Ngày 8 tháng 02 vừa qua, Tiểu ban về Châu Phi, Y tế toàn cầu và Nhân quyền của Hạ viện Mỹ thông qua cái gọi là “Dự luật Nhân quyền Việt Nam năm 2012” (The Vietnam Human Rights Act of 2012) do ông Crít Xmít (Chris Smith), nghị sĩ Đảng Cộng hòa, tiểu bang Niu Gơ-xi (New Jersey), Chủ tịch tiểu ban bảo trợ. Đây là một Dự luật sai trái, xuyên tạc tình hình nhân quyền ở Việt Nam và hoàn toàn đi ngược lại xu thế phát triển quan hệ giữa hai nước cũng như lợi ích của hai quốc gia Việt Nam – Hoa Kỳ.

Theo Hiến pháp Hoa Kỳ, sau khi Tiểu ban về Châu phi, Y tế toàn cầu và Nhân quyền thông qua, “Dự Luật Nhân quyền Việt Nam năm 2012”sẽ được trình ra Hạ viện; nếu được Hạ viện thông qua, nó sẽ được đệ trình lên Thượng viện và khi được Thượng viện thông qua và Tổng thống phê chuẩn, Dự luật này sẽ có hiệu lực. Theo đó, thì viện trợ của Mỹ dành cho Việt Nam sẽ “bị hạn chế và ràng buộc vào các điều kiện về nhân quyền” và nước Mỹ cũng không cho phép tăng viện trợ phi nhân đạo cho Việt Nam lên trên mức hiện nay, nếu như không dùng viện trợ đó để cải thiện nhân quyền và dân chủ. Dự luật còn đòi hỏi “Việt Nam phải đưa ra được những tiến bộ vượt bậc trong việc cải thiện luật pháp để ngăn chặn việc hình sự hóa các hoạt động dân chủ”. Đặc biệt, Ngoại trưởng Mỹ sẽ phải định kỳ báo cáo lên Hạ viện về “tiến trình cải thiện nhân quyền ở Việt Nam”v.v. và v.v.

Vào đầu năm nay (ngày 25-01), ông Crít Xmít đã có buổi điều trần về Dự luật này. Tại buổi điều trần, ngoài đại biểu của Tiểu ban trên, còn có những gương mặt đã có nhiều hành động chống nước Cộng hoà XHCN Việt Nam, như: cựu dân biểu Cao Quang Ánh, Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng (Tổ chức Boat People SOS); Giám đốc Tổ chức Nhân quyền cho người Thượng; ông John Sifton (Tổ chức Human Rights Watch – Một tổ chức sân sau của các ông nghị chống Việt Nam tại Hạ viện). Bên cạnh đó, là “nhân chứng” Vũ Phương Anh, được giới thiệu là “nạn nhân” buôn người, với chứng cứ là Phương Anh “bị (Chính phủ Việt Nam) đưa đến một công xưởng ở Jordan – nơi mà theo bà ta nói, phải làm việc cả ngày lẫn đêm với tiền công ít ỏi”(!) Trong buổi điều trần, ông Crít Xmít còn nói “Chính quyền Cộng sản Việt Nam vẫn tiếp tục vi phạm tệ hại nhân quyền. Lời khai mà người ta nghe được đã xác nhận rằng, việc truy bức tôn giáo, chính trị và sắc tộc tiếp diễn và trong nhiều trường hợp còn tăng nhiều thêm, và rằng nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam tiếp tục đón nhận những kẻ chuyên buôn người lao động cưỡng bức và mại dâm cưỡng bức”. Rồi ông ta răn đe: “Cần phải cho thấy, Hoa Kỳ gửi một thông điệp minh bạch tới chế độ Việt Nam rằng, họ phải ngừng vi phạm nhân quyền của các công dân của họ”(!).

Trước khi bàn về cái gọi là “Dự luật nhân quyền Việt Nam năm 2012”, chúng ta hãy xem Hoa kỳ có tư cách phán xét về nhân quyền của các quốc gia khác hay không?

Cho dù, Dự luật trên của Hoa kỳ chỉ có hiệu lực pháp lý đối với chính phủ Mỹ, nhưng trên thực tế đó là sự can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác. Bởi vì: Dự luật đã công khai đánh giá, nói đúng hơn là đã xuyên tạc tình hình nhân quyền của Việt Nam; bởi nó chỉ dựa vào những nguồn thông tin không khách quan, kích động những lực lượng chống đối chính quyền và phá hoại quan hệ của Việt Nam với các quốc gia và các tổ chức quốc tế… Theo đạo lý thông thường, người có quyền phán xét (hoặc tự phong) thì phải thật sự mẫu mực, hoặc chí ít thì cũng không có những chuyện tai tiếng trên lĩnh vực đó. Nhưng ngược lại, trên lĩnh vực nhân quyền thì Hoa kỳ không phải là một mẫu mực cho nước khác. Tạm gác lại “thành tích” nhân quyền trong lịch sử mà thế hệ người Mỹ ngày nay (như ông Crít Xmít) không phải chịu trách nhiệm (như họ đã thực hiện chiến lược diệt chủng đối với người Da đỏ). Nhưng, những tội ác mang tính diệt chủng mà họ gây ra đối với nhân dân Việt Nam (mà nạn nhân vẫn còn đang sống) thì không thể làm ngơ. Những người Mỹ có lương tri đều hiểu rằng, trách nhiệm về nhân quyền đối với Việt Nam hiện nay không chỉ là về đạo lý, mà còn cả về chính trị và kinh tế. Có người còn chỉ rõ, Hoa Kỳ đang áp dụng tiêu chuẩn kép như một chiến lược trên lĩnh vực nhân quyền. Báo Chicago Tribune (ngày 16 tháng 8 năm 1999), đăng bài bình luận “Hoa Kỳ xuất cảng: bom, súng và đạo đức giả” (U.S exports: Bombs, guns and hypocrisy) của Salim Muwakhil; trong đó viết: “Hoa Kỳ đứng đầu trong số lượng bán vũ khí trên hoàn cầu, chiếm hơn 55% thị trường. Hoa Kỳ bán vũ khí cho những quốc gia đối đầu nhau như Hi Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ, E-thi-ô-pia và E-ri-tơ-ria, A rập xê út và It-xra-en, Ấn Độ và Pa-ki-xtan; đưa vũ khí vào các điểm nóng trên thế giới như Sri Lan-ka, In-đô-nê-xi-a, Cô-lôm-bi-a, Trung Đông và Đông Phi”. Thử hỏi, tiếp tay cho các cuộc bắn giết lẫn nhau giữa các quốc gia, liệu có phải là vì nhân quyền không? Còn ở chính nước Mỹ, có người viết: “theo công bố của chính phủ (Mỹ), tội ác (ở Mỹ) chiếm nhiều nhất (thế giới), nếu tính theo tỷ lệ dân số”. Như vậy, Hoa Kỳ hoàn toàn không có tư cách để phán xét chuyện nhân quyền của nước khác, nhất là đối với Việt Nam, một đất nước mà món nợ nhân quyền của họ còn rất lớn.

Trở lại “Dự luật nhân quyền Việt Nam năm 2012”.

Trước hết về phương diện chính trị. Dự luật (mà Ông Xmit bảo trợ) đã đi ngược lại nguyên tắc tôn trọng quyền dân tộc tự quyết trong quan hệ quốc tế đương đại. Điều này đã được Hiến chương Liên hợp quốc ghi nhận. Trong Điều I của Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị (năm 1966), đã quy định rằng: “Các dân tộc tự do quyết định thể chế chính trị…” của mình. Điều đó có nghĩa là, mỗi quốc gia – dân tộc có quyền lựa chọn chế độ TBCN hay XHCN; thể chế đa đảng hay độc đảng. Việc xây dựng hiến pháp và hệ thống pháp luật như thế nào là quyền của mỗi quốc gia – dân tộc, mà không có bất cứ quốc gia nào, một lực lượng chính trị nào có quyền áp đặt, kể cả Liên hợp quốc.

Có thể nói, không có căn cứ nào để khẳng định pháp luật Việt Nam “hình sự hoá các hoạt động dân chủ”. Thiết tưởng, chỉ có những người hồ đồ hoặc lấy quan điểm chủ quan của mình để đưa ra nhận xét “đổi trắng, thay đen” như vậy. Nếu thật sự là nhà chính trị có tâm, có tầm, ông Crít Xmít phải hiểu rằng: những quy định nào đó của Việt Nam về điều mà ông gọi là “hình sự hóa hoạt động dân chủ”, hay như người ta thường nói là trừng phạt những hoạt động “bất bạo động” là căn cứ vào thẩm quyền của cơ quan quyền lực quốc gia (đó là quốc hội hoặc nghị viện) của mỗi nước. Hiện nay, ở Việt Nam cũng như nhiều nơi trên thế giới, các lực lượng đối lập, chống chính phủ thường dùng thủ đoạn hoạt động “bất bạo động” để từng bước đi đến dùng vũ lực lật đổ nhà nước. Đây không phải là suy diễn, mà là một thực tế. Chẳng phải là, trong những lời khai của một số kẻ vi phạm pháp luật Việt Nam đã thừa nhận trước tòa án rằng, họ đã từng ra nước ngoài để dự lớp huấn luyện về hoạt động “bất bạo động” đó sao? Chính vì tôn trọng quyền bảo đảm an ninh quốc gia, mà cộng đồng quốc tế đã đồng thuận trong Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị (năm 1966), cho phép các quốc gia có quyền đưa ra những hạn chế luật định đối với một số quyền, trong đó có quyền về tự do tôn giáo, tự do ngôn luận, tự do lập hội và hội họp. Công ước này quy định, các quốc gia được đưa ra những hạn chế quyền “nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, an toàn và trật tự cộng cộng để bảo vệ sức khỏe hoặc đạo đức của công chúng hoặc các quyền và tự do cơ bản của người khác”¹.

Trong quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ. Dự luật này đang đi ngược lại sự phát triển về nhiều mặt giữa hai quốc gia. Như các phương tiện thông tin đã đưa, ngày 10-11- 2011, tại Hội nghị cấp cao Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 19, tổ chức tại thành phố Honolulu, bang Hawaii (Mỹ), Chủ tịch nước Cộng hoà XHCN Việt Nam Trương Tấn Sang đã có cuộc trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton. Tại cuộc trao đổi trên, Bà Ngoại trưởng khẳng định “Mỹ tiếp tục coi trọng và mong muốn thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác nhiều mặt với Việt Nam, trong đó có việc nâng tầm quan hệ, hướng tới đối tác chiến lược”. Chủ tịch Trương Tấn Sang cũng khẳng định “Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với Mỹ như một đối tác hàng đầu có ý nghĩa chiến lược”². Gần đây, ngày 02-02-2012, trong chuyến thăm Việt Nam, ông Kurt Campbell (Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ, phụ trách Đông Á – Thái Bình Dương) đã có cuộc gặp với Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam và lãnh đạo nhiều bộ, ngành của Việt Nam. Hai bên đã bày tỏ sự “hài lòng về những tiến triển sâu rộng của quan hệ Việt – Mỹ thời gian qua, cả trong hợp tác song phương cũng như trên các diễn đàn đa phương, góp phần duy trì hoà bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực và trên thế giới. Hai bên cũng đã trao đổi các biện pháp thúc đẩy hơn nữa quan hệ hai nước, nhất là trên các lĩnh vực kinh tế – thương mại – đầu tư, khoa học – công nghệ, giáo dục – đào tạo, ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng”³. Như vậy, cái gọi là “Dự luật Nhân quyền Việt Nam năm 2012” đã không đóng góp gì cho sự phát triển quan hệ Việt Nam – Hoa kỳ, mà còn là vật cản trở, phá hoại sự phát triển quan hệ giữa hai quốc gia và những nỗ lực của Hoa kỳ trong xây dựng lòng tin với các nước tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

Trên lĩnh vực kinh tế. Theo Dự luật này, viện trợ của Mỹ cho Việt Nam sẽ “bị hạn chế và ràng buộc vào các điều kiện về nhân quyền”. Như vậy, Dự luật đang làm ngược lại “Quyền phát triển” đã được cộng đồng quốc tế đồng thuận. Việc dùng biện pháp chính trị để hạn chế sự phát triển kinh tế của một quốc gia nghèo – đang phát triển là trái với tinh thần của quyền phát triển. Tất nhiên, trong thời đại ngày nay, sự phát triển của các dân tộc đều nằm trong mối quan hệ tùy thuộc lẫn nhau. Điều đó có nghĩa, nếu một quốc gia nào đó hạn chế một quốc gia khác thì họ cũng tự hạn chế sự phát triển của chính mình và ngược lại. Thực tế quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Hoa kỳ trong 10 năm qua (kể từ khi Hiệp định thương mại song phương Việt Nam – Hoa Kỳ (BTA) có hiệu lực vào ngày 10-12-2001), thương mại hai chiều giữa hai nước đã tăng hơn 1.200% (từ 1,5 tỷ đô-la lên hơn 20 tỷ đô-la⁴). Theo số liệu mới nhất của hải quan Mỹ (công bố ngày 04-11-2011), thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Mỹ trong năm 2011 tiếp tục tăng mạnh so với năm 2010. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ trong 8 tháng đầu năm đạt 11,3 tỷ đô-la, tăng 20,6% so với cùng kỳ năm 2010 và xuất khẩu của Mỹ sang Việt Nam đạt 2,7 tỷ đô-la, tăng 2,5%.⁵ Như vậy, việc phát triển quan hệ giữa hai nước không chỉ đem lại lợi ích cho Việt Nam, mà còn đem lại lợi ích cho Hoa Kỳ.

Về mặt văn hóa ứng xử. Những quy định (nói cụ thể hơn đó là những đòi hỏi, hoặc những điều kiện mà Dự luật nêu ra), đặc biệt là ngôn từ của ông Crít Xmít trong buổi điều trần, khiến người ta liên tưởng đến việc Hoa Kỳ đang ra lệnh cho các chính quyền tay sai của họ trước đây. Ông nói “Hoa Kỳ đưa ra thông điệp”: Việt Nam “phải ngừng vi phạm nhân quyền của các công dân của họ”. Ông ta còn xúc phạm Quốc hiệu của một dân tộc khi gọi Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là “Chính quyền Cộng sản” – như cách nói hằn học của những “thuyền nhân”, không có công ăn việc làm, chuyên hành nghề chống cộng trên đất Mỹ. Ai cũng biết, cách gọi Nhà nước Việt Nam là Chính quyền Cộng sản có nguồn gốc từ thời kỳ Quân đội Mỹ xâm lược Việt Nam (1954 – 1975); đó là thời kỳ căng thẳng của chiến tranh lạnh giữa hai hệ thống TBCN và XHCN. Lẽ ra với tư cách một chính khách, một chính trị gia, ông Crít Xmít không nên sử dụng ngôn từ như thế, nhất là trong quan hệ quốc tế. Ông ta cần phải hiểu rằng, hàng trăm năm sống dưới chế độ thực dân – phong kiến và sự thống trị tàn bạo của CNĐQ, dân tộc Việt Nam không có quyền công dân và quyền con người. Những dân tộc được gọi là văn minh như Pháp, Mỹ… chẳng hề quan tâm gì đến quyền con người của nhân dân Việt Nam. Đây là một sự thật lịch sử không ai có thể phủ nhận. Có được quyền công dân và quyền con người như hiện nay, dân tộc Việt Nam đã phải đứng lên đấu tranh, không sợ hy sinh, gian khổ để giành lại quyền dân tộc tự quyết, quyền sống, quyền làm người của mình trong tay các thế lực đế quốc hung bạo, trong đó có Mỹ. Vậy có lẽ nào Chính phủ Việt Nam lại chà đạp lên quyền con người của công dân mình? Việc trừng phạt những kẻ vi phạm pháp luật quốc gia không có nghĩa là vi phạm nhân quyền; ngược lại, đó là việc làm cần thiết để bảo vệ quyền con người của quảng đại quần chúng nhân dân và cho cả dân tộc. Chính phủ nào cũng phải làm như vậy, kể cả Hoa Kỳ. Đảng Cộng sản Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hoà XHCN Việt Nam không phủ nhận hiện nay trong xã hội còn nhiều vấn đề cần giải quyết; trong đó, có tệ quan liêu, tham nhũng, vi phạm quyền làm chủ của nhân dân… ở nơi này hoặc nơi khác. Nhưng điều đó, hoàn toàn không phải là bản chất của chế độ xã hội XHCN và càng không phải là chủ trương, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam.

Do nhiều nguyên nhân, sự khác biệt nào đó về quan điểm, về pháp luật giữa Việt Nam và Hoa kỳ là hoàn toàn có thể hiểu được. Nếu hai bên có thiện chí, bằng những hành động cụ thể để hợp tác, giúp đỡ nhau như tiếp tục tìm kiếm hài cốt binh sĩ, tẩy rửa chất độc da cam, hỗ trợ nạn nhân chiến tranh và đối thoại trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau thì hoàn toàn có thể thu hẹp dần sự khác biệt đó. Hơn nữa việc làm đó sẽ góp phần vào sự phát triển tốt đẹp mối quan hệ giữa hai dân tộc.

TRUNG THÀNH
tapchiqptd.vn

___________

1- Viện nghiên cứu Quyền con người – Các văn kiện quốc tế cơ bản về quyền con người, H. 2002, tr. 259.

2- Báo Quân đội nhân dân -ngày 12-11-2011, tr. 07.

3-Báo Người Lao động, ngày 10-02-2012.

4- Báo Giáo dục Việt Nam, ngày 09-12-2011, Quan hệ thương mại Việt Mỹ sau 10 năm tăng 1.200%.

5-TheoVietnam+ 13-7-2011.

Phát biểu của TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN PHÚ TRỌNG khai mạc Hội nghị lần thứ Sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XI

Thưa các đồng chí Trung ương,

Thưa các đồng chí tham dự Hội nghị,

Thực hiện Chương trình làm việc toàn khóa, hôm nay Ban Chấp hành Trung ương bắt đầu họp Hội nghị lần thứ Sáu để thảo luận, cho ý kiến về các báo cáo, đề án liên quan đến: tình hình kinh tế – xã hội năm 2012, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2013; tiếp tục sắp xếp, đổi mới, nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước; chính sách, pháp luật về đất đai; đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo; phát triển khoa học và công nghệ; quy hoạch Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chức danh cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước; báo cáo kết quả kiểm điểm tự phê bình và phê bình của Bộ Chính trị, Ban Bí thư theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 Khóa XI về xây dựng Đảng; và một số vấn đề quan trọng khác.

Thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, tôi nhiệt liệt chào mừng các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương và các đại biểu tham dự Hội nghị; xin gửi tới các đồng chí lời chúc tốt đẹp nhất.

Thưa các đồng chí,

Với tinh thần tiếp tục đổi mới, phát huy dân chủ, trí tuệ của Trung ương trong quá trình xem xét, thảo luận, quyết định các vấn đề quan trọng của Đảng và đất nước, tôi xin có một số ý kiến mang tính gợi mở, nêu vấn đề để thảo luận. Mong được các đồng chí quan tâm.

Toàn cảnh Hội nghị lần thứ Sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XI
Ảnh: Trí Dũng

1- Về kinh tế – xã hội

Việc xem xét tình hình phát triển kinh tế – xã hội năm 2012 và phương hướng kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2013 được đặt trong bối cảnh cả nước đang triển khai thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XI và các nghị quyết của Trung ương với trọng tâm là tái cấu trúc đầu tư công, doanh nghiệp nhà nước và hệ thống ngân hàng thương mại; nền kinh tế nước ta đứng trước những tác động không thuận của tình hình thế giới, khu vực; cán bộ, đảng viên và nhân dân đang đặt nhiều kỳ vọng vào kết quả thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 về xây dựng Đảng… Vì vậy, đề nghị Trung ương tập trung thảo luận, phân tích kỹ những đặc điểm nổi bật của năm 2012, làm rõ những kết quả đã đạt được; những hạn chế, yếu kém đang tồn tại; và chỉ ra những nguyên nhân khách quan, chủ quan; dự báo những khả năng sắp tới với tinh thần thật sự khách quan, khoa học, toàn diện. Chú ý đối chiếu với những mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra, nhất là mục tiêu, nhiệm vụ kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội, duy trì mức tăng trưởng hợp lý, tạo tiền đề cho việc lấy lại đà tăng trưởng và phát triển nhanh, bền vững trong những năm sắp tới. Đặc biệt, cần đi sâu phân tích, đánh giá các vấn đề có liên quan đến việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ tái cấu trúc nền kinh tế. Phải chăng vừa qua, chúng ta mới chủ yếu tập trung cho việc chèo chống, đối phó với tình hình khó khăn về tài chính, ngân hàng, hỗ trợ doanh nghiệp duy trì sản xuất, kinh doanh và việc làm cho người lao động… mà chưa ở thế chủ động triển khai các biện pháp đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, thực hiện 3 khâu đột phá nêu trong Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội?

Trên cơ sở đánh giá đúng tình hình, cần xác định những quan điểm phát triển, tư tưởng chỉ đạo, mục tiêu tổng quát và một số chỉ tiêu cơ bản, quan trọng nhất cho năm 2013. Phải chăng sắp tới chúng ta vẫn phải quan tâm đến việc kiềm chế lạm phát nhưng tập trung ưu tiên nhiều hơn cho ổn định, lành mạnh hoá kinh tế vĩ mô, cải thiện môi trường đầu tư, phát triển sản xuất, kinh doanh, lấy lại đà tăng trưởng và bảo đảm an sinh xã hội gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế; tạo tiền đề vững chắc cho tăng trưởng cao hơn ở những năm cuối của kế hoạch 5 năm?

Về Đề án Tiếp tục sắp xếp, đổi mới, nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước: đây là vấn đề lớn và khó, luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo. Cách đây hơn 10 năm, ngày 24.9.2001, Hội nghị Trung ương 3 Khóa IX đã ban hành Nghị quyết về sắp xếp, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước. Tiếp đó Nghị quyết Hội nghị Trung ương 9 Khóa IX cũng tiếp tục khẳng định, bổ sung, nhấn mạnh thêm nhiều nội dung quan trọng về đổi mới, phát triển doanh nghiệp nhà nước. Bộ Chính trị đã 8 lần nghe Ban cán sự đảng Chính phủ báo cáo và đã ban hành 4 chỉ thị, kết luận chỉ đạo về công tác này. Các cấp uỷ đảng, chính quyền từ Trung ương đến địa phương tích cực lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện các nghị quyết và kết luận quan trọng này của Trung ương. Mới đây, Đại hội XI của Đảng, đặc biệt là trong Cương lĩnh và Chiến lược đã xác định rõ thêm vai trò của kinh tế nhà nước, vị trí của doanh nghiệp nhà nước và các vấn đề có liên quan.

Đề nghị Trung ương tập trung cho ý kiến: vì sao lúc này chúng ta vẫn phải tiếp tục sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp nhà nước? Phạm vi nội dung đến đâu? Phải chăng cần dựa trên cơ sở tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 Khóa IX, chọn ra một số vấn đề lớn, quan trọng để thảo luận và có chính sách, biện pháp tháo gỡ, khắc phục? Ví dụ: vấn đề cơ cấu lại lĩnh vực, ngành nghề hoạt động của doanh nghiệp nhà nước; vấn đề đổi mới mô hình tổ chức, quản trị doanh nghiệp nhà nước; vấn đề đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và thực hiện vai trò đại diện chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước; công tác xây dựng Đảng và công tác cán bộ trong các doanh nghiệp nhà nước… Đối với từng vấn đề, cần đi sâu phân tích, đánh giá tình hình và nguyên nhân; chỉ rõ đâu là nguyên nhân thuộc về chủ trương, cơ chế, chính sách và đâu là nguyên nhân do tổ chức thực hiện không đúng, không nghiêm? Từ đó, đề ra chủ trương, biện pháp phù hợp, có tính khả thi cao, tạo sự chuyển biến thật sự về hiệu quả, sức cạnh tranh của doanh nghiệp nhà nước trong tình hình mới.

Về vấn đề đất đai: mới đây, Hội nghị Trung ương 5 Khóa XI đã bàn và kết luận một bước, đồng thời giao cho Ban cán sự đảng Chính phủ khẩn trương nghiên cứu làm rõ những vấn đề còn có ý kiến khác nhau để trình Hội nghị lần này tiếp tục xem xét, ban hành nghị quyết định hướng cho việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2003. Sau một thời gian khẩn trương, nghiêm túc chuẩn bị, Ban cán sự đảng Chính phủ đã xây dựng Báo cáo trình Bộ Chính trị thảo luận và hôm nay trình xin ý kiến Trung ương. Đề nghị các đồng chí tập trung thảo luận kỹ để đi đến thống nhất ban hành Nghị quyết của Trung ương định hướng cho việc nghiên cứu sửa đổi Luật Đất đai. Chú ý việc tiếp tục hoàn thiện các quy định về giá đất; về giao đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; về thế chấp tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất tại ngân hàng ở nước ngoài; về việc quản lý, sử dụng đất nông, lâm trường quốc doanh; việc giải quyết đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số…

2- Về phát triển giáo dục – đào tạo và khoa học – công nghệ

Đây là những vấn đề đặc biệt quan trọng, đã được coi là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế – xã hội. Cách đây 16 năm, Hội nghị Trung ương 2 Khóa VIII đã ban hành Nghị quyết về định hướng chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ đến năm 2010. Lần này, thực hiện Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, chúng ta bàn về vấn đề đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển khoa học và công nghệ. Có một loạt câu hỏi đặt ra cần được thảo luận, làm rõ như: Vì sao lúc này phải đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển khoa học và công nghệ? Phạm vi, mục tiêu, yêu cầu của mỗi Đề án thế nào? Đổi mới căn bản là gì, toàn diện là gì? Nội hàm phát triển khoa học và công nghệ? Những chủ trương, chính sách, biện pháp gì cần phải thống nhất ban hành để lãnh đạo, chỉ đạo tiếp tục đổi mới giáo dục – đào tạo và phát triển khoa học – công nghệ?…

Để giải đáp được những câu hỏi nêu trên một cách đúng đắn, cần có sự đánh giá toàn diện, khách quan tình hình triển khai thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng cũng như tình hình phát triển giáo dục – đào tạo và khoa học – công nghệ trong 16 năm qua, khẳng định những thành tựu, kết quả đã đạt được, chỉ ra những bất cập, hạn chế, yếu kém còn tồn tại; làm rõ vì sao giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ đến nay vẫn chưa thực sự trở thành nền tảng và động lực cho phát triển? Vướng mắc chính ở chỗ nào?… Trên cơ sở đó, khẳng định những quan điểm lớn, quan trọng đã được đề ra tại Nghị quyết Trung ương 2 Khóa VIII đến nay còn đúng, cần tiếp tục thực hiện; đồng thời bổ sung, phát triển các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp mới, nhất là những nội dung đổi mới có tính đột phá, căn bản, toàn diện.

Phạm vi giáo dục – đào tạo rất rộng, bao gồm: mầm non, phổ thông, đại học và đào tạo nghề từ sơ cấp đến cao đẳng. Các chuyên ngành khoa học – công nghệ cũng rất phong phú, đa dạng, bao gồm: khoa học tự nhiên, khoa học xã hội nhân văn, khoa học kỹ thuật, khoa học quản lý, nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao và ứng dụng khoa học – công nghệ… Mục tiêu, nhiệm vụ và đặc biệt là các chủ trương, chính sách cho từng loại đối tượng và chuyên ngành cần được nghiên cứu, xác định rất cụ thể, phù hợp để bảo đảm tính khả thi; khắc phục tình trạng lâu nay đường lối, quan điểm, chủ trương, chính sách thì đúng hoặc về cơ bản là đúng, nhưng khó hoặc không thực sự đi vào cuộc sống, không thực hiện được mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra.

Phải chăng đối với cả hai lĩnh vực này, đều phải đổi mới mạnh mẽ, sâu sắc hơn nữa tư duy và nhận thức của các ngành, các cấp cho phù hợp với bối cảnh và yêu cầu mới: đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, phát triển kinh tế tri thức, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế sâu rộng hơn. Trên cơ sở đó, đổi mới căn bản cơ chế, chính sách, nhất là chính sách đầu tư và cơ chế tài chính; đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học; đổi mới đồng bộ hệ thống giáo dục – đào tạo và nghiên cứu, triển khai khoa học – công nghệ; đổi mới công tác quản lý giáo dục – đào tạo và khoa học – công nghệ; công tác đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, tôn vinh đội ngũ các nhà giáo, nhà khoa học, các nhà quản lý, nhất là những nhân tài đúng với tinh thần “hiền tài là nguyên khí quốc gia”? Đồng thời, nghiên cứu điều chỉnh tổ chức bộ máy và chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan quản lý nhà nước sao cho phù hợp.

3- Một số vấn đề về xây dựng Đảng

Từ Đại hội XI của Đảng đến nay, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành khá nhiều văn bản quan trọng và đã dành nhiều công sức cho việc thực hiện nhiệm vụ then chốt này. Đặc biệt, Nghị quyết Trung ương 4 “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” đang được toàn Đảng tập trung triển khai thực hiện rất tích cực theo đúng kế hoạch, lộ trình. Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã chỉ đạo ráo riết và chặt chẽ; đồng thời đã tiến hành kiểm điểm tập thể và cá nhân một cách nghiêm túc theo đúng quy định. Tại Hội nghị này, Bộ Chính trị sẽ báo cáo kết quả bước đầu để Trung ương cho ý kiến. Riêng việc lập lại Ban Kinh tế Trung ương và việc xây dựng quy hoạch Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chức danh chủ chốt của Đảng, Nhà nước, Bộ Chính trị đã có Tờ trình và Đề án gửi Trung ương; tôi chỉ xin nói rõ thêm mấy ý về công tác quy hoạch cán bộ.

Chúng ta đều biết, cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược, là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ; do đó công tác cán bộ được coi là khâu then chốt trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng. Và trong công tác cán bộ thì việc quy hoạch cán bộ là khâu mở đầu, có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, bảo đảm cho công tác cán bộ đi vào nền nếp, chủ động, có tầm nhìn xa, đáp ứng cả yêu cầu trước mắt và lâu dài.

Từ nhiều năm qua, nhất là từ khi có Nghị quyết số 42-NQ/TW, ngày 30.11.2004 của Bộ Chính trị Khóa IX, công tác quy hoạch cán bộ đã được quan tâm chỉ đạo, triển khai thực hiện một cách khá bài bản trong toàn hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở và đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng. Tuy nhiên, công tác quy hoạch cán bộ cũng còn không ít hạn chế, yếu kém, như nhiều trường hợp chưa gắn với việc đánh giá cán bộ hoặc chưa căn cứ vào kết quả đánh giá cán bộ; chưa thật sự xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ công tác; chưa gắn quy hoạch với đào tạo, bố trí, sử dụng cán bộ; chưa có tầm nhìn xa, dẫn đến tình trạng lúng túng, hẫng hụt mỗi khi cần bổ sung, thay thế; đặc biệt, chưa xây dựng được quy hoạch cán bộ cấp chiến lược. Nhận rõ khuyết điểm này, Nghị quyết Trung ương 4 Khóa XI đã nêu nhiệm vụ phải xây dựng quy hoạch Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chức danh cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước.

Tại Hội nghị này, Trung ương chưa thể bàn về nhân sự quy hoạch cụ thể, mà chủ yếu tập trung cho ý kiến về mục đích, yêu cầu, quan điểm, nguyên tắc, phương châm, nội dung của việc xây dựng quy hoạch cán bộ cấp chiến lược. Nội dung công tác quy hoạch Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chức danh cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước, bao gồm: yêu cầu, tiêu chuẩn đối với từng chức danh cụ thể; độ tuổi tham gia quy hoạch; số lượng, cơ cấu của quy hoạch; đối tượng và điều kiện lựa chọn cán bộ đưa vào quy hoạch; quy trình phát hiện, giới thiệu, lựa chọn và quyết định nguồn quy hoạch; quản lý và thực hiện quy hoạch… Sau khi Trung ương thống nhất về những vấn đề quan trọng này và Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết, Bộ Chính trị sẽ chỉ đạo việc xây dựng quy hoạch cụ thể Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chức danh cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước nhiệm kỳ 2016 – 2021 và các nhiệm kỳ tiếp theo. Đề nghị các đồng chí căn cứ vào Đề án, Tờ trình của Bộ Chính trị và bằng kinh nghiệm, thực tiễn của công tác xây dựng quy hoạch cán bộ ở địa phương, bộ, ngành mình trong những năm qua, nghiên cứu, thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến vào nội dung của Đề án, nhất là những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, đi đến thống nhất cao để ban hành Nghị quyết, tạo tiền đề cho việc thực hiện nội dung của công tác quy hoạch cán bộ cấp chiến lược.

Thưa các đồng chí,

Có thể nói, ít có Hội nghị Trung ương nào có nhiều nội dung và dự kiến họp dài ngày như Hội nghị lần này. Hầu hết các vấn đề chúng ta sẽ bàn và quyết định đều rất quan trọng, khó và nhạy cảm. Nhiều vấn đề đã có chủ trương, chính sách và đã được tiến hành từ lâu nhưng đến nay, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn không ít hạn chế, yếu kém, cần phải tiếp tục được thực hiện ở tầm mức mới với những quyết sách mới, nhằm đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới. Vì vậy, đề nghị Trung ương và các đồng chí tham dự Hội nghị phát huy cao độ tinh thần trách nhiệm, thật sự dân chủ và đổi mới, tập trung nghiên cứu, thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến có chất lượng, sâu sắc để hoàn thiện các báo cáo, đề án và xem xét, quyết định vào cuối kỳ họp.

Với tinh thần đó, tôi xin tuyên bố khai mạc Hội nghị lần thứ Sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XI. Chúc Hội nghị của chúng ta thành công tốt đẹp.

Xin trân trọng cám ơn.

daibieunhandan.vn