Cuộc vận động thành lập Đảng Cộng sản ở Việt Nam được bắt đầu từ những năm sau chiến tranh thế giới thứ nhất, khi chủ nghĩa Mác – Lênin được truyền bá vào nước ta bằng các trước tác của C.Mác, Ph.Ăng-ghen, V.I.Lênin và Nguyễn Ái Quốc. Các lớp huấn luyện chủ nghĩa Mác – Lênin cho cán bộ Việt Nam, do Nguyễn Ái Quốc tổ chức và trực tiếp giảng dạy ở Quảng Châu (Trung Quốc), vào những năm giữa thập niên 20 thế kỷ trước, có tác dụng to lớn cho sự ra đời của Đảng.

Khi mới tới Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc gặp những người trong tổ chức Tâm Tâm xã gồm 7 thanh niên yêu nước Việt Nam, lập ra từ năm 1923. Đến năm 1925, trên cơ sở của Tâm Tâm xã, Nguyễn Ái Quốc tổ chức lại thành Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội với mục đích là làm cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, sau đó, thực hiện chủ nghĩa cộng sản ở Việt Nam. Từ khi ra đời cho đến khi kết thúc, “Thanh niên” đã làm được 3 việc quan trọng: tổ chức phong trào cách mạng ở trong nước, đào tạo cán bộ và xuất bản báo Thanh niên, trong đó việc đào tạo cán bộ chiếm vị trí hàng đầu. Số lượng cán bộ được Nguyễn Ái Quốc huấn luyện tại Quảng Châu, theo mật thám Pháp phỏng đoán khoảng 250 người, sách báo của ta ước tính khoảng từ 200 – 300 người.

Khi đã có một đội ngũ cán bộ được huấn luyện về chủ nghĩa cộng sản, Nguyễn Ái Quốc đưa họ trở về nước hoạt động. Người còn đưa khá nhiều tài liệu, sách báo cách mạng vào Việt Nam theo nhiều đường khác nhau.

Trong lúc công việc của Nguyễn Ái Quốc đang được tiến hành thuận lợi thì ở Trung Quốc xảy ra sự biến: Cánh hữu của Quốc dân Đảng mở cuộc tiến công vào những người cộng sản. Nhiều người Việt Nam đang hoạt động tại Trung Quốc bị bắt. Nguyễn Ái Quốc đành phải rời Quảng Châu để đi Liên Xô. Từ Liên Xô, Người đã có những chỉ thị quan trọng nhằm thúc đẩy việc thành lập Đảng. Và Nguyễn Ái Quốc còn đặc biệt chăm lo giáo dục cán bộ Việt Nam học tại trường Đại học Phương Đông, để sau khi học xong, trở về Tổ quốc, sẽ trở thành những cán bộ nòng cốt của Đảng trong tương lai. Trong số đó, Nguyễn Ái Quốc có chủ trương đào tạo Trần Phú từ lâu.

Trang giai đoạn Đảng chuẩn bị ra đời, mặc dù Nguyễn Ái Quốc không có ở trong nước, nhưng những học trò của Người vẫn tiếp tục xúc tiến công việc mà người thầy đã vạch ra.

Sự ra đời của Chi bộ cộng sản đầu tiên ở trong nước, Chi bộ 5Đ Hàm Long, vào hạ tuần tháng 3-1929, là dấu hiệu về mặt tổ chức cho thấy một đảng cộng sản sắp ra đời. 3 tháng sau đó, Đông Dương Cộng sản Đảng thành lập ngày 17-6-1929, tại nhà số 312, phố Khâm Thiên, Hà Nội. Di sản quan trọng về mặt lý luận mà Đông Dương Cộng sản Đảng để lại là bản Tuyên ngôn. Tuyên ngôn phân tích sâu sắc chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa cộng sản, đồng thời vạch ra những bước đi của cách mạng Việt Nam, được Quốc tế Cộng sản biết đến và đánh giá cao.

Sau khi Đông Dương Cộng sản Đảng ra đời, tại Việt Nam còn xuất hiện 2 tổ chức cộng sản nữa: An Nam Cộng sản Đảng (7-1929) và Đông Dương Cộng sản Liên đoàn (9-1929). Mục đích hướng tới của 3 tổ chức cộng sản này là giống nhau, nhưng lại khác nhau về phương pháp, cho nên đã dẫn đến chỗ mâu thuẫn và bài xích nhau.

Thời gian này, Nguyễn Ái Quốc đang ở Thái Lan. Từ Thái Lan, Người đến Hương Cảng (Trung Quốc) vào ngày 23-12-1929. Người triệu tập đại biểu của Đông Dương Cộng sản Đảng và An Nam Cộng sản Đảng để bàn việc thống nhất Đảng. Lúc bấy giờ, Nguyễn Ái Quốc chưa nhận được nghị quyết của Quốc tế Cộng sản về việc thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương đã được soạn thảo từ tháng 10-1929 và đến tháng 11-1929 mới được thông qua. Vì thế, văn bản nghị quyết ấy không thể chuyển kịp tới Nguyễn Ái Quốc trong thời gian Hội nghị thành lập Đảng diễn ra trong căn phòng nhỏ hẹp của xóm thợ thuyền tại Cửu Long (Hương Cảng, Trung Quốc) từ ngày 3-2-1930, do Nguyễn Ái Quốc, bí danh Vương, đại diện Quốc tế Cộng sản, chủ trì. Hội nghị tán thành ý kiến chỉ đạo của Nguyễn Ái Quốc, thông qua kế hoạch thành lập một đảng lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam và các văn kiện: Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt, Điều lệ vắn tắt do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo.

Nhân Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Nguyễn Ái Quốc ra Lời kêu gọi nhân dân Việt Nam tham gia cách mạng.

Những văn kiện này là kết quả của sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, các nghị quyết của Quốc tế Cộng sản về phong trào giải phóng dân tộc, đề ra đường lối đúng đắn cho cách mạng Việt Nam phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của đất nước.

Đánh giá ý nghĩa của sự kiện thành lập Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Chủ nghĩa Mác – Lênin kết hợp với phong trào công nhân và phong trào yêu nước đã dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào mùa xuân năm 1930. Việc thành lập Đảng là một bước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam ta. Nó chứng tỏ rằng giai cấp vô sản ta đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng”.

Ngày 24-2-1930, theo yêu cầu của Đông Dương Cộng sản Liên đoàn, Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng ra quyết định chấp nhận Đông Dương Cộng sản Liên đoàn gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam…

Thành công của Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đã làm sáng tỏ thêm tầm cao tư tưởng và phương pháp lãnh đạo của Nguyễn Ái Quốc. Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam gắn liền với tên tuổi của Nguyễn Ái Quốc, Người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng ta.

Nguồn: baobinhduong.org.vn

tuoitrebinhduong.vn

Bác Hồ chăm sóc cây vú sữa. Ảnh tư liệu

Trong cuộc sống hoạt động cách mạng, Bác Hồ luôn dành những tình cảm tốt đẹp cũng như thời gian, công sức, trí tuệ của mình để giáo dục, bồi dưỡng các thế hệ thanh niên Việt Nam. Qua từng thời kỳ cách mạng khác nhau, Bác luôn đề ra phương hướng, nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng và phát huy sức mạnh của tuổi trẻ cũng như củng cố xây dựng các tổ chức Đoàn, Hội.

Ngay sau khi đất nước độc lập, trong thư gửi học sinh cả nước ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Bác Hồ đã khẳng định: “… Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có sánh vai với cường quốc năm châu hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu…” và trong cái Tết độc lập đầu tiên, trong thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc, Bác viết: “Một năm mới khởi đầu từ mùa xuân, một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội…”, ngày 17 tháng 8 năm 1947 trong thư gửi thanh niên, một lần nữa Bác Hồ lại khẳng định: “… Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do các thanh niên. Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc chuẩn bị cái tương lai đó…”

Là người sáng lập, theo dõi, tổ chức và rèn luyện thanh niên ngay từ những ngày đầu thành lập, cho đến khi tổ chức Đoàn TNCS trở thành đội hậu bị và cánh tay đắc lực của Đảng, là lực lượng nòng cốt trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giành lại hòa bình độc lập cho Tổ quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội, Bác Hồ vô cùng xúc động nói trong lễ kỷ niệm lần thứ 35 ngày thành lập Đoàn thanh niên lao động Việt Nam năm 1960: “Với một thế hệ thanh niên hăng hái và kiên cường chúng ta nhất định thành công trong sự nghiệp bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Vì vậy, Bác rất tự hào, sung sướng và thấy như mình trẻ lại, thấy tương lai của dân tộc ta vô cùng vững chắc và vẻ vang”. Ngày 18-1-1963 trong bài nói chuyện với cán bộ nhân dân Kiến An – Hải Phòng, Bác nhấn mạnh: “Đảng cần phải giúp đỡ Đoàn thanh niên phát triển tốt, đồng thời phải chọn những đồng chí Đoàn viên kinh qua thử thách va đã đủ điều kiện đưa họ vào Đảng”.

Rõ ràng, trong tư tưởng của Bác Hồ, tư tưởng vận động thanh niên là một kho tàng về tư duy chính trị, mà quan điểm lý luận luôn được phát triển phù hợp với thực tế khách quan mà cho đến ngày nay vẫn còn nguyên giá trị, có tác dụng định hướng cho thế hệ trẻ.

Trước khi đi vào cõi vĩnh hằng, Bác đã để lại lời căn dặn trong bản di chúc: “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ, Đảng phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng Chủ nghĩa xã hội vừa “Hồng” vừa “Chuyên”. Bồi dưỡng cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết…”.

Đảng và Bác Hồ kính yêu đã đặt trọn niềm tin vào thế hệ trẻ. Những đóng góp của thanh niên vào thành quả của những năm đổi mới đã khẳng định quyết tâm của thế hệ trẻ Việt Nam là ra sức lao động, học tập, rèn luyện và tuyệt đối trung thành với sự nghiệp đổi mới của Đảng, quyết tâm đưa nước ta trở thành nước giàu mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh như mong muốn của Bác lúc sinh thời.

Bùi Huy – Theo website Tuổi trẻ Đà Nẵng
tinhdoanbg (Theo: tieuhocdanghai.com)

tinhdoanbg.gov.vn

Bác Hồ tham gia tết trồng cây năm 1961

Là phong trào rộng rãi trong nhân dân cả nước, được Hồ Chí Minh phát động dịp Tết năm 1960 nhân kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Đảng. Để chuẩn bị phát động phong trào, ngày 28/11/1959, với bút danh Trần Lực, Hồ Chí Minh viết bài “Tết trồng cây” để phân tích ý nghĩa và lợi ích thiết thực của phong trào này và “đề nghị tổ chức một ngày “Tết trồng cây”, việc này tốn kém ít mà lợi ích rất nhiều”. Nếu tất cả nhân dân miền Bắc, từ các cụ phụ lão đến các em nhi đồng, mỗi người trồng một hoặc vài ba cây vào dịp Tết hằng năm và chăm sóc cho tốt, làm được như thế thì trong năm (từ 1960 – 1965) của kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, cả miền Bắc sẽ có được 90 triệu cây. Điều đó sẽ góp phần quan trọng vào việc cải thiện đời sống của nhân dân. Hồ Chí Minh kêu gọi Bộ Nông Lâm và các địa phương chuẩn bị tốt cho ngày “Tết trồng cây”.

Cuối năm 1959, Hồ Chí Minh kêu gọi toàn dân hưởng ứng một tháng “Tết trồng cây” từ ngày 6/1 – ngày 6/2/1960 và khuyên nhân dân cần duy trì phong trào trong những năm sau. Ngày 11/1/1961, Hồ Chí Minh trồng cây đa ở công viên Bảy Mẫu (nay là công viên Lênin) mở đầu phong trào “Tết trồng cây”. Nói chuyện với một số cán bộ và nhân viên tham gia buổi trồng cây này, Hồ Chí Minh cho rằng: chúng ta làm đây là làm cho bản thân, cho con cháu mình. Hồ Chí Minh theo dõi chặt chẽ việc thực hiện “Tết trồng cây”. Trong bài “Thêm vài ý kiến về “Tết trồng cây” (Báo Nhân dân ngày 25/3/1960), Hồ Chí Minh khen ngợi một số địa phương, đơn vị và cá nhân làm tốt và phê bình một số nơi thiếu chăm sóc cây con, không kiên trì tiếp tục từ phong trào. Hồ Chí Minh kêu gọi mọi người làm đúng khẩu hiệu: “Trồng cây nào, tốt cây ấy”. Đầu năm 1961, Hồ Chí Minh đến thăm nhiều địa phương có phong trào trồng cây tốt như thôn Lạc Trung (Vĩnh Phúc) nay là Vĩnh Phúc (ngày 25/1/1961), Hồ Chí Minh cùng thanh niên Hà Nội tham gia trồng cây ở vườn cây Thanh Niên (5/2/1961). Người viết bài “Tết trồng cây” (đăng trên báo Nhân dân ngày 5/2/1969) để góp phần thúc đẩy toàn dân tham gia thực hiện tốt phong trào Hồ Chí Minh dặn “năm nay, chúng ta thi đua trồng cây cho thật tốt, phải đảm bảo trồng cây nào tốt cây ấy, tổ chức “một Tết trồng cây quyết thắng giặc Mỹ xâm lược”. Hưởng ứng lời kêu gọi của Hồ Chí Minh, từ đó đến nay, mỗi khi xuân đến, nhân dân Việt Nam lại tổ chức “Tết trồng cây”, “Tết trồng cây” đã trở thành một tập quán tốt đẹp của nhân dân Việt Nam, mang lại nhiều lợi ích thiết thực về kinh tế và quốc phòng, góp phần làm giàu đẹp cho Tổ quốc.

quangbinh.gov.vn

“Dân ta phải biết sử ta Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”

Đó là yêu cầu trên hết mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định ngay từ dòng đầu tiên của cuốn Lịch sử nước ta. Tư tưởng cách mạng của Hồ Chí Minh đã đặt nền móng cho nền khoa học xã hội và nhân văn nước nhà, đặc biệt là nền sử học và địa lý Việt Nam ngay cả khi đất nước còn chìm trong đêm đen nô lệ.

Năm 1941, sau 30 năm bôn ba khắp năm châu, bốn biển tìm đường cứu nước, Bác trở về Tổ quốc để trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam. Sống và làm việc tại hang Pắc Bó (Cao Bằng), công việc đầu tiên Người bắt tay thực hiện là dịch từ tiếng Nga sang tiếng Việt cuốn Lịch sử Đảng Cộng sản Bôn-sê-vích (Nga), viết Địa dư nước ta – cuốn địa lý Việt Nam đầu tiên bằng thơ lục bát, khẳng định cương vực lãnh thổ đất nước. Sao cho “Dân ta phải biết nước ta, một là yêu nước, hai là trí tri” (trí tri nghĩa là hiểu biết). Sau Địa dư nước ta, Bác Hồ viết tiếp cuốn Lịch sử nước ta. Đó là tập diễn ca lịch sử gồm 208 câu lục bát, phần kết có 30 mốc lịch sử quan trọng, trong đó Người tiên đoán “năm 1945, nước nhà độc lập”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Lịch sử nước ta, trước hết, nhằm làm tài liệu học tập cho cán bộ trong các lớp huấn luyện ở chiến khu và được phổ biến rộng rãi trong nhân dân, để giáo dục, động viên mọi người phát huy truyền thống vẻ vang của dân tộc, góp phần chuẩn bị cho cuộc Cách mạng Tháng Tám vĩ đại năm 1945. Cuốn Lịch sử nước ta được Bộ Tuyên truyền của Việt Minh xuất bản tháng 2-1942.

Với thực trạng Việt Nam lúc đó có trên 90 phần trăm dân số mù chữ, Hồ Chí Minh đã sáng suốt chọn thơ ca làm phương tiện thể hiện và chuyển tải những kiến thức lịch sử cơ bản cho người dân. Bởi Người hiểu sâu sắc rằng, thơ ca rất gần gũi, quen thuộc với người dân nước Việt, nhờ đặc tính có vần, có điệu nên dễ thuộc, dễ nhớ, dễ đi sâu vào lòng người.

Từ năm 1942 đến năm 1969, sau Lịch sử nước ta, hằng năm vào dịp đầu Xuân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đều viết tiếp Lịch sử nước ta dưới dạng độc đáo là thư và thơ chúc tết, Người đã để lại cho kho tàng lịch sử và văn học Việt Nam một gia tài quý báu gồm hai mươi sáu bài thơ và năm mươi tám bức thư, điện chúc Tết, ba tập diễn ca lịch sử và địa lý.

Viết lịch sử đất nước, dân tộc bằng thơ và thư chúc Tết, Chủ tịch Hồ Chí Minh ý thức rằng từ thuở xa xưa, chúc Tết là một trong muôn vàn nét đẹp truyền thống trong ứng xử của người dân Việt Nam.

Hằng năm vào những ngày đầu Xuân, dù giàu, nghèo, sang, hèn, nhà nhà, người người đều chúc nhau với những lời tốt đẹp nhất để vượt qua mọi khốn khó, trở ngại trên đường đời và mơ ước về một cuộc sống thanh bình, ấm no, hạnh phúc. Đó cũng là dịp để mỗi thành viên trong gia đình nhớ tới những người thân đi xa và tưởng niệm ông bà, tổ tiên cùng những người thân yêu đã khuất.

Hơn ai hết, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất trân trọng, nâng niu, gìn giữ và ra sức phát huy những nét đẹp trong truyền thống văn hóa đó của dân tộc.

Thư và thơ chúc Xuân là hai thể loại được

Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng để viết sử, do ưu thế về khả năng chuyển tải tư tưởng, tình cảm một cách ngắn gọn, sinh động và súc tích, trở thành cuốn Biên niên lịch sử đất nước sống động, vô giá.

Tư tưởng chung nhất trong thư và thơ chúc Tết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trên hết là lời chúc tốt lành, vừa là lời kêu gọi hết thảy cán bộ, chiến sĩ, đồng bào hăng hái thi đua hoàn thành nhiệm vụ cách mạng của từng năm, từng thời kỳ để cùng nhau mau chóng đưa nước nhà đến độc lập, thống nhất, xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh và hạnh phúc.

Khởi đầu từ tập diễn ca Địa dư nước ta, viết năm 1941 ở Pác Bó, đến Xuân Nhâm Ngọ (năm 1942), giữa núi rừng Việt Bắc ngút ngàn, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài thơ Mừng Xuân, chúc đồng bào đoàn kết, nước nhà mau được độc lập. Đó không chỉ là khát vọng của cả dân tộc, mà Người đã chủ động dự báo lịch sử, đón đầu thời cơ một cách tài tình:

“Chúc đồng bào ta đoàn kết mau,
Chúc Việt Minh ta càng tấn tới,
Chúc toàn quốc ta trong năm nay,
Cờ đỏ sao vàng bay phấp phới!”

Bài “Chào Xuân” năm Giáp Thân (năm 1944) đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một bức thư chúc Tết, trở thành câu đối sắc sảo, dự báo chiến thắng của phe Đồng minh trước trục phát-xít:

“Rót cốc rượu Xuân, mừng cách mạng.
Viết bài chào Tết, chúc thành công!”

Xuân Bính Tuất (năm 1946) – Tết Độc lập cũng là Tết Kháng chiến đầu tiên sau gần một thế kỷ bị thực dân Pháp đô hộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ và toàn thể đồng bào chúc Tết các chiến sĩ Quyết tử yêu quý ngoài mặt trận, trên chiến lũy Sài Gòn, Hà Nội, với lời ước hẹn sắt son:

“Bao giờ kháng chiến thành công,
Chúng ta cùng uống một chung rượu đào.
Tết này ta tạm xa nhau,
Chắc rằng ta sẽ Tết sau sum vầy”;

Với đồng bào cả nước, Người chúc mừng và khẳng định:

“Trong năm Bính Tuất mới,
Muôn việc đều tiến tới.
Kiến quốc mau thành công!
Kháng chiến mau thắng lợi
Việt Nam độc lập muôn năm!”

Với Nam Bộ trên tuyến đầu chống Pháp xâm lược, món quà Xuân mà Người thay mặt Chính phủ trao tặng là danh hiệu vẻ vang “Thành đồng Tổ quốc”.

Xuân Đinh Hợi (năm 1947), lời chúc Xuân của Người mang âm hưởng của khẩu hiệu hành động:

“Trường kỳ kháng chiến nhất định
thắng lợi!
Thống nhất độc lập, nhất định
thành công!”

Trong những bài thơ chúc Tết của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ năm 1948 đến năm 1954, Người luôn khẳng định lòng tin son sắt vào thắng lợi cuối cùng, đồng thời động viên hết thảy đồng bào, chiến sĩ cả nước hăng hái thi đua cứu quốc, đưa kháng chiến đến thắng lợi. Những vần thơ chúc Xuân ngắn gọn của Người diệu kỳ thay đã trở thành phương thức, những khẩu hiệu nổi tiếng, đi vào lịch sử kháng chiến, gây xúc động và cuốn hút lòng người như vần thơ chúc Xuân Kỷ Sửu (năm 1949):

“Người người thi đua,
Ngành ngành thi đua,
Ta nhất định thắng!
Địch nhất định thua!”

Trong những mùa Xuân: Canh Dần (năm 1950), Tân Mão (năm 1951), Nhâm Thìn (năm 1952), bên cạnh những bài thơ mừng Xuân mới, Bác Hồ còn viết thư chúc Tết nhằm động viên được cao nhất sức người, sức của cho tiền tuyến, đặc biệt ở những thời điểm bước ngoặt của cuộc kháng chiến như mùa Xuân năm 1951:

“Xuân này kháng chiến đã năm Xuân.
Nhiều Xuân thắng lợi càng gần thành công.
Toàn dân hăng hái một lòng.
Thi đua chuẩn bị tổng phản công kịp thời”.

Suốt mười năm cả nước thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: Bảo vệ miền Bắc xây dựng xã hội chủ nghĩa, ủng hộ đồng bào miền Nam đấu tranh cho thống nhất nước nhà, những bài thơ Xuân và thơ chúc Tết của Chủ tịch Hồ Chí Minh đều hướng vào mục tiêu động viên hết thảy đồng bào, chiến sĩ cả nước thi đua xây dựng cuộc sống xã hội chủ nghĩa, ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân miền Nam và sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Trong thư chúc mừng năm mới Bính Thân (năm 1956), thêm một lần Bác khẳng định:

“Miền Bắc thi đua xây dựng,
Miền Nam giữ vững thành đồng
Quyết chí bền gan phấn đấu
Hòa bình, thống nhất thành công”.

Với niềm tin son sắt vào thắng lợi của chủ nghĩa xã hội, Xuân Tân Sửu (năm 1961), Người hướng tầm nhìn của muôn người tới tương lai xán lạn:

“Mừng Việt Nam, mừng thế giới!
Đường lên hạnh phúc rộng thênh thênh”.

Xuân Giáp Thìn (năm 1964) là năm thứ tư của kế hoạch nhà nước 5 năm lần thứ nhất ở miền Bắc (1960 – 1965). Những năm tháng đồng bào miền Nam anh dũng chống Mỹ, cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn ra sức động viên đồng bào, chiến sĩ cả nước thi đua xây dựng chủ nghĩa xã hội thắng lợi làm cơ sở vững chắc cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước.

“Bắc Nam như cội với cành,
Anh em ruột thịt đấu tranh một lòng.
Rồi đây thống nhất thành công,
Bắc Nam ta lại vui chung một nhà.
Mấy lời thân ái nôm na,
Vừa là kêu gọi, vừa là mừng Xuân”.

Năm 1965, khi đế quốc Mỹ ồ ạt đem quân vào trực tiếp tham chiến ở miền Nam Việt Nam, những vần thơ chúc Xuân của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn hướng về đồng bào, chiến sĩ ở cả hai miền Nam – Bắc, hết lòng động viên phong trào chống Mỹ, cứu nước của cả dân tộc. Vào đúng năm này, Người bắt tay viết Di Chúc, sau những vần thơ chúc Xuân:

“Chào mừng ất Tỵ Xuân năm mới,
Nhà nước ta vừa tuổi hai mươi,
Miền Bắc xây dựng đời sống mới vui tươi,
Miền Nam kháng chiến ngày càng tiến tới,
Đồng bào hai miền thi đua sôi nổi,
Đấu tranh anh dũng, cả nước một lòng,
Chủ nghĩa xã hội nhất định thắng lợi!
Hòa bình thống nhất ắt hẳn thành công”.

Theo những cánh sóng báo tin thắng trận dồn dập, vần thơ chúc Xuân Đinh Mùi (năm 1967) của Bác Hồ vút lên, ngân dài, vang xa, rộn rã như khúc ca chiến thắng:

“Xuân về xin có một bài ca,
Gửi chúc đồng bào cả nước ta,
Chống Mỹ hai miền đều đánh giỏi
Tin mừng thắng trận nở như hoa”.

Đặc biệt, Xuân Mậu Thân (năm 1968), đỉnh cao của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Người không chỉ gửi thư chúc mừng năm mới tới đồng bào, chiến sĩ cả nước, mà gửi cả bạn bè năm châu, bốn biển để nói lời cảm ơn và tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của nhân dân yêu chuộng hòa bình, tiến bộ trên thế giới. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định rõ đế quốc Mỹ đưa quân trực tiếp vào xâm lược miền Nam và gây chiến tranh phá hoại miền Bắc, nhưng nhân dân Việt Nam đoàn kết một lòng, kiên quyết đánh Mỹ, cứu nước đến thắng lợi hoàn toàn:

“Xuân này hơn hẳn mấy Xuân qua.
Thắng trận tin vui khắp nước nhà.
Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ.
Tiến lên toàn thắng ắt về ta!”.

Bài thơ thất ngôn tứ tuyệt của Bác, ngay sau khi phát đi đã được phổ nhạc thành bài ca mang âm hưởng lạc quan, hào hùng, sang sảng như lời hịch, hàm chứa một nội dung lớn, mới mẻ, nâng tầm những định hướng và mục tiêu cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta đến đỉnh cao.

Năm 1969, cuộc chiến tranh giải phóng (1945 – 1975) của nhân dân ta bước sang năm thứ 24, cuộc kháng chiến chống Mỹ bước sang năm thứ 15, Bác Hồ ở độ tuổi 79. Với dự cảm hết sức chuẩn xác, tinh tế, Người chuẩn bị kỹ lưỡng, chu toàn mọi việc riêng, chung, trước lúc đi xa về cõi vĩnh hằng. Người đã hoàn chỉnh bản Di chúc.

Lúc này bệnh tình của Bác đã trở nên trầm trọng. Người đã phải khổ luyện hàng tháng trời và ra sức thuyết phục các bác sĩ đang chăm sóc sức khỏe cho Người, để có thể chúc Tết đồng bào, chiến sĩ cả nước như thông lệ hằng năm, để không ai biết được Người đang lâm bệnh nặng. Trong chúng ta chắc chẳng ai cầm lòng được, mỗi khi nhớ về phút giao thừa năm Kỷ Dậu (năm 1969). Dù lâm bệnh nặng là thế, Người vẫn làm thơ, viết hai thư, gửi ba bức điện chúc Tết tới nhà nhà, người người. Phút giao thừa như lặng đi khi Đài Tiếng nói Việt Nam vang lên lời chúc Xuân của Bác. Vẫn giọng trầm ấm, truyền cảm da diết của quê hương Xứ Nghệ, chứa đựng hết thảy tình thương bao la của Bác dành cho đồng bào, chiến sĩ cả nước, cho kiều bào ta ở nước ngoài và cho cả bạn bè khắp năm châu. Gói trọn tấm lòng nhân hậu của người cha, người bạn, trước lúc đi xa:

“Đồng bào và chiến sĩ yêu quý!

Năm 1968 là một năm quân dân cả nước ta chiến thắng rất oanh liệt…

Nhân dịp năm mới 1969, thay mặt nhân dân cả nước ta, tôi nhiệt liệt chúc mừng và cảm ơn các nước xã hội chủ nghĩa anh em, các nước bầu bạn và nhân dân yêu chuộng hòa bình, công lý trên toàn thế giới, kể cả nhân dân tiến bộ Mỹ, đã hết lòng ủng hộ và giúp đỡ sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam.

Tôi thân ái chúc đồng bào, chiến sĩ, cán bộ và bà con Hoa kiều cả hai miền Nam Bắc và kiều bào ta ở nước ngoài, năm mới đoàn kết, chiến đấu, thắng lợi. Và có mấy lời mừng Xuân như sau:

“Năm qua thắng lợi vẻ vang,
Năm nay tiền tuyến chắc càng thắng to.
Vì độc lập, vì tự do,
Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào,
Tiến lên! Chiến sĩ đồng bào!
Bắc Nam xum họp, xuân nào vui hơn!”

Sáu khổ thơ chúc Xuân cuối cùng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngay lập tức được phổ nhạc, theo cánh sóng Đài Tiếng nói Việt Nam đã bay cao, vang xa khắp mọi miền đất nước, đến cùng bạn bè xa gần khắp năm châu, bốn biển, trở thành Bản anh hùng ca sống mãi cùng năm tháng.

Từ Xuân Nhâm Ngọ (năm 1942) đến Xuân Kỷ Dậu (năm 1969), người Việt Nam may mắn có được trên một phần tư thế kỷ được Bác gửi thư chúc Tết và thơ mừng Xuân. Mỗi lá thư, vần thơ của Người là một bản tổng kết, một trang sử thi, địa lý, một bức tranh lịch sử về những sự kiện nổi bật, hay những chiến công vang dội của dân tộc, đất nước trong năm qua, đồng thời vạch ra phương hướng, sách lược và từng bước đi cụ thể cho năm mới.

Trong thư và thơ chúc Tết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quá khứ, hiện tại và tương lai luôn đan xen, quyện chặt vào nhau, dệt thành bức tranh lịch sử sống động về cuộc kháng chiến oanh liệt của nhân dân ta chống thực dân Pháp, chống phát-xít Nhật và đế quốc Mỹ xâm lược.

Hơn một phần tư thế kỷ, với hai mươi sáu khoảnh khắc mùa Xuân, cả Việt Nam luôn hướng về Việt Bắc – thủ đô kháng chiến, hướng về Thủ đô Hà Nội – trái tim của đất nước, được đón chờ phút giao thừa thiêng liêng, với lời chúc Xuân nồng ấm của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Thông lệ đó đã trở thành nhu cầu tình cảm và nỗi khát khao trong sâu thẳm tâm hồn của người dân Việt Nam. Qua rồi hơn bốn thập niên, dẫu không còn hạnh phúc được nghe Bác Hồ chúc Tết, nhưng cuốn Địa dư nước ta, Lịch sử nước ta, Thư và thơ chúc Tết cùng với Di chúc của Bác Hồ mãi mãi là những pho sử vàng cả về hình thức lẫn nội dung thể hiện.

Đinh Thu Xuân

tapchicongsan.org.vn