Tag Archive | Thời sự

Về một Nhà nước Dân chủ – Cộng hoà

– Ngày 3/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì phiên họp đầu tiên của Hội đồng Chính phủ và trình bày “Những nhiệm vụ cấp bách của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà” gồm 6 vấn đề:

“ 1. Giải quyết nạn đói bằng việc “phát động một chiến dịch tăng gia sản xuất” và đề nghị “Mười ngày một lần, tất cả đồng bào ta nhịn ăn một bữa. Gạo tiết kiệm được sẽ góp lại và phát cho người nghèo”.

2. “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu. Vì vây tôi đề nghị mở một chiến dịch để chống nạn mù chữ”.

3. “Chúng ta phải có hiến pháp dân chủ. Tôi đề nghị Chính phủ tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu”.

4. “Chúng ta phải làm cho dân tộc chúng ta trở thành một dân tộc dũng cảm, yêu nước, yêu lao động, một dân tộc xứng đáng với nước Việt Nam độc lập”. “Tôi đề nghị mở một chiến dịch giáo dục lại tinh thần nhân dân bằng cách: Cần, Kiệm, Liêm, Chính”.

5. Để nghị bỏ các thuế thân, thuế chợ, thuế đò “tuyệt đối cấm hút thuốc phiện”.

6. “Tôi đề nghị Chính phủ ta tuyên bố: tín ngưỡng tự do và Lương Giáo đoàn kết”.

Đó là nội dung trình bày của Chủ tịch Chính phủ Lâm thời trong phiên họp đầu tiên ngay sau Ngày Tuyên ngôn Độc lập 3/9/1945. Nó không chỉ cho thấy những khó khăn vô cùng to lớn của đất nước ta sau ngày độc lập mà còn cho thấy quan điểm của người đứng đầu nhà nước về bản chất của một nhà nước theo thiết chế Dân chủ – Cộng hoà, với mục tiêu “của dân – do dân – vì dân” gắn với nguyên lý “nước độc lập mà dân không được tự do, hạnh phúc thì cũng vô nghĩa” như Bác Hồ đã nhiều lần tuyên bố sau đó.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra thông cáo “về việc tiếp chuyện đại biểu các đoàn thể” yêu cầu“Gửi thơ nói trước để tôi sắp xếp thời giờ, rồi trả lời cho bà con, như vậy khỏi chờ đợi mất công. Mỗi đoàn xin chớ quá 10 vị. Mỗi lần tiếp chuyện xin chớ quá 1 tiếng đồng hồ”.

Ngày 3/9/1960, Bác Hồ tham dự Dạ hội của Thanh niên Hà Nội và các đoàn đại biểu quốc tế tham dự Đại hội Đảng lần thứ III, tổ chức tại Vườn Bách Thảo. Kết thúc đêm hội, Bác thân cầm đũa chỉ huy dàn hợp xướng và bắt nhịp cùng mọi người cất cao bài ca “Kết đoàn chúng ta là sức mạnh…”.

X&N
bee.net.vn

Những điều Bác nhắc đến trong dịp Quốc khánh

Th92

-“Một dân tộc đã gan góc chống lại ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập! Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”.

Đó là đoạn kết bản Tuyên ngôn Độc lập mà Chủ tịch Chính phủ Lâm thời Hồ Chí Minh đã tuyên đọc tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945.

Ngày 2/9/1945, Bác Hồ tại lễ Độc Lập, Hà Nội

“Chính là sự đoàn kết, đoàn kết hoàn toàn và không gì phá vỡ nổi của toàn thể nhân dân chúng ta đã khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh đã gắn bó ý chí của mọi người Việt Nam từ Bắc chí Nam thành một khối sức mạnh, bất kỳ nguồn gốc họ ở đâu, theo tôn giáo hay thuộc các giai tầng xã hội nào.

Trong buổi tối hôm nay, làm sao chúng ta lại không nghĩ tới đồng bào Nam Bộ với một tình cảm trìu mến đặc biệt. Nguyện vọng tha thiết nhất của toàn thể nhân dân Việt Nam là Tổ quốc đang hồi sinh của chúng ta không bao giờ bị chia cắt và không gì chia cắt được… Nước Pháp mới đặt ra cho mình mục đích là giải phóng các dân tộc…Mong sao tình hữu nghị giữa nước Pháp và nước Việt Nam độc lập và thống nhất trở thành sự thực …Một tình hữu nghị như vậy giữa hai nước chỉ có lợi cho sự phồn vinh của Liên hiệp Pháp và sự bừng nở lý tưởng dân chủ trên thế giới”.

Phát biểu bằng tiếng Pháp tại cuộc gặp mặt Việt kiều, các bạn bè người Pháp và Đoàn đại bieeru Việt Nam đang dự Hội nghị Fontainebleau, tại Paris ngày 2/9/1946, nhân lễ Quốc khánh đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh đang thăm nước Pháp.

“Cách mạng giải phóng Mỹ 8 năm mới thành công. Cách mạng Pháp 5 năm. Cách mạng Nga 6 năm. Cách mạng Tàu 15 năm mới thành công. Tổ tiên ta chống ngoại xâm đời Trần 5 năm, đời Lê 10 năm mới thắng lợi… Hãy tin tưởng vào vận mệnh vẻ vang của Tổ quốc, tin tưởng vào sức đoàn kết và chiến đấu của chúng ta. Chúng ta hãy cắn răng chịu khổ, ra sức chiến đấu. Chịu khổ chiến đấu mấy năm để đánh tan ách nô lệ hơn 80 năm vừa qua để xây nền tự do muôn ngàn đời sắp tới, thì cũng bõ công. Tướng sĩ trước mặt trận, đồng bào ở hậu phương, ai nấy đều đoàn kết chặt chẽ, cố gắng làm đúng 4 chữ Cần, Kiệm, Liêm, Chính, thì cuộc trường kỳ kháng chiến của ta nhất định thắng!” .

Đoạn trích trong lời kêu gọi của Bác Hồ nhân ngày Quốc khánh đầu tiên tổ chức trong hoàn cảnh cả nước kháng chiến chống thực dân Pháp (2/9/1947), thực hiện lời thề trong Ngày Độc lập.

Cũng trong ngày 2/9/1947, trên báo “Sự Thật”, Bác viết bài “Cán bộ và Đời sống mới” đưa ra nguyên lý: “Cán bộ muốn cho xứng đáng, phải làm được việc. Muốn làm được việc, thì phải được dân tin, dân phục, dân yêu. Muốn đựoc dân tin, dân phục, dân yêu, cán bộ phải tự mình làm đúng đời sống mới. Nghĩa là phải siêng năng, tiết kiệm, trong sạch, chính đáng. Nếu không thực hành bốn điều đó, mà muốn được lòng dân, thì cũng như bắc giây leo trời”.

Quảng cảnh quảng trường Ba Đình Quang cảnh quảng trường Ba Đình

Ngày 2/9/1950, Bác lại nhắc nhở “Phải tẩy sạch bệnh quan liêu” đăng trên báo “Sự Thật” và “chỉ ra thang thuốc chữa bệnh quan liêu là: Phải đặt lợi ích của dân chúng lên trên hết, trước hết. Phải gần gũi dân, hiểu biết dân, học hỏi dân. Phải thật thà thực hành phê bình và tự phê bình. Phải làm kiểu mẫu: Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư”.

Ngày 2/9/1969, sau một thời gian lâm bệnh nặng, mặc dù được tập thể các thầy thuốc tận tình cứu chữa, nhưng vào lúc 9h47, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần, hưởng thọ 79 tuổi.

X&N
bee.net.vn

Những lời tâm sự

Th91

– Ngày 1/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh mời A.Patty, người đứng đầu cùng một vài thành viên của cơ quan tình báo chiến lược OSS của Mỹ đang có mặt tại Hà Nội, đến Bắc Bộ phủ để đàm đạo và dự bữa cơm trước Ngày Lễ Độc lập.

Hồi ức của Patty ghi lại: “Chủ tịch Hồ, có (Hoàng Minh) Giám và (Võ Nguyên) Giáp bên cạnh”.Câu chuyện xoay quanh những đánh giá của người Việt Nam về các cường quốc như Trung Hoa, Pháp và Mỹ đối với nền độc lập của Việt Nam.

Ngày 1/9/1955 Chủ tịch Hồ Chí Minh viếng các anh hùng liệt sĩ tại đài tưởng niệm Hà Nội.

“Ông Hồ giữ vững quan điểm là trong thời điểm đặc biệt này, Việt Minh là một phong trào dân tộc, bao gồm một cách dân chủ tất cả các đảng phái cách mạng Việt Nam. Tất nhiên ông công nhận, Đảng Cộng sản Đông Dương là một nhân tố lãnh đạo trong phong trào giành độc lập dân tộc, nhưng các đảng viên của họ “trước hết phải là người dân tộc chủ nghĩa, sau đó mới là đảng viên của đảng”…

Ông Hồ tiếp tục nói rằng ông muốn Mỹ biết các yêu cầu của ông cho nhân dân Việt Nam rất nhỏ nhặt và giản đơn. Họ muốn có, một nền độc lập hạn chế, không có sự cai trị của Pháp, có quyền sống tự do trong gia đình các nước… Ông Hồ muốn được các chuyên gia kỹ thuật Mỹ giúp thiết lập một số công nghiệp mà Việt Nam có khả năng đảm đương được… Ông Hồ nêu lên ngay một vấn đề hết sức cấp bách, tình hình nguy ngập về lương thực. Ông nói về nạn đói khủng khiếp năm 1944” và nguy cơ quân đội Trung Hoa tiến vào sẽ làm cho tình hình trầm trọng hơn và đề nghị chuyển lời tới Chính phủ Mỹ đề nghị cần kiểm soát tình hình này.

Ngày 1/9/1961, nói chuyện với Hội nghị chuyên đề sinh viên quốc tế đang họp tại Việt Nam, Bác lấy mình làm dẫn chứng “Tôi chỉ học hết lớp tiểu học. Vì chế độ thực dân và phong kiến đã kìm hãm giáo dục… Về hiểu biết phổ thông, năm tôi 17 tuổi tôi mới thấy ngọn đèn điện lần đầu tiên, 29 tuổi mới nghe rađiô lần đầu tiên” để so sánh với những tiến bộ xã hội mà thế hệ thanh niên ngày nay đang được hưởng.

Về Cách mạng Việt Nam, Bác nói: “Cách mạng tháng Mười Nga đã soi đường chúng tôi. Chúng tôi đã không sợ thực dân và phong kiến mà hăng hái hoạt động cách mạng và cuối cùng cách mạng đã thắng lợi”.

Về trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với thời đại, Bác nêu rõ: “Một nhiệm vụ quan trọng nữa của thanh niên trí thức là phát triển giáo dục, trước hết là xoá nạn mù chữ…Trong cuộc đấu tranh diệt giặc dốt, quân chủ lực phải là thanh niên trí thức, dựa vào lực lượng to lớn của nhân dân”. Và trong lời kết thúc, Bác nói “đó là tâm sự của một người thanh niên già đã có một ít kinh nghiệm, thật thà bày tỏ với các bạn thanh niên yêu quý của tôi”.

Một việc làm đã thành lệ, ngày 1/9 hàng năm, trước ngày Quốc khánh, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều đến Nghĩa trang Mai Dịch (Hà Nội) đặt vòng hoa tưởng niệm anh hùng liệt sĩ. Ngày 1/9/1968 là lần cuối cùng Bác thực hiện nghi thức này và 1/9/1969…

X&N
bee.net.vn

Về công tác giáo dục và tuyên truyền

Th831

– “Các cháu là mầm non của Tổ quốc, là tương lai của xã hội, các cô phải trông nom dạy dỗ các cháu chu đáo”. Đó là lời Bác căn dặn người lớn khi gặp các cháu bé ở nhà trẻ lần thăm Khu Tập thể của Thành hội Phụ nữ Hà Nội, ngày 31/8/1958.

“Văn hoá giáo dục là một mặt trận quan trọng trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà. Học phải đi đôi với hành, lý luận phải liên hệ với thực tế… Từ trước đến nay, đồng bào ta hết lòng giúp đỡ công việc giáo dục. Tôi mong rằng từ nay về sau, đồng bào sẽ cố gắng giúp được nhiều hơn nữa cho trường học và ai cũng tự mình cố gắng học tập”. Câu này được trích trong lá thư đề ngày 31/8/1960 của Bác Hồ gửi cho cán bộ giáo dục, học sinh, sinh viên các trường bổ túc văn hoá nhân năm học mới.

Bác Hồ chụp với bà con đại biểu đồng bào miền núi về thăm Thủ đô năm 1945.

Ngày 31/8/1963, Bác đến thăm và nói chuyện với Hội nghị Tuyên giáo miền núi. Mở đầu bài phát biểu, Bác phê bình: “Cả hội nghị có hơn 200 đại biểu mà chỉ có 5 phụ nữ, lại không có một phụ nữ dân tộc thiểu số nào. Trong lúc còn công tác bí mật, trước Các mạng tháng Tám, trong kháng chiến, các chị em phụ nữ miền núi rất anh dũng bảo vệ cán bộ, giúp đỡ cách mạng. Hồi đó, báo của Mặt trận Việt Minh, nếu không có phụ nữ thì không ra được đâu… Nhiệt tình cách mạng của chị em phụ nữ các dân tộc thiểu số cao như vậy đấy. Một cuộc họp như thế này, mà quên mất vai trò phụ nữ, thì chắc ở các địa phương, các chú cũng quên mất vai trò phụ nữ?”.

Về công tác tuyên truyền, Bác yêu cầu: “Công tác tuyên truyền phải cụ thể, thiết thực. Tuyên truyền cái gì? Tuyên truyền cho ai? Tuyên truyền để làm gì? Tuyên truyền cách nào?… Tuyên truyền huấn luyện phải xuất phát từ chỗ nào? Xuất phát từ nhiệt tình cách mạng, tình thương yêu chân thành đồng bào các dân tộc, từ tinh thần hết lòng phục vụ đồng bào các dân tộc… Tuyên truyền không cần phải nói tràng giang đại hải mà nói ngắn gọn những vấn đề thiết thực, chắc chắn làm được, để cho mọi người hiểu rõ và quyết tâm làm bằng được… Đồng bào các dân tộc rất thật thà và rất tốt. Nếu nói đúng thì đồng bào nghe, đồng bào làm và làm được”.

Một việc đáng nhớ: Ngày 31/8/1969 chỉ 2 ngày trước khi qua đời, giữa lúc bệnh tình đã trở nên trầm trọng, Bác Hồ vẫn quan tâm theo dõi tình hình chiến sự và gửi lẵng hoa tặng các chiến sĩ tên lửa Sư đoàn 361 khi được nghe báo cáo thành tích vừa bắn rơi vào ngày hôm truớc chiếc máy bay không người lái của Mỹ. Đây cũng là phần thưởng cuối cùng trong đời Bác tặng đồng bào và chiến sĩ .

X&N
bee.net.vn

“Nước có độc lập thì đạo Phật mới dễ dàng mở mang”

Th830

– “Nhân ngày lễ Phật rằm tháng Bảy, tôi kính cẩn cầu nguyện Đức Phật bảo hộ Tổ quốc và đồng bào ta và tôi gửi lời thân ái chào các vị trong Hội Phật tử. Từ ngày nước ta trở nên Dân chủ Cộng hoà, Hiến pháp ta tôn trọng tự do tín ngưỡng, thì Phật giáo cũng phát triển một cách thuận tiện.

“Thế là: Nước có độc lập, thì đạo Phật mới dễ dàng mở mang… Đức Phật là đại từ đại bi, cứu khổ cứu nạn, muốn cứu chúng sinh ra khỏi khổ nạn. Nguời phải hy sinh đấu tranh, diệt lũ ác ma. Nay đồng bào ta đại đoàn kết hy sinh của cải, xương máu, kháng chiến đến cùng, để đánh tan thực dân phản động, để cứu quốc dân ra khỏi khổ nạn, để giữ quyền thống nhất và độc lập của Tổ quốc.

Thế là chúng ta làm theo lòng đại từ đại bi của Đức Phật Thích Ca, kháng chiến để đưa giống nòi ra khỏi cái khổ ải nô lệ. Trong cuộc kháng chiến cứu nước, đồng bào Phật giáo đã làm được nhiều. Tôi cảm ơn đồng bào và mong đồng bào cố gắng thêm, cố gắng mãi, cho đến ngày trường kỳ kháng chiến thắng lợi, thống nhất, độc lập thành công”.

Đó là nội dung bức thư “Gửi Hội Phật tử Việt Nam” của Chủ tịch Việt Nam viết ngày 30/8/1947.

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự buổi tuyên thệ đoàn kết giữa các đảng phái tại chùa Bà Đá

Có một chi tiết đáng nhớ: Ngày 30/8/1969, tình hình sức khoẻ của Chủ tịch Hồ Chí Minh diễn biến rất xấu. Buổi chiều, khi tỉnh lại, Bác hỏi Thủ tướng Phạm Văn Đồng về công việc chuẩn bị lễ kỷ niệm Ngày Quốc Khánh năm 1969 và căn dặn: “Các chú nhớ phải bắn pháo hoa mừng chiến thắng để động viên tinh thần chiến đấu của nhân dân”.

Bác còn hỏi han tình hình nước sông Hồng và nhắc nhở phải chú ý đề phòng lũ lụt. Năm đó mức nước lũ trên sông Hồng ở khu vực Hà Nội lên rất cao. Đã có phương án đưa Bác rời khỏi Hà Nội để tránh nguy hiểm, nhưng khi đưa ra đề nghị này, Bác không tán thành vì cho rằng người lãnh đạo thì phải gương mẫu trụ lại sát cánh với dân quyết tâm chống lụt.

X&N
bee.net.vn

Khởi thảo bản “Tuyên ngôn Độc lập” lịch sử

Th828

– Ngày 28/8/1945, tại ngôi nhà số 48 phố Hàng Ngang, Chủ tịch Hồ Chí Minh bắt đầu giành nhiều thời gian để soạn thảo văn kiện lịch sử “Tuyên ngôn Độc lập”.

Trước đó ngày 25/8, từ ngoại thành Bác cùng Tổng bí thư Trường Chinh về ngôi nhà 35 Hàng Cân (cổng sau 48 Hàng Ngang của gia đình nhà tư sản yêu nước Trịnh Văn Bô) làm nơi trú đầu tiên trong nội thành.

Ngày 26/8, tại đây, bác triệu tập Thường vụ họp nêu vấn đề sớm công bố danh sách chính phủ và phải chuẩn bị một văn kiện “Tuyên ngôn Độc lập”. Cùng ngày đó, Bác tiếp Patti, sĩ quan tình báo Mỹ (OSS).

Ngày tiếp theo (27/8), Bác triệu tập Uỷ ban Giải phóng Dân tộc đề nghị mở rộng hơn nữa chính sách đại đoàn kết. Nhiều thành viên Việt Minh dự kiến trong chính phủ tự nguyện rút lui để đưa thêm nhiều nhân sĩ không đảng phái và có danh vọng tham gia và Bác được bầu làm Chủ tịch Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Bác Hồ trên Lễ đài đọc Tuyên ngôn Độc lập

Sau tất cả những việc chuẩn bị chu đáo nhằm tạo cơ sở pháp lý, Bác chính thức bắt tay vào viết Tuyên ngôn Độc lập. Ngày hôm sau, Bác mời Patti đến và cho người dịch bản thảo đầu tiên của Tuyên ngôn để tham khảo ý kiến. Và đến ngày 30/8 thì văn bản đã hoàn thành, một lần nữa vị Chủ tịch lại đọc để mọi người trong nhà tham góp ý kiến. Viết xong, Bác bày tỏ rằng trong đời mình đã biết nhiều nhưng đến bây giờ mới viết được một bản Tuyên ngôn như vậy.

Hồi ức của Võ Nguyên Giáp viết: “Trong căn nhà nhỏ, thiếu ánh sáng của ngôi nhà sâu thẳm nằm giữa một trong ba mươi sáu phố phường cổ kính của Hà Nội, Bác ngồi làm việc, khi thì viết, khi thì đánh máy.

Những người giúp việc trong gia đình không biết ông cụ có cặp mắt sáng, chiếc áo nâu bạc thường để hở khuy ngực, hay hút thuốc lá, ngồi cặm cụi đó làm gì. Mỗi lần họ tới hỏi cụ có cần gì, cụ quay lại mỉm cười, chuyện trò đôi câu. Lần nào cụ cũng nói không có gì cần phải giúp đỡ. Họ không biết mình đang chứng kiến những giờ phút lịch sử.

Một buổi sáng, Bác và anh Nhân (Trường Chinh) gọi anh em chúng tôi tới. Bản Tuyên ngôn lịch sử đã thảo xong. Bác đang đọc để thông qua tập thể. Như lời Bác nói lại sau này, đó là những giờ phút sảng khoái nhất của Người.

Hai mươi sáu năm trước (1919), Bác tới Hội nghị hoà bình Versaille, nêu lên những yêu cầu cấp thiết về dân sinh, dân chủ cho những người dân thuộc địa. Cả những yêu cầu tối thiểu đó cũng không được bọn đế quốc mảy may chấp nhận.

Người đã thấy rõ một sự thật là không thể trông chờ ở lòng bác ái của các nhà tư bản. Người biết chỉ còn trông cậy vào cuộc đấu tranh, vào lực lượng của bản thân dân tộc mình.

Giờ phút này, Người đã thay mặt cho cả dân tộc, hái quả tám mươi năm đấu tranh. Bữa đó, chúng tôi đã nhìn thấy rõ niềm vui rạng rỡ trên khuôn mặt còn võ vàng của Người…”

Và bản “Tuyên ngôn Độc lập” ấy đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc dõng dạc trên Quảng trường Ba Đình vào chiều ngày 2/9/1945 trước đông đảo đồng bào khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

X&N
bee.net.vn

“Giành chính quyền đã khó, giữ chính quyền còn khó hơn”

Th820

-Ngày 20/8/1945, trước lúc rời Tân Trào về Thủ đô, Bác mời một số nhà lãnh đạo như Phạm Văn Đồng, Hoàng Văn Thái… căn dặn: “Bây giờ có chính quyền, chắc các cô, các chú cũng muốn về Hà Nội. Nhưng chưa được đâu. Lênin đã nói: giành chính quyền đã khó, giữ chính quyền còn khó hơn. Bởi vậy một số các cô, các chú còn ở lại địa phương đây, giúp đỡ đồng bào, tổ chức cuộc sống sao cho tươi đẹp hơn, ấm no, văn minh hơn… Biết đâu, chúng ta còn trở lên đây nhờ cậy đồng bào lần nữa?”.

Thực tiễn lịch sử đã diễn ra đúng như những tiên liệu của người đứng đầu nhà nước cách mạng!

Ngày 20/8/1946, tại Paris, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp nhiều nhà tư bản đáng đầu tư tại Mỏ than Hòn Gai, giám đốc Công ty Điện và Nước Đông Dương. Đồng thời, người đứng đầu nhà nước Việt Nam cũng tiếp tục thuyết phục Bộ trưởng Pháp quốc Hải ngoại Marius Moutet cần phải tiến hành tổ chức trưng cầu dân ý ở Nam Bộ, thành lập cơ quan hỗn hợp Việt-Pháp để tổ chức việc bỏ phiếu, trên nguyên tắc cơ bản là nước Pháp phải công nhận nền độc lập của Việt Nam và Việt Nam bảo đảm những quyền lợi kinh tế và văn hoá của Pháp.

Ngày Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội.

Trong văn bản “ghi nhớ” được soạn thảo ngay trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ: “Vì Việt Nam và Pháp đã từng chịu đựng nhiều đau thương rồi, hai bên cần thiết phải trở lại với công việc. Muốn vậy, hai chính phủ cần phải làm dịu bớt tinh thần dân chúng bằng một hiệp định…Hai dân tộc chúng ta cần hợp tác thân ái với nhau như anh em để bình phục trở lại sau bao nhiêu năm đau khổ…Những lời hứa hẹn chung chung và những bản tuyên bố vô hiệu đều là những lời nói suông và lâu ngày nó sẽ làm nản lòng nhân dân cả hai dân tộc”.

Tháng 8/1962, Bác đến nói chuyện với lớp bồi duỡng cán bộ về công tác Mặt trận và căn dặn: “Chính sách Mặt trận là một chính sách rất quan trọng. Công tác Mặt trận là một công tác rất quan trọng trong toàn bộ công tác cách mạng. Phải đi đường lối quần chúng, không được quan liêu, mệnh lệnh và gò ép nhân dân. Nhiệm vụ của chính quyền dân chủ là phục vụ nhân dân; tổ chức, giáo dục, động viên nhân dân xây dựng cuộc sống mới.

Chúng ta phải thật sự dân chủ với nhân dân và chuyên chính với bọn phản cách mạng, bọn phá hoại lợi ích của nhân dân. Phải thành thực lắng nghe ý kiến của người ngoài Đảng. Cán bộ và đảng viên không đựợc tự cao tự đại, cho mình là tài giỏi hơn mọi người; trái lại, phải học hỏi điều hay điều tốt cuả mọi người. Cuối cùng, Bác thân ái chúc các cô các chú nhiều thắng lợi trong công tác và thực hiện đúng khẩu hiệu: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết/ Thành công, thành công, đại thành công”.

X&N
bee.net.vn

Ngày 19/8

Th819

– Ngày 19/8/1947, Nhân dịp lần đầu tiên kỷ niệm Cách mạng tháng Tám trong khung cảnh kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “Thư gửi đồng bào toàn quốc” và “Thư gửi đồng bào Việt Bắc”.

Với đồng bào cả nước, Bác phân tích ích nghĩa lớn lao của sự kiện: “Cách mạng tháng Tám đã giải phóng đồng bào ta ra khỏi chế độ quân chủ chuyên chế và xiềng xích của thực dân… đã xây dựng cho nhân dân ta cái nền tảng Dân chủ Cộng hoà và thống nhất độc lập. Noi gương Cách mạng 1776 của Mỹ, Cách mạng đấu tranh tự chủ chống ngoại xâm. Cũng như Cách mạng 1789 của Pháp, Cách mạng Tháng Tám thực hành lý tưởng: Tự do-Bình đẳng-Bác ái. Theo gót Cách mạng 1911 của Tàu, cách mạng tháng Tám thực hiện chủ nghĩa: Dân tộc, dân quyền, dân sinh”.

Ngày 19/8/1945 ở Hà Nội.

Lá thư cổ vũ: “Nay cuộc trường kỳ kháng chiến phải tiếp tục cái nhiệm vụ vẻ vang của cách mạng tháng Tám: phải làm cho nền Dân chủ Cộng hoà chắc chắn, phải làm cho quyền thống nhất độc lập vững vàng…Chúng ta có cái chí quật cường không núng của dân tộc, chúng ta có sự đoàn kết của toàn dân. Chúng ta có cái lòng hy sinh cảm tử của chiến sĩ ở tiền tuyến. Chúng ta có cái sức nhẫn nại của đồng bào ở hậu phương. Đó là những vũ khí luôn luôn chiến thắng quân thù, không lực lượng nào chiến thắng được những vũ khí đó. Chúng ta dám trả cái giá cho thắng lợi, thì chúng ta nhất định thắng lợi”.

Còn trong thư gửi đồng bào của căn cứ địa cách mạng được phân định hành chính là Khu I (Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên và Phúc Yên), Bác biểu dương: “Đồng bào Việt Bắc đã có một lịch sử cách mạng rất vẻ vang. Xưa kia cụ Hoàng Hoa Thám và những vị anh hùng khác đã dựng cờ khởi nghĩa chống Pháp suốt mấy mươi năm. Gần đây Việt bắc là căn cứ địa oai hùng của Quân giải phóng để chống Nhật, kháng Pháp. Tên Việt Bắc đã lừng lẫy khắp cả nước, khắp thế giới. Có sự vẻ vang đó là vì toàn thể đồng bào Việt Bắc: Kinh, Thổ, Mán, Nùng, Mèo, v.v…ai cũng yêu nước, ai cũng không chịu làm nô lệ, ai cũng đoàn kết, ai cũng hăng hái ủng hộ cách mạng”.

Cũng trong thời gian này, Bác Hồ còn viết “Thư gửi Nhi đồng toàn quốc” căn dặn: “Việc gì có ích cho kháng chiến, cho Tổ quốc thì các cháu nên gắng sức làm. Làm được bao nhiêu tốt bấy nhiêu. Tuổi các cháu còn nhỏ, thì các cháu làm những công việc nhỏ. Nhiều công việc nhỏ cộng lại thành công việc to. Bác mong các cháu làm việc, học hành, cho xứng đáng là nhi đồng của nước Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa, thống nhất và độc lập”.

Ngày 19/8/1948, trong lời kêu gọi nhân ngày kỷ niệm Cách mạng tháng Tám, Bác nhắc lại tinh thần:“Noi gương Cách mạng 1776 của Mỹ cũng như Cách mạng 1789 của Pháp, theo gót Cách mạng 1911 của Tàu, nay cuộc trường kỳ kháng chiến phải tiếp tục cái nhiệm vụ vẻ vang của Cách mạng tháng Tám”.

Ngày 19/8/1949, trong “Lời kêu gọi nhân dịp kỷ niệm cách mạng tháng Tám và Ngày Độc lập 2/9”, Bác viết: “Nước ta vừa độc lập được 5 năm, đã 5 năm nhân dân ta kháng chiến. Chúng ta quyết hy sinh cực khổ để cho nước nhà độc lập, thống nhất và con cháu ta được hưởng tự do, hạnh phúc muôn nghìn đời về sau”.

Còn trong “Thư gửi các cháu nhi đồng”, bác Hồ nêu rõ: “Ngày nay, người lớn kháng chiến để tranh độc lập thì mai sau các cháu phải giữ vững nền độc lập của ta. Vì vậy, các cháu phải cố gắng thi đua học tập và làm việc hơn nữa”.

Cùng ngày, trong bài báo “Thất bại và Thành công”, dưới bút danh “Lê Nhân”, Bác khẳng định cái nguyên lý: “Cán bộ được dân tin, dân phục, dân yêu, thì việc gì cũng thành công”..

X&N
bee.net.vn

Thư kêu gọi Tổng khởi nghĩa

Th818

– Ngày 18/8/1945, trước tình thế cách mạng đã cấp bách Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “Thư kêu gọi Tổng khởi nghĩa” nhắc lại “Bốn năm trước đây (1941), tôi có thư kêu gọi đồng bào ta đoàn kết. Vì có đoàn kết mới có lực lượng, có lực lượng mới giành được Độc lập, Tự do…Vừa đây, Việt Minh lại triệu tập Việt Nam Quốc dân đại biểu Đại hội bầu ra Uỷ ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam để lãnh đạo toàn quốc nhân dân kiên quyết đấu tranh cho nước được độc lập… Uỷ ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam cũng như Chính phủ Lâm thời của ta lúc này.

Hãy đoàn kết chúng quanh nó, làm cho chính sách và mệnh lệnh của nó được thi hành khắp nước. Như vậy thì Tổ quốc ta nhất định mau được độc lập, dân tộc ta nhất định mau được tự do. Hỡi đồng bào yêu quý! Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta. Nhiều dân tộc bị áp bức trên thế giới đang ganh nhau tiến bước giành quyền độc lập. Chúng ta không thể chậm trễ. Tiến lên! Tiến lên! Dưới lá cờ Việt Minh, đồng bào hãy dũng cảm tiến lên!”

Không khí Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội hưởng ứng lời kêu gọi của Bác.

Cùng ngày 18/8/1945 thông qua cơ quan tình báo Chiến lược của Mỹ OSS, Chủ tịch Uỷ ban Giải phóng Dân tộc Hồ Chí Minh gửi thông điệp đến Chính phủ Pháp với đề nghị 5 điểm nhằm xác lập quan hệ Việt Pháp sau khi Nhật đầu hàng Đồng Minh: “1. Chính phủ Pháp công nhận Chính phủ Việt Minh; 2.Việt Minh công nhận quyền của Pháp trong vòng từ 5 đến 10 năm, sau đó Chính phủ Pháp trao trả độc lập cho Việt Nam; 3. Trong 10-19 năm sau đó, Việt Nam hưởng quyền tự trị đối nội; 4. Chính phủ Pháp hưởng quyền ưu đãi trong kỹ nghệ và thương mại ở Việt Nam; 5. Người Pháp có thể làm cố vấn về ngoại giao”.

Cũng với phương thức này Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thông điệp cho các nước Đông Minh.

Cũng vào thời điểm này, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư cho Charles Fenn, sĩ quan OSS ở Côn Minh (Trung Quốc) người đã chắp nối quan hệ với người đứng đầu quân Đồng Minh ở vùng Hoa Nam, trong thư viết: “Chiến tranh đã kết thúc. Đây là điều tốt cho mọi người…Chiến tranh đã kết thúc thắng lợi. Nhưng chúng tôi, những nước nhỏ và phụ thuộc, không có phần đóng góp hoặc đóng góp rất ít vào thắng lợi của tự do, của dân chủ. Nếu muốn đóng góp một phần xứng đáng, chúng tôi phải tiếp tục chiến đấu. Tôi tin rằng Ông và nhân dân Mỹ vĩ đại sẽ luôn ủng hộ chúng tôi. Tôi cũng tin rằng sớm hay muộn chúng tôi cũng sẽ đạt được mục đích của mình. Mục đích đó là chính nghĩa. Và đất nước chúng tôi sẽ độc lập. Tôi trông chờ ngày hạnh phúc sẽ được gặp ông và những người bạn Mỹ của chúng ta ở Đông Dương hay trên đất Mỹ”.

Trong thư gửi cho người báo vụ viên OSS Frank Tan với nội dung tương tự, Hồ Chí Minh còn viết: “Ngày mai tươi sáng chúng ta sẽ gặp nhau, chúng ta trông chờ ngày đó”.

X&N
bee.net.vn

Việt Nam chiến đấu theo những lý tưởng dân chủ

Th818

Không khí Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội hưởng ứng lời kêu gọi của Bác.

Cũng với phương thức này Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thông điệp cho các nước Đông Minh.

X&N
bee.net.vn

Bác với một số danh nhân

Th815

– Ngày 15/8/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới Thủ tướng J.Nerhu: “Nhân ngày tuyên bố Độc lập của Ấn độ, một ngày long trọng không riêng gì cho quý quốc, mà cho cả đại gia đình Á châu chúng ta, thay mặt dân tộc Việt Nam và riêng tôi nữa, trân trọng yêu cầu Ngài nhận và chuyển cho đại dân tộc Ấn Độ lời chúc tụng nhiệt liệt và lời chào mừng thân ái của chúng tôi. Tin tưởng vào mối cảm tình và tình đoàn kết giữa các dân tộc Ấn Độ và Á châu, dân tộc Việt Nam cương quyết tranh đấu cho được thống nhất và độc lập”.

Cách đó 1 năm, tháng 8/1946, Bác đã gửi điện mừng tới ông J.Nerhu nhân sự kiện Ấn Độ giành được độc lập. Bác quen biết thân sinh của vị Thủ tướng Ấn Độ từ năm 1927 khi dự cuộc Đại hội chống chiến tranh ở Brussels (thủ đô Bỉ). Mối quan hệ đó được duy trì cho đến năm 1954, Thủ tướng Ấn Độ J. Nerhy là vị nguyên thủ quốc gia đầu tiên đến Hà Nội và tiếp đó là chuyến đi thăm của Bác sang Ấn Độ.

Bác và Thủ tướng Nerhu trên đường phố Delhi năm 1958

Ngày 15/8/1958, được tin nhà bác học Pháp Joliot Curie từ trần, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện tới Viện Hàn lâm Pháp và gia đình chia buồn.

Điện viết: “Giáo sư đã hiến tất cả cuộc đời quang vinh cua mình cho khoa học, cho sự nghiệp hoà bình và cho hạnh phúc nhân loại. Giáo sư mất đi là tổn thất lớn không những cho nhân dân Pháp mà còn cho cả nhân dân toàn thế giới”.

Vợ chồng Joliot và Marie Curie đều nhận Giải Nobel, cũng là những người nhiệt tâm ủng hộ nền độc lập Việt Nam và từng gặp Bác trong thời gian có mặt tại Paris 1946. Trước đó, tháng 3/1956, khi nghe tin bà Irène Curie từ trần, một nữ bác học đã đoạt giải Nobel, Bác đã gửi điện chia buồn với Giáo sư Joliot Curie.

Tháng 8/1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh thư “Gửi hoạ sĩ Picasso” nhân kỷ niệm ngày sinh lần thứ 80 của danh hoạ Pháp gốc Tây Ban Nha. Lá thư viết: “Đồng chí Picasso thuộc vào những con người luôn luôn trẻ, bởi vì những người ấy sôi nổi trong tâm hồn một tình yêu say mê đối với cái Thiện, cái Mỹ, với Hoà bình và Nhân loại.

Tình yêu ấy đã dẫn dắt Picasso đến với chủ nghĩa cộng sản và vì thế hoạ sĩ mãi mãi giữ được mùa Xuân. Con chim Bồ câu Hoà bình do Picasso vẽ, rất quen thuộc đối với nhân dân Việt Nam và nhân dân khắp trên thế giới, đã biểu hiện một cách rực rỡ lòng tin mãnh liệt của nhà nghệ sĩ lớn ấy vào sự vươn tới hoà bình không gì có thể ngăn cản nổi của nhân dân các dân tộc”.

Năm 1946 khi sang thăm nước Pháp, Bác đã thăm Picasso và được hoạ sĩ vẽ tặng một bức chân dung.

X&N
bee.net.vn

Thời điểm bế tắc của cuộc đàm phán Fontainebleau

Th812

– Ngày 12/8/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp và nói chuyện với Đoàn đại biểu Việt Nam đang dự Hội nghị Fontainebleau và bà con Việt kiều vào thời điểm cuộc đàm phán bế tắc và ở Việt Nam quân Pháp đẩy mạnh khiêu khích.

Bình luận về cuộc đụng độ giữa lực lượng vũ trang Việt-Pháp tại Bắc Ninh và cuộc oanh tạc bằng không quân của Pháp, khi trả lời tờ “Le Combat” (Chiến đấu), người đứng đầu nhà nước Việt Nam nói: “… Ý kiến của tôi là mặc dầu trách nhiệm về bên nào, vụ xung đột ấy cũng rất đáng tiếc”; còn về Hội nghị Fontainebleau, Bác cho rằng: “Hội nghị chỉ có thể gián đoạn chứ không thể tan vỡ được. Tôi sẽ không khởi hành trước khi chúng ta có thể đi tới một sự thoả thuận”. Còn với tờ “Libération”(Giải phóng), Bác nói rõ “Tôi không đặt điều kiện cho việc nối lại cuộc Hội nghị Fontainebleau”.

Ngày 12/8/1954, Bác cùng Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng tiếp các vị trong Uỷ ban Quốc tế giám sát và kiểm soát việc thi hành hiệp định Genève về Việt Nam.

Nhằm cứu vãn tình hình, trong ngày 12/8/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi Bộ trưởng Pháp quốc hải ngoại Marius Moutet bày tỏ quan điểm: “Điều trước tiên là chúng ta cần làm dịu đầu óc những người Pháp và những người Việt Nam… Cần làm cho cả hai bên đều hiểu những cái mà họ có thể giành được. Những vấn đề mà người Pháp cũng như người Việt Nam tha thiết nhất, đó là vấn đề độc lập dân tộc và vấn đề Nam Bộ…”. Sau khi cho biết sẽ gửi văn bản chính thức và tiếp tục thảo luận riêng, bức thư tỏ ý “Tôi chắc chắn rằng, với thiện ý chung và sự tin cậy lẫn nhau, chúng ta sẽ nhanh chóng đi đến một thoả thuận có lợi cho cả 2 dân tộc chúng ta”.

Cũng với mối quan tâm này, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn gửi thư cho Tổng bí thư đảng Cộng sản Pháp Maurice Thorez yêu cầu các Bộ trưởng cộng sản Pháp trong cuộc họp Hội đồng Chính phủ Pháp khi thoả thuận về vấn đề Việt Nam hãy ủng hộ quan điểm của Việt Nam và xác định “Số phận Việt Nam tuỳ thuộc nhiều vào cuộc thảo luận đó”.

Trả lời tờ “Franc-Tireur”, một lần nữa Chủ tịch Hồ Chí Minh khẩn thiết khẳng định: “Tôi không muốn trở về Hà Nội tay không. Tôi muốn khi trở về nước sẽ đem về cho nhân dân Việt nam những kết quả cụ thể với sự cộng tác chắc chắn mà chúng tôi mong đợi ở nước Pháp. Nước Việt Nam không chịu trách nhiệm về các cuộc xung đột đã xẩy ra. Cần phải tạo nên bầu không khí thuận lợi cần thiết cho cuộc cộng tác Việt-Pháp. Muốn thế, cần làm yên lòng người Việt cũng như người Pháp. Về phần chúng tôi, chúng tôi quyết định bảo đảm cho nước Pháp những quyền lợi tinh thần, văn hoá và vật chất, nhưng trái lại nước Pháp phải bảo đảm nền độc lập của chúng tôi”.

Đó là bằng chứng những nỗ lực của Việt Nam cho hoà bình và thân thiện, đồng thời cũng thể hiện nguyênlý ngoại giao mà Bác Hồ đã căn dặn cụ Huỳnh Thúc Kháng trước khi lên đường sang Pháp “Dĩ bất biến ứng vạn biến”.

X&N
bee.net.vn