Tag Archive | Thời sự

Một giờ với đồng chí Hồ Chí Minh

Ngày 15/7 năm nay hồi 7h sáng, tại một trong những ngôi nhà xinh xắn, xây dựng chung quanh dinh Chủ tịch, tôi ngồi đợi Chủ tịch Hồ Chí Minh tới. Người đã nhận lời cho tôi phỏng vấn.

Người mặc bộ quần áo nâu – bao giờ người ta cũng thấy Người mặc thứ quần áo này, như tất cả mọi nông dân Việt Nam và đầu đội mũ vải, tay chống gậy nhỏ. Giọng nói của Người yếu hơn những lần trước tôi được gặp hồi 1964 – 1965, nhưng con mắt vẫn tinh nhanh như xưa, vừa hóm hỉnh sâu sắc, vừa hiền từ. Thấy tôi, Người nói đùa ngay một câu về mái tóc ngày càng bạc trắng của tôi.

Giọng nói của Người rất tự chủ, lúc nào cũng đi thẳng vào vấn đề, không một chút nghi thức. Chúng tôi ngồi xuống bên cạnh nhau trước một cái bàn bày bánh ngọt và cà phê mà tôi không thấy lúc nào Người động tới. Chúng tôi bắt đầu vào công việc.

Cũng vẫn con người mà tôi đã được biết cách đây mấy năm, con người mà sự có mặt phi thường như choán hết cả gian phòng, có thể nói làm xóa nhòa sự có mặt của những người khác, nhưng sự săn sóc, thái độ ân cần hết sức lịch thiệp và hòa nhã của Người đối với khách làm cho người ta trong những phút đầu thấy đôi chút lúng túng, nhưng sau đó lại tạo ra một bầu không khí thân mật thoải mái ngay.

Nét mặt Hồ Chủ tịch trông có vẻ rất trẻ nếu không có đôi mắt sáng ngời và chòm râu dài. Ở Người, hình hài như thu lại đến mức nhỏ nhất chỉ còn toát ra ngoài ý chí và trí tuệ, tuy đã thoát ra ngoài thể xác nhưng vẫn hoàn toàn hiện thực. Lúc bấy giờ tôi không thể nghĩ, “Bác Hồ sẽ từ giã cõi đời này khi sự thoát xác kia trở nên hoàn toàn”…. và tôi nghĩ rằng Người đã qua đời theo cách như vậy.

Nhưng hỡi ơi, cách đây một tháng rưỡi, không có gì có thể làm cho người ta ngờ rằng việc ấy lại xảy ra sớm như thế.

Giờ phút tôi được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh hôm ấy là một trong những giờ phút đáng ghi nhớ trong đời tôi.

Người không để lộ với tôi những bí mật Nhà nước – chúng tôi nói chuyện về Lê-nin: Không tìm cách dạy tôi một bài học về đạo đức hay chính trị, Người kể lại những chuyện cũ năm xưa- nhưng càng nghe tôi càng thấy Người vừa nói về một vấn đề lớn của Nhà nước, vừa dạy tôi một bài học luân lý và chính trị.

Có hai điểm làm tôi chú ý đặc biệt. Trong đề cương của Người, đồng chí Hồ Chí Minh đã gạch tất cả những công thức tiêu cực để thay bằng những công thức tích cực cùng nghĩa: Người không viết: “Không có chủ nghĩa xã hội thì các dân tộc thì không thể đi đến giải phóng hoàn toàn”…

Đây không phải là một cái tật trong cách sử dụng ngôn ngữ mà đây chính là một nếp suy nghĩ của Người. Nếp suy nghĩ ấy thể hiện ra như vậy, làm cho người ta thấy rằng trong tất cả mọi tình huống dù là đen tối nhất, Người đã phân biệt rõ cái gì là tích cực, cái gì hướng về cuộc sống và tương lai.

Lại một lúc khác, khi nhắc đến những kỉ niệm cũ của Người ở Đại hội Tours, câu chuyện có đề cập đến một nghị sĩ thuộc Đảng Xã hội tại đại hội đã ngắt lời Người một cách không nhã nhặn lắm và về sau nghị sĩ ấy không bao giờ còn là bạn chính trị của Chủ tịch nữa.

Bác Hồ nói: “Chúng ta chẳng nên nhắc tên người ta làm gì. Hồi tôi mới bước vào cuộc đời đấu tranh, ông ấy đã có dịp giúp đỡ tôi khi tôi còn ở trong Đảng Xã hội bởi chưa có sự phân liệt ở Tours”.

Chuyện xảy ra cách đây đã 50 năm rồi, thế mà vị đứng đầu nhà nước này tế nhị tới mức giữ bí mật tên tuổi một người khác chính kiến với mình có thái độ không lịch sự.

Khi nghe nói đến những dự kiến tổ chức mừng thọ Người 80 tuổi (vào ngày 19/5 sang năm) Hồ Chủ tịch tỏ ý không tán thành tất cả mọi biểu hiện chú ý đặc biệt đến Người, và nói rõ là không được bày vẽ gì nhân dịp này chừng nào còn cần thêm tiền để làm nhà giữ trẻ, trường học, bệnh viện hay phòng đọc sách.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp Charles Fourniau (người ngồi bên phải) tại nhà riêng. Ảnh: Lao động

Người nói mấy câu rất nhanh bằng tiếng Việt với cán bộ giúp việc Người, rồi theo phép lịch sự quay lại phía tôi tóm tắt bằng tiếng Pháp một cách hết sức thoải mái dễ dàng những lời Người vừa nói bằng tiếng Việt mà tôi cũng nắm được ý chính. Sau đó chúng tôi lại quay về công việc.

Một giờ sau, Bác Hồ đứng dậy nói mấy lời thân ái hỏi thăm các cháu tôi, rồi đi ra, vẫn nhanh nhẹn để trở về chỗ làm việc tiếp tục công tác.

Bởi vì cho đến phút cuối cùng, Hồ Chủ tịch vẫn theo dõi công việc của dân tộc Việt Nam mà Người đời đời là biểu tượng sinh động.

(Bài đăng trên báo Nhân đạo số ra ngày 4/9/1969)
bee.net.vn

Nhà báo Pháp và “Một giờ với đồng chí Hồ Chí Minh”

Th715

– Ngày 15/7/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và trả lời phỏng vấn của nhà báo Charles Fourniau, đai diện thường trú của Đảng Cộng sản Pháp và tờ báo L‘Humanité (Nhân Đạo) tại Hà Nội. Đây cũng là cuộc phỏng vấn trực tiếp cuối cùng của Bác.

Với câu hỏi “Chủ tịch đã tìm thấy tư tưởng Hồ Chí Minh bằng cách nào?”, Bác kể lại: “Khi tôi nêu ra câu hỏi: Ai khẳng định rõ ràng là mình đoàn kết với các dân tộc bị chủ nghĩa thực dân áp bức? thì người ta trả lời: Quốc tế thứ Ba. Rồi một đồng chí đưa tôi đọc Luận cương về các vấn đề thuộc địa và dân tộc của Lênin vừa đăng rên báo “Nhân Đạo”.

Nguyễn Ái Quốc thời gian ở Pháp.

Bài đó khó hiểu, vì có những từ ngữ mà tôi không biết rõ. Nhưng tôi đọc đi đọc lại và dần dần tôi hiểu ý nghĩa của nó một cách sâu sắc. Bản Luận cương làm cho tôi cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi xúc động đến phát khóc lên. Ngồi một nình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đọa đầy đau khổ, đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta”. Từ đó tôi đã có một sự lựa chọn: tán thành Quốc tế thứ Ba và hoàn toàn tin Lênin”.

Nhận thức về Lênin, Bác nói với nhà báo Fourniau: “Trước con mắt các dân tộc phương Đông, Lênin không phải chỉ là một lãnh tụ, một người chỉ huy. Đó cũng là một người thầy có sức hấp dẫn; tĩnh coi thường sự xa hoa, lòng ham mê công việc, đời sống trong sách, sự giản dị và tâm hồn cao thượng của Người làm cho chúng tôi hướng về Người không gì ngăn cản nổi… Đối với chúng tôi là những người bị ngược đãi, sỉ nhục, Lênin là hiện thân của tình bác ái” và khẳng định:“Lúc đầu, chính là do chủ nghĩa yêu nước mà tôi tin theo Lênin… Về phần chúng tôi, chính là do cố gắng vận dụng những lời dạy của lênin, nhưng vận dụng một cách sáng tạo và phù hợp với thực tế Việt Nam ngày nay, mà chúng tôi đã chiến đấu và giành được những thắng lợi như đồng chí đã biết…” .

Nội dung cuộc phỏng vấn này được công bố trên báo “Nhân Dân” ngày 5/3/1970. Sau khi Bác Hồ qua đời, Ch. Fourniau đã thuật lại cuộc phỏng vấn này trong bài viết “Một giờ với đồng chí Hồ chí Minh”và cho biết rằng trong lúc đang diễn ra cuộc phỏng vấn, có một cán bộ đến xin phép được tình bày với Bác một việc riêng. Bác trao đổi xong với người cán bộ của mình đã lịch thiệp quay sang nói với vị khách nước ngoài rằng đó là câu chuyện một số cơ quan đề nghị chương trình tổ chức những ngày lễ lớn trong năm 1970, trong đó có ngày Quốc khánh, ngày sinh của Lênin và ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh đều là năm chẵn.

Sau khi nghe xong những đề nghị trên, Bác đã chỉ thị phải tổ chức chu đáo ngày Quốc khánh, ngày sinh Lênin nhưng riêng với ngày sinh của Bác thì hãy dành toàn bộ kinh phí để in sách giáo khoa cho học sinh nhân năm học mới…

X&N
bee.net.vn

Vì sao tôi chọn Quốc tế thứ Ba?

Th713

– Ngày 13/7/1955, trong chuyến thăm Liên Xô, dẫn đầu Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Việt Nam đến viếng lăng và nơi làm việc của Lênin.

Bác ghi vào sổ vàng dòng chữ: “Lênin, người thầy dạy vĩ đại của cách mệnh vô sản. Cũng là một vị đạo đức rất cao, dạy chúng ta phải thực hiện cần, kiệm, liêm, chính. Tinh thần Lênin muôn đời bất diệt”.

Hai năm sau, tháng 7/1957, vào dịp sang thăm Liên Xô và chuẩn bị cho dịp kỷ niệm 40 năm Cách mạng tháng Mười Nga, Chủ tịch Hồ Chí Minh có bài nói với các nhà báo nước bạn với nhan đề “Cách mạng tháng Mười vĩ đại soi sáng con đường chúng ta tới hạnh phúc” kể lại quá trình mình giác ngộ và đi theo học thuyết của Lênin:

Ngày 13/7/1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm phòng làm việc của V.I. Lênin ở điện Kremli, Liên Xô

“Khi Cách mạng tháng Mười nổ ra ở nước Nga, tôi sống ở Pháp… Tôi mới chỉ là một người yêu nước, có tinh thần cách mạng và một người chống chủ nghĩa thực dân… Những người vô sản Pháp đã giúp tôi hiểu rõ ý nghĩa vĩ đại những sự kiện lịch sử diễn ra ở nước Nga.

Lúc bấy giờ, trong Đảng Xã hội Pháp đã nổ ra cuộc tranh luận sôi nổi về vấn đề Đảng phải đứng vào hàng ngũ của Quốc tế nào? Trong đảng có những người tán thành Quốc tế thứ Ba và cũng có người theo những Quốc tế cải lương là Quốc tế thứ Hai và Quốc tế thứ hai rưỡi .

Là một đảng viên Đảng Xã hội, có lúc tôi thấy khó phân tích được các cuộc tranh luận, hình như tất cả mọi người đều đúng. Nhưng tôi rất thích tham dự những cuộc tranh luận sôi nổi đó, thích đọc các tác phẩm của V.I Lênin nói về các vấn đề thuộc địa.

Tại Đại hội nổi tiếng ở Tours năm 1920, khi phải xác định rõ thái độ của mình đối với các Quốc tế, tôi đã bỏ phiếu tán thành Quốc tế thứ Ba. Tại sao? Chính là vì Quốc tế thứ Ba đấu tranh để giải phóng các dân tộc bị áp bức, còn các đại biểu của Quốc tế thứ Hai, trong tất cả những lời phát biểu của họ, đã ra sức lảng tránh vấn đề vận mệnh của các thuộc địa… Đó là nguyên nhân chủ yếu khiến tôi đứng dưới ngọn cờ của Quốc tế thứ Ba…”.

Về ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga đối với cách mạng Việt Nam, Bác nói: “Có thể nói rằng nếu không có Cách mạng tháng Mười vĩ đại thì nhân dân Việt Nam không thể hoàn thành đuợc cuộc Cách mạng tháng Tám của mình. Việc quân đội Liên Xô đánh tan bọn phát xít Hitle và bọn quân phiệt Nhật là một nhân tố góp phần lớn nhất vào thắng lợi của chúng tôi hồi tháng Tám 1945… Tóm lại, đúng như Giônrit, một người Mỹ, đã nói một cách đúng đắn, Cách mạng tháng Mười đã làm rung chuyển toàn thế giới”.

X&N
bee.net.vn

Phê bình

Th712

– Ngày 12/7/1951, trong bài viết nhan đề “Phê bình” đăng trên báo “Nhân Dân”, Bác mở đầu bằng quan điểm tự phê bình đi đôi với phê bình chính là thực hiện cái nguyên lý cổ điển “tiên trách kỷ, hậu trách nhân” (trước trách mình, sau trách người)..

Về “phê bình”, tác giả phân tích: “Thuốc đắng dã tật, nói thật được việc. Phê bình là thuốc để chữa các bệnh khuyết điểm… Chúng ta vì dân vì nước mà làm cách mạng.

Muốn cách mạng thành công, ắt phải đoàn kết và tiến bộ. Muốn đoàn kết càng chặt chẽ, tiến bộ càng mau chóng thì mọi người phải sửa chữa khuyết điểm, phát triển ưu điểm.

Mà muốn được như thế thì không có cách gì hơn là thật thà tự phê bình và phê bình. Mục đích phê bình là cốt lợi cho việc chung.

16-7-1960 HCM dùng thứ máy cấy lúa cải tiến tại Trại thí nghiệm trồng lúa sở Nông lâm HN.jpg (97KB) Tháng 7/1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh dùng thử máy cấy lúa cải tiến tại Trại thí nghiệm trồng lúa sở Nông lâm Hà Nội

Phê bình là cốt giúp nhau sửa chữa khuyết điểm, cho nên thái độ của người phê bình phải thành khẩn, nghiêm trang, đúng mực… Thuốc phải nhằm đúng bệnh. Tuyệt đối không nên có ý mỉa mai, bới móc, báo thù. Không nên phê bình lấy lệ. Càng không nên “trước mặt không nói, soi mói sau lưng…”

Phê bình là quyền lợi và nhiệm vụ của mọi người, là thực hành dân chủ. Cấp dưới có quyền phê bình cấp trên. Nhân dân có quyền phê bình cán bộ, phê bình chính quyền, Đảng và các đoàn thể. Mọi người có quyền phê bình nhau để cùng nhau tiến bộ.

Không phê bình tức là bỏ mất một quyền dân chủ của mình…Dìm phê bình hoặc phớt phê bình là khinh rẻ ý kiến nhân dân, là trái với dân chủ và rất có hại, cũng như có bệnh mà từ chối uống thuốc…

Người ta luôn luôn cần không khí để sống. Người cách mạng và đoàn thể cách mạng cần phê bình và tự phê bình thiết tha như người ta cần không khí…”

X&N
bee.net.vn

“Tuyệt đối không nên báo cáo mơ hồ, giả dối”

Th710

– Ngày 10/7/1954, trên tờ “Nhân Dân” của Đảng, với bút danh “C.B” quen biết với công chúng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập tới một phương thức làm việc quan trọng để bảo đảm công tác lãnh đạo. Đó là một vấn đề tưởng chừng chẳng mấy quan trọng: “Gửi báo cáo và xin chỉ thị”.

Bài báo đặt câu hỏi: “Vì sao Đảng phải giữ vững chế độ ấy?” và trả lời: “Vì có như vậy, cấp trên mới kịp thời hiểu rõ tình hình, nêu lên nhiệm vụ, định ra kế hoạch, động viên quần chúng, để thực hiện chính sách của Đảng. Cấp dưới mới thấy rõ đường lối, thấm nhuần chính sách tránh khỏi sai lầm, làm tròn nhiệm vụ. Đồng thời, kinh nghiệm của nơi này có thể phổ biến và giúp nơi khác. Nếu cấp dưới không báo cáo kịp thời và đầy đủ thì cấp trên không hiểu rõ tình hình thực tế, không giúp đỡ được cấp dưới. Và cấp dưới sẽ gặp nhiều lúng túng, sai lầm”.

Tháng 7/1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh chụp chung với các ông Phạm văn Đồng, Trường Chinh và Võ Nguyên Giáp

Bằng cách viết giản dị như một tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ, bài báo đặt vấn đề: “Ai phụ trách viết thỉnh thị báo cáo? Và báo cáo nên thế nào?” và giải đáp: “Bí thư các cấp phải phụ trách, không thể giao việc ấy cho một cán bộ khác. Viết báo cáo thì các tài liệu phải nghiên cứu kỹ, xét lại kỹ và phải đúng sự thật. Phải toàn diện, phải nắm khâu chính. Phải nắm tình hình lúc đó và nơi đó thi hành chính sách của Đảng thế nào; tư tưởng của cán bộ và quần chúng thế nào? Phải có phân tích và kết luận. Phải nêu cả ưu điểm và khuyết điểm .Tuyệt đối không nên báo cáo một cách mơ hồ, giả dối, chỉ nói cái tốt mà giấu diếm cái xấu.

Mỗi việc quan trọng, thì trước khi làm phải báo cáo rõ kế hoạch và thời hạn công tác. Trong khi làm thì báo cáo rõ công việc phát triển thế nào? Khi làm xong thì phải báo cáo tổng kết kinh nghiệm.

Có như vậy, trong Đảng ý chí mới nhất trí, lãnh đạo mới thống nhất, đoàn kết mới chặt chẽ, kinh nghiệm mới dồi dào, mọi việc mới kịp thời và thành công… Cán bộ các cấp phải hiểu rằng: chế độ thỉnh thị và báo cáo là rất quan trọng và mỗi cán bộ phụ trách phải kiên quyết làm đúng chế độ ấy”.

Đấu tranh chống lề thói quan liêu là một trong những mục tiêu hàng đầu nhằm bảo đảm sức mạnh lãnh đạo của một tổ chức cách mạng. Đó là một cuộc phấn đấu không dễ dàng và lề thói quan liêu chính là một trong những yếu tố làm mất sức chiến đấu và mất cán bộ của tổ chức cách mạng mà Bác luôn là người đi đầu trong cuộc đấu tranh gian khổ đó.

X&N
bee.net.vn

Tuyên ngôn của Hội Liên hiệp các Dân tộc bị áp bức

Th79

– Ngày 9/7/1925, tại Quảng Châu, Hội Liên hiệp các Dân tộc bị áp bức do Nguyễn Ái Quốc và một số nhà cách mạng Trung Quốc vận động, đã chính thức được thành lập tập hợp nhiều thành viên quốc tế như Việt Nam, Trung Quốc, Triều Tiên, Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan, Miến Điện (Myanmar)… với tôn chỉ “liên lạc với các dân tộc cùng làm cách mạng nhằm đánh đổ đế quốc”.

Hội ra lời tuyên ngôn: “Từ khi bọn tư bản tháo bỏ mặt nạ và công khai hành động như bọn đế quốc, các dân tộc yếu, nhất là các dân tộc ở Á châu ngày càng bị áp bức.

Chúng biến đất nước của chúng ta thành thuộc địa của chúng hay nửa thuộc địa (như Trung Quốc và Xiêm). Chúng cướp đoạt toàn bộ của cải của đất nước chúng ta. Chúng bắt chúng ta phải mua thuốc độc (thuốc phiện, rượu cồn). Chúng nghiền nát chúng ta bằng thuế khoá đủ loại. Chúng biến chúng ta thành phu phen hay đầy tớ…Chúng không chỉ tước đoạt đi những quyền chính trị của chúng ta, mà chúng còn tìm cách tận diệt nòi giống chúng ta”.

Tháng 7/1958, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm HTX nông nghiệp Tân Lập, Quốc Oai Hà Tây.

Và tuyên ngôn đưa ra lời kêu gọi: “Hỡi các bạn thân yêu, muốn xua tan những đau khổ cần phải đoàn kết các dân tộc bị áp bức và toàn thể công nhân trên thế giới lại để làm các mạng.

Bọn đế quốc ở tất cả các nước đã liên minh để áp bức chúng ta. Còn chúng ta, những người dân thuộc địa và toàn thể công nhân trên thế giới, chúng ta phải hợp lực lại để chống lại chúng…

Hỡi hết thảy những người bị áp bức, anh em! Nếu bọn đế quốc áp bức chúng ta và đối xử với chúng ta như loài vật, đó là vì chúng ta không đoàn kết! Nếu chúng ta đoàn kết chúng ta sẽ trở nên đáng gờm…

Đoàn kết của chúng ta sẽ làm nên sức mạnh. Nó đủ để đánh tan bọn đế quốc. Muốn vượt qua vòng nô lệ , chúng ta chỉ có thể cậy vào sức mạnh của mình mà thôi!”

X&N
bee.net.vn

Trong những ngày thăm nước Pháp

Th78

– “Nhật ký hành trình chuyến đi Pháp” của Chủ tịch Hồ Chí Minh” ghi chép: “Ngày 8/7/1946, 12 giờ, Cụ Chủ tịch tiếp vợ chồng ông Marrane, cựu Chủ tịch Quận Seine, ông Coste, nghị viên Quốc hội, vợ chồng ông Poldès, văn sĩ (xưa là chủ nhiệm Câu lạc bộ Ngoại ô mà Bác tham gia), có mời cả vợ chồng ông Nguyễn Mạnh Hà ăn cơm với khách.

6 giờ (chiều), Đô đốc Missoffe thết tiệc trà hoan nghênh Cụ Chủ tịch. Ông Missoffe có 5 người con trai đều tham gia kháng chiến và một con gái là Jacqueline 13 tuổi, rất mến Hồ Chủ tịch và gọi Cụ bằng Bác Hồ. Từ lúc đến Paris, Cụ Chủ tịch đã có một bày cháu giai, cháu gái, Pháp có, Việt có”.

Ngày 8/7/1958, Bác thăm Kè Sông Đà, Cổ Đô, Ba Vì, Hà Tây.

Cũng trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng nhân dịp nước Cộng hoà Phi Luật Tân (Philippines) tuyên bố độc lập. Bức điện có đoạn: “Nước Cộng hoà Dân chủ Việt Nam vui mừng chào đón ngày 4/7/1946 là một ngày kỷ niệm trong lịch sử giải phóng các dân tộc Đông Nam châu Á, dân tộc Phi Luật Tân đã khôi phục quyền tự do bằng một con đường hoà bình, nó làm vinh dự đặc biệt cho Hợp chủng quốc Mỹ.

Nhiều dân tộc khác không may mắn bằng Phi Luật Tân còn đang tranh đấu chống đế quốc để giành quyền độc lập. Nhưng hết thảy các dân tộc cũng đã trải qua những nỗi đau đớn chung, rồi đây sẽ liên hợp với nhau để tiến tới một nền hoà bình lâu bền và một nền dân chủ chân chính. Nước Việt Nam quốc gia tự do, mong mỏi sự hợp tác đó sẽ thành công rực rỡ”.

Ngày hôm sau, 9/7/1946, Bác tiếp các vị khách là các nhà tư bản gồm chủ nhà máy xi măng và nhà máy điện, nước Bắc Kỳ (cũ) đến chào.

Bác còn tiếp một nghị sĩ Quốc hội Pháp là người gốc Ấn Độ rất có cảm tình với Việt Nam. Buổi tối Bác tiếp ông bà J.Sainteny người tháp tùng từ Hà Nội sang.

Bà Sainteny lại là con gái ông Albert Sarraut nguyên là Toàn quyền Đông Dương, sau đó là Bộ trưởng Thuộc địa đã từng “đụng độ” với Nguyễn Ái Quốc hơn hai chục năm trước.

Đó là lần Bộ trưởng Thuộc địa đã “mời” Nguyễn Ái Quốc đến văn phòng của Bộ ở Paris và đưa ra lời lẽ nửa đe doạ, nửa mua chuộc: “Anh muốn gì, cứ nói ra, tôi sẽ đáp ứng. Bằng như anh chống đối thì tôi đủ sức bẻ gẫy …”. Rồi ông bẻ lấy cây bút chì đang trên tay để thể hiện sự răn đe. Nguyễn Ái Quốc đã bình thản trả lời: “Mong ước của tôi chỉ là lam sao cho nước tôi độc lập, dân tôi tự do”.

Ngày tiếp theo, 10/7/1946, Bác mời cơm đáp lễ ông bà Sainteny và mời cả ông Albert Sarraut là nhạc phụ của Sainteny. Trước đó Bác trả lời phỏng vấn của phóng viên Mỹ và trong ngày còn tiếp nhiều chính khách nhằm tăng cường sự hiểu biết và hợp tác thân thiện Việt – Pháp.

X&N
bee.net.vn

Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua

Th77

– Ngày 7/7/1958 là ngày khai mạc Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua công, nông, binh toàn quốc lần thứ II nhằm biểu dương thành tích của những năm hoà bình đầu tiên, khôi phục kinh tế miền Bắc.

Trong bài phát biểu, Bác nhấn mạnh đến sự phát triển vượt bậc của phong trào thi đua đã xuất hiện nhiều anh hùng hơn, thuộc nhiều ngành nghề, vùng miền, thành phần xã hội hơn trước.

Bác nói: “Ở Đại hội lần thứ nhất có 7 anh hùng, trong đó có 4 anh hùng quân đội… Đại hội lần này, chúng ta có 26 anh hùng Lao động và 69 Anh hùng Quân đội… có anh hùng và chiến sĩ lao động chân tay và trí óc, đủ các ngành và các dân tộc anh em…, có 5 anh hùng là phụ nữ… có 6 anh hùng là đồng bào miền Nam tập kết…”.

Ngày 7/7/1960, Bác và các đại biểu nữ trong QH khoá II trước kỳ họp thứ nhất.

Người đề xướng phong trào thi đua ái quốc khẳng định “Anh hùng, chiến sĩ thi đua là những người tiên phong trong sản xuất mà cũng là gương mẫu về đạo đức cách mạng. Họ đặt lợi ích chung của dân tộc lên trên lợi ích riêng của cá nhân. Họ toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân chứ không nửa tâm, nửa ý. Họ không sợ khó nhọc, ra sức vượt mọi khó khăn để hoàn thành và hoàn thành vượt mức nhiệm vụ mà Đảng và Chính phủ giao cho họ, chứ họ không suy bì hơn thiệt của cá nhân, không ganh tị về địa vị và hưởng thụ, không giấu nghề, không dìm những anh em chung quanh mình, không tự kiêu, tự mãn, tự tư, tự lợi. Đó là những đức tính cách mạng mà chúng ta cần phải học tập các anh hùng, chiến sĩ thi đua”.

Bác còn căn dặn: “Các anh hùng, chiến sĩ thi đua cần nhận rõ rằng: thành tích là thành tích chung của tập thể. Tách rời tập thể thì dù tài giỏi mấy, một cá nhân cũng không làm được gì. Cho nên càng có thành tích thì càng phải cố gắng, càng phải khiêm tốn”.

Cùng ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh tặng danh hiệu Anh hùng Lao động cho 26 tấm gương xuất sắc nhất trong phong trào thi đua yêu nước.

X&N
bee.net.vn

“Thống nhất nước nhà là con đường sống”

Th76

– Ngày 6/7/1954, trả lời Thông tấn xã Việt Nam về những vấn đề liên quan đến Hội nghị Genève đang diễn ra, Bác đã khẳng định “lập trường của ta từ trước đến nay, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sẽ tiếp tục đấu tranh cho hòa bình, độc lập, thống nhất, dân chủ của Tổ quốc” và “bài trừ chính sách của đế quốc Mỹ ngăn cản và phá hoai Hội nghị Genève”.

Ngày 6/7/1956, thời điểm sắp tròn 2 năm đất nước tạm thời bị chia cắt và chuẩn bị cho cuộc Tổng tuyển cử ở cả hai miền Nam Bắc để hòa bình thống nhất đất nước theo những thỏa thuận của Hiệp định Genève đã được ký kết từ ngày 20/7/1954. Nhân dịp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “Thư gửi đồng bào cả nước” nêu rõ thời điểm cuộc Tổng tuyển cử để thống nhất đất nước đã đến, nhưng chính quyền Sài Gòn vẫn cố tâm phá hoại.

Bức thư khẳng định: “Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thi hành nghiêm chỉnh Hiệp định Genève, đã nhiều lần đề nghị với chính quyền miền Nam mở hội nghị hiệp thương để bàn về tổng tuyển cử tự do nhằm thống nhất nước nhà” và vạch rõ “nhiệm vụ thiêng liêng của chúng ta là kiên quyết tiếp tục đấu tranh thi hành Hiệp định Genève, thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ bằng phương pháp hoà bình, hoàn thành sự nghiệp vẻ vang giải phóng dân tộc“.

Bức thư phân tích: “Hễ là con Hồng cháu Lạc, người có lương tâm, thì chắc ai cũng tán thành và ủng hộ mục đích cao cả ấy. Cho nên chúng ta đoàn kết rộng rãi tất cả những người Việt Nam yêu Tổ quốc, yêu hòa bình, yêu thống nhất trong cả nước và ở nước ngoài. Với lực lượng đoàn kết ấy, chúng ta hoạt động không ngừng cho Nam – Bắc gần gũi nhau, chúng ta kiên quyết đấu tranh củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủ trong cả nước. Cuộc đấu tranh chính trị của chúng ta hiện nay là một cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ và phức tạp, song nhất định thắng lợi”.

Tháng 10/1962, Bác ôm hôn ông Nguyễn Văn Hiếu, Thư ký UBTW MTDTGPMN VN ra thăm miền Bắc.

Và lá thư của Bác khẳng định: “Nước Việt Nam ta nhất định phải thống nhất. Đồng bào Nam và Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà… Thống nhất nước nhà là con đường sống của nhân dân ta. Đại đoàn kết là một lực lượng tất thắng. Nhờ đại đoàn kết mà cách mạng đã thắng lợi, kháng chiến đã thành công. Nay chúng ta đại đoàn kết thì cuộc đấu tranh chính trị của chúng ta nhất định thắng lợi, nước nhà nhất định thống nhất”.

Trước đó không lâu, ngày 21/6/1956, Bác đã gửi thư tới Hộ pháp Phạm Công Tắc, giáo chủ của Đạo Cao Đài đang sống ở Phnom Penh (Campuchia) bày tỏ: “Tôi trân trọng cảm ơn bức điện của Cụ gửi cho tôi ngày 26/4/1956 và thành thật hoan nghên Cụ đã tỏ ý mong muốn nước Việt Nam ta được hòa bình, thống nhất. Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, toàn dân ta từ Bắc chí Nam, trong nước và ngoài nước đều đang kiên quyết và bền bỉ đấu tranh để thực hiện nguyện vọng tha thiết của dân tộc, là làm cho nước Việt Nam ta được hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh. Cuộc đấu tranh hiện nay của nhân dân ta tuy khó khăn và phức tạp, song toàn dân ta đoàn kết một lòng, kiên quyết phấn đấu, cho nên nhất định thắng lợi”.

X&N
bee.net.vn

“Mỹ… hãy biến đi!”

Th75

– Ngày 5/7/1966, tiếp phái viên của Tổng thống Pháp là ông Jean Sainteny đến trao thư của Tổng thống De Gaulle, người đã từng phát biểu ở Phnom Penh khuyên Mỹ hãy chấm dứt can thiệp vào cuộc chiến tranh ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ quan điểm.

Người nói: “Chúng tôi biết rõ sức mạnh của kẻ thù. Chúng tôi hiểu rằng Mỹ nếu muốn, họ có thể hủy diệt thành phố này như chúng đã làm đối với các thành phố lớn ở miền Bắc như Hải Phòng, Nam Định, Bắc Ninh và nhiều thành phố khác. Chúng tôi đang đợi chúng đến và chúng tôi đã sẵn sàng. Nhưng cái đó không làm nhụt ý chí đấu tranh của chúng tôi. Ông hiểu cho rằng chúng tôi đã có kinh nghiệm và chiến tranh đã được kết thúc như thế nào rồi”.

Sau đó Bác đưa ra thông điệp: “Chỉ có một cách đi tới giải pháp, đó là Mỹ rút đi. Chúng tôi không muốn làm cái gì xấu đối với họ, chúng tôi sẵn sàng đem nhạc và hoa tiễn họ và mọi thứ khác mà họ thích. Nhưng ông biết đấy, tôi thích tiếng lóng của nước ông “Qu’ ils foutent le camp?” (nghĩa là “Hãy biến đi!”)”.

HCM cùng bộ trưởng Phạm Văn Đồng tiếp Jean Sainteny sau lễ trình ủy nhiệm thư.jpg (78KB) Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng bộ trưởng Phạm Văn Đồng tiếp ông Jean Sainteny sau lễ trình ủy nhiệm thư

Jean Sainteny (1907-1978) là con rể cựu Toàn quyền Đông Dương và Bộ trưởng Thuộc địa Pháp, là Trưởng Phái bộ 5 (5è Mission) cơ quan tình báo của Nước Pháp Tự do đặt trụ sở ở Côn Minh (Trung Quốc). J.Sainteny là người đại diện cho nước Pháp của Tướng De Gaulle có mặt tại Hà Nội sớm nhất cùng với cơ quan tình báo Chiến lược Mỹ (OSS) ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công.

Ông trở thành nhân vật trung gian cho cuộc tiếp xúc Pháp – Việt dẫn đến việc ký kết Hiệp định sơ bộ 6/3/1946; là người tháp tùng Chủ tịch Hồ Chí Minh sang thăm nước Pháp và trở thành một trong những nhân vật chủ trương hợp tác hoà bình với Chính phủ Hồ Chí Minh.

Sau trận Điện Biên Phủ và Hiệp định Genève , J.Sainteny được cử làm Tổng Đại diện Chính phủ Pháp tại Hà Nội. Ngày 17/10/1954, tại Bắc Bộ Phủ nay là Nhà khách Chính phủ, trong lúc cùng Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Văn Đồng tiếp J,Sainteny, Bác thân mật nói: “Ngài xem, chúng ta đã đánh nhau, “đấm đá” nhau tám năm trời rồi nhưng rất trung thực, như Ngài đã nói ở Paris. Bây giờ mọi chuyện đã xong, các Ngài cần ở lại đây và cũng với tấm lòng như thế, chúng ta thỏa thuận với nhau, cùng hợp tác. Vậy Ngài tính sao? Hai bên hưởng bằng nhau”.

Tháng 9/1969, J.Saintenny có mặt tại Hà Nội là người đứng đầu một phái đoàn chính thức duy nhất của một nhà nước Phương Tây (Chính phủ Cộng hoà Pháp) dự lễ tang Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau này, ông đã viết cuốn sách có nhan đề “Đối diện với Hồ Chí Minh” (Face à Hochiminh) nhắc lại những kỷ niệm và lòng khâm phục Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trong sách, ông có viết cảm nghĩ của mình khi đứng trước linh cữu của Bác: trước mặt tôi là một ông già hiền từ và bé nhỏ nhưng lại chính là người có sức mạnh đã đẩy nước Pháp trở về với hình lục lăng bé nhỏ ban đầu của nó. Đó là lời khẳng định Bác là người tiên phong trong sự nghiệp đánh đổ chủ nghĩa thực dân, xoá bỏ hệ thống thuộc địa của nước Pháp nói riêng trên toàn thế giới nói chung.

X&N

bee.net.vn

“Phải kính trọng độc lập và tự do của mọi dân tộc”

Th73

– Ngày 3/7/1946, trong hành trình thăm nước Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến đặt vòng hoa trước mộ Chiến sĩ vô danh trước Khải hoàn môn, có tướng Gentilhomme tháp tùng. Sau đó, Bác đến viếng và đặt vòng hoa tại nghĩa trang những tử sĩ Việt Nam chết trong cuộc Đại chiến ở vùng Nogent Sur Marne, ngoại ô Paris. Cùng viếng với Chủ tịch nước Việt Nam có Bộ trưởng Hải ngoại Pháp Marius Moutet, trên vòng hoa có dòng chữ “Hồ Chí Minh ai điếu các chiến sĩ Việt Nam”.

Nói chuyện với đông đảo kiều bào Việt Nam tại đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắn nhủ: “Người Việt Nam phải đoàn kết làm cho nước nhà hoàn toàn vinh quang, sánh vai với các nước trên thế giới, xây dựng hạnh phúc cho Tổ quốc, cho nhân loại để khỏi phụ lòng những người đã vì nước thiệt mạng. Người chết đã vậy, còn các kiều bào ở Pháp nên xử sự thế nào để người Pháp hiểu biết và quý mến mình”.

3/7/1946 đặt vòng hoa tại Đài Chiến sĩ vô danh ở Khải hoàn môn.

Sau khi đi thăm Cung điện Versailles nổi tiếng, tối hôm đó, Chủ tịch nước Việt Nam được mời xem biểu diễn nhạc kịch tại Nhà hát lớn Paris cùng Thủ tướng Pháp.

Cũng theo chương trình, ngày hôm sau (4/7), Bác đến viếng mồ những nghĩa sĩ ở Mont Valérien. Trong “Nhật ký hành trình-4 tháng sáng Pháp” có mô tả: “Đây là một pháo đài lớn, trên một cái gò cao. Đứng đó có thể trong thấy một vùng Pari và ngoại ô. Trong thời kỳ Đức chiếm nước Pháp, nhiều người du kích Pháp bị Đức đem xử bắn tại đây, bao nhiêu nghĩa sĩ đó hiện nay vẫn chôn một chỗ”.

3/7/1946 mặc niệm trước mồ các người lính Việt Nam ở Nogent sur Marne.

Tại không gian này, Bác xúc động phát biểu: “Trông thấy nghĩa sĩ Pháp vì độc lập và tự do bị người Đức tàn sát, lại nghĩ đến nghĩa sĩ Việt cũng vì độc lập, tự do mà cũng bị người khác tàn sát khiến cho người ta thêm cảm động, ngậm ngùi. Quyền độc lập, tự do ở nước nào cũng vậy, đều do xương máu của các nghĩa sĩ và sự đoàn kết của toàn quốc dân mà xây nên. Vậy nên, những người chân chính yêu chuộng độc lập, tự do của nước mình cũng phải kính trọng độc lập, tự do của dân tộc khác”.

X&N
bee.net.vn

Thông điệp của Bác tới Chính phủ Pháp

Th72

– Ngày 2/7/1946, Chính phủ Pháp chính thức tiếp xúc với Đoàn Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu với những nghi lễ trọng thể. Thủ tướng Pháp Georges Bidault hội đàm riêng với Chủ tịch nước Việt Nam. Buổi chiều Thủ tướng Pháp mở tiệc chiêu đãi trọng thể.

Trong lời chào mừng, người đứng đầu nước Pháp đánh giá: “Sự kiện Ngài đến đây có một ý nghĩa rất cao xa. Nó làm cho tình thân thiện giữa hai nước chúng ta khăng khít lại… Chúng ta sẽ làm việc cùng nhau một cách thành thật vì chúng ta đều tin theo chủ nghĩa nhân đạo, mà nhân đạo là cái nền tảng mà những nhà triết học Đông phương và Tây phương xây đắp mối quan hệ giữa những người tự do, để tìm sự tiến bộ, đó là ý tưởng của tất cả xã hội dân chủ”.

Ngày 2/7/1946, Bác Hồ tại Dinh Thủ tướng Pháp trong buổi lễ gặp mặt chính thức.

Trong đáp từ, người đứng đầu nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà bày tỏ: “Sự đón tiếp mà dân chúng và Chính phủ Pháp dành cho tôi đã rung động đến chỗ sâu nhất của lòng tôi. Trước khi chính thức chào Chính phủ Pháp, tôi đã có dịp đi thăm xứ Baxcơ, một miếng đất rất đẹp của Pháp. Sự tiếp xúc với xứ Baxcơ đã cho tôi nhiều giáo huấn. Dân Baxcơ tuy vẫn giữ được những màu sắc riêng, ngôn ngữ riêng, phong tục riêng, nhưng vẫn là dân Pháp. Dân Pháp tuy có nhiều tỉnh khác nhau nhưng vẫn là nước thống nhất và không thể chia rẽ được”.

Bằng cách diễn đạt đó người đứng đầu nhà nước Việt Nam muốn gửi tới nước Pháp thông điệp về sự không thể chia tách Nam Kỳ ra khỏi cơ thể Tổ quốc Việt Nam, đồng thời tỏ rõ Việt Nam sẵn sàng hợp tác với nước Pháp trong Khối Liên hiệp Pháp.

Với một tinh thần chủ động và thiện chí, Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố: “Chính ở Pari này, cái thành phố anh hùng và rộng lượng xướng xuất ra những nguyên tắc tự do, bình đẳng, bác ái, cái thành phố có thói quen bênh vực sự bình đẳng của các dân tộc, chính ở thành phố này, tôi trân trọng tuyên bố nước Việt Nam gia nhập vào cái sự nghiệp rất nhân đạo ấy… Pari đã còn hiến không ít để cho nước Việt Nam và nước Pháp có thể hoà hợp với nhau trong Khối Liên hiệp Pháp gồm những dân tộc tự do, bình đẳng cùng ôm một lý tưởng dân chủ và cùng say mê vì tự do.

Chính ở Pari, nước Việt Nam sẽ tiến lên con đường độc lập, tôi tin rằng chẳng bao lâu nước Việt Nam sẽ đóng vai trò xứng đáng ở Thái Bình Dương là một nước độc lập làm vẻ vang lớn cho nước Pháp… Chúng ta đều được kích thích bởi một tinh thần.

Triết lý đạo Khổng và triết lý phương Tây đều tán dương một nguyên tắc: “Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân” (điều mà mình không muốn thì đừng làm cho người khác). Tôi tin rằng trong những điều kiện ấy Hội nghị Fontainebleau sẽ đi tới những kết quả tốt đẹp… Sự hợp tác thành thực và thân thiện của hai nước sẽ là một gương lớn cho thế giới biết rằng: với một sự tin cậy lẫn nhau, những dân tộc tự do và bình đẳng vẫn có thể giải quyết những vấn đề khó khăn nhất…”

Có thể nói, đây là một thông điệp rất minh bạch về thiện chí mong muốn hợp tác, hoà bình với nước Pháp của Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt cho một nước Việt Nam độc lập phát biểu với thế giới. Nó hoàn toàn ngược lại với thái độ thù địch muốn phát động chiến tranh, chia cắt nước Việt Nam để đẩy hai dân tộc vào một cuộc chiến tranh mà Bác gọi là “huynh đệ tương tàn”.

Buổi chiều cùng ngày sau khi thoả thuận được với Chính phủ Pháp về việc hồi hương một số binh lính Việt Nam trở về nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi “thư cho các binh sĩ Việt Nam ở Pháp” thông báo nội dung các thoả thuận và khuyên anh em giữ vững kỷ luật, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, về đến nhà phải giúp ích Tổ quốc, ủng hộ Chính phủ và “phải ăn ở cho xứng đáng với một người công dân của nước Cộng hoà Dân chủ Việt Nam”.

X&N
bee.net.vn