Trong lúc toàn thể đồng bào hy sinh tranh đấu đòi thống nhất và độc lập thì Cố vấn Vĩnh Thuỵ trú ở nước ngoài không hiểu rõ tình hình trong nước. Vả lại Cố vấn Vĩnh Thuỵ ở xa, không khỏi bị những thám tử Pháp như bọn Cutxô (Cousseau) bưng bít và những người vô xỉ như Nguyễn Hải Thần, Lê Vǎn Hoạch, v.v. bao vây, cho nên Cố vấn Vĩnh Thuỵ rất có thể nghe những lời hứa hẹn suông của bọn thực dân Pháp, mà đi gặp chúng.

Nếu Cố vấn Vĩnh Thuỵ biết rõ tình hình trong nước thì chắc Cố vấn không bị chúng lừa bịp.

Cố vấn Vĩnh Thuỵ cũng thừa hiểu rằng: Thực dân phản động Pháp rất mực xảo quyệt, khi còn ở ngoài vòng thì gì chúng cũng hứa, một khi đã vào tròng thì sẽ bị chúng thắt chặt. Lúc đó phàn nàn thì đã trễ rồi.

Chính phủ ta và nhân dân ta rất mong Cố vấn Vĩnh Thuỵ không có những hành động trái ngược với những lời Cố vấn đã thề trước Tổ quốc và trước đồng bào, trái với nguyện vọng của dân tộc. Dù sao vận mệnh của dân tộc sẽ không vì một người, hoặc một nhóm người mà thay đổi.

Chính phủ ta, toàn thể đồng bào và toàn thể tướng sĩ ta đã đồng tâm nhất trí, kiên quyết kháng chiến, tranh cho kỳ được thống nhất và độc lập thật sự. Bất kỳ mưu mô gì, bất kỳ lực lượng nào cũng quyết không thể lừa gạt hoặc giảm bớt lòng kiên quyết của dân ta hoặc trở ngại cuộc thắng lợi cuối cùng của dân ta.

Nói ngày 8-12-1947.
Báo Sự thật, số 88,
ngày 19-12-1947.
cpv.org.vn

—————————–

(1) Tạm ước 14-9-1946: Tên thường gọi của thoả hiệp tạm thời (Modus vivendi) giữa Việt Nam và Pháp, do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng M.Mutê ký ngày 14-9-1946, tại Pari.

Tạm ước gồm 11 điều khoản. Nội dung của các điều khoản thể hiện những thoả thuận tạm thời về một số vấn đề bức thiết có tính chất bộ phận: Chính phủ Pháp thi hành các quyền tự do, dân chủ và ngừng bắn ở Nam Bộ; Chính phủ Việt Nam nhân nhượng với Pháp một số quyền lợi về kinh tế và vǎn hoá của Pháp ở Việt Nam; quy định thời gian tiếp tục cuộc đàm phán Việt – Pháp vào tháng 1-1947.

Việc ký Tạm ước 14-9 là một thắng lợi trong sách lược ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh để nhân dân ta có thêm thời gian chuẩn bị lực lượng tiến hành cuộc kháng chiến lâu dài. Tr.12.

Hỡi đồng bào toàn quốc,

Hỡi toàn thể tướng sĩ Vệ quốc quân, dân quân, du kích,

Thấm thoắt toàn quốc kháng chiến đã chẵn một nǎm và kháng chiến ở miền Nam đã 27 tháng.

Từ ngày đầu, bọn quân phiệt thực dân khoe miệng rằng: chóng thì dǎm tuần, chậm thì 3 tháng, chúng sẽ chinh phục ta, nhưng nay đã trải qua mấy lần dǎm tuần, mấy lần 3 tháng, chúng đã được kết quả gì?

Chúng mất hơn 20.000 lính Pháp chết và bị thương. Chúng tốn hơn 3.000 triệu bạc. Chúng chiếm mấy thành thị đã hoá ra đống tro tàn. Chúng đã mua chuộc được một lũ bất trung, bất hiếu làm bù nhìn, nhưng lũ đó đều bị toàn dân phỉ nhổ. Bao nhiêu đồn điền, mỏ than, nhà buôn, xưởng máy của chúng đều bị tan hoang. Chính phủ ở Pháp và bộ chỉ huy của chúng ở đây đã phải thay đổi mấy lần. Vì chết nhiều người, tốn nhiều của mà nhân dân Pháp đã lên tiếng phản đối cuộc chiến tranh phi nghĩa này.

Đó là cái kết quả mà bọn thực dân phản động đã lượm được, một thứ kết quả trái hẳn với hy vọng của chúng.

Còn về phía ta thì thế nào?

Chúng ta biết trước rằng kháng chiến ắt phải gay go, phải trường kỳ, nhưng chắc chắn sẽ thắng lợi.

Vì vậy, mặc dầu gian nan cực khổ, nhân dân ta ngày càng đoàn kết, càng hǎng hái, càng kiên quyết kháng chiến cho đến thắng lợi cuối cùng.

Chiến sĩ ta càng nhiều kinh nghiệm, càng thêm rèn luyện, càng thêm dũng cảm, những trận oanh liệt ở Mỹ Tho, ở đèo Hải Vân, ở sông Lô, ở Thất Khê, v.v., đã làm địch kinh hồn mất vía.

Chính phủ ta ngày càng thêm oai tín, càng được ủng hộ vì là một Chính phủ kiên quyết kháng chiến, một Chính phủ đại đoàn kết, một Chính phủ đồng cam cộng khổ với dân, một Chính phủ của dân.

Ngoài mấy thành thị đã hoang tàn thì thôn quê khắp cả nước đều vẫn ở trong tay ta.

Đó là cái kết quả tiến bộ mà ta lượm được sau một nǎm kháng chiến, một thứ kết quả như ta đã đoán trước, mà kết quả đó ngày càng mở rộng, tuy vậy bọn thực dân phản động không cướp được, thì chúng sẽ phá, không thắng được, thì chúng sẽ cắn mấy miếng cho đã nư. Chúng sẽ tấn công vùng này rồi đến vùng khác. Lực lượng của chúng cũng như mặt trời vào lúc hoàng hôn, hống hách lắm nhưng đã gần tắt nghỉ.

Cho nên dân và quân ta phải luôn gắng sức, cẩn thận, chuẩn bị, đề phòng, luôn luôn tấn công địch và phá hoại địch, tuyệt đối chớ tự kiêu, chớ khinh địch, dù lực lượng của ta ngày càng thêm mạnh, như suối mới chảy, như lửa mới nhóm, chỉ có tiến, không có thoái.

Hỡi đồng bào toàn quốc,

Hỡi toàn thể tướng sĩ,

Nhân dịp kỷ niệm một nǎm kháng chiến toàn quốc, tôi thay mặt Chính phủ kính cẩn nghiêng mình trước anh hồn các chiến sĩ và đồng bào đã hy sinh vì nước, và gửi lời thân ái hỏi thǎm các chiến sĩ và đồng bào bị thương cùng gia quyến các tướng sĩ. Tôi khen ngợi và khuyên gắng:

– Các tướng sĩ từ Bắc đến Nam, đang dũng cảm xung phong giết địch, quyết đem xương máu giữ vững nền thống nhất và độc lập cho nước nhà.

– Cán bộ chuyên môn và anh em công nhân, hǎng hái ra sức cung cấp võ khí tinh xảo và đầy đủ cho bộ đội.

– Anh em công chức, cực khổ khó nhọc, không hề phàn nàn, luôn luôn tận tuỵ làm trọn nhiệm vụ.

– Toàn thể đồng bào hậu phương tǎng gia sản xuất, giúp đỡ bộ đội công tác phá hoại, tham gia kháng chiến bằng cách này hoặc bằng cách khác.

– Những đồng bào đã hy sinh hết cả cơ đồ sản nghiệp, chịu khổ mà di cư, tản cư, gián tiếp gánh một phần kháng chiến, cùng những đồng bào trong vùng bị địch chiếm, dù bị địch đe doạ lừa gạt, nhưng luôn luôn giữ vững tinh thần, luôn luôn tin tưởng về Chính phủ và Tổ quốc.

– Các cháu nhi đồng, có cháu thì giúp bộ đội lập chiến công, có cháu thì giúp tǎng gia sản xuất, hoặc tuyên truyền cổ động. Thật xứng đáng là con cháu Phù Đổng Vương và Trần Quốc Toản

– Các kiều bào ta ở hải ngoại, mình tuy sống ở nước ngoài, nhưng luôn luôn hết lòng giúp Tổ quốc.

Tôi lại xin thay mặt dân tộc Việt Nam, cảm ơn anh em dân tộc châu á và những bạn ở các hữu bang, đã giữ gìn chính nghĩa, mà ủng hộ nước ta.

Tôi cũng cảm ơn những tầng lớp nhân dân Pháp, đã bằng lời nói hoặc bằng việc làm, phản đối bọn thực dân phản động.

Hỡi đồng bào toàn quốc,

Hỡi toàn thể tướng sĩ,

Nhân dịp này, tôi trịnh trọng nhắc lại rằng:

Nhân dân Việt Nam sẵn sàng cộng tác thân thiện với nhân dân Pháp, song nhân dân Việt Nam quyết không đầu hàng, quyết không chịu mất nước, quyết không chịu làm nô lệ một lần nữa.

Và Chính phủ Hồ Chí Minh thề quyết lãnh đạo nhân dân và quân đội chiến đấu đến cùng, để phá tan xiềng xích của bọn thực dân, để tranh lại quyền thống nhất và độc lập. Chính phủ Hồ Chí Minh quyết làm trọn cái nhiệm vụ vẻ vang mà quốc dân đã giao cho, và quyết không phụ lòng tin cậy mà đồng bào đã đặt vào Chính phủ.

Hỡi đồng bào toàn quốc và toàn thể tướng sĩ!

Chúng ta cứ mạnh dạn tiến lên!

Trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi!

Thống nhất độc lập nhất định thành công!

Bắc Bộ, ngày 19 tháng 12 nǎm 1947
HỒ CHÍ MINH

Sách Lời Hồ Chủ tịch,
Nha Thông tin Việt Nam,
1949, t.2, tr.46-48.
cpv.org.vn