Mai sau ấy, là hôm nay của Thủ đô ta đang sống, đúng như lời Bác Hồ đã dạy “Thắng giặc Mỹ ta sẽ xây dựng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”.

Theo hồi tưởng của Trung tướng Phạm Hồng Cư, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục chính trị, Bộ Quốc phòng thì năm 1954, ông là Phó Chính ủy Trung đoàn 36 thuộc Đại đoàn 308.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Đại đoàn 308 được cấp trên giao nhiệm vụ quân quản Điện Biên Phủ; thực thi việc trao trả thương binh rồi bàn giao lại địa bàn cho Đại đoàn 316 tiếp tục gỡ mìn giải phóng đất đai cho nhân dân địa phương sản xuất. Thời điểm này, cuộc đàm phán ở Giơnevơ vẫn chưa kết thúc nên Bộ Tổng tham mưu chủ trương mở chiến dịch mùa hè để gây sức ép trên mặt trận ngoại giao. Sau khi tham gia một số trận đánh rất ác liệt, niềm vinh dự cho Đại đoàn 308 là được Trung ương và Chính phủ giao nhiệm vụ về tiếp quản Thủ đô Hà Nội. Nhiều vinh dự lớn và cũng là kỷ niệm sâu sắc nhất đối với các cán bộ chiến sỹ Đại đoàn là trên đường hành quân về tiếp quản Thủ đô đến khu vực Đền Hùng, nơi được coi là địa linh, cội nguồn, biểu trưng của dân tộc, các cán bộ, chiến sỹ trong Đại đoàn được Bác Hồ tiếp.

Tại Đền Hùng, nói chuyện với các cán bộ chiến sỹ Đại đoàn 308, Bác nói: “Bộ đội ta đánh giặc giỏi nhưng làm sao phải chiếm được lòng dân. Không phải chiến thắng rồi về muốn làm gì thì làm. Nắm lấy dân để tin cậy, đó là điều quan trọng. Các chú phải lo việc tiếp quản Thủ đô cho chu đáo, phải bảo vệ tài sản trong thành phố, bây giờ thành phố thuộc về nhân dân chứ không thuộc về kẻ địch mà ta phá phách. Đối với kẻ thù, khi nó phá hoại, chống đối thì ra tay trừng trị, còn khi nó đã hạ súng quy hàng thì phải đối xử với nó nhân đạo. Bác cháu ra gặp nhau ở đây tuy tình cờ nhưng lại rất ý nghĩa”.

Kết thúc buổi nói chuyện, Bác Hồ nhấn mạnh: “Ngày xưa, các vua Hùng đã có công dựng nước, ngày nay, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Sau khi đưa ra lời căn dặn ấy, người còn giảng giải cho cán bộ, chiến sỹ: “Đền Hùng thờ các Vua Hùng. Hùng Vương là người sáng lập ra nước ta, là tổ tiên của dân tộc ta”.

Làm theo lời Bác, hơn nửa thế kỷ trôi đi dưới sự lãnh đạo sáng suốt và tài tình của Đảng, con thuyền cách mạng Việt Nam đã vượt qua bao thử thách cam go và giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác. Đặc biệt là sau hơn 2 thập kỷ thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, vị thế của đất nước ta ngày một nâng lên trên trường quốc tế. Bộ mặt đất nước từ miền núi đến nông thôn, thành thị, thị xã, thị trấn, đâu đâu cũng thay đổi lạ kỳ.

Hà Nội ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn. Ảnh: Duy Tường.

Còn thủ đô Hà Nội, trải qua 1000 năm Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội chưa bao giờ có được vị thế đàng hoàng bề thế. Tham dự “Đêm Hồ Gươm lung linh” vào đêm 1/10/2010, người dân Thủ đô cũng như du khách trong và ngoài nước đều cảm phục, tự hào về một Thủ đô anh hùng, Thành phố Vì hòa bình; để rồi lại nhớ về những ngày Thủ đô ta ngợp khói lửa đạn, bom; những nhà máy, bệnh viện, công trình đổ nát, tan hoang do bom, đạn của kẻ thù. Những ngày ấy, Hà Nội là niềm tin của nhân loại làm nên “Điện Biên Phủ trên không”, để rồi từng đoàn giặc lái bị giải đi, cúi đầu diễu trên đường phố để trẻ, già, trai, gái Hà Nội nhìn rõ bộ mặt của những kẻ đã gây tang tóc cho bao gia đình ở Hà Nội. Trở về nhà giam, lũ giặc trời ấy thở phào bởi những gì chúng lo sợ đã không xảy ra. Ở Nhà giam Hỏa Lò, chúng được đối xử nhân đạo. Thế giới biết điều ấy và Hà Nội trở thành “Thủ đô của phẩm giá con người”, “Là lương tâm của nhân loại”.

Hà Nội là thế, nhưng người Hà Nội vẫn giữ cho mình một cốt cách thanh lịch, dung dị như chính lời bài ca  về Thủ đô của mình: “Hà Nội đó niềm tin yêu hy vọng, của núi sông hôm nay và mai sau”.

Mai sau ấy, là hôm nay của Thủ đô ta đang sống, đúng như lời Bác Hồ đã dạy “Thắng giặc Mỹ ta sẽ xây dựng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”. Đặc biệt từ đầu tháng 8/2008, Hà Nội được mở rộng với sự sáp nhập diện tích của tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh của tỉnh Vĩnh Phúc và 4 xã của tỉnh Hoà Bình càng làm cho vị thế của Thủ đô ta ngày một lớn hơn và vươn đến tầm cao của một Thủ đô anh hùng, Thành phố Vì hoà bình.

Theo đó, những khu đô thị mới đang từng bước hình thành. Chợ Đồng Xuân sau hai lần xây dựng lại đẹp và sấm uất, nhộn nhịp hơn. Những đường ray xe điện cổ xưa được bỏ đi để chuẩn bị cho những tuyến tàu đi ngầm trong lòng đất. Những toà cao ốc, những công trình văn hoá, các cửa hiệu mọc lên hiện đại, trong đó không ít sản phẩm do chính người Hà Nội làm ra, mang nhãn hiệu của Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội. Những con đường từ năm cửa ô đổ về trung tâm – Hồ Gươm được nối bởi những cây cầu mới, những công trình kiến trúc, hiện đại, kiêu kỳ.

Sống giữa Thủ đô hôm nay, ai cũng thấy rõ đời sống vật chất và tinh thần của người Hà Nội đã phong lưu khá giả hơn nhiều. Đường phố rực rỡ, sống động hẳn lên bởi sắc màu. Trong mỗi nhà, tiện nghi sinh hoạt nhà nào cũng có tivi, cassette, nồi điện, bếp ga, quạt máy, tủ lạnh… Xe đạp giảm đi, thay vào đó là những chiếc ôtô, xe máy đủ loại. Nhiều người giàu lên đã tậu biệt thự sang trọng, thuê người giúp việc trong nhà. Thấy được sự chuyển mình của Hà Nội không chỉ qua báo, đài, không chỉ là những cuộc hội thảo, hội nghị của đoàn thể quần chúng, hay những cuộc ra quân trống rong cờ mở để xây dựng nếp sống văn hoá mà nổi bật lên là cuộc đấu tranh quyết liệt trên bình diện rộng chống tệ nạn xã hội; làm xanh, sạch, đẹp Thủ đô cả môi trường tự nhiên.

Sống giữa Thủ đô hôm nay lại nhớ về thuở xa xưa Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội biết mấy yêu thương, biết mấy tự hào.

– Gò Đống Đa còn đó, chiến tích của chiến công lừng lẫy.

– Ba Đình là đây, còn vang mãi Tuyên ngôn Độc lập của Bác Hồ, chấm dứt hơn 80 năm bị thực dân Pháp đô hộ, thức dậy cả phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.

– Sân bay Bạch Mai xưa lưu giữ xác pháo đài bay B52 bị quật nát trên bầu trời Hà Nội, làm nên chiến thắng lẫy lừng của nhân dân Thủ đô, đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại man rợ của lực lượng quân sự siêu cường bên kia bờ Thái Bình Dương.

– Văn Miếu Quốc Tử Giám trải qua biết bao đời vẫn sáng đẹp tên tuổi các bậc danh nhân – văn hoá là tấm gương soi cho những thế hệ đời sau.

– Khu phố cổ ven sông Hồng vẫn tồn tại với tiếng thơm một thời thịnh vượng “thứ nhất Kinh kỳ… thứ nhì phố Hiến”…

Nhìn về thuở xưa, thấy rõ hiện nay – Hà Nội, Thủ đô vẫn xứng đáng là trung tâm chính trị kinh tế và văn hoá của cả nước, xứng đáng là mảnh đất nghìn năm văn vật

Lưu Vinh
cand.com.vn