Đó là một trong những yêu cầu hàng đầu mà Bác Hồ đặt ra cho cán bộ của Đảng và Nhà nước ngay từ khi chính quyền nhân dân vừa mới ra đời. Tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa đầu tiên được tổ chức vào tháng 10.1946, Bác đã nói: “Chính phủ hiện thời đã cố gắng liêm khiết lắm. Nhưng trong Chính phủ, từ Hồ Chí Minh cho đến những người làm việc ở các Ủy ban làng đông lắm và phức tạp lắm. Dù sao, Chính phủ đã hết sức làm gương. Và nếu làm gương không xong, thì sẽ dùng pháp luật mà trị”.

Bên cạnh việc căn dặn hết sức cặn kẽ cán bộ “đều là công bộc của dân” nên “việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì có hại cho dân, ta phải hết sức tránh”, Bác cũng đòi hỏi cán bộ phải “cần kiệm liêm chính, chí công vô tư” và phải khắc sâu những chữ “công bằng, chính trực” vào lòng. Luôn biểu dương và khen thưởng kịp thời, xứng đáng những cán bộ tốt, đồng thời Bác hết sức nghiêm khắc với những tệ nạn như: trái phép, cậy thế, hủ hóa, tư túng, tham ô, lãng phí… Người nhấn mạnh: “Ai đã phạm những lỗi lầm trên này phải hết sức sửa chữa; nếu không tự sửa chữa thì Chính phủ sẽ không khoan dung”.

Bác đặc biệt coi trọng việc xây dựng và hình thành các tấm gương đạo đức trong quá trình xây dựng chính quyền của nhân dân. Từ nhận thức sâu sắc: tấm gương đạo đức của các vị lãnh đạo, của các nhà cầm quyền có ý nghĩa vô cùng to lớn, nhân dân sẽ noi theo gương đó mà hành động ứng xử. Bác thường xuyên nhắc nhở cán bộ phải chăm lo giữ gìn đạo đức trong cuộc sống và công tác. Người thường nói: đời sống của nhân dân ta còn khổ, người cách mạng không thể có cuộc sống khác. Và Bác đã nghiêm túc thực hiện tất cả những điều mà Người đã nói với cán bộ và mong muốn cán bộ thực hiện. Là Chủ tịch nước nhưng cuộc sống của Bác luôn đơn sơ, đạm bạc, giản dị “như người thường”, từ bữa ăn, chốn ở cho đến các tiện nghi sinh hoạt. Ở Bắc bộ phủ Bác thường ăn cơm chung với những người phục vụ. Gặp gỡ mọi người dù là cán bộ cấp cao hay dân thường, các cụ cao niên hay các cháu thiếu nhi… Bác đều gặp gỡ thân tình, trò chuyện cởi mở và cặn kẽ, ứng xử trọng thị… Dẫu bận trăm công nghìn việc của nguyên thủ quốc gia, Bác vẫn cố gắng thu xếp đi thăm nhân dân ở các địa phương, nhất là các vùng nông thôn, miền núi, ven biển…

Tấm gương đạo đức trong sáng cao đẹp của Bác đã được đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân ta noi gương học tập và làm theo, tạo thành động lực to lớn để toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta có thêm sức mạnh, đoàn kết một lòng làm nên những chiến thắng vẻ vang. Bài học người cán bộ lãnh đạo phải làm gương là điều mà mỗi cán bộ, đảng viên chúng ta phải luôn ghi lòng tạc dạ và thực hiện triệt để trong cuộc sống và công tác của mỗi người.

Triêu Dương
baobinhdinh.com.vn

Sinh thời, Bác Hồ luôn giáo dục, nhắc nhở mọi cán bộ, đảng viên phải luôn ghi nhớ thật sâu sắc nhiệm vụ của mình. Đó là “vào Đảng là để phục vụ nhân dân, phục vụ giai cấp, phục vụ cách mạng”. Người chỉ rõ: “Mỗi người đảng viên, mỗi người cán bộ từ trên xuống dưới đều phải hiểu rằng: mình vào Đảng là để làm đầy tớ cho nhân dân chứ không phải làm “quan” nhân dân”. Và để làm tốt nhiệm vụ của mình thì mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu đi đầu trong mọi công việc, “nói” phải đi đôi với “làm”. Đặc biệt cần tránh các sai lầm, khuyết điểm.

Tuy nhiên, Người cũng nói rõ “Người đời ai cũng có khuyết điểm có làm việc thì có sai lầm”, do đó không loại trừ cán bộ, đảng viên mắc sai lầm, khuyết điểm. “Đảng ta không phải từ trên trời sa xuống. Nó ở trong xã hội mà ra. Vì vậy, tuy nói chung, thì đảng viên phần nhiều là những phần tử tốt, nhưng vẫn có một số chưa bỏ hết những thói xấu tự tư, tự lợi, kiêu ngạo, xa hoa… Những thói xấu đó họ mang từ xã hội vào Đảng. Cũng như những người hàng ngày lội bùn, mà trên mình họ có hơi bùn, có vết bùn. Như thế thì có gì là kỳ quái?”. Theo Bác, điều quan trọng là ở chỗ “chúng ta không sợ sai lầm, chỉ sợ phạm sai lầm mà không quyết tâm sửa chữa”. Bởi vì, “trừ những người cố ý phá hoại, ngoài ra không ai cố ý sai lầm, sai lầm là vì không hiểu, không biết. Vì vậy, đối với cán bộ sai lầm ta quyết không nên nhận rằng họ muốn như thế. Sự sửa đổi khuyết điểm một phần cố nhiên là trách nhiệm của cán bộ đó”. Theo Bác, để sửa chữa khuyết điểm thì người có khuyết điểm phải thành tâm, thành ý, thật sự cầu thị để tiến bộ. Việc xử lý Bác cũng lưu ý rất cặn kẽ “lỗi lầm có việc to, việc nhỏ”, do đó việc xử phạt phải “có tình, có lý” vì “nếu nhất luật không xử phạt thì sẽ mất cả kỷ luật, thì sẽ mở đường cho bọn cố ý phá hoại”. Song phải lấy giáo dục, thuyết phục, cảm hóa làm căn bản, gốc rễ. Đặc biệt, phải phân biệt nguyên cớ của sai lầm, khuyết điểm, “phải xét kỹ lưỡng việc nặng hay nhẹ, phải dùng xử phạt cho đúng”. Bác nhắc nhở, trong việc xử lý “không vì công mà quên lỗi, không vì lỗi mà quên công”. Bác cũng đặc biệt lưu ý “người lãnh đạo phải biết tìm cách đúng để giúp đỡ cán bộ sửa chữa sai lầm và khuyết điểm”.

Bằng An
baobinhdinh.com.vn

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: Việc cần làm trước tiên là chuẩn bị cán bộ cho phong trào. Xây dựng đội ngũ cán bộ nòng cốt, nhiệt tình, vừa giỏi về chuyên môn, vừa có đạo đức trong sáng, có tác phong sâu sát, gần gũi quần chúng, với thực tiễn là đòi hỏi khách quan. Coi trọng phong trào Thi đua yêu nước và cán bộ của phong trào, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sâu sát, lựa chọn và bố trí cán bộ làm công tác thi đua theo tiêu chuẩn: nhiệt tình, xốc vác và có kinh nghiệm thực tiễn.

Người yêu cầu những cán bộ làm công tác thi đua khi được giao trách nhiệm phụ trách địa bàn: Trước khi phát động, phải họp với cán bộ địa phương, đặt kế hoạch, lập tổ xung phong. Người đặc biệt nhấn mạnh: Từ cá nhân đến đoàn thể, “tổ chức công tác là cần thiết” và đó là nguyên nhân quyết định sự thành bại của phong trào. Cuối cùng, nếu coi thi đua là “gieo hạt”, khen thưởng là “thu hoạch”, những cán bộ làm công tác thi đua, nếu “bản thân tiến bộ”, hoặc có thành tích “giúp đỡ” người khác cùng tiến bộ, thì đều được khen thưởng. Khen thưởng sẽ tạo động lực trong thi đua.

Tháng 11.1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư cho Cụ Tôn Đức Thắng, Trưởng ban vận động Thi đua ái quốc. Trong thư, Người viết: “Tôi rất đồng ý với Cụ là cần phải có cán bộ được huấn luyện hẳn hoi”. Đây là mối lưu tâm, là sự trăn trở của Người đối với sự phát triển của phong trào Thi đua yêu nước, bởi theo “thiển ý” của Người “Chúng ta rất cần huấn luyện cán bộ, mà huấn luyện cán bộ xã trước hết”, rồi từ đó “lựa chọn những cán bộ xã có năng lực nhất, đưa dần lên làm cán bộ huyện, tỉnh, khu”.

Người dặn dò, việc lựa chọn cán bộ cho phong trào phải được chuẩn bị chu đáo, có lộ trình, và việc bổ nhiệm cán bộ từ xã, lên huyện, đến tỉnh và khu, phụ thuộc vào năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức. Đó không chỉ là những người có lòng nhiệt tình, tính xốc vác, đó còn phải là những người “có năng lực nhất”, “được huấn luyện hẳn hoi”, và đặc biệt là phải trưởng thành từ cơ sở. Cách thức chọn người tiêu biểu nhất, được huấn luyện và đưa những cán bộ ở cấp cơ sở có năng lực lên phụ trách ở cấp cao hơn, là một cách lựa chọn, đào tạo và sử dụng cán bộ rất độc đáo.

Sức mạnh diệu kỳ của phong trào Thi đua yêu nước do Người phát động, bền bỉ, thực chất, thiết thực được thực hiện rộng khắp, mỗi ngày đã đem lại hiệu quả to lớn, đúng như Người từng nói: “Thi đua ái quốc, hiện tại và tương lai vẻ vang của nước ta”.

Lê Hà
baobinhdinh.com.vn

Tháng 2.1951, trong Thư gửi nông dân thi đua canh tác, Bác viết “Thực túc thì binh cường, chiến sĩ ở trước mặt trận thi đua giết giặc lập công thì đồng bào ở hậu phương phải thi đua tăng gia sản xuất; ruộng rẫy là chiến trường, cuốc cày là vũ khí, nhà nông là chiến sĩ, hậu phương thi đua với tiền phương”. Bức thư thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Chủ tịch Hồ Chí Minh với giai cấp nông dân và sản xuất nông nghiệp.

Sau này, Bác cũng luôn quan tâm đến đời sống nông dân và công tác thủy nông. Dù bận rất nhiều việc của Chủ tịch nước, Người vẫn dành thời gian tham gia chống hạn, chống úng với nhân dân. Tham gia đạp guồng nước chống úng năm 1960 tại xã Hiệp Lực, tỉnh Hà Đông, Bác nhắc mọi người sau này nên lắp thêm vòng bi vào trục để người đạp đỡ vất vả mà năng suất lại cao hơn. Người còn lẩy Kiều: “Trăm năm trong cõi người ta, chống úng thắng lợi mới là người ngoan”.

Bác luôn dành cho giai cấp nông dân những tình cảm đặc biệt. Trong Di chúc, Bác đề nghị Chính phủ khi sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ toàn thắng “miễn thuế nông nghiệp một năm cho các hợp tác xã nông nghiệp để đồng bào hỉ hả, mát dạ, mát lòng, thêm niềm phấn khởi, đẩy mạnh sản xuất”. Đến nay, lời căn dặn của Người đã thành hiện thực trên đất nước ta. Đặc biệt, những việc làm của Bác đối với nông nghiệp, cách thức tiếp cận chia sẻ vất vả với nông dân của Người… đến nay còn nguyên giá trị cả về tình cảm đạo đức và trí tuệ.

Đất nước ta đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn theo đường lối đổi mới của Đảng. Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã xác định việc giải quyết vấn đề “tam nông”: nông dân – nông nghiệp – nông thôn là vấn đề lớn, có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình hội nhập và phát triển của đất nước. Do đó, việc học tập và làm theo Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với lĩnh vực này là hết sức cần thiết đối với mỗi đảng viên để đưa Nghị quyết của Đảng sớm đi vào cuộc sống.

Quang Tuyến
baobinhdinh.com.vn

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn cán bộ, đảng viên: Bệnh quan liêu hết sức nguy hiểm, những người và những cơ quan lãnh đạo nào mắc phải bệnh này thì “có mắt mà không thấy suốt, có tai mà không nghe thấu, có chế độ mà không giữ đúng, có kỷ luật mà không nắm vững”.

Bệnh quan liêu không chỉ đơn thuần là sai lầm về tác phong, phương pháp làm việc mà chính là một căn bệnh nguy hiểm, có quan hệ trước hết và chủ yếu đến lập trường tư tưởng, đạo đức cách mạng, có ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn vong của Đảng và Nhà nước. Quan liêu thường đi liền với mệnh lệnh cửa quyền, coi thường quần chúng, sách nhiễu người dân… Nó làm cho các tổ chức Đảng và cơ quan Nhà nước vốn là cơ quan lãnh đạo, đại diện quyền lực và đầy tớ của dân trở thành những tổ chức xa dân, đứng trên nhân dân, thoát ly thực tế, từ đó dẫn đến đề ra các chủ trương, chính sách không sát với yêu cầu của thực tiễn, thậm chí sai lầm, làm ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân. Quan liêu là mặt đối lập rất nghiêm trọng với dân chủ.

Từ những tác hại do bệnh quan liêu gây ra, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu là kẻ thù của nhân dân và của Chính phủ, là “giặc ở trong lòng”, là “giặc nội xâm” và là tội ác. Người khẳng định, có nhiều nguyên nhân phát sinh căn bệnh nguy hiểm này, cả nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan. Về khách quan, bệnh quan liêu có từ xã hội cũ và chế độ xã hội cũ lây truyền sang chế độ xã hội mới. Còn nguyên nhân chủ quan chính là những vấn đề thuộc về bản thân đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức nào mà cái tâm không trong sáng, không xác định đúng động cơ vào Đảng, quan điểm quần chúng lệch lạc… thì rất dễ mắc bệnh quan liêu.

Đấu tranh chống bệnh quan liêu, từng bước khắc phục và loại bỏ nó ra khỏi bộ máy chính quyền là đòi hỏi tất yếu khách quan. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Muốn xây dựng một xã hội mới, xã hội tự do, bình đẳng, cần, kiệm, liêm, chính thì phải “tẩy” cho sạch hết các thói xấu của xã hội cũ. “Những người mắc phải bệnh quan liêu, bệnh bàn giấy, không làm được việc thì phải thay đi”, phải “tẩy sạch nó” và đây là “việc rất cần thiết và phải làm thường xuyên”.

Đấu tranh chống bệnh quan liêu là một mặt trận hết sức khó khăn, phức tạp. Đó là một cuộc cách mạng nội bộ, một cuộc đấu tranh gay go giữa cái tốt và cái xấu, cái cũ và cái mới, giữa đạo đức và phản đạo đức. Muốn giành thắng lợi trong cuộc cách mạng ấy thì phải có quyết tâm cao và tư tưởng chỉ đạo đúng đắn, đồng thời có các biện pháp thích hợp, chặt chẽ và đồng bộ.

Hà Linh
baobinhdinh.com.vn

“Nói thì phải làm” hoặc “Nói đi đôi với làm” là một đức tính tốt đẹp và là một trong những tiêu chuẩn quan trọng để trở thành con người trung thực, dũng cảm, đáng tin cậy. Kế thừa giá trị đạo đức truyền thống đó, Bác Hồ đã nâng lên thành quan điểm, tư cách đạo đức của người cán bộ, đảng viên. Trong tác phẩm “Đường Cách Mệnh” được Bác viết năm 1927, trong 23 điều của “Tư cách người cách mạng”, ở điều thứ 10, Bác ghi rõ “Nói thì phải làm”.

“Nói thì phải làm” đối lập với nói mà không làm hoặc “nói một đằng làm một nẻo” của những kẻ hứa suông qua chuyện, những kẻ cơ hội, không đáng tin cậy. Đây là căn bệnh nguy hiểm trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, là nguy cơ gây mất lòng tin của nhân dân đối với Đảng mà Bác đã cảnh báo. Bác dạy: “Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức. Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước”. Người cán bộ, đảng viên chỉ khi nói được, làm được, mới được nhân dân tin yêu và đi theo. Do đó “nói thì phải làm” là một chuẩn mực đạo đức, là tư cách của mỗi người cán bộ, đảng viên.

Bác Hồ của chúng ta là một tấm gương tiêu biểu về đức tính “nói thì phải làm” và khi làm là làm đến nơi, đến chốn. Bác khuyên cán bộ, đảng viên phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, thì cuộc đời của Người là tấm gương sáng mẫu mực, tuyệt vời về đức tính đó. Người phát động nhân dân lập hũ gạo cứu đói, thì Người gương mẫu và nghiêm túc thực hiện mười ngày nhịn ăn một bữa để đem gạo đó biếu dân nghèo. Người phát động “Tết trồng cây” để lấy gỗ làm nhà và cải thiện môi trường, thì vào Tết Nguyên đán hàng năm Người đều tham gia trồng cây đều đặn. Người phát động nhân dân chống hạn, chống úng, thì chính Người trực tiếp tham gia cùng nhân dân tát nước chống hạn ở Hà Đông và chống lụt ở Hải Dương; Người khuyên cán bộ, đảng viên phải thường xuyên học tập, học ở mọi nơi, mọi lúc, học ở mọi người, học suốt đời “…để làm việc, làm người, làm cán bộ”, thì chính Người là một tấm gương tiêu biểu, trong những ngày cuối đời mặc dù nằm trên giường bệnh nhưng Bác vẫn còn học tiếng Tây Ban Nha…

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, chúng ta không nên nghĩ học tập và làm theo Người những việc làm to lớn, cao xa của bậc vĩ nhân của nhân loại, mà chúng ta nên bắt đầu học tập và làm theo từ những việc làm nhỏ bé, bình thường, cụ thể trong đời sống sinh hoạt và làm việc thường nhật của chúng ta, mà “nói thì phải làm” là việc không khó đối với tất cả mọi người. Mỗi cán bộ, đảng viên hãy nghiêm túc tự kiểm điểm lại mình đã thực hiện tốt việc “nói thì phải làm” chưa?

Minh Quân
baobinhdinh.com.vn

Để trả lời câu hỏi “chủ nghĩa xã hội là gì?”, Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời thật gọn gàng, sáng tỏ: “Xã hội ngày càng tiến, vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng tốt, đó là chủ nghĩa xã hội”. Tuy nhiên, xuất phát từ điều kiện lịch sử cụ thể của đất nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng chỉ ra một cách rõ ràng: “Cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa là một cuộc biến đổi khó khăn nhất và sâu sắc nhất… Chúng ta phải biến một nước dốt nát, cực khổ thành một nước văn hóa cao và đời sống tươi vui hạnh phúc”.

Từ tư duy biện chứng như vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra những chỉ dẫn thiết thực và quý báu về những động lực chủ yếu để thúc đẩy công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Theo Người, động lực quan trọng và mang tính quyết định nhất của xây dựng chủ nghĩa xã hội chính là nhân tố con người. Do đó, muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa. Đặc biệt, truyền thống yêu nước của dân tộc, sự cố kết cộng đồng, gắn lao động sáng tạo của nhân dân là sức mạnh tổng hợp tạo nên động lực vô cùng to lớn. Chính vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn chăm lo xây đắp khối đại đoàn kết dân tộc. Người khẳng định: “Đoàn kết, đại đoàn kết toàn dân là nguồn sức mạnh vô địch”.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, văn hóa là động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và có vai trò ngày càng lo lớn trong sự phát triển của nhân loại. Người cho rằng, văn hóa phải chỉ đường cho quốc dân đi. Do đó phải chăm lo cho văn hóa, đầu tư cho con người ngày càng có trình độ văn hóa cao. Đó chính là nguồn vốn, nguồn của cải quý báu nhất của quốc gia.

Đất nước ta đang bước vào công cuộc hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới và đang nỗ lực phấn đấu đưa đất nước trở thành một nước công nghiệp vào năm 2020 với mục tiêu: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, văn minh. Đó cũng chính là mục tiêu của chủ nghĩa xã hội như định nghĩa của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Việc tiếp thu và làm theo các tư tưởng vô cùng sâu sắc của Người sẽ cho chúng ta cách làm và bước đi đúng.

Khắc Quân
baobinhdinh.com.vn