Kính gửi cụ Lê Hữu Từ, Giám mục Phát Diệm,

Cố vấn Chính phủ,

Thưa cụ,

Tôi nhớ cụ lắm. Từ ngày lễ Nôen, tôi có gửi điện chúc cụ, đến nay mới viết thư. Xin cụ nguyên lượng.

Phái đoàn Chính phủ (gồm có Cha Trực, Thứ trưởng Nguyễn Khánh Toàn, v.v.), đến miền đó chắc đã đến thǎm cụ, như tôi đã dặn. Đây tôi nói qua tình hình cuộc tấn công Việt Bắc để cụ yên tâm.

Lần này địch dùng những đội tinh nhuệ nhất trong hải lục không quân, như đội Beaufré, lữ đoàn Marocain thứ 5. Số lính hơn 10.000. Địch dùng cách chớp nhoáng. Từ ngày 7-10 chúng ào ạt nhảy dù xuống chợ Mới, Bắc Cạn, Cao Bằng, Đại Từ, Đình Cả và những nơi khác. Bộ binh và quân cơ giới thì từ Lạng Sơn đánh thẳng lên Đông Khê, Thất Khê, Cao Bằng quành xuống gây hấn. Thuỷ quân thì ngược sông Lô qua Đoan Hùng, Tuyên Quang lên thẳng Chiêm Hoá. Hai đạo thuỷ và lục quân đó thành hai gọng kìm khổng lồ, bao vây ta và thắt chặt dần dần. Còn những đội nhảy dù thì ở giữa để quét ta. Trong cuộc tấn công này địch chẳng những dùng chiến thuật “Sét đánh ngang tai” mà chúng còn dùng đủ mưu công kỳ vô bị, xuất kỳ bất ý 1 . Nhiều lần chúng không đi đường cái hoặc đường tắt mà chỉ xuyên qua rừng rậm núi cao.

Với sự chuẩn bị kỹ càng, binh lực to tát, tấn công ào ạt và chiến thuật lôi đình đó, chúng chắc rằng phen này sẽ quét sạch cơ quan của ta và tiêu diệt bộ đội ta. Chúng định rằng sẽ đem thắng lợi quân sự để giúp cho việc thi hành âm mưu chính trị của chúng. Nhưng trong những trận Thất Khê, Đoan Hùng, Tuyên Quang, Sông Gâm, Phú Lương… lực lượng địch bị ta tiêu diệt khá nhiều, âm mưu chúng bị ta phá hỏng. Kết quả là địch mất gần 5.000 chết và bị thương, trong đó có một số quan nǎm, quan tư và nhiều hạ sĩ quan, 6 chiếc phi cơ, 14 chiếc tàu và ca nô, một số lớn xe hơi. Và để lại trong tay ta rất nhiều đạn dược và quân dụng phẩm. Kết quả là kế hoạch bước thứ nhất của địch hoàn toàn thất bại. Mà sau cuộc tấn công đó, ta được nhiều kinh nghiệm thêm, được nhiều khí giới thêm và lực lượng ta vững chắc thêm, lòng dân ta tin tưởng thêm. Đó là nhờ Đức Chúa phù hộ nước ta mà phạt bọn thực dân hung ác. Hai là nhờ tướng sĩ ta dũng cảm, đồng bào ta hǎng hái. Nhiều nơi, các cụ già và các phụ nữ cũng tham gia du kích. Sau nữa là nhờ ta đã đoán trước mưu mô của địch để đề phòng sẵn. Vẫn biết địch sẽ tấn công nhiều lần nhiều nơi nữa, ta còn phải kinh qua nhiều bước gay go nữa, nhưng với sự phù hộ của Đức Chúa, với sự cương quyết của dân và quân ta, với sự giúp đỡ của những bậc lão thành như cụ, thì sớm hoặc muộn ta cũng thắng lợi.

Xin chúc cụ luôn luôn mạnh khoẻ và xin cụ nhận lời chào.

Chào thân ái và quyết thắng
Ngày 7 tháng 9 nǎm 1948
HỒ CHÍ MINH

Bản đánh máy của Chủ tịch Hồ Chí Minh,
lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I,
bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn

Gửi cụ Linh mục Thuyết và đồng bào lương giáo xã Hưng Thái, huyện Trấn Yên (Yên Bái),

Cảm ơn cụ và đồng bào đã gửi biếu tôi cao và mật ong. Tôi mong rằng với sự chỉ đạo của cụ và các vị thân hào thân sĩ, đồng bào sẽ hǎng hái xung phong Thi đua ái quốc làm cho xã Hưng Thái thành một xã kiểu mẫu.

Chào thân ái và quyết thắng
HỒ CHÍ MINH

Báo Cứu quốc, chi nhánh số 6, số 1037, ngày 10-9-1948.
cpv.org.vn

Cảm ơn đồng bào đã gửi biếu tôi những màn, tất, áo.

Tôi mong đồng bào hǎng hái xung phong Thi đua ái quốc, làm cho đủ tự cấp tự túc và tiến bộ về mọi mặt. Mỗi người thi đua với nhau, các trại thi đua với nhau. Như thế nhất định tiến bộ và thành công.

Chào thân ái và quyết thắng
HỒ CHÍ MINH

Báo Cứu quốc, chi nhánh số 6,
số 1041, ngày 15-9-1948.
cpv.org.vn

Gửi đồng bào thân mến Nam Bộ,

Nhân dịp phái đoàn của Chính phủ vào Nam, tôi gửi lời thân ái hỏi thǎm toàn thể đồng bào.

Đã hơn 3 nǎm, đồng bào và chiến sĩ Nam Bộ đã và đang anh dũng kháng chiến để giữ vững nền độc lập, thống nhất và dân chủ mà Cách mạng Tháng Tám đã đưa lại cho nước nhà.

Chính phủ luôn luôn nghĩ đến đồng bào. Và mặc dầu giao thông khó khǎn, Chính phủ luôn luôn kiếm cách để liên lạc mật thiết với đồng bào.

Nhờ sự đoàn kết và chí hy sinh của quân và dân toàn quốc, ta đã làm cho Pháp thất bại một lần lớn về quân sự, chính trị và kinh tế. Mặc dầu lực lượng to tát về quân sự và thủ đoạn gian hiểm về chính trị của giặc Pháp, ngày nay chúng đã phải công nhận thất bại trong kế hoạch đặt ách nô lệ lên trên dân tộc ta.

Nhưng tôi thường hay nhắc lại với đồng bào và chiến sĩ: ta càng gần đến thắng lợi thì càng gặp nhiều bước gay go hơn, vì trước khi hoàn toàn thất bại, thực dân sẽ tập trung lực lượng của chúng để thi hành chính sách càn quét và khủng bố.

Vì thế đồng bào và chiến sĩ phải luôn luôn chuẩn bị sẵn sàng về tinh thần cũng như về vật chất để đối phó mọi sự khó khǎn trước ngày thắng lợi.

Chúng ta đã đoàn kết, chúng ta phải đoàn kết hơn nữa, chúng ta đã hy sinh, phải kiên quyết hy sinh hơn nữa.

Trong mùa Thi đua ái quốc đang sôi nổi khắp cả nước, tôi mong rằng đồng bào Nam Bộ sẽ hǎng hái tham gia, về quân sự cũng như về chính trị, kinh tế, vǎn hoá, v.v..

Các cụ phụ lão, các vị thân hào thân sĩ, các anh chị em trí thức thì hô hào và làm kiểu mẫu. Các tầng lớp đồng bào khác thì sốt sắng xung phong. Như thế Nam Bộ sẽ cùng đồng bào toàn quốc thực hiện được chương trình:

Diệt giặc đói,

Diệt giặc dốt,

Diệt giặc ngoại xâm.

Như thế, thì kháng chiến sẽ mau thắng lợi, thống nhất và độc lập sẽ mau thành công, Nam, Trung, Bắc sẽ mau cùng nhau sum họp muôn đời.

Chào thân ái và quyết thắng
Ngày 15 tháng 9 nǎm 1948
HỒ CHÍ MINH

Sách Hồ Chí Minh Tuyển tập,
Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1960, tr.296-297.
cpv.org.vn

Nhân dịp phái đoàn của Chính phủ vào Nam, tôi gửi lời thân ái chào toàn thể Uỷ ban kháng chiến hành chính Nam Bộ, Uỷ ban kháng chiến hành chính các tỉnh, quận và xã.

Mặc dầu ở xa Chính phủ trung ương, các Uỷ ban Nam Bộ trong hơn 3 nǎm nay đã đảm đương công việc hàng ngày với một tinh thần dũng cảm và thống nhất. Một số uỷ viên các cấp tỉnh, quận và xã đã oanh liệt hy sinh vì Tổ quốc, và đã nêu cao chí khí xung phong của dân tộc ta. Gương anh dũng ấy sẽ luôn luôn soi sáng cho chúng ta trong công việc hàng ngày.

Nhờ sự cố gắng của mọi người, cho nên mặc dầu hoàn cảnh khó khǎn, các cấp Uỷ ban kháng chiến hành chính Nam Bộ hơn 3 nǎm nay vẫn giữ được sự liên lạc chặt chẽ giữa Trung ương và Nam Bộ, giữa Nam Bộ và toàn quốc.

Ngày nay, cuộc kháng chiến của ta đã chuyển hướng sang giai đoạn mới, sự liên lạc giữa Trung ương và các địa phương cần phải chặt chẽ hơn, để thực hiện cuộc thống nhất chỉ huy về kháng chiến và về kiến quốc khắp cả nước và khắp mọi ngành: quân sự cũng như hành chính, kinh tế, tài chính, vǎn hoá, chuyên môn.

Các Uỷ ban các cấp cần phải thiết thực kiểm điểm lại công việc đã làm trong 3 nǎm vừa qua, để phát triển những ưu điểm và sửa chữa những khuyết điểm: như địa phương chủ nghĩa, óc anh hùng cá nhân, v.v..

Trong mọi việc, chúng ta chỉ có một mục đích, là phụng sự đồng bào, phụng sự Tổ quốc. Chúng ta chỉ có một phương châm, là chí công vô tư.

Vì vậy, mọi việc ngày nay đều phải hướng cả về kháng chiến. Vì vậy, nhiệm vụ của các Uỷ ban kháng chiến hành chính các cấp là phải phát động phong trào Thi đua ái quốc, toàn diện và toàn dân, để đưa kháng chiến mau đến thắng lợi, thống nhất và độc lập mau đến thành công.

Chào thân ái và quyết thắng
HỒ CHÍ MINH

Viết khoảng ngày 15-9-1948.
Bản đánh máy của Chủ tịch Hồ Chí Minh,
lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I,
bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn

Cùng các tướng sĩ Vệ quốc quân

và dân quân du kích Nam Bộ,

Các đồng chí,

Nhân dịp phái đoàn Chính phủ vào Nam, tôi gửi lời thân ái thǎm các đồng chí.

Đã hơn 3 nǎm nay, bộ đội và dân quân Nam Bộ đã lập nhiều chiến công vẻ vang, và đã trưởng thành trong khói lửa. Các đồng chí đã thực hiện được kế hoạch cướp khí giới địch đánh lại địch, áp dụng triệt để chiến thuật vận động du kích, và phá hoại hậu phương địch.

Đó là những ưu điểm đáng khen.

Song công tác chính trị, sự trao đổi kinh nghiệm, sự học hỏi trong bộ đội còn chưa đủ. Địa phương chủ nghĩa, anh hùng cá nhân, bản vị chủ nghĩa, hãy còn tồn tại ở một vài nơi, và một vài cấp chỉ huy.

Đó là những khuyết điểm phải sửa chữa.

Trong phong trào Thi đua ái quốc,luyện quân lập công ngày nay, tôi mong các đồng chí cố gắng phát triển các ưu điểm, sửa chữa các khuyết điểm, để làm cho bộ đội ta thật xứng đáng là bộ đội của một nước Dân chủ Cộng hoà, xứng đáng với nhiệm vụ vẻ vang là giải phóng Tổ quốc và bảo vệ nhân dân.

Công trạng của các đồng chí đã được ghi vào sổ vàng của Tổ quốc. Các đồng chí hãy gắng lập công nhiều hơn và to hơn nữa.

Ngày thắng lợi đang chờ chúng ta.

Chào thân ái và quyết thắng
HỒ CHÍ MINH

Tài liệu lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I,
bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn

Gửi các cháu nam nữ thanh niên và nhi đồng Nam Bộ ,

Các cháu yêu mến,

Nhân dịp phái đoàn Chính phủ vào Nam, Bác gửi lời thân ái thǎm các cháu.

Vì giao thông khó khǎn, Bác cháu ta ít có thư từ đi lại. Tuy vậy, Bác luôn luôn nghĩ đến các cháu. Bác muốn biết các cháu học hành thế nào, sinh hoạt thế nào, tranh đấu thế nào…

Trong phong trào Thi đua ái quốc này, Bác mong các cháu sẽ cùng với thanh niên và nhi đồng toàn quốc, hǎng hái xung phong. Các cháu phải dũng cảm tiến lên, làm cho xứng đáng là con cháu của Phù Đổng Vương, của Trần Quốc Toản. Cho xứng đáng là thanh niên và nhi đồng của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thống nhất và độc lập.

Bác chờ đợi thơ của các cháu báo cáo cho Bác biết những sự tiến bộ và những thành tích vẻ vang của các cháu.

Bác hôn các cháu
BÁC HỒ

Tài liệu lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I,
bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn

Gửi các cháu nhi đồng toàn quốc,

Một nǎm nữa, các cháu ǎn tết Trung thu kháng chiến.

Vì công việc kháng chiến, mà tết Trung thu này Bác cháu ta đang xa cách nhau.

Vì phải tiết kiệm để kháng chiến, mà Bác không có quà Trung thu cho các cháu.

Nhưng tết Trung thu này Bác rất vui, vì qua một Trung thu thì kháng chiến càng gần đến thắng lợi. Chắc các cháu cũng vui, vì ngày sau các cháu có thể tự hào rằng: Các cháu đã ǎn mấy tết Trung thu kháng chiến.

Mặc dầu giặc Tây độc ác, chúng quyết không thể ngǎn trở trǎng thu vừa đẹp vừa tròn.

Mặc dầu giặc Tây hung tàn, chúng quyết không thể ngǎn trở các cháu vui tươi và hǎng hái.

Mặc dầu giặc Tây bạo ngược, chúng quyết không thể ngǎn trở chúng ta kháng chiến thắng lợi, thống nhất và độc lập thành công.

Đến ngày kháng chiến thắng lợi, thống nhất và độc lập thành công, Bác cháu ta sẽ cùng nhau ǎn những tết Trung thu tưng bừng vui vẻ. Vinh hoa bõ lúc phong trần. Bác chúc các cháu vui vẻ, mạnh khoẻ và gửi các cháu nhiều cái hôn Trung thu.

BÁC HỒ

Báo Cứu quốc, chi nhánh số 6,
số 1042, ngày 16-9-1948.
cpv.org.vn