Cuộc sống – Trang viết

QĐND – Ở tầm tuổi 82, nhạc sĩ Phạm Tuyên vẫn rất nhanh nhẹn, giọng nói khoan thai lôi cuốn người nghe. Nhân dịp kỷ niệm 40 năm Chiến thắng “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không” và kỷ niệm 2 năm thành lập CLB Bồi dưỡng tài năng trẻ, Ban Giám hiệu Trường THCS Đoàn Thị Điểm (huyện Yên Mỹ, Hải Dương) đã trân trọng mời nhạc sĩ Phạm Tuyên về nói chuyện. Ông hào hứng kể cho lớp trẻ nghe chuyện sáng tác bài hát “Hà Nội-Điện Biên Phủ” vào tháng 12-1972 ở ngay cạnh hầm.

“Tôi vẫn nhớ mãi chiều tối hôm viết bài bài hát này. Hôm đó, tôi ngồi trực chiến cạnh hầm trú ẩn ở Đài Tiếng nói Việt Nam, phố Quán Sứ, Hà Nội. Sau đêm 26-12-1972, đêm máy bay B-52 Mỹ ném bom rải thảm khu phố Khâm Thiên, tàn sát dã man khu dân cư lao động. Thời điểm hôm ấy chỉ có mình tôi duy nhất là nhạc sĩ trực ở Đài. Những đêm hôm trước, tôi được tận mắt chứng kiến tên lửa của bộ đội ta bay lên lao trúng vào B-52 của địch; máy bay bốc cháy sáng rực bầu trời Thủ đô. Nhiều người dân trèo lên nóc hầm reo hò khi nhìn thấy B-52 bốc cháy, ai cũng phấn chấn, tự hào”.

Và rồi bài hát “Hà Nội-Điện Biên Phủ” được nhạc sĩ viết ngay cạnh cửa hầm. Trong cái ác liệt của chiến tranh, nhưng ông đã cảm nhận và hòa cảm xúc niềm tin chiến thắng của quân và dân Hà Nội vào âm nhạc để giai điệu bài hát tự xuất thần, vang lên lời ca hùng hồn, như những hồi kèn thúc giục đoàn quân tiếp tục ra trận. Lời ca nói lên niềm tự hào của quân, dân Thủ đô đã trừng trị đích đáng lũ máy bay B-52 của giặc.

Nhạc sĩ Phạm Tuyên đã tìm được câu ý ẩn dụ so sánh, mang ý nghĩa tầm vóc lịch sử thời đại, trận Hà Nội đánh thắng máy bay B-52 năm 1972 với trận đánh quyết định chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ năm 1954. Ông đã viết được ca từ tuyệt vời vào bài hát: “Bê năm hai tan xác cháy sáng bầu trời, hào khí Thăng Long ánh lên ngời ngời, rồng ta lao vút tới… Hà Nội ơi, đây Thăng Long, đây Đông Đô, đây Hà Nội, Hà Nội của chúng ta. Trong trận Điện Biên mới oai hùng, sáng rực hào quang chiến thắng… Một Điện Biên sáng chói, Hà Nội ơi”.

Sáng tác xong bài hát này, Phạm Tuyên mang hát cho ca sĩ Mạnh Hà và Trần Thụ nghe, người đệm đàn piano là nhạc công Hoàng Mãnh. Anh em nghe xong, rất thích giai điệu và lời ca bài hát. Sau đó, nhạc sĩ đưa ngay cho Đoàn ca nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam dàn dựng và thu thanh bài “Hà Nội-Điện Biên Phủ”. Bài hát được phát trên sóng liên tục trong suốt thời kỳ đó. Trước đó mấy hôm, tối 23-12-1972, cũng tại căn hầm trên phố Quán Sứ, nhạc sĩ Phạm Tuyên đã thức thâu đêm, viết dưới làn bom đạn B-52 bài hát “Hà Nội những đêm không ngủ” với giai điệu hào hùng và sâu lắng: “Đêm nay trời Hà Nội vang rền tiếng súng, lửa rực cháy sáng khắp phố phường yêu dấu. Lửa trừng trị Bê năm hai, rực bầu trời đêm Thăng Long. Lửa hờn căm bao nung nấu…”.

NAM HOÀNG
qdnd.vn

QĐND – Nhà thơ, Đại tá phi công Nguyễn Công Huy sinh năm 1947, quê ở huyện Thường Tín, hiện ông ở Khu tập thể Quân đội, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Ông nguyên là Phó sư đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Sư đoàn Không quân 371, cựu phi công Đại đội bay đánh đêm (sau này là Phi đội 5) trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Ngày 26-6-1972, Công Huy đã lập công bắn rơi một chiếc F4 trên bầu trời tỉnh Hòa Bình.

Nhớ lại những kỷ niệm không quên về chiến thắng “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không”, trong đó, bộ đội không quân đã góp công bắn rơi 2 máy bay B-52, ông xúc động kể:

– Tháng 7-1968, cấp trên quyết định thành lập Đại đội bay đánh đêm. Đây là cái nôi nuôi dưỡng, trưởng thành của nhiều phi công xuất sắc như: Phạm Tuân, Vũ Đăng Kính, Vũ Xuân Thiều, Đinh Tôn, Hoàng Biểu, Đặng Xây…

Năm 1970, đội ngũ phi công của Đại đội bay đánh đêm đã nhận nhiệm vụ chính, cơ động vào Khu 4, ém quân ở sân bay dã chiến Thọ Xuân (Thanh Hóa) và Đồng Hới (Quảng Bình), tham gia chiến đấu bảo vệ tuyến đường vận tải chiến lược 559, tìm đánh B-52 trên vùng trời Bình Trị Thiên và Đường 9-Nam Lào. Tháng 8-1970, Đại đội trưởng Đinh Tôn, Đại đội phó Hoàng Biểu, phi công Đặng Xây và Vũ Đình Rạng đã tham gia vào đoàn nghiên cứu cách đánh B-52 trên vùng trời thuộc địa bàn Khu 4. Sau nhiều ngày nghiên cứu, bộ đội không quân ta tìm ra cách đánh máy bay B-52, rồi xây dựng phương án và tổ chức luyện tập. Theo phương án được xây dựng, đội ngũ phi công Đại đội bay đánh đêm say mê tập luyện từng giai đoạn: Từ việc phát hiện B-52 thế nào, có cần mở ra-đa hay không, mở ở cự ly bao nhiêu, bay tránh lực lượng tiêm kích yểm hộ ra làm sao, tiếp cận thế nào và phóng tên lửa ở cự ly nào thì hiệu quả nhất, phóng mấy quả? Máy bay mình thoát ly ra khỏi trận địa về hạ cánh thế nào?… Các tình huống huấn luyện rất chi tiết, tỉ mỉ và chính xác.

Nụ cười sau một chuyến xuất kích của Đại đội bay đánh đêm. Ảnh tư liệu

Đêm 20-11-1971, máy bay do Vũ Đình Rạng điều khiển cất cánh từ sân bay Anh Sơn đã bắn bị thương một chiếc B-52 của giặc. Trận đánh này là chiến công đầu tiên của không quân ta đánh B-52. Trận đánh khẳng định: Không quân ta có thể tiêu diệt được pháo đài bay B-52 của giặc Mỹ.

Sau đó, nhiều phi công thuộc Đại đội bay đánh đêm đã liên tục mai phục, xuất kích chiến đấu nhưng chưa lần nào gặp được B-52. Những phi công cơ động làm nhiệm vụ săn B-52 nhiều nhất gồm: Nguyễn Đăng Kính, Vũ Đình Rạng, Đặng Xây, Trần Thông Hào, Trần Cung và Vũ Xuân Thiều. Sau này có Phạm Tuân, Nguyễn Ngọc Thiên, Bùi Doãn Đô, Nguyễn Khánh Duy, Nguyễn Đức Chiến, Đặng Vân Đình… Các phi công bay đánh đêm của ta khi đó không nhiều, chỉ khoảng 10 đồng chí.

Từ những ngày đầu năm 1972, Đại đội bay đánh đêm cùng với Trung đoàn cơ động vào sân bay Thọ Xuân đóng quân, làm nhiệm vụ tác chiến ở vùng trời Khu 4, đồng thời sẵn sàng chi viện cho Trung đoàn Không quân 927 ở sân bay Đa Phúc. Phi công Vũ Xuân Thiều và Nguyễn Ngọc Thiện được chuyển biên chế về Trung đoàn 927. Các phi công bay đánh đêm đã trực chiến và nhiều lần xuất kích, nhưng chưa ai bắn rơi được chiếc máy bay nào của địch. Vì thế, nhiều người có tư tưởng muốn được chuyển sang bay ngày, để được đánh ban ngày, để lập chiến công. Nhưng lực lượng bay đêm vẫn phải giữ nhiệm vụ quan trọng là đánh máy bay B-52.

Tháng 12-1972, trực chiến báo động chuyển cấp xuất kích chiến đấu. Tranh thủ những lúc rảnh rỗi xen kẽ giữa các lần báo động, phi công ta vẫn ngồi ghi nhật ký, viết thư gửi về gia đình và người thân. Rất nhiều dòng nhật ký đã phải bỏ dở; nhiều bức thư phải ngắt quãng dừng lại giữa chừng vì có lệnh báo động, vì người viết phải bay xuất kích.

Vũ Xuân Thiều cũng có lần viết dở lá thư như vậy. Lá thư anh viết ngày 21-12-1972: “Bố mẹ thân yêu! Trải qua hai đêm nặng nề, cái nặng nề của mọi người vì phải đứng nhìn lửa đạn, hết đợt này đến đợt khác máy bay địch rải xuống Hà Nội. Con nghĩ bây giờ không phải là lúc lo lắng cho ngôi nhà mình…”. Đang viết dở lá thư thì Vũ Xuân Thiều nhận lệnh báo động vào cấp, cất cánh và bức thư ấy mãi mãi chỉ viết đến đấy rồi dừng lại…

Đêm 27-12-1972, từ sân bay Yên Bái, Phạm Tuân nhận lệnh cất cánh, bay về hướng Tây Nam. Khi đến độ cao 7000m, anh bay với tốc độ vượt tiếng động và phát hiện B-52 của địch. Đến cự ly phóng tên lửa, Phạm Tuân phóng liền hai quả vào mục tiêu, rồi kéo máy bay mình vọt lên thoát ly và trở về căn cứ hạ cánh.

Những ngày đó, phi công Hoàng Biểu và Thông Hào nhận nhiệm vụ cơ động vào trực chiến ở sân bay Cẩm Thủy. Trong cùng đội bay đêm, Xuân Thiều và Thông Hào thường để chung quần áo và đồ đạc vào chiếc thùng gỗ đựng đầu tên lửa, vì không có đủ thùng cho mỗi người một chiếc. Thỉnh thoảng Xuân Thiều lại soạn thư từ và ảnh của người yêu, đưa cho Thông Hào xem rồi lại cất vào hộp riêng, với nỗi nhớ thương ào đến xao xuyến và bâng khuâng.

Đêm 28-12-1972, Vũ Xuân Thiều trực chiến và xuất kích chiến đấu từ sân bay Cẩm Thủy. Máy bay anh được dẫn đường đến hướng Mộc Châu, Sơn La. Xuân Thiều báo về đã phát hiện được mục tiêu. Nghe anh báo về, mọi người ở nhà hồi hộp chờ đợi, nhưng rồi sau đó là cả một sự im lặng vĩnh viễn. Vũ Xuân Thiều đã bắn rơi B-52 ở cự ly rất gần, do tốc độ bay quá lớn nên không kịp thoát ly, máy bay anh lao thẳng vào đội hình B-52 và anh đã dũng cảm hy sinh. Công Huy nghẹn ngào kể lại hôm ông nhận tin đồng đội mình hy sinh:

– Sáng hôm sau, tôi bay từ sân bay cơ động chuyển về hạ cánh ở sân bay Đa Phúc, thì nhận được tin Vũ Xuân Thiều hy sinh. Đứng ở ngoài sân bay, tay giữ phong thư của Thiều mà nước mắt của mình cứ trào ra đầm đìa. Vậy là bức thư sẽ không bao giờ đến tay người nhận nữa. Mới đây thôi, hai anh em còn ở cùng trung đội bay đêm, rồi tôi chuyển sang đại đội đánh ngày, Thiều ở lại đại đội đánh đêm. Mới hôm rồi Thiều còn gửi trả lại chiếc áo len cho tôi. Thiều cũng mới viết thư cho tôi. Vậy mà…

Các phi công Đại đội bay đánh đêm đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đánh máy bay B-52, sẵn sàng hy sinh để bảo vệ bầu trời Tổ quốc, trở thành một bộ phận huyền thoại trong Chiến dịch “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không”.

HOÀNG NAM
qdnd.vn

QĐND – Trước thủ đoạn gây nhiễu mới của địch, đầu năm 1972, chấp hành chỉ thị của Bộ Quốc phòng, Viện Kỹ thuật quân sự (KTQS) phối hợp với Bộ Tổng tham mưu và Quân chủng Phòng không-Không quân tập trung nghiên cứu tìm biện pháp chống nhiễu.

Đoàn cán bộ Viện KTQS chia thành 2 nhóm: Nhóm tìm kiếm, thu thập các loại khí tài gây nhiễu và nhóm nghiên cứu. Không quản ngày đêm, cứ nghe tin máy bay địch bị bắn rơi là các cán bộ được giao nhiệm vụ tìm kiếm, thu thập chiến lợi phẩm lại tìm đến để thu thập các loại khí tài gây nhiễu. Đoàn nghiên cứu cũng đến tận các đài ra-đa, các đơn vị tên lửa để nghiên cứu các loại nhiễu của máy bay B52. Tại Quảng Trị, đoàn đã đến Trung đoàn tên lửa phòng không 274 để tìm hiểu các trận đánh B52, các loại nhiễu của máy bay EB-66 và gặp gỡ, tìm hiểu kinh nghiệm của các trắc thủ, các sĩ quan điều khiển tên lửa đã từng bắn rơi B52… Các nhà khoa học của viện cũng trực tiếp hỏi cung tù binh phi công để tìm hiểu thủ đoạn gây nhiễu mà địch sử dụng.

Thiếu tướng Trần Thức Vân.

Sau một thời gian tìm kiếm, ta thu được một máy gây nhiễu ALQ-87 của không quân Mỹ. Đây là loại máy lắp trên các máy bay tiêm kích và cường kích, có khả năng gây nhiễu chặn, nhiễu quét, nhiễu ngắm. Mặc dù bị rơi từ trên cao, các mạch bị hỏng hóc nhiều nhưng chúng tôi vẫn tìm cách cho máy phát nhiễu và đo được công suất, phổ tần, vẽ được sơ đồ phân bố nhiễu trong không gian mặt đất. Chúng tôi cũng khôi phục được đèn phát và nắm được công suất phát của máy, từ đó đã nghiên cứu hiểu rõ cấu tạo, tính năng chiến, kỹ thuật… của máy nhiễu.

Trên cơ sở nghiên cứu, phân tích cơ chế và nguyên lý hoạt động của máy gây nhiễu, chúng tôi rút ra kết luận: Máy gây nhiễu tuy có cường độ rất lớn, kết hợp được nhiều loại nhiễu nhưng không thể gây nhiễu hoàn toàn, phải có chỗ nhiễu mạnh, chỗ nhiễu nhẹ. Nói cách khác, máy gây nhiễu luôn tồn tại “vùng mù”. Đây là điểm hạn chế “chết người” của máy. Cụ thể: Khi máy bay bay thẳng, phía trước sẽ nhiễu mạnh, phía sau nhiễu nhẹ. Dưới bụng máy bay, đặc biệt khi máy bay lượn vòng sẽ tạo ra “vùng mù” ít nhiễu. Những kết luận này rất quan trọng, giúp bộ đội ra-đa có thể phát hiện mục tiêu trên cơ sở cường độ nhiễu và dẫn đường cho tên lửa tiêu diệt máy bay. Sau khi nghiên cứu các thiết bị gây nhiễu của máy bay B52, chúng tôi thấy ăng-ten máy phát của máy bay B52 cũng tương tự như loại ALQ-87. Các kết luận khi nghiên cứu về máy gây nhiễu ALQ-87 cũng đúng với máy bay B52. Từ kết quả nghiên cứu, bộ đội phòng không đã tìm ra cách đánh máy bay B52 trên cơ sở lợi dụng nhược điểm của hệ thống máy gây nhiễu là tồn tại “vùng mù”, góp phần làm nên Chiến thắng lịch sử “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không”.

Chỉ ra được “vùng mù” của máy gây nhiễu là thành công nổi bật của bộ đội ta trong nghiên cứu chống nhiễu. Chính tài liệu của địch sau này cũng đã thừa nhận một trong những nguyên nhân B52 bị bắn rơi là do tồn tại “vùng mù”, đặc biệt là khi bay vòng. Đây là kết quả của quá trình làm việc nghiêm túc, khoa học trên cơ sở kết hợp giữa nghiên cứu lý thuyết với thực tế trên chiến trường.

TRUNG KIÊN (Ghi theo lời kể của Thiếu tướng, GS, TS Trần Thức Vân, nguyên Viện trưởng Viện KTQS, đồng tác giả công trình “Nghiên cứu chống nhiễu trong cuộc chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ”)

qdnd.vn

Nhật ký Chiến thắng B-52

QĐND Online – Ngày 21-12-1972, Bộ tư lệnh Quân chủng PK-KQ chủ trương kiên quyết sử dụng không quân hiệp đồng với tên lửa đánh B-52. Tên lửa vẫn là lực lượng chủ yếu nhưng không quân phải cất cánh được từ đường băng ngắn hẹp, không đánh được thì tạo điều kiện cho tên lửa đánh. Quân chủng cũng đề nghị Bộ Quốc phòng ra quyết định điều 2 tiểu đoàn tên lửa 71, 72 của Sư đoàn 363 tăng cường cho Hà Nội. Khẩn trương điều lực lượng pháo phòng không từ Thanh Hóa ra kết hợp với không quân bảo vệ tên lửa.

Bị thiệt hại nặng nề trong đêm 20-12, nên không quân Mỹ bắt đầu thay đổi thủ đoạn, xác định tên lửa là đối tượng chủ yếu của B-52.

Ban ngày, địch sử dụng 180 lần chiếc máy bay chiến thuật của không quân và hải quân đánh phá ga Hàng Cỏ và Sở Công an Hà Nội, nhà máy điện Yên Phụ, Bộ Giao thông Vận tải, cầu Phủ Lý và 6 đợt đánh vào khu vực thị xã Thanh Hóa.

3 máy bay B-52 đã bị bộ đội tên lửa tiêu diệt trong đêm 21 rạng sáng 22-12-1972. Ảnh tư liệu

Đêm 21 rạng sáng 22-12, địch huy động 24 lần chiếc B-52 và 36 lần chiếc máy bay chiến thuật hộ tống vào đánh sân bay và bệnh viện Bạch Mai, Giáp Bát, Văn Điển…Ngoài ra, 30 lần chiếc máy bay F-4, F-105 vào đánh các khu vực Bắc Giang, ga Kép, sân bay Yên Bái, cảng Hải Phòng, Cát Bi và An Lão.

Phát huy chiến thắng của ba đêm trước, bộ đội tên lửa tiếp tục đánh đạt hiệu suất chiến đấu cao, chỉ trong 3 phút đã bắn rơi tại chỗ 3 chiếc B-52.

Lúc 3 giờ 42 phút, từ trận địa thôn Đại Đồng, xã Đại Mạch (Đông Anh, Hà Nội), Tiểu đoàn 57 (Trung đoàn 261) bắn 2 quả tên lửa, tiêu diệt một B-52 rơi xuống Chợ Bến, Hòa Bình.

Cùng thời điểm đó, tại trận địa Thượng Thụy, Gia Lâm, Hà Nội, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Chấn cùng kíp chiến đấu của Tiểu đoàn 78 (Trung đoàn 257) cũng phóng 2 đạn, tiêu diệt một chiếc B-52 nữa, rơi xuống khu vực huyện Thanh Miện, Hải Dương.

Sau 2 trận trên 3 phút, vào lúc 3 giờ 45 phút, bằng 2 quả đạn, với chế độ bám sát bằng tay, phương pháp điều khiển đón nửa góc, Tiểu đoàn 93 (Trung đoàn 261) bắn rơi chiếc B-52 thứ ba trong đêm. Chiếc máy bay này rơi tại Đuôi Cá, Quỳnh Lôi, Quỳnh Phụ, Thái Bình.

Cũng trong đêm 21 rạng sáng 22-12, quân và dân miền Bắc bắn rơi 2 máy bay F-4, 2 máy bay A-7, một chiếc F-111, một chiếc A-6, một chiếc RA-50 và một chiếc F-105.

HOÀNG HÀ (tổng hợp)
qdnd.vn

QĐND Online – Sáng 20-12, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long Hà Nội tổ chức Lễ khánh thành và mở cửa tham quan Di tích Hầm chỉ huy tác chiến-Bộ Tổng tham mưu, tại Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long (Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội).

Lễ cắt băng khánh thành Di tích

Trước giờ khai mạc, đồng chí Lê Khả Phiêu, Nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã tới thăm, động viên, khen ngợi Ban tổ chức về công trình đầy ý nghĩa này. Đồng chí Hồ Quang Lợi, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội và nhiều nhân chứng lịch sử, nhà khoa học, khách tham quan trong nước và quốc tế đã tới dự. Thiếu tướng Bùi Xuân Nhâm, Phó Cục trưởng Cục Tác chiến (Bộ Tổng tham mưu) đã phát biểu, khẳng định ý nghĩa lịch sử của di tích và tầm quan trọng của việc bảo tồn di tích này.

Các đại biểu tham quan Di tích

Sau Lễ cắt băng khánh thành, các đại biểu đã trực tiếp tham quan các phòng của Di tích, gồm: Phòng giao ban tác chiến (rộng 20m2), là nơi làm việc của trực ban trưởng, có nhiệm vụ tổng hợp tình hình mới nhất của các bộ, báo cáo với cấp trên, nhận mệnh lệnh và phát lệnh. Phòng trực ban tác chiến (rộng 34m2), làm việc liên tục 24/24 giờ, có nhiệm vụ trực tiếp trả lời Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người gọi, hỏi; theo dõi tình hình bảo vệ miền Bắc và chiến sự diễn ra trên các chiến trường Đông Dương; đề xuất với Bộ Tổng tham mưu các phương án tác chiến… Phòng đặt trang thiết bị, cơ động (rộng 10m2), nơi vận hành các hệ thống thông hơi, lọc độc, làm mát, điện đàm… bảo đảm kỹ thuật cho 28 máy điện thoại trong hầm liên lạc thông suốt và kíp trực ban (10 người) sinh hoạt suốt ngày đêm.

Thiết bị tại phòng thiết bị, cơ động của Di tích

Tất cả các sự kiện của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đặc biệt là Chiến dịch chống tập kích đường không chiến lược của đế quốc Mỹ cuối tháng 12-1972, đều có sự tham gia tích cực của Hầm chỉ huy tác chiến- Bộ Tổng tham mưu. Căn hầm đã làm tròn sứ mệnh mà lịch sử giao phó.

Căn hầm nằm trong cụm công trình quốc phòng (1965-1975) được nhận giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2005.

Tin, ảnh: PHẠM XƯỞNG
qdnd.vn

QĐND – Ngày 20-12, tại Trung tâm Văn hóa tỉnh Quảng Bình, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ CHQS tỉnh tổ chức khai mạc trưng bày triển lãm ảnh 40 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”. Triển lãm gồm 85 bức ảnh được chia thành 4 đề mục, gồm: Chủ trương và quyết tâm chiến lược của Đảng ta; âm mưu và tội ác của đế quốc Mỹ; Hà Nội chiến đấu và chiến thắng; viết tiếp bản hùng ca “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”. Triển lãm sẽ kết thúc vào ngày 31-12. (Tin, ảnh: MINH TÚ)

Triển lãm thu hút đông đảo người xem.

* Sáng 20-12, tại Hà Nội, Sư đoàn Phòng không 361 (Quân chủng PK-KQ) đã tổ chức kỷ niệm 40 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”. Trong 12 ngày đêm chiến đấu, Sư đoàn Phòng không 361 đã bắn rơi 25 chiếc B-52. Ngày nay, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn Phòng không 361 tiếp tục phát huy truyền thống, tập trung xây dựng đơn vị vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức, hoàn thành tốt nhiệm vụ huấn luyện sẵn sàng chiến đấu. (HÀM ĐAN)

* Chào mừng 40 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”, 68 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, Chi đoàn thanh niên và Hội phụ nữ cơ quan Viện Kiểm sát quân sự Trung ương đã tổ chức giải thi đấu giao hữu cầu lông giữa Cơ quan Viện Kiểm sát quân sự Trung ương với Tòa án Quân sự Thủ đô Hà Nội, Cơ quan Thi hành án (Bộ Tổng tham mưu) và Tiểu đoàn 610 (Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội). Kết quả, Viện Kiểm sát quân sự Trung ương đã giành giải nhất, Tiểu đoàn 610 giành giải nhì, Cơ quan Thi hành án (Bộ Tổng tham mưu) và Tòa án Quân sự Thủ đô Hà Nội đồng giải ba. (NGUYỄN VĂN NGHIÊN)

* Cục Kỹ thuật Quân khu 4 phối hợp với các đơn vị, nhà trường, địa phương kết nghĩa trên địa bàn TP Vinh (Nghệ An) tổ chức đêm giao lưu văn nghệ với chủ đề “Bài ca chiến thắng”. 17 màn hát múa, hòa tấu, tốp ca, đơn ca tập trung ca ngợi Đảng, Bác Hồ vĩ đại, tình yêu quê hương đất nước, truyền thống xây dựng, chiến đấu anh dũng của Quân đội nhân dân Việt Nam và chiến công 12 ngày đêm của quân và dân Việt Nam trong Chiến dịch “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” năm 1972. (TRẦN DŨNG)

qdnd.vn

Bảo tàng Vũ khí (Tổng cục Kỹ thuật):

QĐND Online – Gần 500 cán bộ, giáo viên, học sinh, sinh viên trên địa bàn quận Gia Lâm đã đến dự lễ khai mạc Triển lãm lưu động với chủ đề “Kỷ niệm 40 năm chiến thắng Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không” tại Cơ sở 2, Trường Cao đẳng Công nghiệp Quốc phòng do Bảo tàng Vũ khí (Tổng cục Kỹ thuật) tổ chức chiều 20-12.

Đại tá Lại Huy Thực, Giám đốc Bảo tàng Vũ khí cho biết: Triển lãm gồm 19 gian trưng bày với gần 100 ảnh tư liệu và bảng tin bổ trợ phản ánh về chiến dịch phòng không 12 ngày đêm tháng 12-1972 của quân và dân Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc. Các hình ảnh nêu bật sự chỉ đạo của Đảng và Quân đội ta trong chiến dịch phòng không tháng 12-1972; đồng thời tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ ném bom hủy diệt Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc nước ta. Triển lãm cũng giới thiệu những hình ảnh huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu của Quân đội và sự phát triển đất nước sau chiến tranh.

Học sinh, sinh viên các trường trên địa bàn quận Long Biên tham quan triển lãm.

Đợt triển lãm nhằm tuyên truyền, giáo dục truyền thống cho cán bộ, chiến sĩ, các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ về tầm vóc, ý nghĩa lịch sử của chiến thắng “Hà Nội-Điện Biên phủ trên không”; khẳng định sự đúng đắn của đường lối chiến tranh nhân dân, thế trận quốc phòng toàn dân.

Bảo tàng Vũ khí tổ chức triển lãm lưu động từ ngày 20-12 đến ngày 30-12, tại 5 điểm, gồm: Trường Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng (Cơ sở 2), Trường Trung cấp Y dược Phạm Ngọc Thạch, Hội Cựu chiến binh quận Gia Lâm, các nhà trường và nhân dân phường Thượng Thanh, Thạch Bàn (quận Long Biên), xã Tiền Phong (huyện Gia Lâm, Hà Nội).

Cùng thời gian này, Bảo tàng Vũ khí tổ chức 18 buổi chiếu phim lưu động, chủ yếu phim tư liệu về chiến dịch phòng không tháng 12-1972 và các bộ phim về đề tài lực lượng vũ trang, chiến tranh cách mạng như: Mùi cỏ cháy, Em bé Hà Nội, Áo lụa Hà Đông… phục vụ cán bộ, chiến sĩ các đơn vị thuộc Tổng cục Kỹ thuật, bộ đội và nhân dân đóng quân trên địa bàn quận Long Biên và Gia Lâm (Hà Nội).

Tin, ảnh: ĐÌNH XUÂN
qdnd.vn

Ngày này 40 năm trước

QĐND – Sáng 20-12-1972, Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng trực tiếp chỉ đạo Quân chủng Phòng không-Không quân rút kinh nghiệm chiến đấu và tổ chức, bố trí lại đội hình chiến đấu. Theo đề nghị của Quân chủng Phòng không-Không quân, Bộ Tổng tham mưu nhất trí điều động hai Tiểu đoàn 71 và 72 của Trung đoàn 285, thuộc Sư đoàn 363 từ Hải Phòng tăng cường cho Sư đoàn Phòng không 361 để đánh máy bay B-52 ở phía đông và đông bắc Hà Nội; điều động các trung đoàn pháo phòng không 262, 223 ở Thanh Hóa, Nam Định cấp tốc ra bảo vệ các trận địa tên lửa tại Hà Nội.

Kíp chiến đấu Tiểu đoàn 77, Trung đoàn 257 bắn rơi tại chỗ 2 máy bay B-52 vào đêm 20, rạng sáng 21-12-1972. Ảnh tư liệu.

Khắc phục tình trạng thiếu đạn tên lửa do không lắp ráp, sản xuất kịp, Quân chủng Phòng không-Không quân chỉ đạo Cục Kỹ thuật điều động Xưởng A31 và cán bộ kỹ thuật của quân chủng, các sư đoàn tăng cường cho các dây chuyền lắp ráp, sản xuất đạn tên lửa; thống nhất chỉ huy tiếp đạn tên lửa cho các tiểu đoàn hỏa lực. Các tiểu đoàn tên lửa thực hiện phương châm bắn tiết kiệm đạn, chủ yếu dành đạn tên lửa bắn máy bay B-52.

Ban ngày, không quân Mỹ sử dụng máy bay chiến thuật tiến hành 60 lần chiếc đánh vào các sân bay: Yên Bái, Hòa Lạc, Nội Bài, Gia Lâm, Bạch Mai và các vị trí trọng điểm ở Hà Nội. Từ 20 giờ ngày 20-12 đến 5 giờ 40 phút sáng 21-12-1972, Mỹ huy động 93 lần chiếc B-52 và 150 lần chiếc máy bay chiến thuật, chia làm ba đợt, trong đó 2 đợt đánh Hà Nội và một đợt đánh lên Thái Nguyên, thị xã Bắc Giang.

Tối 20-12-1972, không quân ta xuất kích đánh máy bay B-52 địch, phá vỡ đội hình máy bay chiến thuật của địch bảo vệ B-52, tạo điều kiện cho các đơn vị tên lửa của ta phát hiện, đánh trúng B-52. Đêm 20-12, rạng sáng 21-12, bộ đội tên lửa và các đơn vị phòng không bảo vệ Hà Nội đã chiến đấu rất xuất sắc, tiêu thụ 35 quả đạn, bắn rơi 7 chiếc B-52, trong đó 5 chiếc rơi tại chỗ; các đơn vị pháo phòng không, dân quân, tự vệ bắn rơi 9 máy bay chiến thuật, trong đó có 1 máy bay F-111.

Với chiến công xuất sắc trên, Đại tướng, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp trực tiếp gọi điện thoại biểu dương đội đội phòng không Hà Nội đánh tốt, xứng đáng với lòng tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

XUÂN GIANG (tổng hợp)
qdnd.vn

QĐND – Nhân kỷ niệm 40 năm Chiến thắng “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không”, NXB Thế giới, Công ty Sách Thái Hà và Hội Khoa học lịch sử Việt Nam đã tổ chức chương trình nói chuyện với chủ đề “Võ Nguyên Giáp – Một huyền thoại”, nhân việc phát hành cuốn sách “Võ Nguyên Giáp” của nhà sử học Pháp Gioóc Bu-đa-ren (1926-2003). Cuốn sách “Võ Nguyên Giáp” được xuất bản ở Pháp năm 1977, khắc họa chi tiết chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ nhỏ cho đến khi trở thành Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam. Đặc biệt, một phần cuốn sách đã đề cập đến vai trò của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong chiến thắng của quân và dân ta trước cuộc tập kích bằng đường không của Mỹ tháng 12-1972. (HOÀNG HOÀNG)

* Nhân kỷ niệm 40 năm Chiến thắng “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không”, Báo An ninh Thủ đô cùng Liên đoàn Bóng đá Hà Nội phối hợp tổ chức Giải bóng đá cựu cầu thủ Hà Nội-Cúp Báo An ninh Thủ đô 2012. Giải diễn ra từ ngày 24 đến 30-12, quy tụ 4 đội bóng Phòng không-Không quân, Quân khu Thủ đô, Công an Hà Nội và Xây dựng Hà Nội. Bốn đội bóng sẽ thi đấu vòng tròn một lượt tính điểm, hai đội xếp đầu đá chung kết; hai đội xếp sau tranh giải ba. Các trận đấu sẽ diễn ra trên SVĐ Hàng Đẫy (Hà Nội). (ĐÌNH HÙNG).

* Sáng 19-12, tại Nhà thi đấu Trịnh Hoài Đức (Hà Nội), đã diễn ra Lễ khai mạc Giải bóng bàn Đạm Phú Mỹ lần thứ VI năm 2012. Giải do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với Báo Hànộimới tổ chức, với sự tài trợ của Tổng công ty Phân bón và Hóa chất dầu khí (PVFCCo). Tham dự giải lần này có hơn 200 cây vợt thi đấu ở 13 nội dung. Các nội dung đơn, đồng đội nam, nữ hạng A2; đơn, đồng đội nam nữ hạng B; đơn nam, nữ từ 61 tuổi trở lên; đơn, đôi nam lãnh đạo các đơn vị Nhà nước; đơn nam lãnh đạo các đơn vị tư nhân. Giải sẽ kết thúc vào ngày 23-12. (MỘC LAN)

qdnd.vn

QĐND – Từ ngày 3 đến 8-12, tại Nhà triển lãm 29 Hàng Bài (Hà Nội), Báo HàNộimới và nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến đã giới thiệu đến công chúng gian trưng bày với tên gọi hết sức ấn tượng “Tôi kể chuyện này”. Triển lãm trưng bày 52 hiện vật là các vật dụng của người dân được làm từ phế liệu chiến tranh… Đặc biệt trong số đó có 16 hiện vật được làm từ xác máy bay có cả B-52 của Mỹ đã bị quân dân ta bắn hạ trong 12 ngày đêm năm 1972.

Triển lãm “Tôi kể chuyện này” thu hút sự quan tâm của nhiều người dân Hà Nội và du khách.

Số hiện vật rất khiêm tốn trong hàng triệu vật dụng được làm từ chính bom, đạn, vũ khí của kẻ thù đã phục vụ cho quân và dân ta trong thời kỳ kháng chiến cho đến tận hôm nay khi được tập hợp lại trong một không gian mở đã có sức lay động lòng người đến lạ. Đó chính là những “chi tiết sống” trong câu chuyện kể về tinh thần lạc quan và niềm tin quyết thắng giúp nhân dân ta vượt lên trên bom, đạn kẻ thù.

Ôn lại những kỷ niệm kháng chiến bên bộ bàn ghế làm từ xác máy bay B-52.

Bằng những hiện vật nhỏ bé, giản dị thậm chí còn có phần thô mộc, triển lãm “Tôi kể chuyện này” để lại cho người xem nhiều cảm nhận thú vị khi đến tham quan. Việc biến những vũ khí hủy diệt của quân thù thành vật dụng phục vụ cho sinh hoạt hằng ngày của tác giả không chỉ tôn vinh sự sáng tạo và khéo léo của người Việt Nam mà triển lãm còn gửi tới mọi người thông điệp: Hãy đấu tranh cho một thế giới hòa bình.

Bài và ảnh: TRẦN DUY VĂN
qdnd.vn

QĐND –Trong lịch sử dân tộc, Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội đã góp phần quan trọng cùng cả nước viết nên những trang sử hào hùng. Các nhà nghiên cứu lịch sử đã tổng kết trong 8 cuộc kháng chiến chống ngoại xâm diễn ra trên đất kinh thành, Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội là địa bàn của ba trận quyết chiến chiến lược giữ vai trò quyết định trên chiến trường. Đó là, trận Đông Bộ Đầu đầu năm 1258, trận Ngọc Hồi – Đống Đa đầu năm 1789 và trận “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” cuối năm 1972.

Khi chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không” cuối tháng 12-1972 mở ra, dân tộc Việt Nam đứng trước cuộc chiến tranh điện tử hiện đại bậc nhất của thế kỷ 20. Hà Nội đứng trước nguy cơ bị đưa về “thời kỳ đồ đá”. Đế quốc Mỹ đã mở chiến dịch tập kích 24/24 giờ bằng máy bay chiến lược B-52 vào thủ đô Hà Nội, thành phố Hải Phòng, từ chiều tối 18 đến ngày 29-12-1972. Mục tiêu của cuộc tập kích chiến lược này nhằm tàn phá một số khu vực dân cư, nhất là Hà Nội, Hải Phòng, hòng gây tâm lý hoang mang, rối loạn trong nhân dân ta, làm áp lực buộc ta phải điều chỉnh một số điều khoản trong dự thảo Hiệp định và phải trở lại Hội nghị Pa-ri ở thế yếu; phá hoại tiềm lực kinh tế và quốc phòng, ngăn chặn từ gốc nguồn tiếp tế của hậu phương cho tiền tuyến, phá kế hoạch đánh lớn của ta sau này ở miền Nam Việt Nam; gây tổn thất lớn về người và của cải, vật chất, làm cho ta phải mất nhiều thời gian khôi phục sau khi chiến tranh kết thúc, do đó không đủ sức tiếp tục cuộc kháng chiến ở miền Nam. Bằng cuộc tập kích đó, bảo đảm cho quân đội và chính quyền Sài Gòn có thời gian tăng cường lực lượng, tạo thế mạnh cho các giải pháp chính trị sau này. Thông qua cuộc tập kích chiến lược lớn chưa từng có và từ sự tàn ác ghê gớm của nó, Mỹ muốn chứng minh cho thế giới biết sức mạnh quân sự của Mỹ và răn đe các nước đang đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc. Chúng đã hủy diệt nhiều phố phường, làng mạc; phá sập 5.480 ngôi nhà, trong đó có gần 100 nhà máy, xí nghiệp, trường học, bệnh viện, nhà ga; giết hại 2.368 dân thường, làm bị thương 1.355 người khác. Tổng thống Ních-xơn đã ra lệnh cho B-52 rải thảm hủy diệt phố Khâm Thiên – một khu vực có mật độ dân số đông nhất Hà Nội. Bom Mỹ đã tàn phá cả chiều dài khu phố hơn 1.200 mét, gần 2000 ngôi nhà, đền chùa, trường học, trạm xá bị phá sập, 287 người chết, 290 người bị thương. Máy bay B-52 của Mỹ còn rải bom xuống hơn 100 điểm dân cư khác thuộc TP Hà Nội (Bệnh viện Bạch Mai, Gia Lâm, Yên Viên, Uy Nỗ, An Dương…) làm hơn 1000 người thương vong. Đây là một cuộc tập kích chiến lược bằng không quân với quy mô lớn chưa từng có trong lịch sử chiến tranh và là một thảm họa nhân đạo chưa từng thấy. Cả thế giới phẫn nộ vì sự dã man, tàn bạo của đế quốc Mỹ ở Việt Nam.

Xác máy bay B-52 rơi trên đường Hoang Hoa Thám. Ảnh: Tư liệu

Nhân dân Thủ đô đã thực sự trở thành một chủ thể đông đảo nhất của Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” là sự tiếp nối truyền thống và là một sự kiện biểu trưng cho ý chí quật cường của Thủ đô ngàn năm văn hiến. Trên toàn cục ở Hà Nội, thế trận phòng không được xây dựng nhiều tầng và rộng khắp, có phương án hiệp đồng và bảo đảm chu đáo; chuẩn bị kỹ lưỡng cả thế trận phòng tránh và thế trận đánh trả; phân công hợp lý các binh chủng hỏa lực, vừa phát huy được sở trường, vừa phát huy được tính năng vũ khí; kết hợp với vừa chiến đấu vừa duy trì sản xuất, vừa bảo đảm chi viện cho chiến trường…

Các đơn vị chiến đấu, phục vụ chiến đấu của dân quân, tự vệ trong chiến dịch có thời điểm lên tới 54.000 người, sử dụng 500 súng, pháo phòng không, triển khai 295 trận địa trực chiến. Sự kết hợp giữa hỏa lực phòng không chủ lực, địa phương và dân quân tự vệ đã tạo ra thế trận bắn máy bay vô cùng hiểm hóc. Cách đánh của nhân dân Thủ đô rất đa dạng và sáng tạo: Đánh chặn bảo vệ từ xa, đánh tiêu diệt lớn, đánh tập trung vào hướng chủ yếu, tầm bay chủ yếu của địch, “vạch nhiễu tìm thù”, đánh ba điểm, đánh “vượt nửa góc”, đánh gần, đánh đồng loạt nhiều tầng, đánh tập kích, cơ động phục kích, ngụy trang nghi binh lừa địch…

Các tầng lớp nhân dân Thủ đô trong suốt cuộc chiến đấu đã biểu lộ cao ý chí và tinh thần kiên cường khắc phục mọi khó khăn gian khổ; phát huy những kinh nghiệm của chiến tranh nhân dân ở đô thị, phối hợp chặt chẽ với bộ đội chủ lực để thực hiện các phương án tác chiến. Cùng với Bộ đội Phòng không-Không quân kiên cường và các tay súng tự vệ vững chắc, nhân dân thủ đô Hà Nội đã góp sức to lớn làm nên chiến công hiển hách. Cuộc sống đô thị được tổ chức theo kiểu thời chiến. Các cụ già, em nhỏ, học sinh, sinh viên về nơi an toàn. Công tác phòng không tại chỗ được triển khai tích cực. Mọi người, mọi nhà, mọi cơ quan trường học, xí nghiệp đều xây dựng hầm hào trú ẩn. Trong thành phố có 230.000 hố cá nhân, 1.130km hào giao thông, hàng nghìn hầm tập thể.

Sự bạo tàn của kẻ thù không làm cho nhân dân ta hoang mang, mà chỉ càng tăng thêm quyết tâm đánh Mỹ của quân và dân Hà Nội. Trong tổn thất, đau thương càng thể hiện rõ sự sâu nặng của nghĩa đồng bào. Hà Nội chiến đấu vì cả nước; cả nước hướng về Hà Nội sẻ chia, cổ vũ. Hàng trăm tấm gương sáng ngời của Thủ đô xuất hiện trên tất cả các lĩnh vực: trong bảo vệ sản xuất, bảo vệ trật tự, tính mạng, tài sản của nhân dân, trong cứu thương, cứu hỏa, trong đùm bọc cưu mang, giúp đỡ lẫn nhau. Đó là hình ảnh của các chiến sĩ công nhân dũng cảm lặn lội bám trụ ngày đêm để bảo đảm giao thông thông suốt, bất chấp bom đạn của kẻ thù. Đó là hình ảnh về tấm gương hy sinh anh dũng của hai công nhân Đặng Đức Thọ và Vũ Xuân Hòa bám máy đến cùng để bảo đảm dòng điện cho Thủ đô. Đó là hình ảnh các chiến sĩ công an đường phố sâu sát, nắm dân, quên mình để cứu chữa, bảo vệ tính mạng nhân dân. Đó là lực lượng cứu sập, cứu hỏa quên mình dưới bom đạn địch làm nhiệm vụ. Đó là hàng trăm ngàn các chiến sĩ tự vệ, các hội viên chữ thập đỏ và cả những người dân bình thường vì nghĩa lớn đã không quản ngại khó khăn, nguy hiểm tận tình cưu mang bà con, xóm ngõ của mình trong cơn hoạn nạn. Đội ngũ các thầy thuốc, những “chiến sĩ áo trắng” từ giáo sư, bác sĩ đến y tá, hộ lý đã lăn lộn bất chấp mọi nguy hiểm để làm nhiệm vụ cao cả của những lương y vì sự sống còn của hàng ngàn nạn nhân… Nhiều đảng bộ, chi bộ và đảng viên đã phát huy vai trò tiên phong đứng mũi chịu sào trong cuộc chiến. Hàng trăm tổ chức đảng và cấp ủy các chi bộ, đảng bộ và hàng ngàn đảng viên được biểu dương gương mẫu trong đợt chiến đấu đánh trả máy bay Mỹ. Mọi tầng lớp nhân dân Thủ đô, đã góp phần tạo nên chiến công rực rỡ trong Chiến dịch “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”.

Nhờ sự chuẩn bị tốt cả về tư tưởng và tổ chức, lực lượng và phương tiện, quân và dân miền Bắc nói chung, quân và dân Hà Nội, Hải Phòng… đã đánh trả địch những đòn đích đáng ngay từ những trận đầu và đã đánh bại cuộc tập kích bằng máy bay chiến lược B-52 của đế quốc Mỹ. Trong toàn bộ cuộc chiến đấu đập tan cuộc tập kích 12 ngày đêm cuối năm 1972, quân dân ta đã bắn rơi 81 máy bay Mỹ (trong đó có 34 máy bay B-52, 5 máy bay F111), bắt sống hàng chục giặc lái…

Thắng lợi của quân và dân ta trong 12 ngày đêm cuối năm 1972 đã để lại cho các thế hệ người Việt Nam niềm tự hào, tự tin và làm giàu thêm ý chí và tri thức về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; là biểu tượng rực rỡ về sức mạnh của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh. Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” là thắng lợi của đường lối chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện của Đảng; là thắng lợi của truyền thống yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng của quân và dân thủ đô Hà Nội. Chiến thắng ấy đã góp phần làm rạng rỡ thêm truyền thống Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội.

(*) Trích tham luận gửi về Hội thảo Khoa học “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” Tầm cao trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam” – Đầu đề của Báo Quân đội nhân dân

TS TRƯƠNG MINH TUẤN – Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương
qdnd.vn

Ngày này 40 năm trước

LTS. Nhân kỷ niệm 40 năm Chiến thắng “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không” (12-1972/12-2012), bắt đầu từ hôm nay, Báo Quân đội nhân dân mở chuyên mục “Ngày này 40 năm trước” để cung cấp cho bạn đọc những diễn biến chính của chiến dịch phòng không của quân và dân ta chống cuộc tập kích bằng không quân chiến lược của đế quốc Mỹ vào Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc nước ta.

QĐND – Ngày 17-12-1972, công tác chuẩn bị chiến đấu chống tập kích đường không bằng máy bay chiến lược B-52 của Không quân Mỹ được triển khai tích cực. Quân chủng Phòng không-Không quân nghiêm túc tổ chức thực hiện Kế hoạch tác chiến đánh máy bay B-52 đã được Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam phê chuẩn ngày 24-11-1972, với quyết tâm cao, kiên quyết không để bị bất ngờ, bắn rơi tại chỗ máy bay địch, kể cả máy bay B-52.

Nhận định Mỹ sử dụng máy bay trở lại ném bom Hà Nội, tổ chức Đảng và chính quyền các cấp thủ đô Hà Nội đã vận động, sơ tán khoảng 20 vạn người, trong đó sơ tán khá triệt để các trọng điểm mà ta xác định Không quân Mỹ tập trung đánh phá. Đến giữa tháng 12-1972, thành phố Hà Nội có hơn 40 vạn hố cá nhân và 90.000 hầm trú ẩn tập thể bố trí ở trong nhà, cơ quan và trên đường phố.

Chuẩn bị ra-đa, sẵn sàng bước vào chiến đấu. Ảnh tư liệu

Ngày 17-12-2012, Mỹ cho nhiều máy bay hoạt động tại khu vực đảo Long Châu, đảo Cát Bà (Hải Phòng), dùng máy bay A-7 của Hải quân thả thủy lôi xuống vùng biển thuộc cửa Nam Triệu và bắn một số tên lửa xuống nhiều địa điểm thuộc Hải Phòng; đánh phá nhiều vùng dân cư từ Nghệ An đến Vĩnh Linh.

8 giờ sáng 17-12-1972, Tổng Tham mưu trưởng lệnh tất cả lực lượng phòng không chuyển lên trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao nhất, đề phòng cả máy bay B-52 ném bom các khu vực từ vĩ tuyến 20 trở ra.

Bộ tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân kiểm tra lần cuối công tác chuẩn bị, sẵn sàng chiến đấu, chuyển toàn quân chủng vào báo động cấp 1. Bộ đội Ra-đa và lực lượng trinh sát kỹ thuật Cục Quân báo theo dõi chặt chẽ, liên tục mọi diễn biến, tình hình trên không.

XUÂN GIANG (tổng hợp)
qdnd.vn