(VOV) – Cuộc chiến “đất đối không” vĩ đại nhất trong lịch sử chiến tranh Việt – Mỹ trên bầu trời Hà Nội, bắt đầu từ 19h45’ ngày 18/12/1972.

• 40 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”
• Điện Biên Phủ trên không: 9 phút lịch sử
• Hội thảo khoa học về chiến thắng Điện Biên Phủ trên không

Cuộc chiến “đất đối không” vĩ đại nhất trong lịch sử chiến tranh Việt – Mỹ trên bầu trời Hà Nội mà sau này cả thế giới đều biết đến với cái tên “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” bắt đầu từ 19h45’ ngày 18/12/1972. Còi báo động chưa dứt thì đã vang lên tiếng gầm rú của các loại máy bay cường kích và tiếng ì ì nặng  nề của B52.

Trong đêm 18 và rạng sáng ngày 19/12, máy bay địch tập trung đánh phá các sân bay Hoà Lạc, Nội Bài, Gia Lâm và các điểm trọng yếu của thành phố: Đông Anh, Yên Viên, Mễ Trì, Bạch Mai, Thủ đô suốt đêm chìm trong khói lửa. Hai đài phát sóng của Đài TNVN là đài Mễ Trì và đài Bạch Mai (trong đó có khu tập thể 128C Đại La) đều bị B52 rải thảm. Hai đài phát sóng bị phá huỷ hoàn toàn, khu tập thể bị thiệt hại nặng, 100 gia đình mất nhà cửa, nhưng không có thương vong.

Hệ thống anten phát sóng Đài Mễ Trì trong những năm chiến tranh

Đài Mễ Trì bị sập, tiếng nói tạm ngừng làm cả nước hồi hộp lo âu. Nhưng chỉ 9 phút sau Tiếng nói Việt Nam lại vang lên từ các máy thu thanh nhờ các đài phát sóng dự phòng. Ngay đêm ấy, nhiều hãng thông tấn nước ngoài, đặc biệt là Hãng Kyodo của Nhật loan tin mặc dù B52 phá được Đài phát thanh Hà Nội nhưng các chương trình vẫn nghe được bình thường, không khác gì trước (nghe qua sóng ngắn định hướng sang Nhật và Tây Âu). Bài bút ký “9 phút làm nên lịch sử” của Nhà báo Lưu Quý Kỳ viết về sự kiện này được dịch ra nhiều thứ tiếng phát trong các chương trình đối ngoại đã gây tiếng vang lớn trong dư luận quốc tế.

Sau này, trong hồi ký của mình, bà Nguyễn Thị Định, Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam đã viết về 9 phút lịch sử ấy như sau: “Sáng ngày 19/12, tôi đang theo dõi buổi phát thanh của đài bỗng thấy đài ngừng tiếng nói. Tôi cảm thấy như tim mình ngừng đập, lòng xao xuyến hướng về Thủ đô – nơi Bộ Chính trị, Trung ương Đảng và Bác Tôn đang làm việc. Tôi rất lo nhưng không dám nói cho anh chị em biết. Nó đánh đài phát thanh rồi, không biết Hà Nội ra sao? Nhưng 9 phút sau Tiếng nói Việt Nam lại cất lên dõng dạc, đàng hoàng làm tôi mừng khôn xiết. Tôi vội báo cho anh chị em cơ quan biết. Mọi người lại vây quanh chiếc đài bán dẫn nhỏ vui mừng đón tin Hà Nội đã bắn rơi một máy bay B52, bắt sống giặc lái”.

Sóng chỉ mất có 9 phút, còn gần 100 ngôi nhà của khu tập thể 128C Đại La cũng chỉ sau 1 tháng đã được dựng lại nhờ sự giúp đỡ nhiệt tình của bà con nông dân thuộc 20 hợp tác xã của huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương. Đêm đầu tiên đối mặt với lũ giặc trời, cùng với quân dân Hà Nội, Tiếng nói Việt Nam vẫn ngẩng cao đầu.

Trong đêm 18, rạng sáng 19/12, ta bắn rơi 3 máy bay B52, một chiếc rơi xuống xã Phủ Lỗ, huyện Đông Anh, một chiếc rơi xuống cánh đồng xã Tân Hưng, huyện Thanh Oai và cũng trong đêm ấy không quân Việt Nam xuất kích. Anh hùng phi công, liệt sĩ Vũ Xuân Thiều lái Mic 21 bắn rơi một B52 trên bầu trời Sơn La. Ngày nay, tên anh được đặt cho một phố mới của quận Long Biên: phố Vũ Xuân Thiều. Mấy ngày tới chắc rằng phố này sẽ có nhiều hoa.

Sáng 19/12, Bộ Chính trị họp tại Tổng hành dinh nghe Bộ Tổng Tham mưu báo cáo diễn biến trận đánh B52 đêm đầu tiên. Buổi chiều, Bộ Quốc phòng họp báo quốc tế tố cáo tội ác của Mỹ, 6 giặc lái vừa bị bắn rơi được đưa ra trình diện. Đêm 20 rạng sáng 21, Bộ đội tên lửa lập công xuất sắc, với 35 quả đạn bắn rơi 7 chiếc B52 trong đó có 5 chiếc rơi tại chỗ.

Ngày 25/12, Tổng thống Mỹ R. Nixon ra lệnh ngừng tập kích để đón Giáng sinh, thực chất là xả hơi sau  những trận đòn đau. Ta tổ chức cho phi công Mỹ đón Noel tại trại giam Hoả Lò mà báo chí Quốc tế gọi là Khách sạn Hilton Hà Nội. Chương trình phát thanh tiếng Anh của Đài TNVN đêm đó đã thu và phát đi tiếng nói của Glen. John Xten, đại uý hoa tiêu máy bay B52 bị bắt đêm trước lời nhắn của anh ta cho vợ: “Anh vẫn còn sống, được đối xử nhân đạo. Nhân dân Việt Nam không phải là kẻ thù của chúng ta. Mong cuộc chiến tranh chết tiệt này chóng kết thúc. Hôn em và con”. Nhờ có Đài TNVN mà vợ con anh ta ở tận nước Mỹ xa xôi biết được anh ta còn sống. Noel lại sắp tới, ở tuổi ngoài 60, nếu còn sống không biết giờ đây anh ta nghĩ gì về cái đêm Noel ở Khách sạn Hilton Hà Nội năm ấy?

Sau Giáng sinh, cuộc chiến càng ác liệt. Đêm 26/12, hàng trăm lần chiếc B52 rải bom huỷ diệt khu phố Khâm Thiên, Bệnh viện Bạch Mai và hơn 100 điểm dân cư trong nội thành làm hơn 1.000 người thương vong. Ngay sáng hôm sau, Bác Tôn, Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đến các nơi bị tàn phá thăm hỏi đồng bào. Trong đêm 26 và rạng sáng 27,  ta đã bắn rơi 13 máy bay địch, trong đó có 8 chiếc B52, Phạm Tuân lái Mic 21 bắn rơi 1 B52 trên bầu trời Tây Bắc lúc 22h22 phút.

Trong 12 ngày đêm từ 18 – 29/12/1972, quân và dân ta đã bắn rơi 77 máy bay các loại của Mỹ, trong đó có 38 chiếc B52, 5 chiếc F111, bắt sống hàng trăm giặc lái. Bị tổn thất nặng nề, ngày 29/12, Mỹ gửi Công hàm đề nghị ta họp lại theo nội dung đã được thoả thuận trong phiên họp ngày 18/10/1972. Đó là những thoả thuận mà đạt được sau 3 năm đàm phán, nhưng Mỹ lật lòng đòi bàn lại. Phía ta không chấp nhận, cuộc hoà đàm tạm ngừng.

Ngày 18/12, Cố vấn Lê Đức Thọ rời Paris về nước. Cũng vào thời điểm này Nixon gửi Công hàm như tối hậu thư hẹn trong 72 giờ ta phải trở lại bàn đàm phán theo những điều kiện của Mỹ. 16h45’ ngày 18/12, Cố vấn Lê Đức Thọ về tới Hà Nội, thì 19h45’, B52 bắt đầu dội bom Hà Nội. Giữa hai Công hàm của Mỹ ngày 18 và 29/12 là 12 ngày đêm Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không đúng như lời tiên đoán của Bác Hồ năm 1968 khi Người đến thăm Bộ Tư lệnh Phòng không Không quân: “Sớm muộn rồi Mỹ cũng đưa B52 ra đánh Hà Nội, rồi có thua nó mới chịu thua”.

40 năm sau nhớ lại, tôi nghĩ các anh chị cán bộ công nhân kỹ thuật, lái xe, phóng viên, biên tập viên của Đài TNVN những người có mặt ở Hà Nội trong 12 ngày đêm ấy hoàn toàn có quyền tự hào về sự đóng góp của mình trong trận đánh lịch sử này với tư cách là những người canh giữ, bảo vệ và tiếp sức cho Tiếng nói Việt Nam, Tiếng nói thân yêu của Tổ Quốc bay cao, bay xa trong lửa đạn chiến tranh vệ quốc.

Giờ đây, ngồi ôn lại sự kiện này trong căn phòng nhỏ của khu tập thể 128C Đại La, trong tôi lại vang lên Bài ca Hà Nội của nhạc sĩ Vũ Thanh “Ta đi trên đường Hà Nội rực rỡ chiến công, đường thênh thang Ba Đình lịch sử, đường tấp nập Hoàn Kiếm, Đồng Xuân, nghe náo nức trong lòng Thủ đô ta sục sôi đánh Mỹ”. Thủ đô ta ngày ấy đúng là như vậy đấy: Bình tĩnh, lạc quan và bất khuất kiên cường./.

• Chuyên gia Liên Xô viết về “Điện Biên Phủ trên không”
• “Điện Biên Phủ trên không” – Biểu tượng bản lĩnh Việt Nam
• “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” – bài ca chiến thắng
• Tìm lại ký ức 12 ngày đêm “Điện Biên Phủ trên không”
• Điện Biên Phủ trên không: Tầm cao trí tuệ, bản lĩnh Việt Nam

Theo Trần Thiên Nhiên/Báo TNVN
vov.vn

(VOV) – Trái tim nhân dân cả nước như ngừng đập khi B52 đánh bom vào thủ đô, nhà máy B bị sập hoàn toàn, đài phát thanh ngừng sóng…

• Hội thảo khoa học về chiến thắng Điện Biên Phủ trên không
• Chuyên gia Liên Xô viết về “Điện Biên Phủ trên không”
• “Điện Biên Phủ trên không” – Biểu tượng bản lĩnh Việt Nam

Đêm 18/12/1972

Một đợt gió mùa đông bắc nữa tràn về.

Hà Nội chìm trong giá lạnh, nhưng người thủ đô nóng ran bởi tiếng còi báo động đặt trên nóc Nhà hát lớn, hội trường Ba Đình, ga Hàng Cỏ. Tiếng loa truyền thanh khắp các ngả phố liên tục truyền lệnh “sơ tán triệt để”, các lực lượng phòng không, dân quân tự về sẵn sàng chiến đấu.

Bà con giáo dân làng Mễ Trì không đến nhà thờ mà ngồi nhà, trước tượng chúa cầu cho con dân qua nạn máu chảy đầu rơi.

Đêm đi vào chiều sâu theo cơn gió lạnh hút vào ngõ xóm.

Mắt người nặng trĩu lo âu sập xuống theo cơn ngủ chập chờn. Riêng tổ trực ca của Đài Phát sóng phát thanh Mễ Trì mắt ráo hoảnh, tai lắng nghe mọi âm thanh trên mặt đất, trong không gian.

Thêm một đêm cuối tháng 12 nghiệt ngả trôi qua mùa đông giá rét Hà Nội.

Như lệ thường 5 giờ kém 5 phút, khúc nhạc “Chiến thắng Điện Biên Phủ” hùng tráng của Đài Phát thanh Quốc gia vang khắp bầu trời báo hiệu bình minh lên của mỗi ngày.

5 giờ 5 phút, buổi phát thanh tin tức đầu ngày của Đài TNVN đang giới thiệu chương trình trên các làn sóng 297m, 31m, 41m, 49m và 63m thì bom hủy diệt của máy bay B 52 không lực Hoa Kỳ ào ạt dội xuống.

Cả Mễ Trì chìm trong khói lửa.

Nhà máy B bị sập hoàn toàn, hai đường giây fi đơ bị đứt, một đồng chí công nhân tự vệ hy sinh, nhiều công nhân trực ca bị thương. Sóng chủ lực quốc gia 297m bị mất.

Ông Nguyễn Văn Sinh, Trưởng đài Phát sóng Phát thanh Mễ Trì báo cáo ngắn gọn lên cấp trên như vậy.

Lãnh đạo Đài Tiếng nói Việt Nam lệnh cho các đài dự phòng phát sóng. Đài Mễ Trì thực hiện ngay sơ tán triệt để. Lập tức đài CK2 lên sóng, thay thế toàn bộ sóng của đài Mễ Trì, đồng thời phát sóng gốc cho các đài khác trong hệ thống dự phòng theo “kế hoạch 99” bảo đảm làn sóng phát thanh liên tục trong mọi tình huống.

Sóng 297m thân quen của Đài Tiếng nói Việt Nam bị ngưng 9 phút.

9 phút bóp nghẹt triệu triệu con tim dân Việt. 9 phút làm xao xuyến bạn bè khắp năm châu nín thở hướng về Việt Nam đang đối đầu với kẻ thù mạnh và hiện đại gấp nhiều lần.

Sau 9 phút, làn sóng 297m phát trở lại, truyền đi bản tin chiến thắng của quân dân Hà Nội bắn rơi máy bay B52 của Mỹ, bắt sống giặc lái.

Sau 9 phút ấy, Bộ Biên tập Đài Tiếng nói Việt Nam liên tục nhận được điện, thư từ chiến trường miền Nam gửi ra, kiều bào gửi về, bạn bè năm châu gửi đến chia sẻ, ngợi ca.

Trong hồi ký thấm đẫm tình yêu thương, bà Nguyễn Thị Định – Phó Tư lệnh các lực lượng vũ trang Giải phóng miền Nam Việt Nam viết: “Sáng ngày 19/12, tôi đang theo dõi buổi phát thanh của đài, bỗng thấy đài ngừng tiếng nói. Tôi cảm thấy tim mình như ngừng đập, lòng xao xuyến hướng về thủ đô…Tôi lo lắm… Chúng đánh đài phát thanh rồi. Không biết Hà Nội ra sao? Ta có bảo vệ được thủ đô Hà Nội hay không? Nhưng đúng 9 phút sau, Tiếng nói Việt Nam lại cất lên dõng dạc đàng hoàng làm tôi mừng khôn xiết…”

Hay tin dữ Đài Phát sóng Mễ Trì bị hủy diệt, khu tập thể gia đình phóng viên, biên tập, phát thanh viên, nghệ sỹ, công nhân viên chức đài Tiếng nói Việt Nam ở 128C Đại La bị bom Mỹ tàn phá, cả trăm hộ gia đình mất nhà cửa, bà con nông dân Gia Lộc, Hải Dương đã lên gặp Tổng biên tập Trần Lâm đề nghị được dựng lại 20 nhà tranh tre nứa lá đủ chỗ ở tạm thời, chờ nhà nước xây nhà cao tầng.

Hai mươi Hợp tác xã làm 20 ngôi nhà với trăm gian trong thời gian ngắn. Ngày liên hoan mừng thắng lợi bà con mang gạo, cá, lợn, gà, rau quả từ quê lên Hà Nội góp vui. Đài chỉ lo tiền mua gia vị.

Nghe ông Trần Lâm báo cáo lại, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Lương Bằng vui vẻ: “Thế mới đúng phương châm của Bác Hồ vẫn dạy: Tự lực cánh sinh là chính, dựa vào sức dân, không ỷ lại nhà nước.”

Sáng ngày 19/5/2002, tôi có chuyến đi công tác Hoa Kỳ, có mặt tại NewYork, trong căn hộ cao tầng 145, phố W. của luật sư Micheal Dolinger.

Tình cờ tôi được gặp và ăn sáng cùng ông bà John Hess. Ông là nhà báo lão thành từng xông pha trên mặt báo NewYork Time, từng có mặt tại hội nghị Paris năm 1972 – 1973 với nhiều bài báo nổi tiếng ủng hộ Việt Nam.

Ông tặng tôi cuốn sách còn nóng hổi về sự kiện 11/9/2001 làm chao đảo nước Mỹ, cả thế giới kinh hoàng. Từ trên bao công, nhìn về phía tòa nhà “Tháp đôi” cách không xa, chỉ còn là bãi đổ nát, ông Jonh chậm rãi: “Chứng kiến nỗi kinh hoàng của hủy diệt trên đất Mỹ tôi càng thấm hiểu những gì mà các bạn phải chịu đựng trong 12 ngày đêm tháng 12 năm 72 ở Khâm Thiên, Hà Nội. Khủng khiếp quá.”

Hồi ấy ông đã có bài báo viết về sự hỗ thẹn lương tâm của người Mỹ trước những gì mà chính quyền của họ gây ra cho Việt Nam. Nhưng ông chưa cắt nghĩa hết, chưa giải mã đến tại cùng câu hỏi lớn: Vì sao Việt Nam chiến thắng? Vì lẽ gì mà Hà Nội vẫn sống hiên ngang trong bom đạn hủy diệt qua 12 ngày đêm đảo lộn đất trời ấy?

Tôi không trả lời từng câu hỏi mà chậm rải kể cho ông nghe những anh chị phóng viên đài chúng tôi buộc chặt máy ghi âm R5 sau xe đạp “cà tàng” từ 58 Quán Sứ lao về phố Khâm Thiên khét lẹt khói bom thu cho được tiếng thét hờn căm, tiếng hô “quyết đánh, quyết thắng” rồi chạy về khu tập thể của Đài xem ai còn, ai mất, để rồi đi tiếp xuống nhà máy dệt “Tám tháng Ba”, bệnh viện Bạch Mai chỉ còn lại ngổn ngang đất đá. Để tối ngày trên bản tin chính của đài quốc gia có phóng sự nóng hổi về tội ác kẻ thù và sức sống bất diệt của quân dân Hà Nội.

Tôi nói về bài tùy bút nổi tiếng: “Đây Tiếng nói Việt Nam” của nhà báo, nhà văn Lưu Quý Kỳ, phát ngay trên làn sóng tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Nhật và nhiều thứ ngữ khác của Đài Phát thanh Quốc gia, sau khi đài phát sóng Mễ Trì bị đánh sập. John chớp chớp mắt, đôi lông mày đã bạc trắng nhíu lại: “Tôi có nghe bài tùy bút ấy qua chương trình tiếng Anh của các bạn. Xúc động đến rợn người.”

Tôi kể tiếp cho ông hay: bà Bạch Vân, phát thanh viên tiếng Nhật kỳ cựu của Đài Tiếng nói Việt Nam đã đọc bài tùy bút ấy cho thính giả người Nhật Bản nghe, xúc động đến mức lượng thư, tin gửi về tăng bội phần.

Tuần lễ sau, lãnh đạo Đài Tiếng nói Việt Nam nhận được bức điện của ông Kutemura – Chủ tịch Công đoàn Truyền thanh dân gian của Nhật Bản cho biết ông đã cho ghi âm bài tùy bút gửi cho hơn 200 tổ nghe đài khắp nước Nhật. Công đoàn này đã nhanh chóng quyên góp được 5 triệu yên Nhật gửi sang ngay góp phần khôi phục lại những cơ sở của Đài bị B52 Mỹ hủy diệt. Nhà báo già John Hess xiết chặt tay tôi, giọng buồn: “Chúng tôi thật có lỗi. Thật xấu hổ”

Như muốn làm nóng lên không khí gặp gỡ đầu ngày, nhà văn, nhà báo Laydy Borton nhắc lại ca khúc “Hà Nội Điện Biên Phủ” của nhạc sỹ Phạm Tuyên. Đôi lông mày rậm, bác phếch của nhà báo già rướn lên như muốn hỏi. Tôi kể rằng: Ngày ấy Đài chúng tôi chia làm hai nửa. Những chị em có con nhỏ lên địa điểm sơ tán cách Hà Nội khoảng 40 cây số lo biên tập, sản xuất chương trình. Bộ phận xung kích bám giữ Hà Nội, phản ứng nhanh kịp đưa tin, phóng sự, bình luận lên sóng ngay. Ngày ấy, nhà báo cũng là chiến sỹ đồng hành cùng Hà Nội đánh trả quyết liệt giặc trời Hoa Kỳ. Nhạc sỹ Phạm Tuyên ở trong lực lượng xung kích ấy.

Trong căn hầm hẹp, sâu bên gốc cây muỗm già ở trụ sở Đài Tiếng nói Việt Nam (58 Quán Sứ), dưới tiếng gầm rít của máy bay, bom dội nhạc sỹ đã sáng tác nhạc phẩm ấy.

Ngay sau đó các ca sỹ Đoàn ca nhạc của đài đã thể hiện trên sóng phát thanh. Vậy là trên bầu trời đông giá lạnh của Hà Nội lại vang lên khúc ca mới, nóng hổi, hào hùng. Hà Nội chiến thắng. Việt Nam chiến thắng như một “Điện Biên Phủ trên không”.

Còn chuyện này, bây giờ tôi mới kể: Sóng 297m là bước sóng của tần số 1010 KhZ. Đây là tần số mạnh của đài phát sóng Mễ Trì. Kỹ sư, công nhân nhà máy lấy tấn số để kỷ niệm ngày giải phóng thủ đô 10/10 và cũng là hướng tới 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội – 1010.

Cho nên khi nhà máy phát Mễ Trì bị bom thù hủy diệt, sóng 297m– tần số 1010 Khz bị đứt quảng 9 phút, hơn ai hết lòng người thợ phát thanh đau như đứt ra từng quảng.

Chiến tranh bằng B52 của không lực Hoa Kỳ hòng hủy diệt Hà Nội trong 12 ngày đêm đã đánh vào lòng tự trọng thiêng liêng của một dân tộc, đánh vào niềm tin của con dân Việt ước vọng ngày mai: hòa bình, hạnh phúc.

Nếu bây giờ, qua nửa vòng trái đất có gặp lại nhà báo già, tóc bạc phơ John Hess bên bờ sông Hồng, sông Bến Hải hay dòng Potomac, tôi sẽ nói với ông rằng: 9 phút ngưng sóng Đài Tiếng nói Việt Nam sáng 19/12/1972 đã đi vào lịch sử, cùng Hà Nội làm nên lịch sử “Điên Biên Phủ trên không” mà cội nguốn sức sống bất diệt của nó là niềm tin, là hy vọng. Bởi Tiếng nói Việt Nam là tiếng nói trái tim./.

CTV Vĩnh Trà/VOV online
vov.vn

(VOV) – Các tham luận khẳng định, Chiến dịch Điện Biên Phủ trên không cho thấy tầm nhìn chiến lược của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh.

• Gần 500.000 bài dự thi “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không”
• Chuyên gia Liên Xô viết về “Điện Biên Phủ trên không”
• “Điện Biên Phủ trên không” – Biểu tượng bản lĩnh Việt Nam

Sáng 28/11, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng, Ban Tuyên giáo Trung ương, Thành ủy, Ủy ban nhân dân TP Hà Nội phối hợp tổ chức Hội thảo Khoa học “Chiến thắng Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”- Tầm cao trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam.

Tại hội thảo, các tham luận đều khẳng định tầm nhìn chiến lược của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, kịp thời, sáng tạo của Trung ương Đảng, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng trong trận Điện Biên Phủ trên không.

Đây là trận tập kích chiến lược bằng không quân của đế quốc Mỹ vào Thủ đô Hà Nội và các thành phố lớn ở miền Bắc hòng xoay chuyển tình thế trên bàn đàm phán Paris.

Với ý chí quyết chiến, quyết thắng giặc Mỹ xâm lược, trong 12 ngày đêm, quân và dân miền Bắc đã đánh bại cuộc tập kích đường không chiến lược, bắn rơi 81 máy bay các loại, trong đó có 34 máy bay B52, làm nên chiến thắng “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không”, góp phần thay đổi cục diện chiến tranh có lợi cho cuộc kháng chiến của ta.

Các tham luận tại hội thảo cũng nhấn mạnh: Chiến thắng “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không” là đỉnh cao của cuộc đụng đầu lịch sử giữa lực lượng phòng không, không quân nhân dân Việt Nam với lực lượng Không quân chiến lược Mỹ.

Đây là chiến thắng của ý chí kiên cường, bản lĩnh, trí tuệ Việt Nam, của đường lối chiến tranh nhân dân và thế trận phòng không nhân dân.

Đại tá – PGS.TS Trần Ngọc Long – Phó Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự Việt Nam khẳng định: “Nếu xét về phương tiện, trang bị vũ khí, không quân Mỹ hiện đại hơn rất nhiều, tính năng kĩ thuật của B52 tốt hơn rất nhiều. Nhưng rõ ràng chúng ta đã chiến thắng bằng ý chí, bản lĩnh và trí tuệ. Trước sức ép ghê gớm của không quân Mỹ nhưng chúng ta rất bình tĩnh, xây dựng phương án phòng tránh đánh trả rất hiệu quả. Bộ đội phòng không không quân, quân dân Hà Nội đã có sáng tạo tuyệt vời trong việc hoàn thiện cách đánh và trong vấn đề cải tiến vũ khí kĩ thuật để chống lại hệ sóng gây nhiễu điện tử của B52, đấy là một sáng tạo lớn”.

Cũng tại hội thảo, các đại biểu tập trung làm rõ nguyên nhân thắng lợi, bài học kinh nghiệm và vận dụng, phát huy hiệu quả những kinh nghiệm đó trong công cuộc đổi mới, phát triển, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa./.

Huyền Châm/VOV-Trung tâm tin
vov.vn

Cách đây đúng 40 năm, vào những ngày cuối tháng 12 năm 1972, cả Hà Nội phải oằn mình chống đỡ những trận bom oanh tạc đáng sợ chủ yếu bằng máy bay B52 của đế quốc Mỹ trong cuộc tập kích chiến lược đường không bằng B.52 mang mật danh Chiến dịch Lai-nơ-bếch-cơ II (LinebackerII) của đế quốc Mỹ vào miền Bắc nước ta. Song bằng ý kiến kiên cường, lòng yêu nước sắt son và bản lĩnh, trí tuệ người Việt Nam, quân và dân Hà Nội đã làm nên chiến thắng lẫy lừng: Đánh bại cuộc tập kích đường không chiến lược chủ yếu bằng máy bay B.52 của đế quốc Mỹ vào Thủ đô Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc, làm nên Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”, buộc Chính phủ Mỹ phải ký Hiệp định Pari, chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ở Việt Nam, góp phần tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

Hà Nội ngày ấy…

Ngay từ đầu Xuân 1968, Bác Hồ đã nhận định: “Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B.52 ra đánh Hà Nội rồi có thua nó mới chịu thua. Phải dự kiến trước tình huống này càng sớm càng tốt, để có thời gian mà suy nghĩ, chuẩn bị… Ở Việt Nam, Mỹ sẽ nhất định thua, nhưng nó chỉ thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội”.

Đúng như dự đoán của Bác, trước những thất bại nặng nề trên khắp các chiến trường ở miền Nam Việt Nam, để cứu vãn tình thế cho chiến lược “Việt Nam hoá chiến tranh” của đế quốc Mỹ khỏi nguy cơ sụp đổ hoàn toàn, ngày 17-12-1972, Tổng thống Ních-xơn chính thức ra lệnh tiến hành cuộc tập kích đường không chiến lược vào miền Bắc Việt Nam với tên gọi Chiến dịch “Lai-nơ-bếch-cơ II (Linebacker II)” bằng B.52 sẽ bắt đầu vào 7 giờ sáng ngày 18-12-1972 (giờ Hà Nội là 19 giờ ngày 18-12-1972).

B.52 là loại “siêu pháo đài bay chiến lược” do hãng Boeing sản xuất, chiếc đầu tiên được đưa bay thí nghiệm vào 16-4-1952 nên được gọi B.52. Sau 20 năm, năm 1972, B.52 đã được qua 8 lần cải tiến từ B.52A đến B.52G, B.52H. Mỗi chiếc B.52G hoặc H (loại bị bắn rơi tại Hà Nội tháng 12 năm 1972) có thể mang trên dưới 100 quả bom với trọng lượng từ 17 đến 30 tấn cùng nổ chỉ trong phạm vi 3 đến 10 giây đồng hồ. Mỗi B.52 được trang bị 15 máy điện tử phát nhiễu chống các loại ra-đa của đối phương. Khi B.52 tấn công mục tiêu còn có máy bay EB66 gây nhiễu phía ngoài và nhiều tốp F4 thả nhiễu tiêu cực là những bó sợi hợp kim nhôm trong khu vực độ dài từ 40km đến 70km, dày khoảng 2km để gây nhiễu. Trung bình mỗi B.52 đi chiến đấu có 7 máy bay chiến thuật đi kèm.

Đế quốc Mỹ tiến hành cuộc tập kích đường không chiến lược bằng B.52 với âm mưu nhằm gây sức ép buộc ta phải chấp nhận ký Hiệp định Pari theo các điều khoản sửa đổi của chúng; đánh phá, hủy diệt tiềm lực kinh tế – quốc phòng của miền Bắc, hạn chế sự chi viện cho cách mạng miền Nam; làm tê liệt ý chí chiến đấu, quyết chiến, quyết thắng của dân tộc ta; đe dọa phong trào đấu tranh của nhân dân thế giới.

Nhờ có sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam, quân và dân Hà Nội đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng cả về chiến dịch, chiến thuật, lực lượng và bước vào cuộc chiến đấu không khoan nhượng suốt 12 ngày đêm với lũ “giặc trời” – B.52 của đế quốc Mỹ.

Từ 19 giờ 20 phút đến 20 giờ 18 phút ngày 18-12-1972, nhiều tốp máy bay B.52 (mỗi tốp 3 chiếc) liên tiếp dội bom xuống khu vực sân bay Nội Bài, Đông Anh, Yên Viên, Gia Lâm… Cuộc chiến đấu ác liệt của lực lượng phòng không ba thứ quân bảo vệ Hà Nội bắt đầu, mở đầu chiến dịch 12 ngày đêm “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không“. Đúng 20 giờ 18 phút, Tiểu đoàn 59 Trung đoàn Tên lửa phòng không 261 do Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Thăng chỉ huy phóng 2 quả đạn từ cự ly thích hợp hạ ngay 1 máy bay B.52 (máy bay rơi xuống cánh đồng thuộc Phủ Lỗ và Đông Xuân, giữa tỉnh Vĩnh Phú và Hà Nội, cách trận địa gần 10 km). Đây là chiếc máy bay B.52-G đầu tiên bị bắn rơi tại chỗ trên bầu trời Hà Nội.

Hàng ngàn lượt máy bay đã thay nhau trút bom xuống Hà Nội.

(Ảnh tư liệu – Internet)

Những hố bom trên mặt đất. (Ảnh tư liệu – Internet)

Trong 12 ngày đêm lịch sử cuối tháng chạp năm 1972 (từ ngày 18 đến ngày 29-12-1972), không quân Mỹ đã sử dụng tới hàng chục ngàn tấn bom rải thảm nhằm “đưa Hà Nội trở về thời kỳ đồ đá”. Đây là chiến dịch ném bom dữ dội nhất, man rợ nhất trong chiến tranh Việt Nam và là một trong những cuộc tập kích đường không có cường độ cao nhất trong lịch sử các cuộc chiến tranh trên thế giới. Những gì mà Hà Nội đã phải gánh chịu trong suốt 12 ngày đêm ấy đã tố cáo tội ác tày trời của đế quốc Mỹ. Tờ báo lớn nhất của Anh, The Daily Mirror, bình luận: “Việc Mỹ quay lại ném bom Bắc Việt Nam đã làm cho cả thế giới lùi lại vì ghê sợ”. Thủ tướng Thụy Điển đã lên án cuộc ném bom là một tội ác chống lại loài người trên qui mô đạo đức của sự tàn bạo của phát xít tại Trại Tập trung Treblinka.

Trong 12 ngày đêm, Mỹ đã sử dụng 663 lần chiếc B.52 và 3.920 lần chiếc máy bay chiến thuật, ném xuống Hà Nội, Hải Phòng và một số mục tiêu trọng yếu khác trên miền Bắc nước ta, hơn 100 ngàn tấn bom đạn. Chúng đã huỷ diệt nhiều khu phố, làng mạc, phá sập 5.480 ngôi nhà, trong đó gần 100 nhà máy, xí nghiệp, trường học, bệnh viện, nhà ga, giết hại 2.368 dân thường, làm bị thương 1.355 người khác.

Riêng Hà Nội phải hứng chịu 4 vạn tấn bom của địch, với 67 xã ngoại thành, 39 phố nội thành, 7 ga xe lửa, 4 cầu, 4 bến phà và Đài Tiếng nói Việt Nam bị oanh tạc. Trung bình mỗi đêm kẻ địch đánh vào Hà Nội 50-70 lượt B.52, cao điểm lên đến 100 lượt B.52. Ngoài ra, mỗi đêm trung bình 300 lượt, cao điểm 450 máy bay chiến thuật đánh phá để yểm trợ. Như vậy, bầu trời Hà Nội mỗi đêm có 200 – 300 máy bay. Phố Khâm Thiên, một khu vực có mật độ dân số đông nhất Hà Nội, đã bị bom B.52 tàn phá cả chiều dài trên 1 km, gần 2000 ngôi nhà, đền chùa, trường học, trạm xá bị phá sập, 287 người chết, 290 người bị thương, có gia đình 6 người ngồi trong hầm chết toàn bộ. Cùng với Khâm Thiên, máy bay B.52 của Mỹ còn rải bom xuống hơn 100 điểm dân cư trong thành phố (Bệnh viện Bạch Mai, Gia Lâm, Yên Viên, Uy Nỗ, An Dương…) làm hơn 1.000 người bị thương vong.

Phố Khâm Thiên tan hoang sau khi bị máy bay B.52
ném bom huỷ diệt ngày 26-12-1972. (Ảnh tư liệu – Internet)

12 ngày đêm kinh hoàng, biết bao người dân vô tội đã bị chết oan dưới bom đạn kẻ thù, biết bao chiến sĩ đã ngã xuống để bảo vệ bầu trời Tổ quốc, biết bao nước mắt đã đổ vì đau thương mất mát. Song vượt lên tất cả, quân và dân Hà Nội đã chứng minh cho cả thế giới thấy bản lĩnh, trí tuệ, sức mạnh của người Hà thành nói riêng và những người con đất Việt đang mang trong mình dòng máu Lạc Hồng nói chung. B52 rải thảm Hà Nội, máu rơi, nhà đổ, “đất rung, ngói tan, gạch nát”… nhưng lòng người thì vẫn đứng vững, Thủ đô của chúng ta vẫn luôn toát lên tâm thế hào hùng. Giữa chiến tranh ác liệt, bom đạn đau thương, người ta vẫn bắt gặp một Hà Nội lạc quan, yêu đời, yêu cuộc sống qua những hình ảnh đời thường như một đám cưới giản dị chỉ ít ngày sau trận B52; hình ảnh các thanh niên đàn hát bên chút bánh kẹo thay cho cỗ cưới; hình ảnh người Hà Nội đi chợ Tết… Tất cả đều cho thấy tinh thần lạc quan phơi phới, tin tưởng vào tương lai của những người Hà Nội trong lửa đạn khốc liệt. Đó là một trong những sức mạnh tinh thần thôi thúc người Hà thành vững tay súng chiến đấu và chiến thắng kẻ thù xâm lược.

Dù ăn ngủ cùng những trận bom bất ngờ nhưng người Hà Nội vẫn rất lạc quan. Người dân chuẩn bị ăn Tết năm 1972 trước thời điểm sơ tán. (Ảnh tư liệu – Internet)

Ba tuần sau đợt 12 ngày đêm B52 trải thảm, đám cưới của phóng viên ảnh
Thông tấn xã Việt Nam chỉ có kẹo, hoa đồng tiền và bánh mừng
chiến thắng và chờ Hiệp định Paris. (Ảnh tư liệu – Internet)

Các lớp học ở ngoại thành năm 1972 vẫn diễn ra. Học sinh để sẵn mũ rơm trên bàn để sẵn sàng chạy mỗi khi máy bay Mỹ thả bom. (Ảnh tư liệu – Internet)

Trong 12 ngày đêm chiến đấu anh dũng, kiên cường, mưu trí, sáng tạo, quân và dân ta đã đánh bại cuộc tập kích chiến lược đường không quy mô lớn chưa từng có của đế quốc Mỹ, làm nên Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”. Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử “Siêu pháo đài Bay B.52” thất trận và không quân Mỹ phải chịu thiệt hại nặng nề nhất. Cụ thể, có 81 máy bay Mỹ bị ta bắn rơi, gồm: 34 chiếc B.52, 5 chiếc F.111A, 21 chiếc F4CE, 4 chiếc A6A, 12 chiếc A7, 1 chiếc F105D, 2 chiếc RA5C, 1 chiếc trực thăng HH53, 1 chiếc trinh sát không người lái 147SC. Phía Mỹ còn phải chịu tổn thất không bù đắp được là mất rất nhiều phi công. Chỉ hơn 10 ngày, không quân Hoa Kỳ đã mất hàng trăm phi công, hầu hết là những phi công kỳ cựu, đã bay hàng nghìn giờ, là nguồn nhân lực tác chiến bậc cao của quân đội Mỹ. Tướng Gioóc Ết-tơ, Phó Chỉ huy không quân chiến lược Mỹ, đã từng thú nhận trên Tạp chí Không lực Hoa kỳ rằng, “Tổn thất về máy bay chiến lược B.52 cùng các nhân viên phi hành là hết sức nặng nề, là đòn choáng váng đánh thẳng vào những nhà vạch kế hoạch của Lầu Năm góc”.

Những khẩu đội pháo cao xạ bảo vệ bầu trời Hà Nội.

(Ảnh tư liệu – Internet)

Cô gái làng hoa Ngọc Hà và xác vụn B52 phía sau.

(Ảnh tư liệu – Internet)

Trước sự thất bại liên tiếp trong 12 ngày đêm đánh phá miền Bắc, 7h sáng ngày 30-12-1972, Tổng thống Mỹ Ních-xơn buộc phải tuyên bố ngừng ném bom từ vĩ tuyến 20 trở ra và chấp nhận họp lại Hội nghị Pari về Việt Nam. Cuộc tập kích đường không chiến lược quy mô lớn bằng máy bay B.52 của đế quốc Mỹ vào Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc kéo dài 12 ngày đêm đã bị thất bại hoàn toàn. Ngày 27-01-1973 Hiệp định Pari về “chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam” được ký kết.

Quân dân Hà Nội đã thực hiện được lời kêu gọi đầy quyết tâm của Bác Hồ kính yêu: “Dù đế quốc Mỹ có lắm súng nhiều tiền, dù chúng có B57, B.52 hay “Bê” gì đi chăng nữa ta cũng đánh. Từng ấy máy bay, từng ấy quân Mỹ chứ nhiều hơn nữa ta cũng đánh, mà đã đánh là nhất định thắng”.

Thành ủy, Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội dự lễ mừng công, trao thưởng
cho các Sư đoàn và các Trung đoàn tên lửa lập công xuất sắc
trong 12 ngày đêm cuối năm 1972. (Ảnh tư liệu – Internet)

… và Hà Nội bây giờ

Cuộc chiến đã lùi xa 4 thập kỷ, Hà Nội ngày nay đã thay áo mới và đang trên đà phát triển, hội nhập ngày càng sâu rộng trên trường quốc tế. Trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa, quân dân Hà Nội đang tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, hào khí và tài hoa vươn lên vượt mọi khó khăn., thử thách giành được nhiều thành tựu to lớn và toàn diện trên tất cả các lĩnh vực. Năm 1999, Hà Nội được UNESCO công nhận danh hiệu “Thành phố vì hòa bình”; được bạn bè quốc tế khâm phục và đặt cho cái tên thân yêu “Thủ đô của lương tri và phẩm giá con người”. Đồng thời, với những thành tích to lớn trong 2 cuộc kháng chiến và trong xây dựng hòa bình, đặc biệt là chiến công rực rỡ “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”, nhân dịp kỷ niệm 990 năm ngày Vua Lý Thái Tổ rời đô về đất Thăng Long, Hà Nội đã được Đảng và Chính phủ phong tặng danh hiệu “Thủ đô anh hùng”.

Những tuổi thơ không phải giật mình vì bom đạn.

(Ảnh tư liệu – Internet)

Phố Khâm Thiên ngày nay trở thành một khu buôn bán sầm uất với nhiều cửa hàng phong phú.(Ảnh tư liệu – Internet)

Vượt qua đau thương chiến tranh, Hà Nội đang từng bước phát triển vững mạnh. (Ảnh tư liệu – Internet)

Tiếng bom rơi chấm dứt đã bốn thập niên, song thắng lợi của “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” vẫn còn vẹn nguyên giá trị lịch sử, mãi là niềm tự hào của các thế hệ hôm nay và cả mai sau. Hà Nội của hôm nay đang đầy ắp tiếng cười, trở thành thành phố Vì hòa bình trong lòng cộng đồng quốc tế. Hà Nội – Thủ đô yêu dấu ngày nay là một Hà Nội năng động, phát triển, một Hà Nội bình yên, tươi đẹp, hút hồn khách du lịch bởi vẻ đẹp nên thơ, một Hà Nội đang căng đầy sự sống. Dù trải qua và chứng kiến biết bao sự biến thiên của lịch sử, song Thăng Long – Hà Nội vẫn là “chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước”. Hà Nội luôn gương mẫu, làm theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Cả nước nhìn về Thủ đô ta. Thế giới trông vào Thủ đô ta”, nên “Thủ đô ta” phải phấn đấu để: “Thành một Thủ đô bình yên tươi đẹp, mạnh khỏe cả về vật chất và tinh thần”. Thăng Long – Hà Nội, kinh đô của nước Đại Việt xưa, Thủ đô của nước Việt Nam ngày nay đang và sẽ phát triển thành một thành phố văn minh – thanh lịch – hiện đại, có khoa học và công nghệ tiên tiến, có nền kinh tế – văn hóa và xã hội phát triển.

Thu Hiền
bqllang.gov.vn

(VOV) -Hầu hết bài thi thể hiện tâm huyết, tình cảm của người tham gia với chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không”.

• 40 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”
• Chuyên gia Liên Xô viết về “Điện Biên Phủ trên không”
• “Điện Biên Phủ trên không” – Biểu tượng bản lĩnh Việt Nam

Ngày 26/11, Thành Đoàn Hà Nội tổ chức Hội thu bài dự thi “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không: 40 năm oanh liệt và tự hào”.

Theo Ban Tổ chức cuộc thi, tính đến ngày 26/11, Thành đoàn Hà Nội đã nhận được 489.926 bài tham gia dự thi, với thí sinh ở nhiều lứa tuổi, thành phần. Đặc biệt, thí sinh nhỏ tuổi nhất năm nay mới 7 tuổi là em Nguyễn Thị Minh Trang,  trường tiểu học Tân Mai, Hoàng Mai; thí sinh lớn tuổi nhất là bác Mai Văn Báu, 75 tuổi, hội viên Cựu chiến binh Việt Nam (quận Đống Đa).

Đại biểu tham quan các bài dự thi

Trong số các bài dự thi, Ban Tổ chức đã chọn được 1.268 bài thi có chất lượng, được trình bày công phu. Trong đó phải kể đến như: 5 mô hình của nhóm “Sáng tạo trẻ” của Học viện An ninh nhân dân; mô hình “Phòng tuyến đánh B52” của Đoàn Thanh niên khối công nghiệp Hà Nội; mô hình “Tháp tên lửa” của Bộ Tư lệnh thủ đô….

Ban Tổ chức cho biết, bài thi được thể hiện với nhiều hình thức phong phú, nội dung được chắt lọc, tìm tòi một cách công phu, thể hiện tâm huyết, tình cảm của những người tham gia với chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”. Cuộc thi là dịp ôn lại truyền thống vẻ vang của quân và dân ta trong chiến thắng Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”. Qua cuộc thi này, khơi dậy lòng tự hào không chỉ trong tuổi trẻ thủ đô và của tuổi trẻ cả nước. Từ đó, thế hệ trẻ thấy được trách nhiệm của mình, ra sức đóng góp công sức, trí tuệ vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nhiều bài thi được trình bày công phu, nội dung phong phú

Hội thu bài dự thi “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không: 40 năm oanh liệt và tự hào” là hoạt động kỷ niệm 40 năm chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” và hưởng ứng cuộc thi tìm hiểu “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không: 40 năm oanh liệt và tự hào” do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Cục Chính trị Quân chủng Phòng không – Không quân phối hợp tổ chức. Cuộc thi được phát động ngày 8/10; Dự kiến lễ trao giải sẽ được tổ chức vào dịp kỷ niệm 40 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” (18-30/12)./.

• “Điện Biên Phủ trên không” qua ký ức nhà báo chiến trường
• “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” – bài ca chiến thắng
• Tìm lại ký ức 12 ngày đêm “Điện Biên Phủ trên không”
• Những kỷ vật chiến thắng Hà Nội- Điện Biên phủ trên không

Hà Hòa/VOV online
vov.vn

(VOV) -Hội thảo về “Điện Biên Phủ trên không” sắp diễn ra sẽ cho chúng ta thấy được tầm cao, bản lĩnh, trí tuệ Việt Nam.

• 40 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”
• “Điện Biên Phủ trên không” qua ký ức nhà báo chiến trường
• “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” – bài ca chiến thắng

Hội thảo khoa học với chủ đề “Chiến thắng Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không: Tầm cao trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam” sẽ diễn ra vào ngày 28/11 tại Hà Nội.

Hội thảo do Bộ Quốc phòng, Ban Tuyên giáo Trung ương, Thành ủy và Ủy ban nhân dân TP Hà Nội phối hợp tổ chức. Đây thông tin được giới thiệu trong buổi họp báo chiều nay (20/11).

Hội thảo khoa học có sự tham gia của hơn 300 đại biểu là các vị lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị, địa phương, các lão thành cách mạng và nhân chứng lịch sử từng trực tiếp chỉ huy, tham gia chiến đấu trong trận “Điện Biên phủ trên không” tháng 12/1972.

Gần 70 tham luận tại hội thảo làm sáng tỏ và sâu sắc hơn các vấn đề, đó là: Khẳng định tầm nhìn chiến lược của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, kịp thời, sáng tạo của Trung ương Đảng, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng.

Hội thảo làm rõ và khẳng định chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” là đỉnh cao của cuộc đối đầu lịch sử giữa lực lượng phòng không không quân nhân dân Việt Nam với lực lượng không quân chiến lược Mỹ.

Đại tá Trần Ngọc Long – Phó Viện trưởng Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam cho biết: Chiến thắng Hà Nội – “Điện Biên Phủ trên không” là biểu tượng chiến thắng của bản lĩnh và tầm cao trí tuệ Việt Nam.

Để thấy rõ được bản lĩnh của Việt Nam, trong hội thảo này sẽ có nhiều tham luận đề cập đến những tính toán, mưu mô của Nhà Trắng lúc bấy giờ trong việc mở cuộc tập kích chiến lược bằng B52 vào Hà Nội và Hải Phòng nhằm đè bẹp ý chí của nhân dân miền Bắc, nhưng chúng ta không chỉ đối phó được mà còn chiến thắng oanh liệt.

Về tầm cao trí tuệ cũng thể hiện ở nhiều mặt, và hội thảo này sẽ tập trung phân tích sâu sự chủ động chúng ta về mặt chiến lược, chiến dịch và thủ đoạn chiến đấu để có những phương án đối phó tối ưu nhất./.

Huyền Trang/VOV-Trung tâm tin
vov.vn

(VOV) – Những hình ảnh về dân tộc anh hùng được chuyên gia Liên Xô – Nga ghi lại trong cuốn sách “Chiến tranh Việt Nam là thế đó”.

• 40 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”
• “Điện Biên Phủ trên không” – Biểu tượng bản lĩnh Việt Nam
• “Điện Biên Phủ trên không” qua ký ức nhà báo chiến trường

“Chiến tranh Việt Nam là thế đó (1965 – 1973)” – cuốn sách ghi lại những hồi ức sống động của những chuyên gia Liên Xô – Nga về trận “Điện Biên Phủ trên không” của Việt Nam.

Lời đề tựa của cuốn sách thật giản dị: “Để tưởng nhớ các chuyên gia quân sự Xô Viết – các cựu chiến binh tại Việt Nam”, nhưng nó cũng hàm chứa ý nghĩa lớn “Có thể làm sách giáo khoa về chiến tranh yêu nước cho sinh viên”.

Cuốn sách “Chiến tranh Việt Nam là thế đó (1965-1973)” với bản tiếng Nga (xuất bản năm 2005) và bản tiếng Việt (XB năm 2008)

Nói về cuốn sách lịch sử này, Thượng tướng Anatoli Khiupenhen cho biết: “Chúng tôi quyết định ra cuốn sách để ghi lại hồi ức của những người từng có mặt tại Việt Nam, tham gia cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Việt Nam. Chúng tôi không phải là nhà văn, nhà báo mà là những chiến sỹ, sỹ quan trong quân đội. Chúng tôi ghi lại những gì đã chứng kiến bằng ngôn ngữ của người lính”.

Trong cuốn sách này, Thượng tướng Khiupenhen giữ vai trò cố vấn các vấn đề quân sự trong Hội đồng biên tập, đồng thời trực tiếp tham gia với bài viết “Giai đoạn kết thúc của cuộc chiến tranh trên không”.

Là người có mặt ở Việt Nam vào những ngày diễn ra trận “Điện Biên phủ trên không”, trong bài viết của mình, Thượng tướng Khiupenhen đã ghi lại chi tiết, tỉ mỉ những trận đánh, những chiến công của lực lượng phòng không – không quân Việt Nam trên bầu trời thủ đô Hà Nội những năm đó với sự hỗ trợ về kỹ thuật quân sự của các chuyên gia Liên Xô.

Thiếu tướng Pozedeev giới thiệu với phóng viên Đài TNVN về cuốn sách và bài viết của ông

Cuốn sách tập hợp 29 bài viết. Mỗi bài viết là những góc nhìn của mỗi sỹ quan, chuyên gia. Đấy là hồi ức, trải nghiệm sâu sắc, sống động.

Lời mở đầu của cuốn sách giới thiệu sơ lược cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam, trong đó nhấn mạnh bối cảnh, tình thế của cuộc chiến đấu chống trả cuộc tấn công bằng đường không của Mỹ.

Những bài viết với những tựa đề khác nhau thể hiện rõ những khía cạnh đáng nhớ của cuộc chiến đầy gian khổ, khốc liệt nhưng cũng rất oai hùng, như: “Những hồi ức về cuộc chiến tranh Việt Nam” của Thiếu tướng Belov; “Khẩu đội chiến đấu của chúng tôi” của Thiếu tướng Canaev; “Cuộc chiến tranh Việt Nam qua sự đánh giá của người đã tham gia” của Đại tá Konacov; “Những năm tháng không thể nào quên” của nữ quân nhân Roxliacova…

Bài viết của Thiếu tướng Demsenko với tiêu đề “Đã có bao điều trải qua ở Việt Nam…” thể hiện sinh động những tình huống, những sự việc xảy ra trong khoảng thời gian từ tháng 3/1965 đến tháng 2/1966, khi ông cùng một số chuyên gia quân sự được cử sang Việt Nam. Đó là những buổi huấn luyện trước khi lên đường sang Việt Nam, những buổi gặp gỡ đầu tiên, trao đổi kinh nghiệm và huấn luyện sử dụng khí tài cho các chiến sỹ, sỹ quan quân đội Việt Nam…

Một số bức ảnh kỷ niệm của các chuyên gia Liên Xô được đăng trong cuốn sách

Rồi những câu chuyện khi giao lưu văn nghệ với đoàn văn công phòng không – không quân Việt Nam và người dân địa phương nơi đơn vị ông đóng quân… Tất cả vẫn đọng lại sâu sắc trong tâm trí viên sỹ quan chỉ huy khẩu đội bệ phóng, tiểu đoàn hỏa lực số 82 thuộc Trung đoàn Tên lửa Phòng không số 238 của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Cũng như thế, bài viết “300 ngày trên đất nước Việt Nam anh hùng” của đại tá Sozranov là một câu chuyện về công tác huấn luyện các khẩu đội chiến đấu cho Việt Nam.

Bài viết của ông có đoạn: “Tôi muốn nhận xét rằng, các sỹ quan, hạ sỹ quan Việt Nam rất chăm chỉ, được đào tạo không tồi trong việc sử dụng thực tế các bộ khí tài tên lửa phòng không. Họ thành thạo trong thao tác các công việc được quy định… Trong đội ngũ các sỹ quan Việt Nam có nhiều chuyên gia giỏi và thành thạo. Đa số họ đã học tại các trường quân sự ở Liên Xô”.

Kết thúc bài viết của mình, ông Sozranov đã viết: “Tôi còn lưu giữ những hồi ức tốt đẹp về Việt Nam, về tất cả những người công dân nước chúng ta đã có mặt trong những ngày gian khổ ấy bên cạnh dân tộc anh hùng ấy. Tôi hy vọng rằng quan hệ hữu nghị truyền thống ấy sẽ được gìn giữ”.

Các chuyên gia Liên Xô chụp ảnh kỷ niệm với Thủ tướng Phạm Văn Đồng (ảnh chụp lại từ cuốn sách)

Sau nhiệm kỳ công tác 300 ngày ở Việt Nam giữa thời kỳ khói lửa, Đại tá Sozranov, khi trở về Nga cũng tham gia giảng dạy tại Học viện Kỹ thuật Quân sự Nga. Trong những bài giảng của mình, hẳn ông có nhiều dịp để kể cho các thế hệ học sinh về những gì ông từng chứng kiến trong cuộc chiến tranh yêu nước của nhân dân Việt Nam.

Có mặt tại Việt Nam năm 1970 đến năm 1971 với nhiệm vụ phó trưởng đoàn chuyên gia phòng không phụ trách chính trị trong đoàn chuyên gia quân sự Liên Xô, trong bài viết “Thử lửa”, Thiếu tướng Anatoli Pozdeev đã ghi lại những ấn tượng sâu sắc về những buổi sinh hoạt chính trị để xây dựng và củng cố tinh thần sẵn sàng chiến đấu và quyết thắng trong toàn lực lượng phòng không không quân cả phía Việt Nam lẫn phía các chuyên gia quân sự Liên Xô. Ông cũng là ủy viên trong Hội đồng biên tập cuốn sách.

Nói về những người quan tâm và đón đọc cuốn sách này, Thiếu tướng Pozedeev cho biết: “Cuốn sách được các cựu chiến binh, giới trẻ quan tâm. Cuốn sách ra đời đáp ứng nhu cầu lớn của bạn đọc”.

Vào năm 2007, được sự đồng ý của các tác giả, cuốn sách đã được dịch ra tiếng Việt. Năm 2008, cuốn sách ra mắt bạn đọc Việt Nam với ấn phẩm của Nhà xuất bản Chính Trị Quốc gia./.

Điệp Anh/VOV-Moscow
vov.vn

(VOV) – Những kỷ vật tại Bảo tàng giúp người xem hiểu được sự hy sinh của thế hệ trước để làm nên một Hà Nội hôm nay.

Hướng tới kỷ niệm 40 năm chiến thắng Điện Biên Phủ trên không (12/1972-12/2012), Bảo tàng Phòng không – không quân phối hợp với Bộ Quốc Phòng tổ chức cuộc triển lãm “Ngày hội phòng không toàn quân và phòng không nhân dân”. Triển lãm bắt đầu từ ngày 8/11 đến hết ngày 30/12/2012.

Một số hình ảnh, hiện vật của Bộ đội phòng không- không quân trong chiến thắng chống chiến tranh phá hoại lần thứ 2 của đế quốc Mỹ

Triển lãm diễn ra ở 3 tầng của Bảo tàng, đem đến cho người xem một cái nhìn toàn diện về chặng đường trường chinh chống Pháp và chống Mỹ của toàn dân tộc. Nổi bật là những hiện vật tái hiện lại cuộc chiến đấu trong suốt 12 ngày đêm của các chiến sĩ Thủ đô, làm nên chiến thắng “Hà Nội- Điện Biên Phủ trên không”, góp phần thành công ký kết Hiệp định Paris- một trong những chiến thắng lớn nhất trên mặt trận ngoại giao Việt Nam.

Xem lại những kỷ vật, những hình ảnh, tư liệu tại Bảo tàng, người ta mới thấy được sự hy sinh to lớn của cha ông đi trước để làm nên một Hà Nội – thành phố vì hòa bình hôm nay. Bác Phạm Thế Luận – cựu chiến binh trong kháng chiến chống Mỹ, đến tham quan triển lãm, bày tỏ: “Đến xem triển lãm lần này, tôi được gặp lại những đồng đội của mình trong cuộc kháng chiến khói lửa. Những kỷ vật được trưng bày đã phần nào gợi lại một cách chân thực về sức mạnh của quân, dân Hà Nội với một tinh thần đoàn kết một lòng và ý chí quật cường để chiến thắng  những vũ khí, phương tiện chiến tranh  hiện đại của đế quốc Mỹ”.

Đến tham quan triển lãm, không chỉ có du khách nước ngoài, công chúng Thủ đô mà còn có người dân ở các tỉnh khác. Cô Nguyễn Thị Thiệp (Tân Hà – Tuyên Quang) chia sẻ: “Hôm nay, tôi có dẫn các con đến để xem những kỷ vật tại bảo tàng nhằm giúp các con nắm rõ hơn về lịch sử nước nhà, để thêm trân trọng và biết ơn những gì mà cha ông đã hy sinh trong cuộc đấu tranh giành và giữ độc lập cho dân tộc”.

Khách tham quan tại Bảo Tàng

Bảo tàng Phòng không – Không quân là nơi lưu giữ các kỷ vật, hình ảnh, tư liệu  quá trình hình thành, phát triển của lực lượng Phòng không- không quân qua các giai đoạn lịch sử. Đặc biệt là phòng sa bàn tái hiện sinh động chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không”. Hiện Bảo tàng đang giữ Bộ sưu tập hiện vật  “Rada phát sóng quản lý bầu trời bằng sóng điện từ” trong chiến dịch 12 ngày đêm năm 1972. Tại đây, cũng trưng bày bảng vàng lập công của nhân dân Miền Bắc và những đơn vị tiêu biểu trong chiến dịch. Nhân dân Thủ đô đã bắn rơi được 81 máy bay Mỹ, trong đó có 34 máy bay chiến lược B – 52 và 5 máy bay F-11, tiêu diệt và bắt sống hàng trăm giặc lái Mỹ, bắn cháy 9 tàu chiến.

Thời gian càng lùi xa, nhưng qua những hiện vật được trưng bày tại Bảo tàng, người xem có điều kiện nhận thức lại một cách đầy đủ, sâu sắc và toàn diện về tầm vóc to lớn của chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”. Chiến thắng đó mãi mãi là biểu tượng của ý chí kiên cường, bất khuất, bản lĩnh, trí tuệ và nghệ thuật quân sự Việt Nam. Từ đây, nhiều bài học kinh nghiệm quí báu đã được đúc kết để vận dụng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc hiện nay./.

CTV Nguyễn Thị Yến/VOV online
vov.vn

(VOV) -Những bức hình mà họ ghi trong 12 ngày đêm tại Hà Nội góp phần giúp chúng ta chiến thắng trên bàn hội nghị Paris năm 1972.

• 40 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”
• “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” – bài ca chiến thắng
• Tìm lại ký ức 12 ngày đêm “Điện Biên Phủ trên không”

Trong căn nhà nhỏ trên phố Minh Khai (Hà Nội), nhà báo – nghệ sĩ nhiếp ảnh Chu Chí Thành giở từng tấm ảnh ông đã chụp trong Chiến dịch Điện Biên phủ trên không. Mỗi bức ảnh là một câu chuyện, một mảng ký ức…

Trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước, khi đang là phóng viên ảnh của Thông tấn xã, ông Chu Chí Thành từng có mặt ở nhiều vùng bị địch bắn phá ác liệt như: Quảng Bình, Nghệ An, Vĩnh Linh (Quảng Trị)…

Đặc biệt trong cuộc tập kích chiến lược bằng B52 năm 1972 của không lực Hoa Kỳ vào Hà Nội, suốt 12 ngày đêm, ông luôn có mặt từng góc phố, con đường để ghi lại cảnh đổ nát, đau thương mà người Hà Nội phải gánh chịu và hình ảnh chiến đấu chiến thắng oai hùng của quân, dân ta trước không quân Mỹ.

Nhà báo Chu Chí Thành

Khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong ông chính là lúc tác nghiệp tại Bệnh viện Bạch Mai và phố Khâm Thiên sau những trận oanh kích của quân thù.

Ông phải kìm nén những giọt nước mắt để chụp lại bằng chứng tố cáo tội ác của Mỹ. Ngay cả trong lúc bi thương, ông vẫn cố tìm cho được góc máy nhằm lột tả sự kiên cường của người dân Hà Nội.

Nhà báo Chu Chí Thành nhớ lại: “Khi đến Khâm Thiên, tôi thấy người dân đang đào bới trong đống đổ nát để cứu người. Và cảnh xúc động là một người phụ nữ băng qua đống đổ nát, hố bom để tìm người. Lúc đó, trên vai chị vẫn đeo súng và còn mang một chiếc khằn rằn của miền Nam. Khi thấy cảnh đó, tôi đã nhanh chóng ghi lại hình ảnh này và rất xúc động vì tinh thần chiến đấu và tình quân-dân của chúng ta”.

Có mặt ở hầu hết các trận địa tên lửa, pháo cao xạ trong chiến dịch 12 ngày đêm khói lửa, nhà báo Xuân Mai, nguyên Tổng Biên tập báo Phòng không – Không quân cho rằng: Trong thời chiến, mọi thứ đều có thể xảy ra nên mỗi khi đi tác nghiệp ông và đồng nghiệp đều phải chuẩn bị tinh thần hy sinh bất cứ lúc nào. Bằng sự dũng cảm, kiên trường và lòng nhiệt huyết, ông luôn theo sát các chiến sĩ bộ đội để có những bức ảnh, bài viết chân thực nhất ngay trong những lúc khói lửa ác liệt.

Sau 40 năm, ấn tượng sâu sắc với ông là đêm đầu tiên (18/12/1972) Mỹ ném bom. Cả Hà Nội rung chuyển, rực cháy bởi bom Mỹ và pháo phòng không, tên lửa đánh trả của Việt Nam.

Tới đợt ném bom thứ hai trong đêm, một tiểu đoàn đã bắn rơi tại chỗ chiếc máy bay B52 đầu tiên tại cánh đồng xã Phù Lỗ (huyện Đông Anh). Nhìn thấy bức ảnh B52 đầu tiên rơi tại chỗ do phóng viên của mình chụp, ông đã xúc động, sung sướng đến tột cùng.

Nhà báo Xuân Mai kể lại: “Lúc đó, tôi đang phụ trách tòa soạn báo Phòng không Không quân, thì được chỉ huy thông báo có máy bay rơi ở Phù Lỗ, có thể là B52 nên lập tức cử phóng viên đến đó. Phóng viên của chúng tôi chạy mô tô đi nhưng đến Đông Anh, gặp máy bay rải bom nên phải để xe ở nhà dân rồi chạy bộ lên và đã chụp được bức ảnh B52 rơi tại chỗ”.

Người ta gọi 12 ngày đêm của quân và dân Hà Nội là trận đánh huyền thoại, khi đã bắn hạ những pháo đài bay chiến lược được coi là “bất khả xâm phạm” của Mỹ trong cuộc chiến tranh Việt Nam.

Cùng với chiến thắng lẫy lững đó, những nhà báo chiến trường bằng các bức ảnh, bài viết ghi thực tế tại những khu phố đổ nát, tang thương… đã góp phần vạch trần tội ác của Mỹ, đóng góp vào cuộc đấu tranh trên lĩnh vực thông tin, báo chí và ngoại giao, để buộc chính quyền Mỹ phải đặt bút ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam vào ngày 27/1/1973.

Nhà báo nhiếp ảnh Chu Chí Thành cho biết: Thời kỳ đó chúng ta có những đấu tranh xen kẽ rất hay. Chúng ta đấu tranh trên mặt trận ngoại giao là đang ở bàn hội nghị Paris nhưng cũng đấu tranh bằng công tác thông tin tuyên truyền.

Trong suốt 12 ngày đêm, cứ 1-2 ngày, chúng ta lại mở một cuộc họp báo quốc tế và đưa ra những hình ảnh đổ nát, hy sinh rồi đưa giặc lái bị bắt ra trước công luận trong nước và quốc tế. “Chúng tôi khi đó quay phim, chụp ảnh, viết bài và Thông tấn xã có máy tê-lê phô-tô để truyền tin ra nước ngoài để quốc tế thấy được hình ảnh phi công Mỹ bị bắt và tội ác của Mỹ. Đây chính là đòn đánh bằng công tác thông tin tuyên truyền, và bạn bè quốc tế ủng hộ chúng ta để gây sức ép, buộc chính quyền Mỹ phải vào đàm bàn phán”, ông Thành nói.

Ký ức về những ngày tháng chiến đấu oanh liệt của quân và dân Hà Nội trong Chiến dịch Điện Biên phủ trên không sẽ không bao giờ phai mờ trong tâm trí của những nhà báo, nhà nhiếp ảnh.

Những bài báo, bức ảnh mà họ đã không quản hiểm nguy để ghi lại, đã trở thành vô giá, lên án chiến tranh và thể hiện khát vọng hòa bình của dân tộc ta./.

Huyền Trang/VOV-Trung tâm tin
vov.vn

(VOV) – Đó là ngôi nhà số 106 Avenue du Général Leclerc của thị trấn Gif-sur-Yvette, cách Paris – Pháp hơn 30 km về phía Tây Nam.

Ngày 22/11 của 40 năm về trước, thị trấn Gif-sur-Yvette yên bình nằm cách Paris – Pháp hơn 30 km về phía Tây Nam bỗng trở nên nhộn nhịp. Báo chí Pháp và nước ngoài khi đó đổ dồn về đây, vây quanh ngôi nhà diễn ra các cuộc đàm phán bí mật giữa hai đoàn đàm phán Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Mỹ. Các cuộc gặp đã đưa ra một dự thảo 9 điểm, sau này được xem là mấu chốt dẫn đến sự thành công của Hiệp định Paris 1973.

Đi qua số 106 Avenue du Général Leclerc của thị trấn Gif-sur-Yvette, bắt gặp một căn nhà bình thường như biết bao ngôi nhà khác ở vùng ngoại ô Paris, ít ai biết rằng nơi đây 40 năm trước đã diễn ra các cuộc đàm phán bí mật giữa đoàn đàm phán Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, do ông Lê Đức Thọ làm trưởng đoàn, với phía Mỹ- do ông Henry Kissinger dẫn đầu.

Tấm biển bên ngoài ngôi nhà

Các tài liệu lịch sử ghi lại những cuộc trao đổi giữa hai ông tháng 10 và tháng 11/1972 tại ngôi nhà này đi vào giai đoạn quyết định, chốt lại ở một dự thảo hiệp định mà hai bên có thể chấp nhận được.

40 năm sau, ngôi nhà không có gì nổi bật, nhìn từ bên ngoài có phần cũ kỹ và bao phủ bởi cây cối um tùm. Một tấm biển khiêm tốn treo trên tường bên ngoài căn nhà với dòng chữ “Tại ngôi nhà này ngày 22/11/1972, đã mở ra các cuộc đàm phán hòa bình giữa ông Lê Đức Thọ và ông Henry Kissinger”.

Tiếp chúng tôi – những nhà báo Việt Nam tò mò, chủ nhân hiện nay của ngôi nhà, vợ chồng nhiếp ảnh gia Bernard Mimier hồ hởi kể lại “cái duyên” của họ với nơi này.

Chủ nhân ngôi nhà trò chuyện với PV Đài TNVN

“Lúc đó tôi còn trẻ lắm, 17 tuổi, tôi có đi qua nơi này, thấy rất nhiều nhà báo vây quanh ngôi nhà và nghe nói có các cuộc đàm phán hòa bình bí mật diễn ra trong đó. Khi đó ngôi nhà thuộc về một họa sỹ tên Fernand Leger- một đảng viên Đảng Cộng sản Pháp và là nơi đón nhiều khách của đảng sang Pháp làm việc. Bản thân tôi từ lúc trẻ luôn đứng về phía người dân Việt Nam, cho rằng sự can thiệp của Mỹ ở Việt Nam là không thể chấp nhận được. Sau này năm 1989, tôi cần tìm một ngôi nhà rộng để mở phòng chụp và làm ảnh; và duyên số đã dẫn tôi đến đây, mua lại căn nhà của con gái nhà Leger và ở đây cho đến nay” – nhiếp ảnh gia Bernard Mimier nói.

Ông Bernard dẫn chúng tôi đi thăm quan ngôi nhà, phòng đàm phán chính 40 năm trước giờ đây trở thành phòng chụp ảnh của ông với nhiều máy móc, đèn chiếu. Phòng khách hiện tại của ngôi nhà được trang trí theo phong cách cổ kính, trước đó từng là phòng chiêu đãi hai đoàn đàm phán, mà như chủ nhân Bernard Mimier nói đùa, là ở đây hai đoàn chắc từng ăn món “nem Việt nam”.

Ông Bernard cho biết: “Có rất nhiều người khách Việt nam đến đây thăm ngôi nhà của chúng tôi, có các nhà báo, có đại diện của phái đoàn Việt Nam tại UNESCO. Và có một lần một cựu chiến binh Mỹ từng tham chiến ở Việt Nam đã đến đây, xin chụp ảnh những phòng ngày xưa từng diễn ra đàm phán bí mật và tôi nghĩ rằng trong lòng anh ấy chắc chắn có nhiều cảm xúc. Chính gia đình chúng tôi cũng nói chuyện nhiều về ngôi nhà mà chúng tôi đang tự hào được sống ở đây, một ngôi nhà lịch sử đóng góp cho hòa bình. Vợ tôi cũng từng tham gia các hoạt động phản chiến và con gái tôi cũng có những cảm xúc đặc biệt khi nói về ý nghĩa của ngôi nhà”.

Các cuộc đàm phán diễn ra hết sức bí mật, đến các nhà hàng xóm cũng không hay biết gì, cho đến ngày 22/11/1972, khi báo chí Pháp và nước ngoài tìm đến xin giúp đỡ để chụp ảnh từ bên ngoài vào ngôi nhà.

GS Trần Thanh Vân và tư liệu viết về ngôi nhà

Và thật trùng hợp khi sát ngôi nhà lịch sử khi ấy đến giờ là nơi ở của một cặp vợ chồng nhà khoa học người Việt – ông bà Trần Thanh Vân, những người nhiều năm qua có nhiều hoạt động hướng về Việt nam.

Dù tuổi đã cao, nói chuyện khá khó khăn, Giáo sư Trần Thanh Vân vẫn rất nhiệt tình kể lại: “Một buổi sáng, chúng tôi thấy nhà có nhiều lính cảnh sát xung quanh và lấy làm lạ, không biết vì sao. Một tuần trước tôi nhớ có hội  nghị 4 bên, và chúng tôi biết đàm phán có nhiều khó khăn nên đoán ra đây có thể là đàm phán giữa miền Bắc Việt Nam với phía Mỹ. Vì biết nhà bên cạnh là thuộc Đảng Cộng sản Pháp, thường có khách đến trong thứ 7, chủ nhật, nên đoán Việt Nam đã mượn nhà của Đảng Cộng sản Pháp để đàm phán. Rất đông nhà báo đến, nhờ chúng tôi cho vào nhà để chụp hình về ngôi nhà bên cạnh”.

Giáo sư Trần Thanh Vân dẫn chúng tôi ra vườn sau nhà, chỉ vào rặng cây thông giờ cao ngút, cho biết 40 năm trước, rặng cây còn thấp và phóng viên đứng từ vườn nhà ông hoặc trèo lên mái nhà ông có thể chụp ảnh vào ngôi nhà đàm phán bí mật.

Toàn cảnh ngôi nhà

Ông cũng chia sẻ câu chuyện trùng hợp được báo chí Pháp và nước ngoài phát hiện và nói nhiều đến lúc bấy giờ, là trong khi cuộc đàm phán chính trị bí mật giữa ông Lê Đức Thọ và ông Henry Kissinger đang diễn ra, thì tại ngôi nhà bên cạnh, giáo sư Trần Thanh Vân cùng các thành viên tổ chức giúp đỡ các trẻ em Việt Nam đang tích cực với các hoạt động bán thiệp Giáng sinh, để quyên tiền xây dựng một làng trẻ SOS tại Đà Lạt (sau này làng được khánh thành năm 1974).

Hai hoạt động cùng lúc, một bên là chính trị và bên kia là nhân đạo, vô tình lại cùng hướng về Việt Nam.

40 năm sau, ngôi nhà đàm phán bí mật năm xưa đã hoàn thành nhiệm vụ; còn ở bên cạnh, giáo sư Trần Thanh Vân và Tổ chức giúp đỡ trẻ em Việt Nam, Hội Gặp gỡ Việt Nam do ông sáng lập vẫn không ngừng tiếp tục công việc giúp đỡ trẻ em, hỗ trợ phát triển đất nước./.

Thùy Vân/VOV-Paris
vov.vn