Tag Archive | Văn hóa – Xã hội

Kiên trì lý tưởng, mục tiêu Cách mạng Tháng Mười

Từ khi còn là một thanh niên, Bác Hồ đã một mình bôn ba đến nhiều quốc gia trên thế giới, với một mong muốn cháy bỏng tâm can: Quyết tìm ra con đường giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ của thực dân, phong kiến. Khi được nhìn thấy thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917, được đọc “Luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lê-nin, Bác đã nhận ra ánh sáng chân lý của con đường giải phóng dân tộc mình và đặt trọn niềm tin vào đó. Sau này, Người nhớ lại: “Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đọa đầy đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta””.

Tiếp thu tư tưởng của Lê-nin và Cách mạng Tháng Mười, Bác Hồ đã kiên trì mục tiêu, lý tưởng giải phóng dân tộc Việt Nam và đã lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, từ Cách mạng Tháng Tám năm 1945 lập nên Nhà nước Dân chủ Cộng hòa đầu tiên ở Đông Nam Á đến chiến thắng Điện Biên Phủ “chấn động địa cầu” và đỉnh cao là đại thắng Mùa Xuân năm 1975 thống nhất đất nước, đưa nước ta tiến lên Chủ nghĩa xã hội.

Với Lê-nin, Bác Hồ đã dành trọn niềm tin yêu, kính phục đối với vị lãnh tụ vĩ đại của giai cấp công nhân toàn thế giới. Khi Lê-nin mất, Bác viết “Khi còn sống, Người là người cha, thầy học đồng chí và cố vấn của chúng ta. Ngày nay, Người là ngôi sao sáng chỉ đường cho chúng ta đi tới cách mạng xã hội”. Bác cũng nói rõ: “Không phải chỉ thiên tài của Người, mà chính là tính coi khinh sự xa hoa, tinh thần yêu lao động, đời tư trong sáng, nếp sống giản dị, tóm lại là đạo đức vĩ đại và cao đẹp của người thầy, đã ảnh hưởng lớn lao tới các dân tộc châu Á”…, “đối với các dân tộc châu Á, cũng như các dân tộc khác trên toàn thế giới đang đấu tranh cho hòa bình, độc lập, dân chủ và chủ nghĩa xã hội, học thuyết của Lê-nin khác nào mặt trời đưa lại nguồn sống tươi mở”.

Với Cách mạng Tháng Mười, Bác khẳng định: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”. Thực tế vận động của lịch sử nhân loại cho đến nay đã chứng minh cho nhận định của Bác Hồ về Cách mạng Tháng Mười từ những năm 1920 – “Đó là thắng lợi vĩ đại của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức do giai cấp công nhân và đội tiên phong của họ là Đảng Bôn-sê-vích lãnh đạo” – là hoàn toàn đúng đắn.

Nhân kỷ niệm 90 năm Cách mạng Tháng Mười thắng lợi (1917 – 2007), chúng ta càng nhận thức sâu sắc hơn vì sao Bác Hồ của chúng ta lại tìm đến với Cách mạng Tháng Mười, đến với Chủ nghĩa Mác – Lê-nin. Đó là con đường đúng đắn, khoa học và cách mạng để giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta với mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh”. Chúng ta tiếp tục vững bước theo lý tưởng, mục tiêu mà Bác Hồ kính yêu đã chọn lựa cho dân tộc.

Hướng Dương
baobinhdinh.com.vn

Sáu lỗi lầm phải tránh

Ngày 17.10.1945, chỉ một tháng rưỡi sau khi nhà nước công nông ra đời và tuyên bố độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có thư gửi “Ủy ban nhân dân các kỳ, tỉnh, huyện và làng” tức là chính quyền các cấp của cả nước. Bức thư được đăng trên báo “Cứu Quốc” số 69. Trong thư, Bác nêu 6 lầm lỗi chính mà người cán bộ có thể mắc phải và tuyệt đối nên tránh.

“Những lỗi lầm chính là:

1- Trái phép- Vì tư thù, tư oán mà bắt bớ và tịch thu làm dân oán thán.

2- Cậy thế- Cậy thế mình trong ban này, ban nọ rồi ngang tàng, phóng túng, muốn sao được vậy, coi khinh dư luận, không nghĩ đến dân. Quên rằng dân bầu mình ra để làm việc cho dân chứ không phải để cậy thế với dân.

3- Hủ hóa – Ăn uống cho ngon, mặc muốn cho đẹp, càng ngày càng xa xỉ, càng ngày càng lãng mạn, thử hỏi tiền bạc ấy ở đâu ra ? Thậm chí lấy của công dùng vào việc tư, quên cả thanh liêm, đạo đức. Ông Ủy viên đi xe hơi, rồi bà Ủy viên, cho đến các cô, các cậu Ủy viên cũng dùng xe hơi của công. Thử hỏi những hao phí đó ai phải chịu ?

4- Tư túng – Kéo bè, kéo cánh, bà con bạn hữu mình, không tài năng gì cũng kéo vào chức này, chức nọ. Người có tài, có đức, không vừa lòng mình thì đẩy ra ngoài. Quên rằng việc là việc công, chứ không phải việc riêng gì dòng họ của ai.

5- Chia rẽ bênh vực lớp này, chống lại lớp khác, không biết làm cho các tầng lớp nhân nhượng lẫn nhau, hòa thuận với nhau.

6- Kiêu ngạo – tưởng mình ở trong cơ quan Chính phủ là thần thánh rồi. Coi khinh dân gian, cử chỉ lúc nào cũng vác mặt  “quan cách mạng” lên. Không biết rằng thái độ kiêu ngạo đó sẽ làm mất lòng tin cậy của dân, sẽ hại đến uy tín của Chính phủ”.

Sáu mươi năm đã qua kể từ khi Bác viết những dòng này, nhưng ngày nay đọc lại chúng ta đủ thời gian và thực tế để chiêm nghiệm và nhận ra rằng: những lời dạy của Bác thật chí lý và sáng suốt. Những lời dạy này vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày hôm nay, cũng là lời cảnh tỉnh đối với mỗi cán bộ đang tham gia trong bộ máy chính quyền các cấp, từ Trung ương đến địa phương. Hãy nhớ lời Bác răn “Những kẻ tham ô, lãng phí và quan liêu phá hoại tinh thần, phí phạm sức lực, tiêu hao của cải của Chính phủ và nhân dân, tội lỗi ấy cũng nặng như tội Việt gian, mật thám”.

Khải Minh
baobinhdinh.com.vn

Học cái hay, tránh cái dở

Bác Hồ quan niệm, “mỗi con người đều có thiện và ác ở trong lòng. Ta phải biết làm cho phần tốt ở trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi”. Đảng ta gồm những người có tài, có đức nhưng “không phải là người người đều tốt, việc việc đều hay”. Do vậy, trong Đảng luôn luôn thực hiện tự phê bình và phê bình để cho dần dần hết khuyết điểm, đồng thời làm cho ưu điểm ngày càng nhiều thêm.

Tự phê bình và phê bình liên quan đến vấn đề đoàn kết trong Đảng. Do vậy, mục đích của tự phê bình và phê bình còn nhằm tăng cường sức mạnh đoàn kết, như Bác nói: “Muốn đoàn kết chặt chẽ là phải thật thà tự phê bình, thành khẩn phê bình đồng chí và những người xung quanh, phê bình, tự phê bình để cùng nhau tiến bộ, để đi đến càng đoàn kết. Đoàn kết, phê bình, tự phê bình thật thà để đi đến đoàn kết hơn nữa”.

Nhưng, muốn đạt được mục đích thì cần có phương pháp phù hợp. Theo Bác, phương pháp phù hợp nhất là phải thành khẩn, trung thực, kiên quyết và phải có văn hóa trong tự phê bình và phê bình. Bác cho rằng, tự phê bình và phê bình phải “ráo riết”, triệt để, thật thà, không nể nang, không thêm bớt. Nếu không kiên quyết thực hiện tự phê bình và phê bình thì cũng giống như giấu giếm tật bệnh ở trong người, không dám uống thuốc và như vậy làm cho bệnh nặng thêm, nguy đến tính mạng.

Bác nhấn mạnh: Tự phê bình và phê bình phải có “tính chất xây dựng”, “không mỉa mai, nói xấu nhau”, “chớ phê bình lung tung không chịu trách nhiệm”, không được trù dập người phê bình mình. Bác còn nói: “Phê bình chứ không phải là chửi”, nghĩa là phê bình phải có văn hóa. Trong phê bình, phải đặc biệt thực hành dân chủ. Bác nói: “Có gì cứ bình tĩnh bảo nhau, bàn với nhau. Càng cáu càng khó nghe”. “Muốn dân chủ tốt, kỷ luật cao, cán bộ phải gương mẫu phê bình và tự phê bình”. “Mục đích phê bình và tự phê bình là để học cái hay, tránh cái dở, chứ không phải để nói xấu nhau”. “Phải phê bình những thói hư tật xấu, để tiến bộ bằng cách làm cho cái phần thiện trong con người nảy nở để đẩy lùi phần ác, chứ không phải đập cho tơi bời”…

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, chúng ta cần nhớ lời căn dặn của Bác trong Di chúc: “Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sự đoàn kết và thống nhất của Đảng”.

Yên Chi
baobinhdinh.com.vn

Đặt niềm tin vào thế hệ trẻ

Nhận rõ vai trò to lớn của thế hệ trẻ, ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, trong ngày khai trường đầu tiên, Bác đã gửi gắm niềm tin yêu của mình vào thế hệ trẻ: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai các cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”. Ngày 17.8.1947, trong “Thư gửi các bạn thanh niên”, Bác viết: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên. Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị tương lai đó”. Đến thăm đơn vị thanh niên xung phong làm đường trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Bác đã khuyên thanh niên: “Không có việc gì khó/ Chỉ sợ lòng không bền/ Đào núi và lấp biển/ Quyết chí ắt làm nên”.

Để giáo dục thanh niên, Bác đã lấy những tấm gương tiêu biểu hy sinh vì nước, vì dân để thanh niên học tập. Bác viết: “Đồng chí Lý Tự Trọng đã nêu gương chân chính cách mạng cho chúng ta noi theo. Ngày nay được Đảng giáo dục, có Đoàn dìu dắt, thanh niên chúng ta phải xung phong gương mẫu trong đạo đức, trong sinh hoạt, trong học tập, trong chiến đấu phải thực hiện “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó thanh niên làm”. Như thế, chúng ta mới xứng đáng là thế hệ thanh niên xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa”.

Thanh niên là người chủ tương lai của đất nước, muốn xứng đáng vai trò làm chủ thì phải học tập. Vì vậy, Bác rất quan tâm đến việc học tập, tu dưỡng, rèn luyện nâng cao trình độ của thanh niên. Bác chỉ rõ: “Nhiệm vụ chính của thanh niên, học sinh là học. Học để phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, làm cho dân giàu, nước mạnh tức là để làm trọn nhiệm vụ người làm chủ nước nhà”. Và, “Thanh niên sẽ làm chủ nước nhà, phải học tập mãi, tiến bộ mãi, mới thật là thanh niên”. Bác luôn chăm lo bồi dưỡng đội ngũ thanh niên trí thức. Bác căn dặn: “Đối với thanh niên trí thức cần phải đặt câu hỏi: Học để làm gì? Học để phụng sự ai?”.

Minh Anh
baobinhdinh.com.vn

Bang – Giây trói

BANG

Hỉnh tý trường long hoàn nhiễu trước,
Uyển như ngoại quốc vũ huân quan;
Huân quan đích thị kim ti tuyến,
Ngã đích ma thằng nhất đại đoan.

DÂY TRÓI

Rồng dài quấn quanh cẳng chân và cánh tay,
Giống hệt dây tua quan võ nước ngoài;
Dây tua quan võ là tơ kim tuyến,
Còn của ta là một sợi thừng gai lớn.

———————————-

Rồng quấn vòng quanh chân với tay,
Trông như quan võ đủ tua, đai;
Tua đai quan võ bằng kim tuyến,
Tua của ta là một cuộn gai.

NAM TRÂN – BǍNG THANH dịch

Bản dịch khác:

Rồng dài vòng quấn khắp chân tay,
Quan võ nước ngoài thắng bộ đây;
Quan võ đeo tua kim tuyến thật,
Còn ta, quấn một cuộn thừng đay!

HUỆ CHI dịch
cpv.org.vn

Lạc liễu nhất chích nha – Rụng mất một chiếc rǎng

LẠC LIẾU NHẤT CHÍCH NHA

Nhĩ đích tâm tình ngạnh thả cương,
Bất như lão thiệt nhuyễn nhi trường;
Tòng lai dữ nhĩ đồng cam khổ,
Hiện tại đông tây các nhất phương.

RỤNG MẤT MỘT CHIẾC RĂNG

Tính tình anh rắn rỏi và kiên cường,
Chẳng mềm và dài như lão lưỡi;
Trước nay vẫn cùng anh chung ngọt bùi, cay đắng,
Bây giờ phải xa nhau, người một phương.

——————————–

Cứng rắn như anh chẳng kém ai,
Chẳng như lão lưỡi dẻo và dài;
Ngọt bùi cay đắng từng chia sẻ,
Nay kẻ chân mây, kẻ cuối trời.

TÂN ĐẮC THỌ dịch
cpv.org.vn

Long An – Đồng Chính – Long An – Đồng Chính

LONG AN – ĐỒNG CHÍNH)

Thử gian thổ địa quảng nhi bần,

Sở dĩ nhân dân kiệm thả cần;

Thính thuyết kim xuân phùng đại hạn,

Thập phân thu hoạch lưỡng tam phân.

LONG AN – ĐỒNG CHÍNH

Vùng này ruộng đất rộng nhưng cằn cỗi,

Vì thế nhân dân tiết kiệm và siêng nǎng;

Nghe nói mùa xuân nǎm nay gặp đại hạn,

Mười phần chỉ thu hoạch được vài ba phần.

——————————

Vùng đây tuy rộng, đất khô cằn,

Vì thế nhân dân kiệm lại cần;

Nghe nói xuân nay trời đại hạn,

Mười phần thu hoạch chỉ đôi phần.

NAM TRÂN – BǍNG THANH dịch
cpv.org.vn

Nhai thượng – Trên đường phố

NHAI THƯỢNG

Nhai thượng nhân tranh khán Hán gian,

Hán gian dữ ngã bản vô can;

Vô can nhưng thị hiềm nghi phạm,

Sử ngã tâm trung giác điểm hàn.

TRÊN ĐƯỜNG PHỐ

Trên đường phố mọi người tranh nhau xem
Hán gian,

Hán gian vốn chẳng liên can gì với ta;

Nhưng không liên can mà vẫn là người tù
bị tình nghi,

Khiến lòng ta cảm thấy có chút ghê lạnh.

——————————-

Ngoài phố tranh nhau xem Hán gian,

Hán gian, ta vốn thực vô can;

Vô can vẫn bị nghi là có,

Thực khiến lòng ta lạnh tới gan.

NAM TRÂN dịch
cpv.org.vn

Lộ thượng – Trên đường

LỘ THƯỢNG

Hĩnh tý tuy nhiên bị khẩn bang,

Mãn sơn điểu ngữ dữ hoa hương;

Tự do lãm thưởng vô nhân cấm,

Lại thử chinh đồ giảm tịch lương.

TRÊN ĐƯỜNG

Mặc dù chân tay bị trói chặt,

Nhưng đầy núi chim hót và hoa thơm;

Tự do thưởng ngoạn, không ai cấm được,

Nhờ thế, đường xa cũng bớt quạnh hiu.

——————————

Mặc dù bị trói chân tay,

Chim ca rộn núi, hương bay ngát rừng;

Vui say, ai cấm ta dừng,

Đường xa, âu cũng bớt chừng quạnh hiu.

NAM TRÂN dịch

Bản dịch khác:

Dẫu trói chân tay đến ngặt nghèo,

Khắp rừng hương ngát với chim kêu;

Tự do thưởng ngoạn, ai ngǎn được,

Cô quạnh đường xa, vợi ít nhiều.

HUỆ CHI dịch
cpv.org.vn

Trưng binh gia quyến – Gia quyến người bị bắt lính

TRUNG BINH GIA QUYẾN

Lang quân nhất khứ bất hồi đầu,

Sử thiếp khuê trung độc bão sầu;

Đương cục khả liên dư tịch mịch,

Thỉnh dư lai tạm trú lao tù.

GIA QUYẾN NGƯỜI BỊ BẮT LÍNH

Chàng ra đi không trở về,

Để thiếp chốn buồng the một mình ôm sầu;

Nhà đương cục ý hẳn thương thiếp cô quạnh,

Nên mời thiếp đến ở tạm nhà tù.

————————

Biền biệt anh đi không trở lại,

Buồng the trơ trọi, thiếp ôm sầu;

Quan trên xót nỗi em cô quạnh,

Nên lại mời em tạm ở tù!

NAM TRÂN dịch
cpv.org.vn

Giải trào – Pha trò

GIẢI TRÀO

Ngật công gia phạn, trú công phòng,

Quân cảnh luân ban khứ hộ tòng;

Ngoạn thuỷ du sơn tuỳ sở thích,

Nam nhi đáo thử diệc hào hùng!)

PHA TRÒ

Ǎn cơm nhà nước, ở nhà công,

Lính quân cảnh thay phiên nhau đi hộ vệ;

Dạo núi chơi sông tuỳ ý thích,

Làm trai đến thế cũng hào hùng!

—————————–

Ǎn cơm nhà nước, ở nhà công,

Lính tráng thay phiên đến hộ tòng;

Non nước dạo chơi tùy sở thích,

Làm trai như thế cũng hào hùng!

VǍN TRỰC – VĂN PHỤNG dịch
cpv.org.vn

Vãng Nam Ninh – Đi Nam Ninh

VÃNG NAM NINH

Thiết thằng ngạnh thế ma thằng nhuyễn,

Bộ bộ đinh đang hoãn bội thanh;

Tuy thị hiềm nghi gián điệp phạm,

Nghi dung khước tượng cựu công khanh.

ĐI NAM NINH

Xích sắt cứng đã thay thừng gai mềm,

Bước mỗi bước leng keng như tiếng ngọc;

Tuy là người tù bị tình nghi gián điệp,

Nhưng bộ dạng lại giống vị công khanh ngày trước.

———————————

Hôm nay xiềng sắt thay dây trói,

Mỗi bước leng keng tiếng ngọc rung;

Tuy bị tình nghi là gián điệp,

Mà như khanh tướng vẻ ung dung.

NAM TRÂN dịch
cpv.org.vn