-“Một dân tộc đã gan góc chống lại ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập! Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”.

Đó là đoạn kết bản Tuyên ngôn Độc lập mà Chủ tịch Chính phủ Lâm thời Hồ Chí Minh đã tuyên đọc tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945.

Ngày 2/9/1945, Bác Hồ tại lễ Độc Lập, Hà Nội

“Chính là sự đoàn kết, đoàn kết hoàn toàn và không gì phá vỡ nổi của toàn thể nhân dân chúng ta đã khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh đã gắn bó ý chí của mọi người Việt Nam từ Bắc chí Nam thành một khối sức mạnh, bất kỳ nguồn gốc họ ở đâu, theo tôn giáo hay thuộc các giai tầng xã hội nào.

Trong buổi tối hôm nay, làm sao chúng ta lại không nghĩ tới đồng bào Nam Bộ với một tình cảm trìu mến đặc biệt. Nguyện vọng tha thiết nhất của toàn thể nhân dân Việt Nam là Tổ quốc đang hồi sinh của chúng ta không bao giờ bị chia cắt và không gì chia cắt được… Nước Pháp mới đặt ra cho mình mục đích là giải phóng các dân tộc…Mong sao tình hữu nghị giữa nước Pháp và nước Việt Nam độc lập và thống nhất trở thành sự thực …Một tình hữu nghị như vậy giữa hai nước chỉ có lợi cho sự phồn vinh của Liên hiệp Pháp và sự bừng nở  lý tưởng dân chủ trên thế giới”.

Phát biểu bằng tiếng Pháp tại cuộc gặp mặt Việt kiều, các bạn bè người Pháp và Đoàn đại bieeru Việt Nam đang dự Hội nghị Fontainebleau,  tại Paris ngày 2/9/1946, nhân lễ Quốc khánh đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh đang thăm nước Pháp.

“Cách mạng giải phóng Mỹ 8 năm mới thành công. Cách mạng Pháp 5  năm. Cách mạng Nga 6 năm. Cách mạng Tàu 15 năm mới thành công. Tổ tiên ta chống ngoại xâm đời Trần 5 năm, đời Lê 10 năm mới thắng lợi… Hãy tin tưởng vào vận mệnh vẻ vang của Tổ quốc, tin tưởng vào sức đoàn kết và chiến đấu của chúng ta. Chúng ta hãy cắn răng chịu khổ, ra sức chiến đấu. Chịu khổ chiến đấu mấy năm để đánh tan ách nô lệ hơn 80 năm vừa qua để xây nền tự do muôn ngàn đời sắp tới, thì cũng bõ công. Tướng sĩ trước mặt trận, đồng bào ở hậu phương, ai nấy đều đoàn kết chặt chẽ, cố gắng làm đúng 4 chữ Cần, Kiệm, Liêm, Chính, thì cuộc trường kỳ kháng chiến của ta nhất định thắng!” .

Đoạn trích trong lời kêu gọi của Bác Hồ nhân ngày Quốc khánh đầu tiên tổ chức trong hoàn cảnh cả nước kháng chiến chống thực dân Pháp (2/9/1947), thực hiện lời thề trong Ngày Độc lập.

Cũng trong ngày 2/9/1947, trên báo “Sự Thật”, Bác viết bài “Cán bộ và Đời sống mới” đưa ra nguyên lý: “Cán bộ muốn cho xứng đáng, phải làm được việc. Muốn làm được việc, thì phải được dân tin, dân phục, dân yêu. Muốn đựoc dân tin, dân phục, dân yêu, cán bộ phải tự mình làm đúng đời sống mới. Nghĩa là phải siêng năng, tiết kiệm, trong sạch, chính đáng. Nếu không thực hành bốn điều đó, mà muốn được lòng dân, thì cũng như bắc giây leo trời”.

Quang cảnh quảng trường Ba Đình

Ngày 2/9/1950, Bác lại nhắc nhở “Phải tẩy sạch bệnh quan liêu” đăng trên báo “Sự Thật” và “chỉ ra thang thuốc chữa bệnh quan liêu là: Phải đặt lợi ích của dân chúng lên trên hết, trước hết. Phải gần gũi dân, hiểu biết dân, học hỏi dân. Phải thật thà thực hành phê bình và tự phê bình. Phải làm kiểu mẫu: Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư”.

Ngày 2/9/1969, sau một thời gian lâm bệnh nặng, mặc dù được tập thể các thầy thuốc tận tình cứu chữa, nhưng vào lúc 9h47, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần, hưởng thọ 79 tuổi.

X&N
bee.net.vn

 -Ngày 20/8/1945, trước lúc rời Tân Trào về Thủ đô, Bác mời một số nhà lãnh đạo như Phạm Văn Đồng, Hoàng Văn Thái… căn dặn: “Bây giờ có chính quyền, chắc các cô, các chú cũng muốn về Hà Nội. Nhưng chưa được đâu. Lênin đã nói: giành chính quyền đã khó, giữ chính quyền còn khó hơn. Bởi vậy một số các cô, các chú còn ở lại địa phương đây, giúp đỡ đồng bào, tổ chức cuộc sống sao cho tươi đẹp hơn, ấm no, văn minh hơn… Biết đâu, chúng ta còn trở lên đây nhờ cậy đồng bào lần nữa?”.

Thực tiễn lịch sử đã diễn ra đúng như những tiên liệu của người đứng đầu nhà nước cách mạng!

Ngày 20/8/1946, tại Paris, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp nhiều nhà tư bản đáng đầu tư tại Mỏ than Hòn Gai, giám đốc Công ty Điện và Nước Đông Dương. Đồng thời, người đứng đầu nhà nước Việt Nam cũng tiếp tục thuyết phục Bộ trưởng Pháp quốc Hải ngoại Marius Moutet cần phải tiến hành tổ chức trưng cầu dân ý ở Nam Bộ, thành lập cơ quan hỗn hợp Việt-Pháp để tổ chức việc bỏ phiếu, trên nguyên tắc cơ bản là nước Pháp phải công nhận nền độc lập của Việt Nam và Việt Nam bảo đảm những quyền lợi kinh tế và văn hoá của Pháp.

Ngày Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội.

Trong  văn bản “ghi nhớ” được soạn thảo ngay trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ: “Vì Việt Nam và Pháp đã từng chịu đựng nhiều đau thương rồi, hai bên cần thiết phải trở lại với công việc. Muốn vậy, hai chính phủ cần phải làm dịu bớt tinh thần dân chúng bằng một hiệp định…Hai dân tộc chúng ta cần hợp tác thân ái với nhau như anh em để bình phục trở lại sau bao nhiêu năm đau khổ…Những lời hứa hẹn chung chung và những bản tuyên bố vô hiệu đều là những lời nói suông và lâu ngày nó sẽ làm nản lòng nhân dân cả hai dân tộc”.

Tháng 8/1962, Bác đến nói chuyện với lớp bồi duỡng cán bộ về công tác Mặt trận và căn dặn: “Chính sách Mặt trận là một chính sách rất quan trọng. Công tác Mặt trận là một công tác rất quan trọng trong toàn bộ công tác cách mạng. Phải đi đường lối quần chúng, không được quan liêu, mệnh lệnh và gò ép nhân dân. Nhiệm vụ của chính quyền dân chủ là phục vụ nhân dân; tổ chức, giáo dục, động viên nhân dân xây dựng cuộc sống mới.

Chúng ta phải thật sự dân chủ với nhân dân và chuyên chính với bọn phản cách mạng, bọn phá hoại lợi ích của nhân dân. Phải thành thực lắng nghe ý kiến của người ngoài Đảng. Cán bộ và đảng viên không đựợc tự cao tự đại, cho mình là tài giỏi hơn mọi người; trái lại, phải học hỏi điều hay điều tốt cuả mọi người. Cuối cùng, Bác thân ái chúc các cô các chú nhiều thắng lợi trong công tác và thực hiện đúng khẩu hiệu: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết/ Thành công, thành công, đại thành công”.

X&N
bee.net.vn

 – Ngày 19/8/1947, Nhân dịp lần đầu tiên kỷ niệm Cách mạng tháng Tám trong khung cảnh kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “Thư gửi đồng bào toàn quốc” và “Thư gửi đồng bào Việt Bắc”. 

Với đồng bào cả nước, Bác phân tích ích nghĩa lớn lao của sự kiện: “Cách mạng tháng Tám đã giải phóng đồng bào ta ra khỏi chế độ quân chủ chuyên chế và xiềng xích của thực dân… đã xây dựng cho nhân dân ta cái nền tảng Dân chủ Cộng hoà và thống nhất độc lập. Noi gương Cách mạng 1776 của Mỹ, Cách mạng đấu tranh tự chủ chống ngoại xâm. Cũng như Cách mạng 1789 của Pháp, Cách mạng Tháng Tám thực hành lý tưởng: Tự do-Bình đẳng-Bác ái. Theo gót Cách mạng 1911 của Tàu, cách mạng tháng Tám thực hiện chủ nghĩa: Dân tộc, dân quyền, dân sinh”.

Ngày 19/8/1945 ở Hà Nội.

Lá thư cổ vũ: “Nay cuộc trường kỳ kháng chiến phải tiếp tục cái nhiệm vụ vẻ vang của cách mạng tháng Tám: phải làm cho nền Dân chủ Cộng hoà chắc chắn, phải làm cho quyền thống nhất độc lập vững vàng…Chúng ta có cái chí quật cường không núng của dân tộc, chúng ta có sự đoàn kết của toàn dân. Chúng ta có cái lòng hy sinh cảm tử của chiến sĩ ở tiền tuyến. Chúng ta có cái sức nhẫn nại của đồng bào ở hậu phương. Đó là những vũ khí luôn luôn chiến thắng quân thù, không lực lượng nào chiến thắng được những vũ khí đó. Chúng ta dám trả cái giá cho thắng lợi, thì chúng ta nhất định thắng lợi”.

Còn trong thư gửi đồng bào của căn cứ địa cách mạng được phân định hành chính là Khu I (Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên và Phúc Yên), Bác biểu dương: “Đồng bào Việt Bắc đã có một lịch sử cách mạng rất vẻ vang. Xưa kia cụ Hoàng Hoa Thám và những vị anh hùng khác đã dựng cờ khởi nghĩa chống Pháp suốt mấy mươi năm. Gần đây Việt bắc là căn cứ địa oai hùng của Quân giải phóng để chống Nhật, kháng Pháp. Tên Việt Bắc đã lừng lẫy khắp cả nước, khắp thế giới. Có sự vẻ vang đó là vì toàn thể đồng bào Việt Bắc: Kinh, Thổ, Mán, Nùng, Mèo, v.v…ai cũng yêu nước, ai cũng không chịu làm nô lệ, ai cũng đoàn kết, ai cũng hăng hái ủng hộ cách mạng”.

Cũng trong thời gian này, Bác Hồ còn viết “Thư gửi Nhi đồng toàn quốc” căn dặn: “Việc gì có ích cho kháng chiến, cho Tổ quốc thì các cháu nên gắng sức làm. Làm được bao nhiêu tốt bấy nhiêu. Tuổi các cháu còn nhỏ, thì các cháu làm những công việc nhỏ. Nhiều công việc nhỏ cộng lại thành công việc to. Bác mong các cháu làm việc, học hành, cho xứng đáng là nhi đồng của nước Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa, thống nhất và độc lập”. 

Ngày 19/8/1948, trong lời kêu gọi nhân ngày kỷ niệm Cách mạng tháng Tám, Bác nhắc lại tinh thần:“Noi gương Cách mạng 1776 của Mỹ cũng như Cách mạng 1789 của Pháp, theo gót Cách mạng 1911 của Tàu, nay cuộc trường kỳ kháng chiến phải tiếp tục cái nhiệm vụ vẻ vang của Cách mạng tháng Tám”.

Ngày 19/8/1949, trong “Lời kêu gọi nhân dịp kỷ niệm cách mạng tháng Tám và Ngày Độc lập 2/9”, Bác viết: “Nước ta vừa độc lập được 5 năm, đã 5 năm nhân dân ta kháng chiến. Chúng ta quyết hy sinh cực khổ để cho nước nhà độc lập, thống nhất và con cháu ta được hưởng tự do, hạnh phúc muôn nghìn đời về sau”.

Còn trong “Thư gửi các cháu nhi đồng”, bác Hồ nêu rõ: “Ngày nay, người lớn kháng chiến để tranh độc lập thì mai sau các cháu phải giữ vững nền độc lập của ta. Vì vậy, các cháu phải cố gắng thi đua học tập và làm việc hơn nữa”.

Cùng ngày, trong bài báo “Thất bại và Thành công”, dưới bút danh “Lê Nhân”, Bác khẳng định cái nguyên lý: “Cán bộ được dân tin, dân phục, dân yêu, thì việc gì cũng thành công”..

X&N
bee.net.vn