Thư viện

Đáp từ trong buổi lễ trình quốc thư của Đại sứ Liên Xô (12-3-1956)

Thưa đồng chí Đại sứ,

Tôi rất vui lòng nhận bản quốc thư mà Chủ tịch đoàn Xôviết tối cao Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xôviết bổ nhiệm đồng chí làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Nhân dân Việt Nam và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà rất biết ơn về tình hữu nghị anh em và sự giúp đỡ vô tư của nhân dân và Chính phủ Liên Xô trong việc đấu tranh tại Hội nghị Giơnevơ để giành lại hoà bình và trong công cuộc khôi phục kinh tế và phát triển vǎn hoá hiện nay.

Nhân dân Việt Nam rất vui mừng trước sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa cộng sản thắng lợi của nhân dân Liên Xô vĩ đại. Vì thắng lợi ấy càng khuyến khích nhân dân Việt Nam thêm hǎng hái đấu tranh về mọi mặt, đặc biệt là đấu tranh chính trị để thi hành triệt để Hiệp định Giơnevơ và thực hiện thống nhất nước nhà bằng phương pháp hoà bình, bằng tổng tuyển cử tự do trong cả nước.

Trước đây, đồng chí cựu Đại sứ Lavrisép đã ra sức củng cố mối quan hệ hữu nghị giữa Liên Xô và Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Từ nay, chúng tôi chắc rằng đồng chí Đại sứ sẽ tiếp tục tǎng cường mối tình anh em không gì lay chuyển được giữa hai nước chúng ta.

Chúng tôi sẽ luôn luôn giúp đỡ đồng chí hoàn thành thắng lợi

nhiệm vụ vẻ vang mà Chính phủ Liên Xô đã uỷ thác cho đồng chí.

Tôi nhờ đồng chí Đại sứ chuyển lên Chủ tịch đoàn Xôviết tối cao, Chính phủ và nhân dân Liên Xô lời chào thân ái của chúng tôi.

——————————–

Đọc ngày 12-3-1956.
Báo Nhân dân, số 740, ngày 13-3-1956.
cpv.org.vn

Điện chia buồn với giáo sư Quyri (19-3-1956)

Kính gửi giáo sư Giôliô Quyri,

Chúng tôi xin cùng bạn chia mối đau thương vô cùng trước sự tổn thất lớn của tất cả chúng ta.

Hình ảnh vẻ vang của bà Iren Quyri sống mãi trong lòng nhân dân Pháp và trong lòng nhân dân Việt Nam. Hình ảnh ấy sẽ sống mãi trong lòng tất cả những người thiết tha với lý tưởng mà bà Iren Quyri đã sống và đấu tranh.

Tôi kính nghiêng mình trước anh hồn xán lạn của bà Quyri.

Ngày 19 tháng 3 nǎm 1956
HỒ CHÍ MINH

—————————-

Báo Nhân dân, số 749, ngày 22-3-1956.
cpv.org.vn

Nói chuyện tại Đại hội giáo dục phổ thông toàn quốc (23-3-1956)

Trước hết tôi thay mặt Đảng và Chính phủ đến thǎm đại hội và chúc Đại hội thành công. ở trong Đại hội này, nam có, nữ có, kinh có, thiểu số có. Có cả bạn Hoa kiều nữa. Như thế là có tình quốc tế. Nhưng giáo viên phụ nữ còn quá ít. Chúng ta phải cố gắng hơn nữa. Sau này công tác giáo dục phần nhiều phải do phụ nữ đảm nhiệm. Muốn phụ nữ đảm nhiệm, thì phải bồi dưỡng cho phụ nữ.

Trong nǎm vừa qua, anh chị em có nhiều cố gắng, có thành tích khá. Nhưng chúng ta cần phải cố gắng nữa, cố gắng mãi. Công tác giáo dục đã có một số vốn, nhưng chưa đủ. Vốn ấy là vốn cũ, nó chưa như ý muốn của chúng ta, của dân tộc chúng ta. Vì vậy cho nên chúng ta gặp khó khǎn. Chúng ta cần phải khắc phục mọi khó khǎn. Việc khó khǎn nhất của dân tộc ta là đánh đổ đế quốc và phong kiến. Khó khǎn ấy ta đã khắc phục được, thì khó khǎn trong giáo dục nhất định khắc phục được. Thấy rõ khó khǎn, không phải để sợ, mà để khắc phục.

Công việc giáo dục cũng là công việc đấu tranh. Có khó khǎn phải đấu tranh. Đấu tranh phải cố gắng, phải quyết tâm. Cố gắng và quyết tâm thì thắng được mọi khó khǎn. Việc gì đối với ta cũng mới cả, kinh tế cũng như vǎn hoá. Ví dụ: Trước kia mỗi công tác đều làm theo cách du kích. Bây giờ phải chuyển vào kế hoạch, chuyển vào chính quy. Kinh tế có kế hoạch, giáo dục cũng phải có kế hoạch. Kế hoạch giáo dục phải gắn liền với kế hoạch kinh tế. Giáo dục phải cung cấp cán bộ cho kinh tế. Kinh tế tiến bộ thì giáo dục mới tiến bộ được. Nếu kinh tế không phát triển thì giáo dục cũng không phát triển được. Giáo dục không phát triển thì không đủ cán bộ giúp cho kinh tế phát triển. Hai việc đó liên quan mật thiết với nhau. Giáo dục có khó khǎn, giáo dục phải khắc phục. Kinh tế có khó khǎn thì kinh tế phải khắc phục. Chúng ta đồng tâm hiệp lực khắc phục khó khǎn, thì kinh tế cũng thành công, giáo dục cũng thành công.

Nghe nói có một vài vị lo ngại rằng chủ nghĩa Mác-Lênin bó buộc tư tưởng, bó buộc giáo dục. Lo ngại như vậy không đúng. Chủ nghĩa Mác-Lênin soi phương hướng, đường lối cho chúng ta đi. Có phương hướng đúng thì làm việc mới đúng. Hết lòng hết sức phụng sự nhân dân, phụng sự Tổ quốc; bất kỳ việc to việc nhỏ cũng nhằm mục đích ấy; đó là chủ nghĩa Mác-Lênin. Nếu không hết lòng hết sức phụng sự nhân dân, tự kiêu, tự đại, tự tư tự lợi, như thế là trái với chủ nghĩa Mác-Lênin. Ai đi nhầm đường thì chúng ta giúp họ đi vào con đường chính; như thế không phải là bó buộc. Thấy người khác đi xiên, đi sai, ta ra sức giúp họ đi theo đường thẳng, đường đúng. Thế mới là thật thà đoàn kết. Đại ý chủ nghĩa Mác-Lênin là phải đi đúng đường, phải phụng sự lợi ích chung, chứ không có gì cao xa.

Chắc rằng các Bộ trưởng, Thứ trưởng đã báo cáo cho các bạn rõ về kế hoạch Nhà nước nǎm nay. Mọi công việc của chúng ta từ nǎm nay đều đi vào kế hoạch. Trong kế hoạch, các việc phải ǎn khớp với nhau. Kế hoạch nǎm nay đặt nền tảng cho chúng ta tiến lên nữa, tiến lên mãi. Các nước bạn giúp ta phát triển nông nghiệp, khôi phục công nghiệp và một phần nào phát triển công nghiệp. Ta cần nhiều cán bộ các cấp. Các thầy giáo, cô giáo phải tìm cách dạy. Dạy cái gì, dạy thế nào để học trò hiểu chóng, nhớ lâu, tiến bộ nhanh. Dạy và học cần phải theo nhu cầu của dân tộc, của Nhà nước. Thầy dạy tốt, trò học tốt, cung cấp đủ cán bộ cho nông nghiệp, công nghiệp, cho các ngành kinh tế và vǎn hoá. Đó là nhiệm vụ vẻ vang của các thầy giáo, cô giáo.

——————————

Nói ngày 23-3-1956.
Báo Nhân dân, số 753, ngày 26-3-1956.
cpv.org.vn

Hoa sen (30-3-1956)

Cải cách ruộng đất là một cuộc cách mạng nông thôn, long trời chuyển đất. Không những nó quan hệ trực tiếp với giai cấp nông dân và giai cấp địa chủ, mà còn ảnh hưởng lớn đến nhiều tầng lớp khác. Do đó mà có vấn đề thành phần giai cấp và quan hệ gia đình. Những đảng viên và cán bộ (trong Đảng và ngoài Đảng), hoặc bản thân là địa chủ, hoặc là con em địa chủ, đều suy nghĩ và lo lắng về vấn đề ấy.

Đối với giai cấp địa chủ, nông dân cũng không “vơ đũa cả nắm”, mà có phân biệt: đối với những địa chủ thật thà tuân theo pháp luật, thì giúp đỡ cải tạo. Đối với những địa chủ cường hào gian ác, đã có nhiều nợ máu, lại ngoan cố phá hoại thì mới trừng trị. Giáo dục cải tạo là chính.

Còn vấn đề thành phần và quan hệ – Trước khi ra đời, người ta không thể lựa chọn sinh ra ở giai cấp nào, ở gia đình nào. Thành phần giai cấp nhất định có ảnh hưởng đến tư tưởng của con người. Nhưng nó không phải là một ảnh hưởng quyết định, không khắc phục được. Khi đã đứng vào hàng ngũ cách mạng, đã được Đảng và nhân dân rèn luyện, người ta có thể đấu tranh và thoát ly ảnh hưởng của giai cấp xấu, thoát ly những quan hệ xấu.

Thành phần giai cấp và quan hệ gia đình (địa chủ) có ảnh hưởng thế nào, điều quyết định vẫn là do bản thân mỗi người đảng viên, mỗi người cán bộ. Nếu người đảng viên và người cán bộ có chí khí kiên cường, tư tưởng vững chắc, lập trường dứt khoát, quyết tâm phụng sự cách mạng, phục vụ nhân dân, thật thà thi hành những chính sách của Đảng và Chính phủ, thì nhất định đánh tan được ảnh hưởng ấy, và vẫn được Đảng, Chính phủ và nhân dân tin cậy.

Trước kia, Các Mác là con một nhà quý phái, Ăngghen là con một nhà tư bản. Nhưng hai ông đã hoàn toàn dâng mình cho cách mạng và thành những người sáng lập chủ nghĩa cộng sản. Gần ta đây, ở tỉnh Quảng Đông, người đầu tiên tổ chức và lãnh đạo nông dân kịch liệt chống lại giai cấp địa chủ là đồng chí Bành Bái, con một nhà đại địa chủ, đại phong kiến. ở nước ta cũng từng có những địa chủ và con cháu địa chủ, sau khi tham gia cách mạng, đã thật thà cải tạo, dứt khoát với giai cấp cũ và quan hệ cũ, đã trở nên những đảng viên tốt, những cán bộ tốt.

Một thí dụ: Gốc rễ cây sen ở dưới đất bùn hôi hám. Nhưng vươn mình lên mặt nước trong trẻo, hấp thụ ánh sáng mặt trời, thì HOA SEN trở nên tươi đẹp, thơm tho.

Trong đầm gì đẹp bằng sen,
Lá xanh, hoa đỏ lại xen nhị vàng,
Nhị vàng, hoa đỏ, lá xanh,
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.

Người ta cũng vậy. Thành phần giai cấp và quan hệ gia đình không thể ảnh hưởng xấu đối với những người thật thà cách mạng.

C.B.

————————————

Báo Nhân dân, số 757, ngày 30-3-1956.
cpv.org.vn

Nói chuyện với lớp bình dân học vụ khu lao động Lương Yên (30-3-1956)

Chúng ta cố gắng thi đua sản xuất thời đời sống sẽ dần dần khá lên. Do cái óc, cái tay của mình mà cải thiện đời sống của mình. Đảng và Chính phủ rất mong muốn đời sống của công nhân, công chức và bộ đội càng khá hơn. Do công nhân và nông dân cố gắng tǎng gia sản xuất, đời sống sẽ khá hơn mãi. Đời sống ví như chiếc thuyền. Sản xuất ví như nước. Mực nước lên cao, thì con thuyền càng nổi lên cao. Mình cố gắng còn là mưu đời sống sung sướng cho con, cho cháu mình nữa.

———————–

Nói ngày 30-3-1956.
Sách Bác Hồ với nhân dân Hà Nội, Nxb. Hà Nội, 1980, tr.57.
cpv.org.vn

Lời phát biểu trong cuộc mít tinh chào mừng Đoàn đại biểu Chính phủ Liên Xô sang thǎm nước ta (3-4-1956)

Thưa đồng chí Đoàn trưởng Đoàn đại biểu Chính phủ Liên Xô,

Thưa các đồng chí trong Đoàn,

Thưa đồng bào,

Hôm nay, nhân dân Thủ đô và nhân dân cả nước ta vui mừng đón tiếp Đoàn đại biểu Chính phủ Liên Xô do đồng chí Micaian lãnh đạo.

Chúng ta phấn khởi hoan nghênh Đoàn đại biểu và nhiệt liệt chào mừng đồng chí Đoàn trưởng và các đồng chí trong Đoàn. Đoàn đại biểu Liên Xô đưa đến cho nhân dân nước ta và nhân dân Thủ đô ta tình hữu nghị nồng nàn của nhân dân Liên Xô. Đoàn đại biểu Liên Xô đến thăm nước ta nhất định sẽ góp phần quan trọng làm tăng thêm tình hữu nghị chân thành giữa nhân dân hai nước chúng ta.

Nhân dân Việt Nam ta và nhân dân Liên Xô là anh em trong đại gia đình xã hội chủ nghĩa và dân chủ nhân dân. Từ bao nhiêu năm, hai dân tộc ta đã cùng nhau đoàn kết, phấn đấu dưới ngọn cờ tất thắng của chủ nghĩa Mác – Lênin, vì sự nghiệp dân tộc, tự do dân chủ, vì sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ hoà bình thế giới.

Cách mạng Tháng Mười Nga thành công đã thức tỉnh các dân tộc bị áp bức, mở đường giải phóng cho nhân dân các nước thuộc địa và phụ thuộc, trong đó có nước Việt Nam ta.

Đảng Cộng sản Liên Xô do Lênin sáng lập, đã đưa nhân dân Liên Xô đến chủ nghĩa xã hội và đang đưa nhân dân Liên Xô đến chủ nghĩa cộng sản, đồng thời chỉ rõ đường lối cho nhân dân các nước trên thế giới đoàn kết đấu tranh để tự giải phóng cho mình.

Trải qua gần 40 năm, Liên Xô ngày nay đã xây dựng chủ nghĩa xã hội thành công, đang tiến mạnh lên chủ nghĩa cộng sản. Liên Xô trở nên một nước hùng mạnh bậc nhất, trở nên thành trì vững chắc cho hoà bình thế giới.

Nhân dân Việt Nam ta không bao giờ quên công ơn của Liên Xô đã đánh bại phát xít ở châu Âu và châu á, đã góp phần quyết định vào công cuộc giải phóng loài người khỏi ách nô lệ, đã giúp cho Cách mạng Tháng Tám ta thành công.

Suốt trong thời kỳ kháng chiến lâu dài và gian khổ, nhân dân ta đã được sự đồng tình sâu sắc của nhân dân Liên Xô, nhân dân Trung Quốc và của nhân dân yêu chuộng hoà bình trên thế giới. Chính phủ Liên Xô và Chính phủ Trung Quốc đã đầu tiên thừa nhận nước ta, việc đó càng khuyến khích nhân dân ta đấu tranh đến thắng lợi hoàn toàn.

Năm 1954, ở Hội nghị Giơnevơ, Đoàn đại biểu Liên Xô và Đoàn đại biểu Trung Quốc đã hết lòng ủng hộ cuộc đấu tranh ngoại giao của ta và giúp ta đi đến thắng lợi to lớn là lập lại hoà bình trên Tổ quốc yêu quý của chúng ta, trên nền tảng các nước tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và lãnh thổ toàn vẹn của ta. Do thắng lợi của mấy năm kháng chiến và của Hội nghị Giơnevơ cho nên ngày nay miền Bắc Việt Nam ta đã hoàn toàn giải phóng.

Từ khi hoà bình lập lại, Liên Xô, Trung Quốc và các nước dân chủ nhân dân lại ra sức giúp đỡ Chính phủ và nhân dân ta để hàn gắn vết thương chiến tranh, xây dựng lại nước nhà, giúp ta một cách không điều kiện, lại phái các đồng chí chuyên gia đến giúp ta về kỹ thuật.

Để tỏ lòng biết ơn Chính phủ và nhân dân Liên Xô, để tăng thêm tình đoàn kết anh em giữa hai nước chúng ta, năm ngoái, Đoàn đại biểu của Chính phủ ta và của Đảng đã đi thăm Liên Xô và đã được hoan nghênh và tiếp đón rất thân thiết và long trọng. Chúng ta thật thà cảm ơn nhân dân, Chính phủ và Đảng Cộng sản Liên Xô.

Liên Xô có công rất lớn với nước ta, Liên Xô có công rất lớn với sự nghiệp hoà bình toàn thế giới. Đại hội lần thứ XX của Đảng Cộng sản Liên Xô đã tổng kết những kinh nghiệm đấu tranh phong phú của nhân dân Liên Xô trong bao nhiêu năm, đã đề ra kế hoạch 5 năm lần thứ sáu để làm cho Liên Xô thêm giàu mạnh. Đại hội là một nguồn phấn khởi cho nhân dân toàn thế giới và soi sáng thêm con đường đi đến thắng lợi cho nhân dân Liên Xô, đồng thời giúp cho nhân dân ta và nhân dân thế giới định rõ đường lối đấu tranh cho độc lập, dân chủ và hoà bình.

Càng biết ơn Liên Xô, nhân dân ta càng vui mừng đón tiếp ở Thủ đô Hà Nội những đại biểu thân mến của Liên Xô vĩ đại.

Nhân dịp này, tôi nhắc lại cùng đồng bào Thủ đô và đồng bào cả nước những nhiệm vụ trước mắt của chúng ta.

Miền Bắc đã giải phóng, nhưng nước ta hiện nay chưa thống nhất. Cho nên đồng bào ta phải ra sức củng cố hoà bình, củng cố miền Bắc, đồng thời ra sức đấu tranh để thực hiện thống nhất trên cơ sở độc lập và dân chủ, bằng phương pháp hoà bình.

Từ khi hoà bình trở lại đến nay, thời gian tuy ngắn, nhưng miền Bắc nước ta đã vững mạnh hơn nhiều. Đồng bào ta đã cố gắng, cần phải tiếp tục cố gắng hơn nữa.

Năm nay, chúng ta phải hoàn thành tốt cải cách ruộng đất, đem lại ruộng đất cho nông dân cả miền Bắc.

Chúng ta phải hoàn thành kế hoạch của Nhà nước, khôi phục kinh tế và bắt đầu phát triển văn hoá. Tôi khen ngợi đồng bào các xã, các thành phố, các công trường, các xưởng máy, các trường học, v.v. đã đạt thành tích khá trong việc thực hiện kế hoạch năm nay.

Đồng thời, chúng ta phải tiếp tục củng cố quốc phòng, trấn áp bọn phá hoại, giữ gìn an ninh, trật tự cho nhân dân.

Do những việc trên mà cải thiện dần dần đời sống của nhân dân thuộc mọi tầng lớp, làm cho nhân dân ta ăn no, mặc ấm, mạnh khoẻ và biết chữ.

Thuế nông nghiệp năm nay đã giảm nhẹ một phần. Tiền lương đã được tăng, nhưng chỉ mới bước đầu. Chúng ta phải cùng nhau cố gắng để làm cho đời sống của nhân dân ngày càng đầy đủ, sung sướng. Đó là chính sách do Đảng và Chính phủ ta đề ra.

Củng cố miền Bắc là để có cơ sở vững mạnh đấu tranh thống nhất nước nhà.

Một ngày nước ta chưa thống nhất thì toàn thể đồng bào ta phải kiên quyết đấu tranh để thực hiện Nam Bắc một nhà, xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh.

Chúng ta triệt để thi hành Hiệp định Giơnevơ và đòi đối phương cũng phải thi hành đúng Hiệp định. Chúng ta phải đấu tranh trên cơ sở Hiệp định Giơnevơ để thực hiện thống nhất nước ta bằng phương pháp hoà bình.

Chính phủ Pháp là người đã ký kết Hiệp định, không được trốn tránh trách nhiệm. Chúng ta đòi nước Pháp thi hành đúng đắn những điều đã ký kết.

Đứng về pháp lý, chính quyền miền Nam có trách nhiệm phải thi hành Hiệp định Giơnevơ. Việc thống nhất nước Việt Nam phải do miền Bắc và miền Nam bàn bạc với nhau để đi đến tổng tuyển cử tự do. Ai không muốn bàn bạc, không tôn trọng ý muốn của nhân dân, tức là người đó đi trái với nguyện vọng và quyền lợi của nhân dân và sẽ bị nhân dân chống lại.

Việc thi hành Hiệp định Giơnevơ hiện nay đang gặp khó khăn. Nhưng nhân dân ta không vì thế mà sờn lòng. Chúng ta phải tin tưởng rằng sức mạnh của nhân dân đoàn kết đấu tranh là một sức mạnh tất thắng, một sức mạnh vô địch. Toàn dân ta phải ra sức đoàn kết đấu tranh rộng rãi và chặt chẽ từ Nam đến Bắc trên cơ sở bản Cương lĩnh của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Cuộc đấu tranh của ta phải bền bỉ, dẻo dai, song nhất định thắng lợi.

Về mặt quốc tế, chúng ta phải đoàn kết chặt chẽ với Liên Xô, Trung Quốc và các nước anh em khác.

Chúng ta chủ trương tăng cường quan hệ hoà bình và hữu nghị với tất cả các nước, theo năm nguyên tắc chung sống hoà bình. Chúng ta mong muốn có quan hệ tốt với hai nước láng giềng Miên và Lào. Chúng ta sẽ tăng thêm quan hệ hữu hảo với các nước Đông – Nam á, nhất là với ấn Độ, Miến Điện, Nam Dương.

Thưa đồng bào,

Để đi đến thắng lợi to lớn ngày nay, Liên Xô đã trải qua bao nhiêu khó khăn, gian khổ. Vì nhân dân Liên Xô kiên quyết đoàn kết đấu tranh, vì Đảng Cộng sản và Chính phủ Liên Xô đã có chính sách đúng đắn, cho nên nhân dân Liên Xô đã vượt qua mọi khó khăn và đã thu được thắng lợi vĩ đại.

Cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân Việt Nam ta ngày nay đã thu được thắng lợi lớn ở miền Bắc. Con đường đi đến thực hiện thống nhất nước nhà đang gặp khó khăn. Nhưng khó khăn của ta ngày nay không bằng khó khăn của Liên Xô ngày trước. Cho nên chúng ta ra sức đoàn kết đấu tranh thì thắng lợi nhất định về ta.

Một lần nữa, tôi xin thay mặt đồng bào Thủ đô và đồng bào cả nước nhiệt liệt hoan nghênh Đoàn đại biểu của Chính phủ Liên Xô do đồng chí Micaian lãnh đạo và trân trọng nhờ Đoàn đại biểu chuyển đến Chính phủ và nhân dân Liên Xô anh em lời chào thân ái và nhiệt liệt biết ơn của chúng tôi.

– Tình hữu nghị đời đời bền vững giữa Việt Nam và Liên Xô muôn năm!

– Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh muôn năm!

– Liên Xô vĩ đại muôn năm!

– Hoà bình thế giới muôn năm!

————————————-

Phát biểu ngày 3-4-1956.
Báo Nhân dân, số 762, ngày 4-4-1956.
cpv.org.vn

Điện mừng ngày Tuynidi tuyên bố độc lập (6-4-1956)

Kính gửi Quốc vương Sasiđi Môhamét Lamin nước Tuynidi,

Nhân dịp nước Tuynidi tuyên bố độc lập, tôi thay mặt Chính phủ và nhân dân nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và nhân danh cá nhân tôi, kính gửi Quốc vương, Chính phủ và nhân dân Tuynidi lời chào mừng nồng nhiệt.

Kính chúc Quốc vương, Chính phủ và nhân dân Tuynidi thu được nhiều kết quả tốt đẹp, trong công cuộc củng cố nền độc lập của mình và kiến thiết một quốc gia giàu mạnh.

Kính chúc Quốc vương luôn luôn mạnh khoẻ

Hà Nội, ngày 6 tháng 4 năm 1956
Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
HỒ CHÍ MINH

———————————

Báo Nhân dân, số 777, ngày 19-4-1956.
cpv.org.vn

Điện mừng nhân dịp thành lập nước Cộng hoà Pakixtan (9-4-1956)

Kính gửi Ông Iskander Mirza,
Tổng thống nước Cộng hoà Hồi giáo Pakixtan,

Nhân dịp ngày tuyên bố thành lập nước Cộng hoà Hồi giáo Pakixtan, thay mặt Chính phủ và nhân dân nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và nhân danh cá nhân tôi, tôi xin kính gửi Tổng thống và nhân dân Pakixtan lời chào mừng nhiệt liệt.

Tôi kính chúc nước Cộng hoà Hồi giáo Pakixtan ngày càng giàu mạnh, góp phần vào việc giữ gìn hoà bình ở châu á và ở thế giới.

Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
HỒ CHÍ MINH

—————————

Báo Nhân dân, số 767, ngày 9-4-1956.
cpv.org.vn

Bài nói chuyện tại Hội nghị cán bộ cải cách miền biển (10-4-1956)

1- Cải cách miền biển cũng rất cần thiết như cải cách ở đồng bằng, vì dân lao động ở miền biển cũng khổ như dân lao động ở đồng bằng. Bởi vậy muốn nâng cao đời sống vật chất và đời sống tinh thần của nhân dân thì phải cải cách. Nếu ăn no mặc ấm mà không học thì cũng không được. Tục ngữ có câu “dốt thì dại”.

Ở miền biển cũng cần phải cải cách, vì bọn cường hào gian ác chiếm đoạt khúc sông mặt biển. Cải cách phải làm tốt, nếu làm lỡ dở thì không lợi.

Đảng và Chính phủ đã đặt ra đường lối, mục đích, chính sách. Muốn cải cách tốt thì cán bộ phải làm đúng đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ, trước hết là phải đoàn kết nhân dân lao động, thứ hai là liên hiệp với chủ thuyền. Chủ thuyền có nhiều hạng: có hạng chủ thuyền không tàn ác lắm, không chiếm khúc sông mặt biển, không đày đoạ anh em đánh cá. Song cũng có chủ thuyền như bọn địa chủ đại gian đại ác. Đối với chủ thuyền không ác thì ta liên hiệp với họ. Đối với bọn gian ác thì phải trị.

2- Phải dựa vào quần chúng

Trong mọi việc đều phải dựa vào quần chúng. Cải cách và làm ăn cũng vậy. Phải động viên, tổ chức, đoàn kết quần chúng. Lấy sức quần chúng mà vượt qua khó khăn; quần chúng tự giúp quần chúng.

Tục ngữ có câu: “Một cây làm chẳng lên non, nhiều cây chụm lại thành hòn núi cao”. Việc gì mà một mình, tuy có tài giỏi mấy cũng không làm được, mà nhiều người chung sức lại, thì việc gì cũng làm được.

Thí dụ: Một chiếc thuyền phải có người chèo, phải có người lái. Chỉ có người chèo không có người lái cũng không được. Cho nên người chèo và người lái phải đoàn kết với nhau.

Ở miền biển cũng như ở miền đồng bằng, bà con ta đều bị phong kiến áp bức hàng mấy mươi đời, đế quốc lại câu kết với phong kiến để bóc lột ta hàng trăm năm, làm cho ta nghèo khó. Nay ta phải vượt nghèo khó đó. Có tổ chức, có lãnh đạo, theo đúng đường lối của quần chúng, thì nhất định vượt được. Khó khăn nhất của ta là đánh Tây đánh Mỹ trong hồi kháng chiến. Song vì ta đoàn kết nhất trí, dựa vào bộ đội, dựa vào quần chúng, cho nên ta đã thắng. Nay trong cải cách, ta dựa vào quần chúng, đoàn kết quần chúng, khéo lãnh đạo quần chúng, vượt mọi khó khăn, thì ta cũng nhất định thắng.

Cứ chờ Đảng và chờ Chính phủ giúp đỡ, thì không đúng đâu. Đảng và Chính phủ đề ra chính sách, phái cán bộ về hướng dẫn, thế là giúp đỡ. Nhưng đó là phụ. Lực lượng nhân dân tổ chức nhau lại là chính. Không nên ỷ lại, mà phải tự lực cánh sinh.

3- Việc cải thiện đời sống cho nhân dân cũng phải do nhân dân tự giúp lấy mình là chính.

Các cô, các chú là cán bộ và cốt cán, phải lãnh đạo nhân dân, đoàn kết nhân dân, đưa nhân dân đấu tranh, tổ chức nhân dân cải thiện đời sống, hướng dẫn nhân dân làm cá, làm mắm, làm muối.

Tất cả những việc Đảng và Chính phủ đề ra đều nhằm cải thiện đời sống cho nhân dân. Làm gì mà không nhằm mục đích ấy là không đúng.

Muốn lãnh đạo cho đúng tất nhiên phải theo đường lối chung. Song cách làm phải tuỳ theo chỗ, tuỳ theo mùa, tuỳ theo hoàn cảnh thực tế địa phương. Đừng máy móc. Lấy kinh nghiệm cải cách ruộng đất ở miền đồng bằng mà lắp vào miền biển là không được, là sai. Ví dụ: trong kinh nghiệm đi ba cùng, ở đồng bằng thì tìm vào nhà thấp bé của bần cố nông, mà người nghèo ở miền biển là ở thuyền.

Phải theo từng mùa, thí dụ: có mùa thì bà con bận hơn, có mùa thì bà con rảnh, trong khi bà con bận mùa, bày ra khai hội liên miên thì không hợp thời. Lúc có thuyền cá vào thì cán bộ phải cùng nhân dân làm cá, thế mới là thiết thực. Nếu lúc ấy mà cán bộ bảo bà con ngồi lại học tập, như vậy là tếu.

Cán bộ và cốt cán cần nhớ 4 điểm:

1. Nắm vững đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ.

2. Đi đúng đường lối quần chúng.

3. Phải cho thiết thực.

4. Chớ máy móc.

4- Ở miền biển, dân quân là rất cần. Thí dụ: đồng bằng là nhà, mà biển là cửa. Giữ nhà mà không giữ cửa có được không ? Kẻ gian tế vào chỗ nào trước? Nó vào ở cửa trước. Vì vậy ta phải giáo dục cho đồng bào biết bảo vệ bờ biển, vì bọn địch thường thả bọn mật thám, gián điệp vào tìm chỗ ẩn núp ở miền biển để phá phách. Nếu để nó lọt vào, thì người bị thiệt hại trước là đồng bào miền biển. Nếu mình không lo bảo vệ miền biển, thì đánh cá, làm muối cũng không yên.

Cho nên một nhiệm vụ quan trọng của đồng bào miền biển là phải bảo vệ bờ biển. Đồng bào miền biển là người canh cửa cho Tổ quốc.

—————————-

Nói ngày 10-4-1956.
Sách Những lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1956, t.III, tr.262-264.
cpv.org.vn

Nói chuyện với Hội nghị tổng kết công tác nông, lâm, ngư nghiệp nǎm 1956 (4-1956)

Năm ngoái cán bộ nông lâm ngư nghiệp đã cố gắng đạt được một số thành tích.

Năm nay cần cố gắng hơn nữa.

Tục ngữ ta nói: “Có thực mới vực được đạo”.

Muốn “thực” thì phải có lúa, ngô, khoai, sắn, v.v. do nông dân làm ra. Nếu nông dân cung cấp không đủ, thì công nhân, công chức, học sinh, quân đội, nhân dân thành thị sẽ bị đói. Muốn cung cấp đầy đủ thì nông dân phải tăng gia sản xuất. Ai hướng dẫn nông dân tăng gia? Cán bộ sản xuất, cán bộ nông lâm phải hướng dẫn.

Vì vậy, nhiệm vụ cán bộ nông lâm rất quan trọng.

Nghề nông phải đấu tranh chống những tai nạn của thiên nhiên: hạn, lụt, sâu bọ, chim, chuột, dịch, v.v. lại còn phải đấu tranh với các tập quán bảo thủ lạc hậu.

Muốn thực hiện được nhiệm vụ, thì cán bộ phải tuyên truyền, giải thích, làm cho nông dân hiểu và làm, không thể gò ép, mệnh lệnh. Công tác của cán bộ nông lâm có khó khăn nhưng rất vẻ vang. Cần thấy được khó khăn để khắc phục, chứ không phải để lùi bước. Vì thế phải cố gắng nhiều.

Năm ngoái, có nơi vì quan liêu, thiếu cụ thể, thiếu thiết thực,

thiếu thống nhất ý kiến, cho nên lãng phí của và sức của dân. ý kiến không thống nhất vì thiếu đoàn kết. Phải đoàn kết nhất trí giữa cán bộ chuyên môn với cán bộ chính trị, cán bộ mới với cán bộ cũ, cơ quan này với cơ quan khác. Phải thật thà xem trọng lợi ích của nhân dân, luôn luôn chú ý đến đời sống của nhân dân.

*
* *

Năm nay, diện tích lúa đã cấy kém không bằng năm ngoái. Chăn nuôi trâu, bò, lợn cũng kém, ngày Tết đã giết lợn, bò nhiều, cho nên trâu bò lại thiếu thêm. Cây công nghệ như bông và các thứ khác cũng kém.

Vậy cần chú ý hướng dẫn nông dân làm cỏ bỏ phân, phòng bão, phòng lụt. Đê năm nay đắp chậm, vì tuyên truyền kém, cán bộ chủ quan.

Ngoài việc đánh cá, phải chú ý nuôi cá.

Về trồng cây có cố gắng, nhưng cũng phải lo bảo vệ rừng, cấm phá rừng. Trong việc này phải khéo vận động nhân dân.

Hiện nay, phạm vi hướng dẫn nhân dân thì rộng mà cán bộ lại thiếu. Muốn làm tốt, mỗi tỉnh phải làm những nơi kiểu mẫu tốt để cho nhân dân nơi khác bắt chước. Không nên tham nhiều. Đấy là một cách tuyên truyền tốt bằng sự thật, thấy kết quả tốt, nông dân sẽ tin tưởng noi theo để làm.

Đa số nông dân làm ăn riêng rẽ. Muốn sản xuất tốt, phải xây dựng tổ đổi công cho tốt. Cần tăng cường số lượng và nhất là củng cố chất lượng tổ đổi công. Tổ đổi công là một hình thức để tiến dần lên xã hội chủ nghĩa. Các tổ ấy sẽ giúp cán bộ trong công tác hướng dẫn sản xuất và cải tiến kỹ thuật.

Muốn bảo đảm kế hoạch, cán bộ cần phải kiên nhẫn, cố gắng và quyết tâm, cán bộ phải làm cho quyết tâm của mình biến thành quyết tâm của nhân dân, thì chắc chắn sẽ thành công.

*
* *

Có một số cán bộ chưa thật yên tâm công tác, như vậy không đúng. Làm cán bộ không phải là để thăng quan, phát tài. Chính phủ là đày tớ của nhân dân. Cán bộ làm công tác gì cũng vì dân vì nước. Nếu làm tròn nhiệm vụ là vẻ vang, là anh hùng. Không nên đứng núi này, trông núi nọ. Lấy một thí dụ, có một cây thông đang xanh tốt, nhưng cành lá than phiền: “rễ được nằm yên dưới đất, còn chúng tôi cành lá thì phải chịu đựng gió sương”. Rễ cũng phàn nàn: “Cành lá thì được thanh nhàn với giăng gió, tôi thì phải nằm mãi dưới đất, không ai dòm ngó đến”. Hai bên đều không yên tâm và đòi đổi lẫn nhau. Kết quả, cây thông sẽ thế nào?

Cán bộ chúng ta mỗi người một việc, phải tích cực, phải có tinh thần trách nhiệm, không nên vì có thành tích mà chủ quan, hoặc có sai lầm mà bi quan. Chúng ta là cán bộ cách mạng, phải khắc phục khó khăn, không sợ khó sợ khổ. Nhiệm vụ của chúng ta còn rất nặng nề. Chúng ta đã vượt bao gian khổ mới giành lại được độc lập, sau 80 năm đất nước bị nô lệ, chúng ta đang xây dựng miền Bắc. Công cuộc xây dựng kinh tế không phải dễ dàng. Nhưng chúng ta đồng tâm nhất trí và có sự giúp đỡ của các nước bạn, nhân dân ta lại cần cù, chúng ta nhất định sẽ thắng lợi. Trong khi thực hiện công tác, cán bộ phải làm cho dân yêu, dân tin. Được như vậy thì sẽ vượt được mọi khó khăn và thu được nhiều kết quả tốt.

————————-

Tài liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.
cpv.org.vn

Lời bế mạc Hội nghị lần thứ chín (mở rộng) của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam (24-4-1956)

Các đồng chí,

Cuộc Hội nghị Trung ương lần thứ chín (mở rộng) (26) đã thu được kết quả tốt. Sau những ngày làm việc khẩn trương, chúng ta đã khá thấm nhuần ý nghĩa to lớn của Đại hội lần thứ XX của Đảng Cộng sản Liên Xô. Đại hội đã:

– Phân tích rõ hoàn cảnh mớicủa thế giới, vạch rõ những điều kiện mới thuận lợi cho các đảng cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động làm nhiệm vụ giữ gìn hoà bình và tiến đến chủ nghĩa xã hội.

– Nêu rõ con đường thắng lợi của Liên Xô, làm cho chúng ta rất phấn khởi và càng tin tưởng ở sức mạnh vô địch của Liên Xô, thành trì của cách mạng và của hoà bình thế giới.

– Vạch rõ nhiệm vụ của Đảng Cộng sản về công tác tư tưởng và công tác tổ chức. Đại hội đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc Mác – Lênin về việc thực hiện lãnh đạo tập thể và phản đối sùng bái cá nhân.

*

*     *

Trong khi nhận định sự có thể ngăn ngừa chiến tranh, chúng ta phải cảnh giác đối với âm mưu của bọn gây chiến; vì chủ nghĩa đế quốc hãy còn, thì còn có nguy cơ chiến tranh.

Trong khi nhận định ở mấy nước nào đó có thể tiến đến chủ nghĩa xã hội bằng con đường hoà bình, chúng ta cần phải nhận rõ rằng: ở những nước mà bộ máy nhà nước, lực lượng quân sự và công an của giai cấp tư sản còn mạnh, thì giai cấp vô sản vẫn cần phải chuẩn bị đấu tranh bằng vũ trang.

Trong khi nhận định có khả năng thực hiện thống nhất bằng phương pháp hoà bình ở Việt Nam ta, chúng ta cần phải luôn luôn nhớ rằng kẻ thù của nhân dân ta là đế quốc Mỹ và bọn tay sai của chúng còn chiếm giữ một nửa đất nước ta và chúng đang chuẩn bị chiến tranh; vì vậy chúng ta cần phải luôn luôn nắm vững ngọn cờ hoà bình, nhưng đồng thời phải luôn luôn nâng cao đề phòng và cảnh giác.

Về vấn đề chống sùng bái cá nhân, chúng ta cần có sự nhận định toàn diện đối với đồng chí Xtalin. Đồng chí Xtalin có công lao to lớn với cách mạng, nhưng cũng có sai lầm nghiêm trọng.

Đại hội đã dạy cho chúng ta một bài học phê bình và tự phê bình rất dũng cảm. Đó là một thắng lợi của Đảng Cộng sản Liên Xô, mà cũng là một thắng lợi chung của các đảng anh em.

Bài học đó rất quý báu cho các đảng anh em, cho Đảng ta. Đảng ta lớn lên trong hoàn cảnh thuộc địa và nửa phong kiến, một nửa nước vừa mới thoát khỏi ách đế quốc và phong kiến, cho nên dễ bị những tư tưởng xấu, tư tưởng không vô sản, ảnh hưởng vào trong Đảng.

Những kết luận rõ rệt cùng gương mẫu phê bình và tự phê bình dũng cảm của Đại hội, đã chứng tỏ sự không ngừng tiến bộ và thắng lợi của Đảng Cộng sản Liên Xô. Điều đó làm cho kẻ địch càng lo sợ và chúng càng tìm cách xuyên tạc.

*

*     *

Liên hệ với tình hình Đảng ta, chúng ta đặc biệt nhận thức thêm: Đảng ta có tập thể lãnh đạo, nhưng còn thiếu sót:

Vì chúng ta còn kém về trình độ lý luận và về mặt nắm tình hình thực tế.

Vì trong Đảng ta chưa xây dựng hẳn hoi các chế độ công tác thích hợp.

Vì dân chủ nội bộ chưa thật mở rộng; vì phê bình và tự phê bình chưa được phát huy, nhất là phê bình từ dưới lên.

Để sửa chữa những thiếu sót đó, chúng ta cần phải tăng cường tập thể lãnh đạo từ Trung ương đến địa phương trong Đảng và trong cơ quan chính quyền.

Tập thể lãnh đạo phải đi đôi với cá nhân phụ trách.

Phải định rõ chế độ làm việc, bảo đảm nguyên tắc lãnh đạo cao nhất của Đảng, tức là tập thể lãnh đạo.

Phải mở rộng dân chủ; phải mở rộng phê bình và tự phê bình, nhất là phê bình từ dưới lên.

Phải nâng cao trình độ lý luận, gắn liền công tác lý luận với thực tiễn cách mạng; phải đi sát thực tế, phải liên hệ mật thiết với quần chúng.

Phải luôn luôn nhớ rằng: điều quan trọng bậc nhất trong kế hoạch kinh tế của chúng ta hiện nay là nhằm cải thiện dần đời sống của nhân dân.

Chúng ta phải nhận rằng: hiện tượng sùng bái cá nhân có trong một chừng mực nào đó ở trong Đảng và ngoài Đảng; tuy nó chưa gây ra tệ hại nghiêm trọng, nhưng nó cũng hạn chế sáng kiến và tinh thần tích cực của đảng viên và của nhân dân.

Từ Trung ương đến địa phương đều có hiện tượng ấy.

Để sửa chữa hiện tượng sùng bái cá nhân, chủ yếu là dùng phương pháp giáo dục; đồng thời nâng cao vai trò của Đảng, của tập thể, của nhân dân.

*

*     *

Trong Hội nghị này, các đồng chí đã thật thà tự phê bình và thành khẩn phê bình Trung ương và Bộ Chính trị; thế là rất tốt. Chúng ta không sợ khuyết điểm, vì chúng ta có đủ nghị lực và quyết tâm để sửa chữa khuyết điểm.

Thật thà tự phê bình và thành khẩn phê bình là thứ vũ khí sắc bén nhất để sửa chữa khuyết điểm và phát triển ưu điểm. Vì vậy, chẳng những chúng ta phải thực hiện mở rộng phê bình và tự phê bình trong Đảng và trong cơ quan chính quyền, mà chúng ta còn phải hoan nghênh những lời phê bình thành thật của nhân dân.

Chúng ta đoàn kết nhất trí, chúng ta tin tưởng chắc chắn vào Liên Xô, vào phe ta, vào lực lượng hoà bình thế giới, vào nhân dân ta và vào Đảng ta.

Chúng ta mạnh dạn tiến lên. Chúng ta nhất định thắng lợi.

—————————

Đọc ngày 24-4-1956.
Báo Nhân dân, số 785, ngày 27-4-1956.

26. Hội nghị lần thứ chín (mở rộng) Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá II: Họp từ ngày 19 đến ngày 24-4-1956, quyết định tǎng cường lãnh đạo tập thể trong Đảng và thực hiện việc mở rộng dân chủ nội bộ. Nghị quyết Hội nghị ghi rõ những việc cần phải làm là:

1) Giáo dục cho toàn Đảng nắm vững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về việc xây dựng Đảng, về vai trò của quần chúng nhân dân và của cá nhân trong lịch sử, về quan hệ giữa lãnh đạo và quần chúng.

2) Tiếp tục và đẩy mạnh việc cải tiến tổ chức và lề lối làm việc mà Hội nghị Trung ương đã đề ra…

3) Xúc tiến việc học tập lý luận trong cán bộ, nâng cao công tác tư tưởng của Đảng lên một bước…

4) Thực hiện phê bình và tự phê bình trong Đảng một cách thường xuyên… Tr. 155.

cpv.org.vn

Trả lời phỏng vấn của phóng viên Anh Rốt Xenxpô báo Tin nhanh hàng ngày (26-4-1956)

Hỏi: Chủ tịch có thấy cuộc đi thăm nước Anh của các vị lãnh tụ Liên Xô sẽ là dịp thuận lợi cho các cuộc thảo luận có thể đưa đến một giải pháp cho việc khủng hoảng hiện nay ở Việt Nam không?

Trả lời: Việc đi thăm nước Anh của các vị lãnh tụ Liên Xô, nhằm cải thiện mối quan hệ giữa hai nước sẽ góp vào việc bảo vệ hoà bình châu á và thế giới và do đó có thể ảnh hưởng tốt tới việc giải quyết vấn đề Việt Nam.

Hỏi: Chủ tịch có thấy một nguy cơ chiến tranh nổ ra lại ở Việt Nam không?

Trả lời: Hoà bình ở Việt Nam đang bị đe doạ vì Hiệp định Giơnevơ đang bị chính quyền miền Nam vi phạm nghiêm trọng.

Hỏi: Trước thái độ của “Chính phủ miền Nam” đối với Hiệp định Giơnevơ và trước việc giải tán Bộ chỉ huy Pháp, Chủ tịch có những dự kiến gì?

Ngài có thấy là do thái độ của “Chính phủ miền Nam”, Ngài có thể tự do áp dụng bất cứ phương pháp nào để thống nhất đất nước không?

Trả lời: Chúng tôi sẽ dùng mọi biện pháp đấu tranh bằng đường lối hoà bình để Hiệp định Giơnevơ được thực hiện triệt để.

Hỏi: Chủ tịch có định mở rộng những quan hệ ngoại giao và nhất là thương mại đối với phương Tây không?

Trả lời: Trên nguyên tắc bình đẳng và hai bên cùng có lợi, chúng tôi sẵn sàng đặt quan hệ ngoại giao và thương mại với tất cả các nước.

———————————-

Báo Nhân dân, số 784, ngày 26-4-1956.
cpv.org.vn