.

Chào thân ái và quyết thắng
HỒ CHÍ MINH

Viết khoảng ngày 15-9-1948.
Bản đánh máy của Chủ tịch Hồ Chí Minh,
lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I,
bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn