Nhân dịp ngày kỷ niệm cách mệnh đạo sư (1) Tôn Trung Sơn, tôi muốn nhắc lại chính sách của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đối với anh em Hoa kiều.

Trung Quốc với Việt Nam là hai nước anh em. Mối quan hệ rất là mật thiết. Vǎn hoá, lịch sử, chính trị, kinh tế, hai dân tộc quan hệ với nhau đã mấy nghìn nǎm. Gần 50 vạn anh em Hoa kiều, hoặc sinh trưởng ở nước Việt Nam, hoặc đến đây kinh doanh sinh ý 2 . Chẳng khác gì anh em bà con một họ, một nhà, đồng cam cộng khổ. Vì nghĩa vì tình, đồng bào Việt Nam đối với anh em Hoa kiều và anh em Hoa kiều đối với đồng bào Việt Nam, phải thương yêu giúp đỡ nhau, như anh em cốt nhục. Tiếc vì cái thuốc độc ly gián của đế quốc chủ nghĩa ngày xưa còn lưu lại một vài dấu vết, khiến cho một đôi nơi Hoa kiều và dân Việt còn có đôi khi xích mích. Đó là một điều đáng tiếc. Chúng ta phải tìm hết cách sửa chữa lại. Vậy từ đây về sau, đồng bào Việt Nam phải thân ái, nhất là phải ra sức bảo vệ sinh mệnh, tài sản của anh em Hoa kiều. Nếu ai làm trái mệnh lệnh đó, thì sẽ bị nghiêm trị. Đồng thời, chúng tôi khuyên anh em Hoa kiều cũng phải tỏ tình thân ái và tinh thành 1 hợp tác với anh em Việt Nam, chớ làm điều gì phi pháp.

Anh em Hoa kiều với đồng bào Việt Nam phải mật thiết đoàn kết để làm cho thực hiện chữ HOA – VIỆT THÂN THIỆN. Thế mới xứng đáng là tín đồ của TÔN TRUNG SƠN tiên sinh.

Hồ Chí Minh

Báo Cứu quốc, số 89, ngày 12-11-1945.
cpv.org.vn

———————————–

1. Tuyên ngôn Độc lập: Ngày 2-9-1945, tại Vườn hoa Ba Đình (Hà Nội), thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn Độc lập do Người khởi thảo, tuyên bố trước đồng bào cả nước và nhân dân thế giới việc thủ tiêu chế độ thực dân phong kiến ở Việt Nam và thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Trong vǎn kiện lịch sử này, sau khi tố cáo những tội ác tầy trời của bọn thực dân và phong kiến tay sai trong gần một thế kỷ qua, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định những quyền dân tộc cơ bản của dân tộc Việt Nam và trịnh trọng tuyên bố với thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”. Kết tinh truyền thống lịch sử kiên cường bất khuất của dân tộc ta, Tuyên ngôn Độc lập là tác phẩm bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, là bản anh hùng ca mở đầu một kỷ nguyên mới của dân tộc – Kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội. Tr.1.

Hỡi các bạn đại biểu thanh niên!

Ngoài công việc ủng hộ kháng chiến ở Nam, giúp giải quyết nạn đói ở Bắc, sắp sẵn cuộc đại tuyển cử khắp các nơi, các bạn lại có một nhiệm vụ rất quan trọng nữa. Đó là giúp sức để hoàn toàn thực hiện chính sách đối với Hoa kiều. Chúng ta phải nhớ rằng: Việt và Hoa là hai dân tộc anh em. Đã mấy ngàn nǎm, mối quan hệ rất là thân mật. Anh em Hoa kiều làm ǎn buôn bán ở đây, thì đồng cam cộng khổ với chúng ta. Vì có quân đội Tầu, cho nên từ 16 độ giở ra Bắc, bọn thực dân Pháp chưa dám xâm phạm. ở Nam Bộ, chúng ta kháng Pháp, thì toàn thể anh em Hoa kiều cũng bãi thị, bãi khoá, bãi công. Thế đủ tỏ rằng tình nghĩa giữa Hoa và Việt là như môi với rǎng. Vậy nên chính sách của chúng ta là “Việt – Hoa thân thiện”. Phải giúp đỡ Hoa quân, phải bảo vệ Hoa kiều. Chúng ta phải hoàn toàn thực hiện chính sách đó. Đồng thời, chúng ta phải ngǎn ngừa những âm mưu ly gián, nó mong gây ra những sự xích mích giữa dân ta với Hoa kiều, phá hoại cảm tình giữa hai dân tộc.

Chúng ta phải tìm mọi phương pháp để gây nên phong trào Hoa Việt tinh thành hợp tác.

Tôi chắc các bạn sẽ làm trọn nhiệm vụ ấy.

Lời chào thân ái,
Hà Nội, ngày 27 tháng 11 nǎm 1945

Chủ tịch Chính phủ lâm thời
Hồ Chí Minh

Báo Cứu quốc, số 103, ngày 28-11-1945.
cpv.org.vn

Câu tục ngữ: “Tấc đất tấc vàng” ngày nay có hai ý nghĩa:

1. Báo “Tấc đất” (1) sẽ chỉ bảo cho anh chị em nhà nông làm thế nào cho nông nghiệp mau chóng tiến bộ. Sự chỉ bảo của báo Tấc đất cũng quý hoá như tấc vàng.

2. Loài người ai cũng “dĩ thực vi tiên” (nghĩa là trước cần phải ǎn); nước ta thì “dĩ nông vi bản” (nghĩa là nghề nông làm gốc). Dân muốn ǎn no thì phải giồng giọt cho nhiều. Nước muốn giàu mạnh thì phải phát triển nông nghiệp. Vậy chúng ta không nên bỏ hoang một tấc đất nào hết. Chúng ta phải quý mỗi tấc đất như một tấc vàng.

Vì cứu quốc, các chiến sĩ đấu tranh ở ngoài mặt trận, vì kiến quốc, nhà nông phấn đấu ngoài đồng ruộng. Chiến sĩ ra sức giữ gìn nước non. Nhà nông ra sức giúp đỡ chiến sĩ. Hai bên công việc khác nhau, nhưng thật ra là hợp tác. Cho nên hai bên đều có công với dân tộc, đều là anh hùng.

Hiện nay chúng ta có hai việc quan trọng nhất: cứu đói ở Bắc và kháng chiến ở Nam. “Thực túc” thì “binh cường”, cấy nhiều thì khỏi đói. Chúng ta thực hiện “tấc đất, tấc vàng” thì chúng ta quyết thắng lợi trong hai việc đó.

Tǎng gia sản xuất! Tǎng gia sản xuất ngay! Tǎng gia sản xuất nữa! Đó là khẩu hiệu của ta ngày nay. Đó là cách thiết thực của chúng ta để giữ vững quyền tự do, độc lập.

Hỡi anh em nhà nông, tiến lên! tiến lên!

Hồ Chí Minh

Báo Tấc đất, số 1, ngày 7-12-1945
cpv.org.vn

———————————-

1. Tuyên ngôn Độc lập: Ngày 2-9-1945, tại Vườn hoa Ba Đình (Hà Nội), thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn Độc lập do Người khởi thảo, tuyên bố trước đồng bào cả nước và nhân dân thế giới việc thủ tiêu chế độ thực dân phong kiến ở Việt Nam và thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Trong vǎn kiện lịch sử này, sau khi tố cáo những tội ác tầy trời của bọn thực dân và phong kiến tay sai trong gần một thế kỷ qua, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định những quyền dân tộc cơ bản của dân tộc Việt Nam và trịnh trọng tuyên bố với thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”. Kết tinh truyền thống lịch sử kiên cường bất khuất của dân tộc ta, Tuyên ngôn Độc lập là tác phẩm bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, là bản anh hùng ca mở đầu một kỷ nguyên mới của dân tộc – Kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội. Tr.1.

Cùng toàn thể đồng bào nam, phụ, lão, ấu khu vực ngoại thành Hà Nội,

Tôi rất cảm động thấy toàn thể đồng bào ngoại thành Hà Nội đã có lòng quá yêu tôi, mà quyết nghị tôi không phải ứng cử trong kỳ Tổng tuyển cử sắp tới. Nhưng tôi là một công dân nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, nên không thể vượt qua thể lệ Tổng tuyển cử đã định. Tôi đã ứng cử ở thành phố Hà Nội, nên không thể ra ứng cử ở nơi nào khác nữa.

Tôi xin thành thực cảm tạ toàn thể đồng bào nam, phụ, lão, ấu khu vực ngoại thành Hà Nội.

Hồ Chí Minh

Báo Cứu quốc, số 118, ngày 15-12-1945
cpv.org.vn

Chính phủ Dân chủ Cộng hoà rất khen ngợi chiến sĩ ở các mặt trận miền Nam, đặc biệt là các chiến sĩ ở Nha Trang và ở Trà Vinh, đã làm gương anh dũng cho toàn quốc. Tổ quốc biết ơn các bạn, toàn thể đồng bào noi gương các bạn.

Hồ Chí Minh

Báo Cứu quốc, số 124, ngày 22-12-1945.
cpv.org.vn

Tổng tuyển cử là một dịp cho toàn thể quốc dân tự do lựa chọn những người có tài, có đức, để gánh vác công việc nước nhà. Trong cuộc Tổng tuyển cử, hễ là những người muốn lo việc nước thì đều có quyền ra ứng cử; hễ là công dân thì đều có quyền đi bầu cử. Không chia gái trai, giàu nghèo, tôn giáo, nòi giống, giai cấp, đảng phái, hễ là công dân Việt Nam thì đều có hai quyền đó.Vì lẽ đó, cho nên Tổng tuyển cử tức là tự do, bình đẳng; tức là dân chủ, đoàn kết.Do Tổng tuyển cử mà toàn dân bầu ra Quốc hội. Quốc hội sẽ cử ra Chính phủ. Chính phủ đó thật là Chính phủ của toàn dân.

Vậy nên khẩu hiệu cuộc Tổng tuyển cử thứ nhất của nước Việt Nam ta phải là:

Kháng chiến đến cùng để hoàn toàn độc lập!

Ra sức phấn đấu để xây dựng nước nhà.

Tôi mong rằng toàn thể quốc dân sẽ hǎng hái tham gia cuộc Tổng tuyển cử này.

Hồ Chí Minh

Báo Cứu quốc, số 130, ngày 31-12-1945.
cpv.org.vn

Vì muốn tranh thủ hoàn toàn nền độc lập, muốn có sự hợp tác chặt chẽ giữa các đảng phái để làm cho Chính phủ mạnh mẽ thêm, nên nay đổi thành Chính phủ liên hiệp lâm thời. Trong giai đoạn này, các đảng phái đoàn kết thì Chính phủ mới vượt qua được các cơn sóng gió. Hết thảy quốc dân Việt Nam ai cũng mong chờ Chính phủ liên hiệp lâm thời giữ chức đến Quốc hội thì sẽ đổi thành Chính phủ liên hiệp chính thức. Từ nay đến Quốc hội, Chính phủ liên hiệp lâm thời sẽ bàn đến các vấn đề sau:

CHƯƠNG TRÌNH ĐỐI NỘI

a) Chính trị:

1. Làm cho cuộc Tổng tuyển cử toàn quốc được mỹ mãn.

2. Thống nhất các cơ quan hành chính theo nguyên tắc dân chủ.

b) Kinh tế:

1. Ra sức duy trì nông nghiệp.

2. Ra sức khuyến khích giồng giọt, chǎn nuôi để tránh nạn đói.

c) Quân sự: Thống nhất các bộ đội võ trang dưới quyền chỉ huy của Chính phủ. Các đảng phái không được có quân đội riêng.

d) Vǎn hoá: Giúp đỡ các cơ quan vǎn hoá.

Nói tóm lại, đối nội, Chính phủ phải ra sức thống nhất chính trị, tǎng gia sản xuất để chống nạn đói và nạn ngoại xâm.

CHƯƠNG TRÌNH ĐỐI NGOẠI

Làm sao cho các nước công nhận nền độc lập của nước Việt Nam. Thân thiện với các kiều dân ngoại quốc, nhất là Hoa kiều. Đối với Pháp, chỉ đánh bọn thực dân, còn đối với những kiều dân không làm hại gì cho nền độc lập của ta, ta sẽ phải bảo vệ tính mệnh và tài sản của họ.

Đó là chính sách của Chính phủ liên hiệp lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Mong toàn dân ủng hộ để Chính phủ có thể đi đến thành công.

Việt Nam độc lập muôn nǎm!

Báo Sự thật, số 10, ngày 9-1-1946.
cpv.org.vn