(VOV) – Nhân dân thành phố cảng nhất tề đứng lên khởi nghĩa, đánh đuổi cường hào ác bá, xóa bỏ chính quyền thực dân phong kiến.

• Khu di tích Tân Trào được xếp hạng đặc biệt

67 năm trước, cùng với cả nước, nhân dân Hải Phòng đã nhất tề đứng lên khởi nghĩa, đánh đổ cường hào ác bá, xóa bỏ chính quyền thực dân phong kiến, lập ra nhà nước công nông. Thành công của Hải Phòng đã góp phần làm tan rã nhanh chóng hệ chống chính quyền thực dân phong kiến ở vùng đông bắc Tổ quốc, cùng cả nước vui trọn niềm vui trong ngày độc lập.

Sau khi cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền ngày 19/8 tại thủ đô Hà Nội thành công, không khí cách mạng lan xuống Hải Phòng.

Phong trào cách mạng ủng hộ Đệ tứ chiến khu Đông Triều của tướng Nguyễn Bình ở Thủy Nguyên, phong trào Việt Minh ở An Lão, phong trào đánh Nhật ở Kiến Thuỵ… đều phát triển mạnh, lôi cuốn đông đảo nhân dân tham gia. Riêng ở Đồ Sơn, nhân dân tràn lên phá kho thóc nhà Cửu Yên, quản lý đồn điền ấp An Cố của Hoàng Trọng Thu (con trai của tên Việt gian Hoàng Cao Khải), tịch thu lương thực chia cho dân nghèo. Tại khu vực nội thị Đồ Sơn vẫn bị Nhật cai quản, trong làng còn rất đông đội ngũ Chánh tổng, Lý trưởng nhưng khí thế cách mạng rất sôi sục.

Phát lệnh Tổng khởi nghĩa năm 1945 (Ảnh: TL)

Từng chỉ huy khởi nghĩa giành chính quyền ở Kiến An, Trung tướng Đặng Kinh – nguyên Tư lệnh Quân khu 3 nhớ lại: “Tôi chỉ huy một đại đội giành chính quyền ở Kiến An. Phát động biểu tình toàn huyện, có tất cả chính quyền, thu triện của lý trưởng, chánh tổng và không đóng thuế cho Pháp. Sau đó đưa đại đội thứ 2 sang phối hợp giải phóng Hải Phòng. Lúc đầu tôi định đưa 100 người đi, nhưng rồi thanh niên theo đông lắm, cả ngàn thanh niên, mỗi người cầm một cây mã tấu đi theo. Rồi phụ nữ, thiếu niên… sục sôi như thế…”.

Dù đã bước sang tuổi 86, nhưng đại tá Hoàng Xuân Lâm – Chủ nhiệm Câu lạc bộ hưu trí Công an Hải Phòng vẫn nhớ như in những ngày còn là anh thanh niên 19 tuổi đi theo Cách mạng, được giao làm chính trị viên lực lượng tự vệ cứu quốc tại Đồ Sơn tháng 8/1945.

Ông kể: “Hồi đó Việt Minh vũ khí rất thô sơ nhưng ai cũng hăng hái đứng lên làm Cách mạng. Đến ngày 23/8 thì Đệ tứ chiến khu ở Thủy Nguyên mới kéo quân vào, ở Kiến An sang, các huyện ngoại thành mới tiến vào. Cứ đi đến đâu thì dân đổ ra chào mừng đến đó. 23/8 thì giành được chính quyền ở Hải Phòng, ra mắt chính quyền Cách mạng. Nghe tin Việt Minh đánh đổ Pháp, Nhật, đem lại quyền lợi, đem lại no ấm cho dân là theo thôi. Cách mạng sôi sục đến mức là toàn dân người ta cứ đổ ra đường, hoan nghênh”.

Sau khi Cách mạng thành công, chính quyền non trẻ phải đối đầu với các thế lực phản động thân Nhật và Quốc dân đảng. Thành phố thành lập Ty Cảnh sát để bảo vệ cách mạng, đồng thời lo xây dựng chính quyền, khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống nhân dân, diệt giặc đói giặc dốt. Cùng với đó là phong trào “hũ gạo kháng chiến”, “tuần lễ vàng”, được mọi tầng lớp nhân dân ủng hộ tích cực.

Ở Hải Phòng khi đó xuất hiện những tấm gương nhà tư sản yêu nước như ông Nguyễn Sơn Hà, không chỉ đóng góp hàng trăm cây vàng mà còn đứng ra lập trường Dục Anh tại số nhà 46 Lạch Tray để nuôi dạy trẻ mồ côi. Từ ngôi trường này, nhiều người đã trưởng thành, tham gia cách mạng và trở thành những sĩ quan quân đội, cán bộ các ngành nghề, đóng góp vào công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước sau này.

Cách mạng tháng Tám thành công, người dân từ thân phận nô lệ đã rũ bùn đứng dậy làm chủ nhân đất nước. Khí thế ấy đã thu hút được sự đồng lòng của toàn thể nhân dân, tạo sức mạnh đoàn kết vô cùng to lớn để chính quyền cách mạng non trẻ từng bước phá vỡ thế “ngàn cân treo sợi tóc”, giữ vững thành quả cách mạng mà nhân dân ta vừa giành được.

Thời gian đã đi qua, đối với những người từng tham gia khởi nghĩa giành chính quyền 67 mùa thu trước, ký ức hào hùng của cuộc cách mạng tháng Tám vĩ đại vẫn không hề phai. Ngọn lửa Cách mạng tháng Tám vẫn mãi mãi là niềm tự hào để thế hệ hôm nay vươn về phía trước, xây dựng thành phố cảng giàu đẹp, anh hùng./.

Vân Thiêng/VOV-Trung tâm tin
vov.vn

QĐND – Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là cuộc cách mạng vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam, mở ra thời kỳ mới-thời kỳ dân ta từ nô lệ trở thành người chủ thực sự của đất nước.

Bài học sâu sắc nhất của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 chính là bài học về sự lãnh đạo tài tình của Đảng và Bác Hồ kính yêu đã phát huy được sức mạnh của toàn dân tộc, kết tinh thành khối thống nhất đánh đuổi bè lũ bán nước và cướp nước giành lại chính quyền về tay nhân dân, lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa-nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á. Đó là sức mạnh của lòng yêu nước, của văn hóa, của con người Việt Nam yêu chuộng hòa bình, quyết không chịu làm nô lệ. Đảng thấu hiểu nỗi đau của dân tộc bị đế quốc, phong kiến giày xéo; thấu hiểu nỗi đau của người dân sống kiếp lầm than, đã vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác – Lê-nin chớp thời cơ phát lệnh Tổng khởi nghĩa giành lại chính quyền. Đảng không có quyền lợi gì khác ngoài quyền lợi của dân tộc, của nhân dân. Chính vì thế mà lập tức, hiệu lệnh của Đảng trở thành hiệu lệnh của lòng dân.

Nhìn lại lịch sử mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc càng thấy rõ một chân lý: Lòng yêu nước chỉ có thể trở thành sức mạnh dân tộc khi được tập hợp, quy tụ thông qua khối đại đoàn kết toàn dân, đặt dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

66 năm qua, bài học thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám được Đảng, Nhà nước và nhân dân ta tiếp tục phát huy, khơi dậy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Nhất là qua hơn 25 năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, nhân dân ta đã thu được những thắng lợi to lớn có ý nghĩa lịch sử, chính là nhờ Đảng ta đã phát huy được sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc bằng những chính sách hợp lòng dân. Một đất nước tuy còn nhiều khó khăn, thu nhập của nhân dân còn thấp, nhưng mọi người, mọi nhà đều được hưởng những thành quả của công cuộc đổi mới, nhất là đồng bào ở vùng sâu vùng xa, biên giới hải đảo luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm giúp đỡ.

Tuy nhiên, cũng phải thấy rằng, bên cạnh những thành tựu lớn lao đã đạt được, vẫn còn đây đó những thói hư tật xấu, tệ nạn quan liêu, tham nhũng làm cản trở công cuộc đổi mới, giảm lòng tin của nhân dân vào Đảng, vào chế độ tốt đẹp của chúng ta, đòi hỏi Đảng, Nhà nước, Chính phủ phải có những biện pháp kiên quyết để khắc phục.

Năm nay, chúng ta kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám giữa lúc toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đang học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI và thực hiện Chỉ thị của 03 của Bộ Chính trị về việc tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Những bài học quý báu trong Cách mạng Tháng Tám sẽ được vận dụng sáng tạo vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhằm phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, khơi dậy nguồn lực đất nước với tinh thần “lấy sức ta mà giải phóng cho ta” nhằm xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, sánh vai với các cường quốc năm châu, như mong muốn của Bác Hồ.

Quân đội ta được thành lập ngay từ trong trứng nước của cách mạng, được Đảng và Bác Hồ kính yêu lãnh đạo, dìu dắt, được sự cưu mang, đùm bọc, giúp đỡ hết lòng của nhân dân, với lòng yêu nước nồng nàn, với chí căm thù giặc sâu sắc đã luôn luôn phát huy truyền thống, lập nhiều thành tích vẻ vang, không chỉ trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc mà cả trong hòa bình, xây dựng đất nước, luôn sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ nhiệm vụ gì khi được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.

Phát huy tinh thần Cách mạng Tháng Tám, toàn quân ra sức thi đua, tích cực rèn luyện, học tập, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ vững chắc chủ quyền thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ Đảng, Nhà nước và nhân dân, giữ vững môi trường hòa bình để phát triển đất nước, tích cực và chủ động phòng, chống âm mưu “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch, thực hiện tốt chức năng đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân sản xuất, xứng đáng là lực lượng chính trị trung thành, chỗ dựa tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

QĐND
qdnd.vn

– Cách mạng tháng Tám là một sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Sau thắng lợi này, nước ta từ một nước thuộc địa đã trở thành một nước độc lập, nhân dân ta từ thân phận nô lệ đã trở thành người làm chủ nước nhà. Trải qua nhiều năm, hào khí cách mạng Tháng Tám như một sợi chỉ đỏ, xuyên suốt chiều dài lịch sử của dân tộc

Từ thủ đô gió ngàn

Trở lại Tuyên Quang – thủ đô kháng chiến năm xưa – vào những ngày tháng Tám lịch sử này, chúng tôi có cơ hội được đến thăm một số cán bộ lão thành cách mạng và được nghe kể về không khí sục sôi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Một niềm tự hào xen lẫn sự trân trọng thành quả giữ vững và bảo vệ chính quyền cách mạng trong 65 năm qua của nhân dân ta.

Phát lệnh Tổng khởi nghĩa năm 1945

Người đầu tiên chúng tôi tìm gặp là ông Nghiên Bút Ngọc, cán bộ lão thành cách mạng, trú tại tổ 3, phường Phan Thiết (thành phố Tuyên Quang). Khi chúng tôi đề nghị ông kể lại kỷ niệm kháng chiến, vị lão thành cách mạng đã vui vẻ cho biết: Ngày 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp, mặc dù chưa nhận được chỉ thị trực tiếp của Trung ương, đồng chí Song Hào, Bí thư Khu uỷ Nguyễn Huệ cùng các đồng chí Tạ Xuân Thu, Khánh Phương… đã họp bàn cần nhanh chóng hành động, tổ chức quần chúng đấu tranh, từng bước giành chính quyền. Thanh La (xã Minh Thanh, huyện Sơn Dương ngày nay) được chọn là trọng điểm chỉ đạo. Cuộc thử sức bắt đầu bằng việc tước vũ khí của lính dõng ở một xóm. Bọn địch hầu như không có phản kháng. Khởi nghĩa ở Thanh La ngày 10/3/1945 nổ ra là khởi nghĩa sớm nhất trong cả nước đã thắng lợi, mở đầu tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước.

Sau khởi nghĩa Thanh La, từ tháng 3 đến tháng 5, nhân dân các xã trong huyện Sơn Dương và các huyện, thị xã trong tỉnh đã đứng lên tự giải phóng, cướp chính quyền về tay nhân dân.

Đáng chú ý là trận đánh đồn Đăng Châu (thị trấn Sơn Dương ngày nay) vào ngày 15/3/1945 đã giành thắng lợi hoàn toàn. Đây là trận thử sức đầu tiên của quân cách mạng, bộc lộ rõ nét tình thế của Cách mạng Tháng Tám: Từ khởi nghĩa từng phần tiến tới Tổng khởi nghĩa, cho thấy sự lãnh đạo nhạy bén, kịp thời nắm thời cơ của Đảng ta. Giải phóng Đăng Châu dẫn đến thành lập Ủy ban nhân dân châu Tự Do, đó là ủy ban nhân dân cấp huyện được thành lập đầu tiên trong cả nước.

Tháng 5/1945, Bác Hồ từ Pác Bó (Cao Bằng) về Tân Trào chuẩn bị lãnh đạo Tổng khởi nghĩa trong toàn quốc.

Ông Phùng Hậu Giành, năm nay đã 91 tuổi, cán bộ lão thành cách mạng ở tổ 8, phường Tân Quang (thành phố Tuyên Quang) cũng không giấu được nỗi xúc động khi nhắc lại kỷ niệm những ngày tham gia kháng chiến. Ông kể rằng, tháng 3/1945, khi đó ông là công nhân lái xe hơi tại khu phố Tam Cờ (thành phố Tuyên Quang ngày nay) được phân công phụ trách Đội nhi đồng cứu quốc của khu phố với gần 100 em thiếu nhi. Là người thông thạo đường, phố nên ông đã được chọn vào chiến khu để chuẩn bị cho khởi nghĩa giải phóng thị xã Tuyên Quang.

Ngày 17/8, sau khi làm lễ tế cờ, đồng chí Song Hào đã đọc bản Quân lệnh số 1 ra lệnh tiến về giải phóng thị xã Tuyên Quang, giao cho ông làm tổ trưởng tổ lái xe hơi cứu quốc gồm 7 người. Chỉ với 1 khẩu súng duy nhất, tổ đã tiến đánh kho bạc, thu súng của địch trang bị cho các đồng chí trong tổ.

Sau 4 ngày đêm chiến đấu anh dũng, ngày 21/8, toàn bộ quân Nhật rút khỏi thị xã, thị xã được giải phóng. Đêm 21/8, thị xã Tuyên Quang tổ chức mít tinh, thành lập chính quyền cách mạng, ra mắt Ủy ban lâm thời. Mỗi người dân đem theo một bó đuốc, cả thị xã rực sáng trong ánh đuốc, trong niềm hân hoan của chiến sỹ và nhân dân.

Và Hà Nội ngày này năm xưa

Tháng 8/1945, khắp nơi quần chúng hưởng ứng lệnh Tổng khởi nghĩa đã đồng loạt nổi dậy. Thủ đô Hà Nội những ngày Tháng Tám ấy cũng hừng hực khí thế giành chính quyền.

Hà Nội những ngày Tháng 8 năm 1945

Cụ bà Nguyễn Thị Tố ( Hoàng Hoa Thám – Hà Nội) năm nay đã 81 tuổi, xúc động kể lại: “Ngày đó tôi là cô bé 16 tuổi, theo các anh chị lớn hơn tham gia vào các phong trào đoàn thể. Tôi còn nhớ, ngày 17/8 năm ấy, có một cuộc mít tinh rất lớn ở Nhà hát thành phố, tôi đã đến xem. Khi cuộc mit tinh vừa khai mạc thì cờ đỏ sao vàng bất ngờ xuất hiện trước đám đông. Các đội viên tuyên truyền của Việt Minh xông lên giành lấy diễn đàn, thông báo tin Nhật đầu hàng và kêu gọi nhân dân ủng hộ Việt Minh khởi nghĩa. Hôm đó, mọi người tự động xếp thành hàng lối ngay ngắn, có các đội viên tự vệ chiến đấu dẫn đầu, đi từ Nhà hát lớn qua các phố trung tâm, hô vang khẩu hiệu “Ủng hộ Việt Minh”, “Việt Nam độc lập”…

Trước khí thế cách mạng của quần chúng dâng cao, chính quyền bù nhìn đã không dám chống cự. Theo các tài liệu sử học, ngày 18/8, cờ đỏ sao vàng đã xuất hiện trên các đường phố Hà Nội, từ Bưởi qua Dịch Vọng, xuống Tương Mai, Mai Động…

Ông Vũ Văn Lượng, một cán bộ lão thành cách mạng Hà Nội năm xưa, cho biết thêm: “Sáng 19/8, hàng chục vạn nhân dân nội thành, ngoại thành Hà Nội đã xuống đường biểu dương lực lượng. Tất cả tập trung trước Nhà hát lớn. Đúng 11 giờ, Ủy ban khởi nghĩa đọc lời kêu gọi khởi nghĩa. Sau đó, cuộc mít tinh thành cuộc biểu tình vũ trang giành chính quyền. Quần chúng cách mạng, có sự hỗ trợ của các đội tự vệ chiến đấu, lần lượt chiếm các cơ quan đầu não của địch như: Phủ Khâm sai Bắc Bộ, Sở mật thám, Sở Bưu điện….Tối 19/8/1945, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội đã kết thúc hoàn toàn thắng lợi.”

Trải qua nhiều năm, cảnh vật năm xưa giờ đã khác, những con người làm nên lịch sử đã người còn người khuất…nhưng hào khí cách mạng năm xưa vẫn còn nguyên trong lòng mỗi người dân Việt. Hào khí cách mạng như sợi chỉ đỏ xuyên suốt chiều dài lịch sử, để mỗi năm đến ngày này, những người con đất Việt lại lâng lâng niềm tự hào dân tộc.

Toàn Trung

Việt Báo (Theo_VnMedia)
vietbao.vn