Xét rằng trước tình thế nghiêm trọng hiện giờ, chúng ta cần tập trung toàn lực để chống ngoại xâm,
Xét rằng tổng đình công là một lợi khí chỉ nên dùng để đối quân địch, chứ không bao giờ nên dùng để chia rẽ nội bộ,
Tôi, Chủ tịch Chính phủ lâm thời, hạ mệnh lệnh cho toàn thể viên chức và dân chúng phải làm việc như thường, trừ khi có chỉ thị của Chính phủ.
Hà Nội, ngày 19 tháng 2 nǎm 1946
Chủ tịch Chính phủ lâm thời
Hồ Chí Minh
Báo Cứu quốc, số 168, ngày 20-2-1946.
cpv.org.vn
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nêu: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm”(1). Phương pháp tuyên truyền Hồ Chí Minh là sự tổng hợp những cách thức, là khoa học và nghệ thuật mà Người đã tiếp thu, kế thừa, vận dụng một cách sáng tạo học thuyết Mác – Lênin, tinh hoa văn hoá của dân tộc và nhân loại, để giải thích, chứng minh, cổ vũ, động viên mọi tầng lớp nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng vảo bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà tuyên truyền giàu kinh nghiệm, Người đã vận dụng nhiều phương pháp tuyên truyền khác nhau một cách sáng tạo và hiệu quả, phục vụ thiết thực cho sự nghiệp cách mạng. Có thể khái quát các phương pháp tuyên truyền Hồ Chí Minh như sau:
Nội dung ngắn gọn, sâu sắc, thiết thực, cụ thể
Theo Người, nội dung ngắn gọn có nghĩa là “Phải viết gọn gàng, rõ ràng, vắn tắt. Nhưng vắn tắt không phải là cụt đầu, cụt đuôi mà phải có đầu, có đuôi, có nội dung… Nói ít nhưng nói cho thấm thía, nói cho chắc chắn thì quần chúng thích hơn”(2). Ngắn gọn trong cách nói, cách viết theo Chủ tịch Hồ Chí Minh về mặt nội dung thì phải cô đọng, hàm súc, ý nhiều lời ít, không có lời thừa, ý thừa, chữ thừa, mỗi câu, mỗi chữ có một ý nghĩa, có một mục đích, không phải rỗng tuếch. Tuy nhiên, theo quan điểm của Hồ Chí Minh, không phải nhất thiết cái gì cũng ngắn mới tốt, mà mục đích của việc nói ngắn, viết ngắn là để chữa cái bệnh “nói dài, viết rỗng”, tức là tùy thuộc điều kiện hoàn cảnh, đối tượng cụ thể quy định nói, viết ngắn hay dài, nhưng phải có nội dung. Mỗi câu, mỗi chữ phải chứa một ý nghĩa, mang một nội dung nhất định, không dư thừa; nói đúng tư tưởng, phản ánh đúng nhu cầu, lợi ích, nguyện vọng của quần chúng nhân dân. Trong bài nói tại hội nghị tuyên giáo miền núi, Bác đã nói: “Công tác tuyên truyền phải cụ thể, thiết thực. Tuyên truyền cái gì? Tuyên truyền cho ai? Tuyên truyền để làm gì? Tuyên truyền cách thế nào? đó là những vấn đề các chú phải tự hỏi, tự trả lời. Chứ không phải chờ trên gửi tài liệu xuống, rồi theo một, hai, ba, bốn mà làm”(3).
Hình thức diễn đạt dễ hiểu, dễ thực hiện
Tính dễ hiểu theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh là: “…muốn cho người xem hiểu được, nhớ được, làm được, thì phải viết cho đúng trình độ của người xem…”(4). Người cho rằng, tuyên truyền bằng ngôn ngữ nói hay ngôn ngữ viết thì mỗi câu, mỗi chữ có một ý nghĩa, một mục đích. Người tuyên truyền khi nói ra, khi viết ra cốt là “để giáo dục, giải thích, cổ động, phê bình. Để phục vụ quần chúng”(5). Nếu cán bộ tuyên truyền khi nói, viết “người xem mà không nhớ được, không hiểu được, là không viết đúng, nhằm không đúng mục đích”(6).
Theo Hồ Chí Minh, không có cách nào làm cho nhân dân hiểu nhanh nội dung tuyên truyền bằng cách so sánh giữa hình tượng này với hình tượng khác. Người căn dặn cán bộ tuyên truyền: “Đặc điểm rõ nhất trong tư tưởng của dân chúng là họ hay so sánh… Phải đem cách nhân dân so sánh, xem xét, giải quyết các vấn đề, mà hóa thành cách chỉ đạo nhân dân”(7).
Với mục đích cao nhất là diễn đạt nội dung tuyên truyền một cách thực sự dễ hiểu, dễ thực hiện, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sử dụng linh hoạt, uyển chuyển, đa đạng, phong phú các hình thức tuyên truyền. Chẳng hạn, khi sử dụng phương pháp tuyên truyền bằng lời nói trực tiếp, Hồ Chí Minh đã dùng những hình thức như: lên lớp, diễn giảng, giải thích, nói chuyện, kể chuyện, hướng dẫn, mạn đàm, trao đổi, thảo luận… Khi sử dụng phương pháp tuyên truyền bằng ngôn ngữ viết, Hồ Chí Minh dùng các hình thức như: viết truyện, viết ký, viết văn chính luận, viết tiểu phẩm, viết kịch, làm thơ, viết thư khen, thư thăm hỏi và lời kêu gọi… tất cả đều mang lại hiệu quả thiết thực.
Dân chủ, gợi mở vấn đề
Quan điểm của Hồ Chí Minh về thực hiện dân chủ trong phương pháp tuyên truyền là: “Việc gì cũng phải học hỏi và bàn bạc với dân chúng, giải thích cho dân chúng… Đưa mọi vấn đề cho dân chúng thảo luận và tìm cách giải quyết”(8). Tuy nhiên, Người cũng chỉ rõ, nghe dân, học dân, trao đổi thảo luận với dân nhưng không phải nhân dân nói gì cũng nhắm mắt làm theo, mà phải: “Đem các ý kiến khác nhau để so sánh kỹ, phân tích kỹ các nội dung của các tầng lớp xã hội có cái ý kiến đó. Xem rõ cái nào đúng, cái nào sai. Chọn lấy ý kiến đúng, đưa ra cho dân chúng bàn bạc, lựa chọn lại, để nâng cao dần dần sự giác ngộ của dân chúng”(9). Tính dân chủ trong phương pháp tuyên truyền Hồ Chí Minh được biểu hiện trong toàn bộ hoạt động tuyên truyền của Người. Đại tướng Võ Nguyên Giáp kể lại, khi về nước (năm 1941) trực tiếp lãnh đạo công cuộc kháng chiến, kiến quốc, khi xây dựng chương trình huấn luyện: “Bác phân công mỗi người làm từng mục: tuyên truyền, tổ chức, huấn luyện, đấu tranh. Khi mỗi người phác xong, tất cả họp lại thông qua đề cương, rồi mới viết. Viết xong lại họp lại, đọc chung và sửa. Cách làm việc của Bác kiên nhẫn, chu đáo”(10). Đây là cách làm việc hết sức dân chủ của Người, đó là không phân biệt cấp bậc, chức vụ cao hay thấp mà hướng vào việc sửa chữa những sai xót cá nhân.
Nghiên cứu phương pháp tuyên truyền Hồ Chí Minh chúng ta dễ dàng nhận thấy những vấn đề mà Người khêu gợi đã tác động sâu sắc tới tất cả mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi trong xã hội. Những câu hỏi mà Người đặt ra bao giờ cũng phù hợp với sự băn khoăn, thắc mắc mà trong thực tế nhân dân đang tìm lời giải đáp và hướng dẫn nhân dân hành động theo đường lối của Đảng.
Nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp với đặc điểm tâm lý, xã hội của đối tượng
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Dân ở đó sinh hoạt thế nào, ta cũng phải sinh hoạt như họ. Nếu dân dậy sớm mà mình ngủ trưa, dân đang làm việc mà mình nằm ngủ lì, thì sẽ bị dân ghét và ảnh hưởng xấu đến việc tuyên truyền. Thấy dân làm việc gì, bất kỳ to nhỏ, ta cũng ra tay làm giúp. Đó là cách gây cảm tình tốt nhất, nó sẽ giúp cho việc tuyên truyền kết quả gấp bội”(11). Theo Hồ Chí Minh, để đạt hiệu quả tuyên truyền, cán bộ tuyên truyền cần nắm vững đối tượng và phân loại đối tượng. Người chỉ rõ: “Dân chúng không nhất luận như nhau, trong dân chúng cũng có nhiều tầng lớp khác nhau, trình độ khác nhau, ý kiến khác nhau, có lớp tiên tiến, có lớp lừng chừng, có lớp lạc hậu”(12) và “bất kỳ nơi nào có quần chúng, thì nhất định có ba hạng người: hạng hăng hái, hạng vừa vừa, và hạng kém. Mà trong ba hạng đó, hạng vừa vừa, hạng ở giữa, nhiều hơn hết, hạng hăng hái và hạng kém đều ít hơn”(13). Vì vậy, cán bộ tuyên truyền không thể sử dụng một nội dung, một phương pháp cho mọi đối tượng.
Tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung, phương pháp tuyên truyền Hồ Chí Minh nói riêng là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và dân tộc ta, là kim chỉ nam cho cán bộ làm công tác tuyên giáo các cấp. Vận dụng linh hoạt, sáng tạo phương pháp tuyên truyền Hồ Chí Minh vào thực tiễn công tác vừa góp phần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, vừa là việc làm thiết thực trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
——————————-
(1) HCM toàn tập, NXBCTQG, HN, 2002, tập 5, tr.162. (2), (4), (5), (6). Sách đã dẫn, tập 7, tr.120-121, 119, 117, 119.(3). Bác Hồ với đồng bào các dân tộc thiểu số, NXB Thông tấn, HN, 2007, tr.97. (7) (8) (9) (11) (12) (13) Sđd, tập 5, tr.295-298, 297, 297, 400, 296, 289. (10) Võ Nguyên Giáp, Những chặng đường lịch sử, NXB Văn học, HN, 1977, tr.40.
Nguyễn Bá Thắng
xaydungdang.org.vn
Trong dịp kỷ niệm 65 năm Ngày Thương binh – Liệt sỹ, các cơ quan, đơn vị của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh tập trung làm tốt công tác đón tiếp, tuyên truyền, phục vụ chu đáo các đoàn lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc, các Bộ, ban, ngành ở Trung ương và các địa phương, cùng đông đảo đồng bào, khách quốc tế đến viếng Bác, tưởng niệm các Anh hùng liệt sỹ. Trên cơ sở mục tiêu thi đua chung mà Hội đồng Thi đua, Khen thưởng Bộ Tư lệnh đã phát động, từng khối thi đua và các cơ quan, đơn vị đã cụ thể hoá các chỉ tiêu, nội dung thi đua, phù hợp với đặc điểm nhiệm vụ của mình, các khối thi đua, các đơn vị và ban trực thuộc Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng đã tổ chức sôi nổi đợt thi đua cao điểm “Đoàn kết lập công, phát huy truyền thống”, lập thành tích cao nhất, thiết thực chào mừng kỷ niệm 67 năm Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2/9 và 37 năm Ngày truyền thống Bộ đội Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh (29/8/1975 – 29/8/2012).
Phục vụ lễ tưởng niệm các Anh hùng liệt sỹ nhân dịp kỷ niệm 65 năm Ngày Thương binh – Liệt sỹ
Khối thi đua các phòng phát động thi đua
Ngày 26/7/2012, Khối thi đua các Phòng xác định quyết tâm thực hiện tốt các chỉ tiêu thi đua: “Tham mưu, đề xuất giúp Thường vụ và Thủ trưởng Bộ Tư lệnh lãnh đạo, chỉ đạo triển khai hoàn thành toàn diện các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất, những nhiệm vụ trọng tâm về y tế, kỹ thuật, an ninh, nghi lễ, đón tiếp tuyên truyền hoàn thành xuất sắc; tích cực chuẩn bị tu bổ định kỳ và khẩn trương triển khai các dự án bảo đảm tiến độ, chất lượng; tổ chức tốt các nội dung giáo dục chính trị, thi Bí thư chi bộ giỏi, Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Bộ Tư lệnh lần thứ VIII, hội thao quân sự, TDTT giai đoạn 2; phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ giữa các cơ quan để hướng về cơ sở, tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn, giúp đỡ các đơn vị triển khai các nhiệm vụ nhanh chóng, thuận lợi, tránh chồng chéo, gây rối bận, phiền hà cho cơ sở; đồng thời duy trì nề nếp chính quy, đẩy mạnh cải cách hành chính quân sự và rèn luyện tác phong làm việc khoa học, có kế hoạch trong từng cơ quan”.
CƠ quan Văn phòng phát động thi đua
Từng đơn vị trong Khối thi đua Đoàn, Viện đã cụ thể hoá mục tiêu thi đua chung bằng những nội dung trọng tâm, biện pháp thiết thực để khơi dậy khí thế quyết tâm thi đua của cán bộ, công nhân viên, chiến sỹ. Theo Thượng tá Nguyễn Cao Vũ, Bí thư Đảng uỷ, Chính trị viên Viện 69 cho biết: “Đảng ủy, chỉ huy Viện đã xác định trọng tâm trong đợt thi đua cao điểm là hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ y tế thường xuyên; đẩy mạnh hợp tác khoa học với Trung tâm Nghiên cứu Y sinh Mát-xcơ-va trong thực hiện nhiệm vụ y tế giữ gìn thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh; tập trung xây dựng Viện chính quy, khoa học, hiện đại”.
Đoàn M95 xác định khâu đột phá là tập trung quản lý, vận hành hệ thống thiết bị kỹ thuật Công trình Lăng và các công trình liên quan bảo đảm thông số, an toàn, tiết kiệm, than thiện với môi trường; kịp thời phát hiện, xử lý chính xác các sự cố kỹ thuật; tổ chức tốt các nội dung hội thao kỹ thuật, tích cực huấn luyện, bồi dưỡng, truyền thụ kinh nghiệm cho thợ trẻ và rèn luyện tác phong công nghiệp cho đội ngũ thợ vận hành thiết bị Công trình.
Đoàn 275 phát động thi đua
Là đơn vị làm nhiệm vụ bảo đảm an ninh, nghi lễ, Đoàn H75 coi trọng công tác bảo đảm an ninh, SSCĐ, bảo đảm toàn tuyệt đối các mục tiêu được giao; thực hiện nghi lễ chào cờ hàng ngày, tiêu binh danh dự tại Lăng Bác và Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ luôn đúng, đều, đẹp, trang trọng; tăng cường huấn luyện, rèn luyện bộ đội giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, lễ tiết tác phong quân nhân mẫu mực, chấp hành kỷ luật nghiêm.
Gắn với địa bàn khu vực Đá Chông, Ba Vì, Hà Nội, Đoàn H85 xác định cụ thể 4 nội dung trọng tâm là bảo vệ tuyệt đối an toàn Khu Di tích K9 trong mùa mưa bão; đón tiếp, phục vụ chu đáo các đoàn đến tưởng niệm Bác và tham quan Khu Di tích; tích cực trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng cây luôn phát triển tốt; chủ động hoàn thành mọi công tác chuẩn bị và tổ chức đón nhận, huấn luyện chiến sỹ mới đợt II năm 2012 an toàn, chu đáo.
Cùng tham gia các hoạt động chung của Bộ Tư lệnh, Đoàn N95 đang tích cực chuẩn bị kỷ niệm 20 năm Ngày truyền thống (5/9/1992 – 5/9/2012). Trong những ngày qua, đơn vị đã phát động cán bộ, công nhân viên, chiến sỹ tranh thủ thời gian ngày nghỉ, giờ nghỉ, làm thêm ca, thêm giờ, tăng năng suất lao động, phấn đấu hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng việc cải tạo khu Phải và các nhiệm vụ sửa chữa, lắp đặt thiết bị kỹ thuật; tiếp tục ổn định mọi mặt ở các khu vực đóng quân.
Đối với Khối thi đua các Ban trực thuộc, đã tăng cường giáo dục, tuyên truyền, động viên cán bộ, nhân viên tích cực hưởng ứng phong trào thi đua của Bộ Tư lệnh, luôn bảo đảm đúng, đủ, chu đáo, kịp thời công tác tài chính, vật tư phục vụ nhiệm vụ chính trị và các hoạt động của đơn vị; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ vào thực hiện nhiệm vụ.
Đợt thi đua cao điểm “Đoàn kết lập công, phát huy truyền thống” có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện ý chí quyết tâm khắc phục mọi khó khăn, phấn đấu vươn lên hoàn thành tốt, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của toàn đơn vị mừng Ngày truyền thống, là điểm nổi bật cùng với các hoạt động giáo dục, tuyên truyền, giao lưu văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao giữa các lực lượng trong Ban Quản lý Lăng và Bộ Tư lệnh tạo nên đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng hướng về ngày lễ lớn của dân tộc, Ngày Truyền thống của đơn vị và Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh lần thứ VIII./.
Nguyễn Hữu Mạnh
bqllang.gov.vn
Hỏi: Xin Hồ Chủ tịch cho biết ý kiến về bản hiệp ước Hoa -Pháp?
Trả lời: Về bản hiệp ước đó, một là Trung Quốc chưa tuyên bố, hai là do Hãng thông tin Roitơ tuyên bố, nên chưa có thể phê bình thế nào được.
Hỏi: Có phải nước ta không cho nước Trung Hoa đủ những quyền lợi về kinh tế như Pháp đã cho Trung Hoa nên mới có bản hiệp ước Hoa – Pháp?
Trả lời: Vấn đề đó không thành câu hỏi. Có một điều ta nên nhắc đến là Trung Hoa với ta cùng là người á châu, cùng là giống da vàng, lại có liên quan với nhau về địa dư, lịch sử, thì những quan hệ sâu xa ấy, ta không thể quên được. Lại nữa, nước Trung Hoa bây giờ cũng như Tôn Trung Sơn ngày trước, chủ trương Tam dân chủ nghĩa là dân tộc, dân quyền và dân sinh. Trung Quốc phấn đấu, kháng chiến trong 8, 9 nǎm cũng vì ba chủ nghĩa ấy. Ta phấn đấu, cũng trước hết là vì dân tộc. Dù thế nào chǎng nữa Trung Quốc cũng phải bênh vực ta và người Việt Nam cũng phải thân thiện với Trung Quốc.
Hỏi: Hồ Chủ tịch đã có cuộc trực tiếp đàm phán nào giữa đại biểu Pháp với Chính phủ như đài Sài Gòn tuyên bố chưa?
Trả lời: Người Pháp ở đây, tôi tiếp đã nhiều. Và như tôi đã nói là người thành thật muốn tiếp thì tôi tiếp, nhưng thành thật hay không, lại là một chuyện khác. Còn như nói về công khai đàm phán thì một bên có điều kiện gì để so sánh, mặc cả với bên kia, mới là đàm phán, chứ chỉ nói chuyện bông lông không thôi, gọi là đàm phán thế nào được. Cũng như người Pháp trong quân đội, người Pháp nhà báo, hay người Pháp thường, tôi gặp đã nhiều, trong câu chuyện họ hỏi tôi, tôi trả lời, không thể bảo đó là những cuộc đàm phán được.
Họ hỏi tôi, bao giờ tôi cũng bảo họ: Dân Việt Nam có một ý muốn rất bình thường là muốn độc lập. Thấy tôi nói thế, có người họ cũng tán thành nền độc lập của ta. Là vì sau những câu hỏi của họ, tôi đã hỏi lại họ: “Ông là người Pháp, có muốn được độc lập, có muốn được tự do không?”.
Tôi lại nói cho họ biết thêm rằng chúng tôi tranh đấu từ trước tới bây giờ là cũng tranh đấu theo như người Pháp đó thôi. Ba tiếng Tự do, Bình đẳng, Bác ái đã làm cho Pháp thành một dân tộc tiền tiến, thì chúng tôi, chúng tôi cũng chỉ muốn tranh đấu để được như thế.
Nếu bao giờ có cuộc đàm phán, Chính phủ cũng không giấu dân vì nước mình chưa phải là một nước ngoại giao bí mật.
Trả lời ngày 23-2-1946.
Báo Cứu quốc, số 172,
ngày 24-2-1946.
cpv.org.vn
Hỡi toàn quốc đồng bào,
Chúng ta phải hiểu rằng: có nhiều thứ chiến tranh: chiến tranh bằng sức người, chiến tranh bằng võ khí, chiến tranh bằng chính trị, chiến tranh bằng tinh thần, v.v..
Hiện nay, ngoài chiến tranh bằng quân sự, bọn thực dân Pháp đang dùng cách chiến tranh bằng tinh thần, chúng giả danh dân ta phát truyền đơn, dán khẩu hiệu, phao tin nhảm, mong cho dân ta hoang mang nghĩ ngợi, lo ngại. Đó là nó tấn công tinh thần chúng ta.
Người xưa có nói rằng: “đánh vào lòng là hơn hết; đánh vào thành trì là thứ hai”. Vậy một dân tộc đương vận động như dân ta bây giờ ắt phải luôn luôn chuẩn bị, đồng thời phải luôn luôn trấn tĩnh, kiên quyết sẵn sàng đối với mọi tình thế, không bao giờ rối trí sợ sệt. Chúng ta phải học gương anh dũng của dân tộc Trung Hoa trong hồi kháng chiến. Mất Thượng Hải, gìn giữ Nam Kinh, mất Nam Kinh, gìn giữ Hán Khẩu, mất Hán Khẩu, gìn giữ Trùng Khánh, đến Trùng Khánh vẫn chuẩn bị để nếu cần thì giữ nơi khác, quyết kháng chiến.
Quân địch sắp tới đâu thì dân vùng đó triệt để làm vườn không nhà trống khiến quân địch không có thức ǎn, không có chỗ ở, không có đường đi mà phải tiêu hao mòn mỏi. Còn một tấc đất, còn một người dân thì còn tranh đấu, lúc nào cũng sẵn sàng và không bao giờ do dự hoang mang: vì thế ròng rã tám nǎm trời, quân Nhật không nuốt nổi Trung Hoa và ngày nay Trung Quốc đã thắng lợi.
Kinh nghiệm của Trung Quốc bày cách thực hành trường kỳ kháng chiến và toàn dân kháng chiến bằng quân sự (dũng cảm, kỷ luật), bằng chính trị (đoàn kết, trật tự), bằng kinh tế (tǎng gia, sản xuất), bằng ngoại giao (thêm bạn, bớt thù), trước hết là bằng tinh thần: bại không nản, thắng không kiêu, thua trận này đánh trận khác, được trận này không chểnh mảng, chung sức, đồng tâm, nhất trí, giữ gìn trật tự, tuân theo mệnh lệnh của Chính phủ.
Như thế, mà phải nhất định như thế, thì chúng ta mới được thắng lợi và giành được độc lập hoàn toàn.
– Toàn dân kháng chiến.
– Toàn quốc kháng chiến.
– Việt Nam độc lập muôn nǎm.
Hồ Chí Minh
Báo Sự thật, số 21, ngày 27-2-1946.
cpv.org.vn
Thưa cụ Chủ tịch,
Thưa các vị lai tân, 1
Thưa các đại biểu,
Nhân danh Chủ tịch Chính phủ liên hiệp lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, tôi kính cẩn tuyên bố khai mạc buổi họp.
Cuộc Quốc dân đại biểu đại hội này là lần đầu tiên trong lịch sử của nước Việt Nam ta. Nó là một kết quả của cuộc Tổng tuyển cử ngày 6 tháng 1 nǎm 1946, mà cuộc Tổng tuyển cử lại là cái kết quả của sự hy sinh, tranh đấu của tổ tiên ta, nó là kết quả của sự đoàn kết anh dũng phấn đấu của toàn thể đồng bào Việt Nam ta, sự đoàn kết của toàn thể đồng bào không kể già trẻ, lớn bé, gồm tất cả các tôn giáo, tất cả các dân tộc trên bờ cõi Việt Nam đoàn kết chặt chẽ thành một khối hy sinh không sợ nguy hiểm tranh lấy nền độc lập cho Tổ quốc.
Trong lúc toàn thể đồng bào đương tranh đấu thì những đồng chí cách mạng Việt Nam ở hải ngoại không có thì giờ tham gia vào cuộc Tổng tuyển cử của dân ta, vì thế muốn tỏ sự đoàn kết toàn dân, Chính phủ xin đề nghị với Đại hội mở rộng số đại biểu ra thêm 70 người nữa 32 . 70 người ấy là mời các đồng chí ở hải ngoại về: Việt Nam Quốc dân đảng và Việt Nam Cách mệnh đồng minh hội, và như thế là Quốc hội của ta tỏ cho thế giới, cho toàn dân biết là chúng ta đoàn kết nhất trí, mà đoàn kết nhất trí thì việc gì cũng thành công.
Vậy nên Chính phủ chắc rằng Quốc hội sẽ chuẩn y sự thỉnh cầu của Chính phủ, vì sự thỉnh cầu ấy rất hợp lý và tỏ ra là chúng ta trong ngoài nhất trí. Bây giờ tôi xin Quốc hội chuẩn y lời thỉnh cầu ấy.
Trước hết tôi xin thay mặt Chính phủ lâm thời cảm ơn Quốc hội đã chuẩn y lời thỉnh cầu của Chính phủ. Hai là tôi xin thay mặt Chính phủ hoan nghênh tất cả các đại biểu các nơi.
Trong cuộc Toàn quốc đại biểu đại hội này, các đảng phái đều có đại biểu mà đại biểu không đảng phái cũng nhiều, đồng thời phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số cũng đều có đại biểu. Vì thế cho nên các đại biểu trong Quốc hội này không phải đại diện cho một đảng phái nào mà là đại biểu cho toàn thể quốc dân Việt Nam. Đó là một sự đoàn kết tỏ ra rằng lực lượng của toàn dân Việt Nam đã kết lại thành một khối.
Bây giờ tôi xin nhân danh Chính phủ liên hiệp lâm thời báo cáo công việc Chính phủ đã làm trong 6 tháng nay.
Việc của Chính phủ làm trong 6 tháng nay cộng lại thì chỉ có mấy điều:
Sự đoàn kết của toàn dân đã thực hiện, vua cũng thoái vị để làm người bình dân của nước tự do. Vua Bảo Đại đã trở nên ông Vĩnh Thuỵ, Tối cao cố vấn cho Chính phủ Dân chủ Cộng hoà Việt Nam. Đó là một cái gương hy sinh, một cái gương ấy để mà gánh việc nước, để mà giữ nền độc lập, để mà kháng chiến, để mà kiến quốc. Tôi chắc rằng toàn thể Quốc hội sẽ cho phép tôi thay mặt cho Quốc hội để chào ông cố vấn của chúng ta.
Nhờ sức đoàn kết mạnh mẽ của toàn dân, chúng ta đã giành được chính quyền. Nhưng mà vừa giành được chính quyền, vừa lập nên Chính phủ thì chúng ta gặp nhiều sự khó khǎn, miền Nam bị nạn xâm lǎng, miền Bắc bị nạn đói khó. Song nhờ ở sự ủng hộ nhiệt liệt của toàn thể đồng bào và lòng kiên quyết phấn đấu của Chính phủ, chúng ta đã làm được đôi việc:
– Việc thứ nhất là ra sức kháng chiến.
– Việc thứ hai là giảm bớt sự đói kém bằng cách thực hành tǎng gia sản xuất.
– Việc thứ ba là Chính phủ đã tổ chức cuộc Tổng tuyển cử.
– Việc thứ tư là do kết quả cuộc Tổng tuyển cử ấy mà có Quốc hội hôm nay.
Đấy là về phần tôi trình bày trước Quốc hội những việc mà Chính phủ đã làm.
Đồng thời Chính phủ cũng phải thừa nhận trước Quốc hội là còn nhiều việc lớn lao hơn nữa nên làm, nhưng vì hoàn cảnh khó khǎn nên Chính phủ chưa làm hết. Gánh nặng do 1 Chính phủ để lại cho Quốc hội, cho Chính phủ mới mà Quốc hội cử ra sau đây.
Dù sao mặc lòng, tôi xin thay mặt Chính phủ cũ mà trình với Quốc hội, với Chính phủ mới, với quốc dân là hết sức đem tài nǎng cống hiến cho Tổ quốc.
Việc hệ trọng nhất bây giờ là kháng chiến. Từ tháng 9 nǎm ngoái xảy nạn xâm lǎng miền Nam. Một mặt Chính phủ đã hô hào quốc dân sẵn sàng chuẩn bị cuộc trường kỳ kháng chiến, và một mặt đã điều động bộ đội để tiếp viện những nơi bị xâm lǎng.
Từ giờ về sau, Quốc hội và Chính phủ còn có những gánh nặng nề, phải bước qua nhiều sự khó khǎn, nhưng tôi chắc rằng quốc dân sẽ nhất trí, dựa vào sức đoàn kết mà làm việc, và như thế thì dù có khó khǎn đến đâu, kháng chiến sẽ thắng lợi và kiến quốc sẽ thành công.
Bây giờ Chính phủ lâm thời giao lại quyền cho Quốc hội để tổ chức một Chính phủ mới: một Chính phủ kháng chiến và kiến quốc.
Lời báo cáo của tôi đến đây là hết.
Tôi xin thay mặt Chính phủ cũ và thay mặt cho toàn thể quốc dân hô khẩu hiệu:
– Toàn quốc đại biểu đại hội muôn nǎm!
– Việt Nam độc lập muôn nǎm!
– Việt Nam Dân chủ Cộng hoà muôn nǎm!
Sau hết tôi xin báo cáo với Quốc hội rằng cụ Nguyễn Hải Thần, Phó Chủ tịch, vì trong mình không khoẻ cho nên không tới dự buổi đại hội hôm nay được.
Đọc ngày 2-3-1946.
Tài liệu lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.
cpv.org.vn
Thưa Quốc hội,
Trước khi báo cáo về việc tổ chức Chính phủ kháng chiến 33 , tôi xin nói để Quốc hội biết rằng một số đại biểu ở Nam Bộ và một phần Nam Trung Bộ đã ra đi nhưng chưa tới, một phần đông nữa vì công việc kháng chiến nên không ra họp được, vậy tôi xin Quốc hội gửi lời chào thân ái cho những vị ấy.
Bây giờ tôi xin báo cáo về việc lập Chính phủ kháng chiến. Chắc Quốc hội cũng biết rằng Chính phủ này ra mắt gồm có các đại biểu các đảng phái và các anh em không đảng phái, trước đây đã thương lượng và thoả thuận với nhau, vì vậy sự tổ chức mới được nhanh chóng như thế.
Bây giờ tôi xin giới thiệu những Bộ trưởng cử ra, đều là những người có tuổi tác, có danh vọng, đạo đức, một mặt có thể giúp ý kiến cho Chính phủ, một mặt có thể điều khiển quốc dân. Lại có thêm một Uỷ ban kháng chiến.
Tôi xin đọc tên từng người của Chính phủ để ra mắt Quốc hội:
– Bộ Ngoại giao: ông Nguyễn Tường Tam.
– Bộ Nội vụ: một người đạo đức danh vọng mà toàn thể quốc dân ai cũng biết: cụ Huỳnh Thúc Kháng.
– Bộ Kinh tế: một người đã bôn ba hải ngoại về công việc cách mạng: ông Chu Bá Phượng.
– Bộ Tài chính: một nhà cách mạng lẫm liệt nhiều nǎm, mà cũng nhiều nǎm ở trong tù tội của đế quốc: ông Lê Vǎn Hiến.
– Bộ Quốc phòng: một thanh niên trí thức và hoạt động, quốc dân ta đã từng nghe tiếng: ông Phan Anh.
– Bộ Xã hội, kiêm cả Y tế, Cứu tế và Lao động: một nhà chuyên môn có tiếng trong y giới: bác sĩ Trương Đình Tri.
– Bộ Giáo dục: một người đã lâu nǎm hoạt động trong công việc giáo dục quốc dân và là người mà quốc dân có thể tin rằng nếu đem việc giáo dục giao cho để gánh vác thì người ấy sẽ làm hết nhiệm vụ: ông Đặng Thai Mai.
– Bộ Tư pháp: cũng là một trong đám người trí thức và đã hoạt động rất nhiều trong công cuộc cách mạng: ông Vũ Đình Hoè.
Trong 10 Bộ thì 2 Bộ Chính phủ định để dành cho đại biểu đồng bào Nam Bộ, chắc Quốc hội cũng đồng ý. Trong lúc đại biểu Nam Bộ chưa đến, thì 2 Bộ đó do anh em trong các đảng phái thoả thuận cử những người mà quốc dân có tín nhiệm ra gánh vác:
– Bộ Giao thông công chính: ông Trần Đǎng Khoa quản lý.
– Bộ Canh nông: ông Bồ Xuân Luật.
Phó Chủ tịch do Quốc hội cử ra tức là cụ Nguyễn Hải Thần. Còn Chủ tịch là tôi đây.
Về Cố vấn đoàn thì do Tối cao cố vấn Vĩnh Thuỵ đảm nhiệm.
Về Kháng chiến uỷ viên hội, thì do hai người tuy là thanh niên nhưng về sự hoạt động thì phần nhiều đại biểu ở Quốc hội cũng đã biết:
– Kháng chiến uỷ viên chủ tịch: ông Võ Nguyên Giáp.
– Kháng chiến uỷ viên phó chủ tịch: ông Vũ Hồng Khanh.
Thế là Chính phủ kháng chiến đã thành lập, và bây giờ tôi xin phép Quốc hội để cho Chính phủ, Cố vấn đoàn và Kháng chiến uỷ viên tuyên thệ nhậm chức.
Đọc ngày 2-3-1946.
Tài liệu lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.
cpv.org.vn
Chúng tôi, Chính phủ kháng chiến nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Tối cao cố vấn đoàn và Uỷ viên kháng chiến hội, trước bàn thờ thiêng liêng của Tổ quốc, trước Quốc hội, thề xin cương quyết lãnh đạo nhân dân kháng chiến, thực hiện nền dân chủ cộng hoà Việt Nam, mang lại tự do hạnh phúc cho dân tộc. Trong công việc giữ gìn nền độc lập, chúng tôi quyết vượt mọi nỗi khó khǎn dù phải hy sinh tính mệnh cũng không từ.
Đọc ngày 2-3-1946.
Tài liệu lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.
cpv.org.vn
Thưa các đại biểu,
Bây giờ Quốc hội tạm thời bế mạc để cho tất cả anh em chúng ta đem một không khí đoàn kết, một cái không khí kháng chiến, một cái không khí kiên quyết, một cái không khí nhất định thành công về các địa phương và công tác.
Trước khi bế mạc, tôi xin thay mặt Chính phủ cảm ơn các đại biểu. Đồng thời, chúng ta cũng hứa với nhau rằng: Quốc hội họp lần này là Quốc hội kháng chiến mà Chính phủ cử ra là Chính phủ kháng chiến. Tôi mong rằng Quốc hội họp lần sau sẽ là Quốc hội thắng lợi, mà Chính phủ cũng sẽ là Chính phủ thắng lợi.
Vậy tôi đề nghị hô khẩu hiệu:
– Kháng chiến thắng lợi!
– Kiến quốc thành công!
– Việt Nam độc lập muôn nǎm!
Phát biểu ngày 2-3-1946.
Tài liệu lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.
cpv.org.vn
Chủ tịch Chính phủ Dân chủ Cộng hoà Việt Nam uỷ nhiệm hai ông Hoàng Quốc Việt và Huỳnh Vǎn Tiểng cùng về Nam Bộ với đoàn đại biểu Pháp đặng giải thích và thi hành bản Hiệp định đã ký giữa đại biểu Pháp và Chính phủ Việt Nam trong ngày 6 tháng 3 nǎm 1946 (34)
Nhân dân đồng bào Nam Bộ phải hết sức giúp hai ông Hoàng Quốc Việt và Huỳnh Vǎn Tiểng làm tròn phận sự.
Hà Nội, ngày 7 tháng 3 nǎm 1946
Chủ tịch
Chính phủ Việt Nam
Hồ Chí Minh
Bản gốc, lưu tại
Bảo tàng Cách mạng Việt Nam.
cpv.org.vn
Chính phủ hạ lệnh cho toàn thể nhân dân và bộ đội phải giúp đỡ cho quân đội Trung Hoa, trong lúc quân đội Trung Hoa thoái triệt.
Ai xâm phạm đến tính mạng, tài sản của quân đội Trung Hoa sẽ bị nghiêm trị.
Hà Nội, ngày 8 tháng 3 nǎm 1946
Chủ tịch Chính phủ
Hồ Chí Minh
Báo Cứu quốc, số 181,
ngày 9-3-1946.
cpv.org.vn
Tôi xin báo để đồng bào và anh em chiến sĩ các bộ đội biết rằng: việc điều đình giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Pháp đã đi đến một kết quả đầu tiên là hai bên đình chiến ngay để mở đường cho những cuộc đàm phán chính thức sau này. Đối với nước Việt Nam ta, sự ký kết đó có một kết quả hay là nước Pháp đã thừa nhận nước Việt Nam là một nước tự chủ.
ấy cũng là nhờ ở sự tranh đấu anh dũng của tất cả đồng bào toàn quốc, nhất là đồng bào Nam Bộ và Nam Trung Bộ và của hết thảy anh em chiến sĩ khắp các mặt trận trong sáu tháng nay. Trong giờ phút này, tôi xin kính cẩn cúi chào vong linh các anh chị em đã bỏ thân vì nước và các đồng bào đã hy sinh trong cuộc tranh đấu cho nước nhà. Sự hy sinh đó không phải là uổng.
Không phải là uổng, vì đây là:
1. Bước đầu của cuộc đàm phán để đi đến sự thắng lợi.
2. Cuộc đàm phán đầu tiên đã gây dựng được những điều kiện chính trị mà chúng ta phải biết lợi dụng để đạt tới cái mục đích Việt Nam hoàn toàn độc lập.
3. Muốn được như vậy, Chính phủ cần được sự ủng hộ của toàn thể nhân dân. Cho nên trong thời kỳ đình chiến này, nhất là trong lúc quân đội hai bên cần phải đứng lại trên vị trí hiện thời, sự chuẩn bị, sự củng cố lực lượng, sự tôn trọng kỷ luật là cần thiết hơn lúc nào hết. Và rồi đây, sau khi hoà bình đã thoả hiệp được, thì tinh thần phấn đấu của anh em vẫn là những lực lượng quý báu để đảm bảo cho nền độc lập hoàn toàn của nước nhà sau này.
Chúng ta cần phải giữ gìn từng giọt máu của đồng bào để xây đắp tương lai của Tổ quốc. Sự kiến thiết, sự tranh đấu chưa kết thúc, tinh thần hǎng hái của đồng bào sẽ không bao giờ phải e là không có cơ hội hành động nữa.
Trong giai đoạn mới của lịch sử nước nhà hiện nay, tinh thần đoàn kết của anh em sẽ đưa lại những kết quả tốt đẹp hơn nữa.
Lời chào thân ái
Hồ Chí Minh
Báo Cứu quốc, số 182,
ngày 10-3-1946.
cpv.org.vn
Việt Nam 
Bạn phải đăng nhập để bình luận.