“Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” không chỉ là niềm tự hào mà còn là tài sản vô giá.

Nhân kỷ niệm 40 năm chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”, ngày 19-12, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã đến thăm cán bộ chiến sĩ thuộc Quân chủng Phòng không – Không quân.

Nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Quân chủng Phòng không – Không quân, Chủ tịch nước nêu rõ trong cuộc đối đầu lịch sử với không quân Mỹ 12 ngày đêm, bộ đội Phòng không – Không quân đã phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, cùng toàn quân, toàn dân ta đánh bại cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B52 của chúng vào Hà Nội, Hải Phòng và một số TP khác.

Trong những năm tới, Chủ tịch nước đề nghị cán bộ chiến sĩ quân chủng làm tốt vai trò tham mưu cho Đảng, Nhà nước và Bộ Quốc phòng xây dựng các lực lượng phòng không, tạo thành thế trận phòng không nhân dân vững mạnh, rộng khắp, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ vững chắc bầu trời Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

l Theo TTXVN, cùng ngày, gặp mặt các đại biểu cựu chiến binh Trung đoàn Thủ đô nhân kỷ niệm 66 năm ngày Toàn quốc kháng chiến (19.12.1946 – 19.12.2012), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng khẳng định những chiến sĩ quyết tử bảo vệ thủ đô năm xưa mãi mãi là tấm gương sáng để các thế hệ mai sau tiếp bước, noi theo.

Tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” không chỉ là niềm tự hào mà còn là tài sản vô giá của Tổ quốc, cổ vũ động viên quân và dân ta trong bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước hôm nay và mai sau.

B.T.D
nld.com.vn

12 NGÀY ĐÊM CẢM TỬ (**)

Trắc thủ Nghiêm Xuân Danh và phi công Vũ Xuân Thiều là hai anh hùng tiêu biểu trong chiến dịch 12 ngày đêm được Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tạc tượng đồng. Cả hai người đều đã hy sinh trước khi chiến dịch kết thúc.

Trong quá trình lần tìm những câu chuyện lịch sử của chiến dịch Điện Biên Phủ trên không 40 năm trước, chúng tôi không khỏi ngưỡng mộ nhiều biểu tượng tuổi trẻ can trường và chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Liệt sĩ Nghiêm Xuân Danh và liệt sĩ Vũ Xuân Thiều là những con người như thế.

Trận địa tên lửa Tiểu đoàn 77, nơi trắc thủ Nghiêm Xuân Danh hy sinh

“Mắt thần” quả cảm

Tốt nghiệp Khoa Sử Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Nghiêm Xuân Danh tiêu biểu cho lớp trí thức trẻ sống mãi với Hà Nội – thủ đô của phẩm giá và lương tri con người như thế giới ca ngợi thời ấy. Tên tuổi của anh trở thành một phần lịch sử Tiểu đoàn 77 – Trung đoàn 257 anh hùng. Khi trận địa tên lửa của ta bị trúng tên lửa, bom bi rải thảm dày đặc, Nghiêm Xuân Danh vẫn bám trụ chiến đấu kiên cường và anh dũng hy sinh ngay trên vị trí quan sát.

Đại tá Nghiêm Đình Tích, nguyên phó Ban Tổng kết lịch sử Quân chủng Phòng không – Không quân (PK-KQ), đánh giá rất cao vai trò của bộ đội ra-đa trong trận chiến sinh tử 12 ngày đêm trên bầu trời Hà Nội. “Không có bộ đội ra-đa thì không nhìn thấy mục tiêu mà bắn. Thế nên, công đầu trong chiến thắng vĩ đại này là của bộ đội ra-đa” – đại tá Tích khẳng định.

Ông Phạm Hồng Hà, nguyên trắc thủ cự ly của Tiểu đoàn 77, giải thích: “Tìm diệt B52 trong dải nhiễu cần óc phán đoán và sự tinh nhạy tuyệt vời. Thời ấy, chính các chuyên gia Liên Xô cũng phải ngỡ ngàng với sự sáng tạo của bộ đội Việt Nam”. Theo ông Hà, các trạm ra-đa đặt xung quanh Hà Nội đã kiên trì tìm ra cách bắt đúng dải nhiễu của B52 giữa biển nhiễu trên màn hình, định hướng cho tên lửa hạ tới 34 “pháo đài bay”.

Tìm ra được B52 đã khó nhưng dám phát sóng để định hướng tên lửa tiêu diệt chúng còn khó gấp bội, bởi nếu phát hiện sóng ra-đa, lập tức máy bay địch sẽ phóng tên lửa hành trình tiêu diệt trận địa. Ông Hà cùng các đồng đội: Nghiêm Xuân Danh – trắc thủ kính ngắm quang học TZK, Nguyễn Văn Đức – sĩ quan điều khiển, Đỗ Đình Tân – trắc thủ phương vị, Lưu Văn Mộc – trắc thủ góc tà đã quyết mở máy phát sóng để “bắt” bằng được B52, cũng có nghĩa là họ sẵn sàng chấp nhận hy sinh.

Thời ấy, chàng trai trẻ mới 19 tuổi Nghiêm Xuân Danh được ví như con “mắt thần” quả cảm của đơn vị. Nhờ Danh mà trong nửa đầu chiến dịch, trận địa tên lửa đặt tại Chèm (Từ Liêm – Hà Nội) đã bắn rơi 4 chiếc B52. Khi đó, máy bay F111 của địch liên tục tăng dải nhiễu để bịt mắt ra-đa, các loại máy bay khác thì rú rít trên bầu trời để tìm diệt trận địa tên lửa của ta.

“Danh thường đứng ngay trên “chuồng cu”, mắt hướng thẳng lên trời bằng kính TZK. Danh không rời trạm ra-đa và vị trí chiến đấu nửa bước trong suốt 12 ngày đêm” – ông Hà cảm phục. Trưa 21-12-1972, trận địa tên lửa tại Chèm ven sông Hồng bị địch đánh phá ác liệt. Chòi quan sát TZK của Danh bị trúng bom, người trắc thủ trẻ tuổi anh dũng hy sinh khi cặp mắt vẫn hướng lên bầu trời để quan sát máy bay địch.

Biến mình thành tên lửa

Nghiêm Xuân Danh cùng với phi công Vũ Xuân Thiều là hai liệt sĩ anh hùng tiêu biểu trong chiến dịch 12 ngày đêm năm 1972 được Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tạc tượng đồng. Cả hai đều đã hy sinh trước khi chiến dịch kết thúc nhưng tên tuổi của họ còn mãi lưu danh.

Đại tá Trần Cung, lúc ấy là thượng úy – tiểu đội phó tiểu đội bay đêm, bồi hồi cảm xúc khi nhắc đến người đồng đội quá cố Vũ Xuân Thiều: “Thời đó, chúng tôi xác định nếu tiếp cận được máy bay B52, kể cả có hết tên lửa và hỏa lực thì vẫn sẵn sàng biến mình và máy bay trở thành tên lửa diệt cho được “pháo đài bay”. Thiều đã có cơ hội làm điều đó và cậu ấy đã làm đúng như những gì tất cả chúng tôi nghĩ”.

Phi công Vũ Xuân Thiều đã hy sinh sau khi tiêu diệt một máy bay B52. Ảnh: TƯ LIỆU

Trong cuốn sách lịch sử Sư đoàn Không quân Thăng Long, thời khắc phi công Vũ Xuân Thiều hy sinh được ghi lại giống như một bản anh hùng ca: “Đêm 28-12-1972, Vũ Xuân Thiều được lệnh cất cánh từ sân bay Cẩm Thủy. Sở Chỉ huy Thọ Xuân dẫn anh bí mật bay vòng đằng sau đội hình B52. Đến vùng trời Sơn La, Vũ Xuân Thiều gặp địch. Khoảng cách giữa anh và chiếc B52 quá gần nên khi mục tiêu bốc cháy thì máy bay của anh cũng lao vào đám cháy. Anh đã anh dũng hy sinh”.

Kỳ tới: Hào khí Điện Biên Phủ trên không

MẠNH DUY
nld.com.vn

Đúng như tiên đoán của Bác Hồ từ đầu năm 1968, Mỹ đã thất bại và phải cuốn cờ về nước vào cuối tháng 3-1973 sau khi không lực Mỹ thua trên bầu trời Hà Nội bởi một Điện Biên Phủ trên không của quân và dân thủ đô vào cuối tháng 12-1972.

Với những trận đánh của các lực lượng phòng không – không quân ta, pháo đài bay B52 Mỹ trên bầu trời Hà Nội 12 ngày đêm cuối tháng 12-1972 đã bị thiêu xác, chiến dịch Linebacker II bị thảm bại hoàn toàn. Sau đây là những lời thú nhận chính của người cầm đầu Nhà Trắng và những lời kể về nỗi khiếp sợ của những phi công Mỹ sừng sỏ đã tham gia các phi vụ trong chiến dịch Linebacker II này.

Sử dụng B52 là rất sai lầm

Tổng thống R.Nixon thừa nhận: “Ngày 12-12-1972, Mỹ đã hoãn cuộc thương lượng. Tôi đã quyết định như vậy vì Hà Nội buộc chúng ta phải có một bước đi làm thay đổi suy nghĩ của họ. Bằng hành động để chúng ta thuyết phục Bắc VN rằng tốt hơn hết họ nên ký một hiệp định theo các điều kiện của chúng ta hơn là tiếp tục cuộc chiến đấu. Ngày 14-12-1972, tôi đã ra lệnh rải thủy lôi cảng Hải Phòng và cho máy bay trinh sát toàn miền Bắc VN để chuẩn bị ném bom B52 Hà Nội, Hải Phòng. Đó là một quyết định khó khăn nhất mà tôi thực hiện trong thời gian làm tổng thống. Ngày 17-12-1972, tôi ra lệnh bắt đầu chiến dịch thả thủy lôi trên biển và 24 giờ sau, 129 máy bay B52 tiến hành ném bom miền Bắc VN. Trong 12 ngày đêm, chúng tôi ra lệnh cho không quân xuất kích 729 lần bằng B52 và khoảng gần 4.000 lần bằng chiếc tiêm kích bom, ném tất cả 20.000 tấn vào mục tiêu định sẵn”.

Trong quyển Giải phẫu cuộc chiến tranh, TS Grabriel Conco đã vạch rõ sự tuyệt vọng của Tổng thống Nixon: “Mọi người, kể cả không quân Mỹ, đều thừa nhận rằng sử dụng B52 là rất sai lầm. Không quân gây thương vong đáng sợ cho các mục tiêu dân sự, nhưng đồng thời Mỹ phải trả giá chưa từng có”.

Đại úy phi công R.Scott: “Thật đáng kinh hãi…”

Vậy chiến dịch Linebacker II của Mỹ đã diễn ra như thế nào? Đại úy phi công Robert E.Wonfer, lái B52 từ căn cứ Guam – Thái Bình Dương đến Hà Nội, sau này đã kể lại: “Chúng tôi bay trên đường bay quen thuộc của các phi công tiêm kích bom và luôn bị pháo phòng không Bắc Việt theo dõi, 67 chiếc B52 bay dọc theo sông Hồng lên phía Bắc rồi xuống Hà Nội thành một đội hình dài 70 dặm. Tên lửa SAM của Bắc VN phóng dữ dội vào dòng thác B52. Từ lúc bắt đầu cắt bom đến khi vội thoát khỏi mục tiêu, tôi đếm được 36 quả tên lửa SAM phóng vào đường bay của chúng tôi. Bằng cách khéo léo nào đấy, những người điều khiển SAM đã làm các máy bay gây nhiễu điện tử của chúng tôi cho mục tiêu B52 đã bị thất bại. Từng mỗi trận địa phòng không, Bắc VN phóng hàng loạt 6 tên lửa SAM và cho nổ bất cứ đoạn nào trong đội hình của B52”. Còn theo đại úy R.Scott bay trong tốp B52 sau trong đội hình này, “tên lửa SAM bay từng đôi một, đôi sau cách đôi trước chỉ vài giây và đã nổ khá gần khi tôi bay qua. Tôi thấy rõ một quả cầu lửa bùng lên ở phía trước máy bay của tôi rồi lao nhanh xuống như một ngọn đuốc khổng lồ. Tôi đoán đó là một chiếc B52 bị trúng trực tiếp tên lửa SAM. Về sau tôi mới biết đó là chiếc B52G bị bốc cháy. Thật đáng kinh hãi, 4 phi công nhảy dù ra và đều bị bắt”.

Trong đêm đầu của chiến dịch ném bom chiến lược, đã có 7 chiếc máy bay tan xác, trong đó có 3 B52, một số phi công bị thiệt mạng, một số bị bắt, có tên bị mất tích do tan xác theo máy bay. Ngay chiều hôm sau, 19-12-1972, tại câu lạc bộ quốc tế trên đường Lê Hồng Phong (nay là Trung tâm Hội nghị quốc tế), Tổng cục Chính trị – Bộ Quốc phòng VN đã có cuộc họp báo tố cáo tội ác của Mỹ dùng B52 đánh vào thủ đô Hà Nội với sự trình diện của nhiều phi công Mỹ vừa bị ta bắt làm tù binh đêm 18-12.

Đó chỉ mới là 1-2 ngày đầu, càng về sau, cường suất B52 càng tăng và không lực Mỹ càng bị thảm hại. Số máy bay B52 cũng như tiêm kích bom còn rơi rụng ngày càng tăng và dẫn tới chiến dịch Linebacker II hoàn toàn sụp đổ sau 12 ngày đêm. May mắn sống sót trong chiến dịch Linebacker II, mãi đến 5 năm sau, đại úy phi công lái B52 Daren Kawsky đã viết lại trên tạp chí quân lực Mỹ, số tháng 7-1977: “Ôi! Thật hãi hùng, tôi cứ nơm nớp lo sợ mỗi lần lên máy bay để bay đến Hà Nội. Cứ nghĩ đến hình ảnh đồng đội tôi ngồi gục đầu kinh hoàng trước cuộc họp báo ở Hà Nội ngày 19-12-1972 thật khủng khiếp. Tôi may mắn sống sót, nhưng nhiều bạn đã tan xác cùng với máy bay trúng tên lửa Bắc Việt”.

VN được ca ngợi

Với thất bại nặng nề sau 6 ngày khởi sự chiến dịch “rải thảm” B52, ngày 25-12-1972, hãng AP (Mỹ) đã phát tin và cảnh báo: “Đây là ngày thứ sáu liên tiếp của cuộc tấn công chớp nhoáng lớn nhất trong cuộc chiến tranh chống VN. Mỹ đã phải trả giá đắt nhất kể từ khi bắt đầu tấn công bằng không quân ra miền Bắc VN tháng 9-1964. Thiệt hại của Mỹ là nặng nề nhất trong cuộc chiến tranh này”. Với thất bại nối tiếp sau lễ Giáng sinh của không quân Mỹ, chiến dịch này buộc phải kết thúc không kèn, không trống. Ngày 29-12, tổng thống Nixon đã phải hạ lệnh dừng cuộc ném bom này.

Sau này, trong tác phẩm Mỹ ở VN, giáo sư Mỹ Guenter Levy khẳng định: “Chiến dịch Linebacker II là sự thất bại cả về chính trị, quân sự của Mỹ, vì nó không buộc được đối phương đầu hàng. Bắc VN thực tế đã kết thúc cuộc chiến tranh với một hiệp định có lợi cho họ. Sự có mặt của lực lượng vũ trang Bắc VN tại Nam VN được hợp pháp hóa. Chỉ hơn hai năm sau, Bắc VN đã hoàn thành mục tiêu của họ là giải phóng hoàn toàn miền Nam và thống nhất đất nước”.

Bùi Đình Nguyên
nld.com.vn

12 NGÀY ĐÊM CẢM TỬ (*)

Quân chủng Phòng không – Không quân đã bí mật xây dựng phi đội bay đêm gồm những phi công thiện chiến, dũng cảm để đọ sức với không lực Mỹ trên bầu trời Hà Nội trong chiến dịch 12 ngày đêm.

Các cuộc tập kích của “pháo đài bay” B52 đều là những trận tấn công ban đêm. Vì thế, từ cuối những năm 1960, Quân chủng Phòng không – Không quân  (PK-KQ) đã ý thức  rõ: Nếu ta có được lực lượng bay đêm giỏi, máy bay Mỹ sẽ không thể làm mưa làm gió.

Người xuất kích

Năm 1968, 30 phi công tốt nghiệp Trường Không quân Krasnoda – Liên Xô đã được bổ sung biên chế của Trung đoàn Không quân Sao Đỏ. Lúc này, trung đoàn chỉ có 3 đại đội phi công, số máy bay cũng ít ỏi nhưng các chuyên gia bay đêm đã bất ngờ xuất hiện làm máy bay Mỹ nhiều phen khiếp vía.

Chúng tôi tìm đến nhà đại tá Trần Cung trong một ngõ nhỏ trên đường Trường Chinh – Hà Nội. Thời 12 ngày đêm năm 1972, ông Cung là thượng úy, tiểu đội phó tiểu đội bay đêm, nằm trong nhóm những phi công tiêu biểu và có nhiều kinh nghiệm đối đầu “pháo đài bay”.

Với đại tá Cung, đêm mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ trên không đã để lại những ký ức không thể quên được. “19 giờ ngày 18-12-1972, tôi nhận lệnh xuất kích. Ngay sau đó, phi công Phạm Tuân cũng được lệnh sẵn sàng chiến đấu với B52 trên bầu trời Hà Nội. Trước khi vào buồng lái, chúng tôi đều xác định nếu gặp máy bay B52 sẽ quyết hạ bằng được dù phải hy sinh” – ông nhớ lại.

Đại tá Trần Cung kể lại cuộc giáp mặt B52 trên bầu trời Hà Nội đêm 18-12-1972

Trước trận chiến này, ông Cung chưa từng giáp mặt “pháo đài bay”. “Tất cả những gì chúng tôi học được đều chỉ là lý thuyết. Chúng tôi biết B52 không quá đáng sợ nhưng nó được hộ tống bởi rất nhiều máy bay chiến đấu F4. Ngoài ra, nếu gặp B52 thì phải phóng tên lửa ở khoảng cách dưới 15 km và phải bắn ít nhất 2 quả mới tiêu diệt được vì nó có tới 8 động cơ” – ông phân tích.

Ngay trong đêm đầu tiên xuất kích mở màn chiến dịch, phi công Trần Cung đã có cơ hội tiếp cận B52. Ông hồi tưởng: “Tôi đang tìm đánh những tốp B52 thả bom, phá hoại các sân bay xung quanh Hà Nội thì nhận được lệnh từ đài chỉ huy thông báo “pháo đài bay” đang tiến vào trung tâm thủ đô với vận tốc khủng khiếp 1.200-1.400 km/giờ. Khi đó, mục tiêu chỉ còn cách tôi 25 km. Tôi liền mở ra-đa để tên lửa tìm diệt B52. Tuy nhiên, mở ra-đa cũng có nghĩa là tôi tự biến mình thành miếng mồi của dàn máy bay F4 đi xung quanh hộ vệ cho B52”.

Đại tá Cung cho biết vào thời điểm sinh tử ấy, ông chỉ nghĩ đến việc làm thế nào để tiếp cận gần hơn nữa và phóng tên lửa trúng mục tiêu B52. Chỉ 5 giây sau khi phát hiện “pháo đài bay”, chiếc Mig 21 do ông Cung điều khiển đã bám sát phía sau. Ngay lập tức, B52 phát nhiễu dày đặc, đồng thời máy bay F4 phía dưới lao lên quần nhau với chiếc Mig 21 của ông.

Trong cuộc chiến đấu giáp lá cà với F4, ông Cung tránh được nhiều quả đạn và tiếp tục truy đuổi B52 nhưng lại để lỡ thời cơ tiêu diệt “pháo đài bay”. Bởi lúc ấy, chỉ mình ông đơn thương độc mã trong khi tốp B52 lại có hàng chục chiếc máy bay chiến đấu F4 hỗ trợ. “Tôi tiếc đứt ruột vì không hạ được B52 ngay đêm đó. Dù vậy, việc “pháo đài bay” bị Mig 21 truy kích cũng khiến giặc lái Mỹ bị một đòn tâm lý khá mạnh” – ông Cung luyến tiếc.

Không màng trở về

Những người trong phi đội bay đêm quyết tử bí mật ngày ấy sau này đều trở thành phi công giỏi, là lực lượng chiến đấu tinh nhuệ nhất của không quân miền Bắc. Những tên tuổi: Phạm Ngọc Lan, Bùi Doãn Độ, Trần Cung, Phạm Tuân, Vũ Đình Rạng, Hoàng Biểu, Đặng Vân Đình… đều là niềm tự hào của Không quân Nhân dân Việt Nam.

Theo đại tá Trần Cung, thời điểm đầu của chiến dịch 12 ngày đêm, không quân của ta gặp rất nhiều khó khăn vì cho tới tận ngày 23-12-1972, dù đã nhiều lần xuất kích nhưng Mig 21 vẫn chưa thể tiếp cận được B52. Nhiều phi công của ta không khỏi hoang mang vì cho rằng Mig 21 khó thể tiếp cận và không bắn rơi được “pháo đài bay”. “Những ngày cuối của chiến dịch mới là lúc không quân ta lập công. Ngày 29-12-1972, phi công Bùi Doãn Độ hạ thêm một chiếc F4 – máy bay cuối cùng mà không quân Việt Nam bắn rơi từ ngày mở đầu chiến dịch – khiến Mỹ phải ngừng ném bom hoàn toàn miền Bắc” – ông Cung cho biết.

Với phi đội bay đêm, một khi đã nhận lệnh cất cánh, tất cả đều xác định không màng có thời khắc trở về. Thế nên, những trận chiến trên không của phi đội này cho đến nay đã trở thành huyền thoại được nhắc mãi.

Trước chiến dịch Điện Biên Phủ trên không, không quân miền Bắc đã có những cuộc thử sức không khoan nhượng với không lực Mỹ. Trong đó, tiêu biểu phải kể đến là trận chiến ngày 8-5-1972, khi Trung đoàn 925 tổ chức xuất kích trận đầu chủ động tấn công địch. Hai biên đội với 4 chiếc Mig 19 đã đánh địch ngay trên bầu trời Yên Bái trong 8 phút, hạ 2/12 chiếc F4 và trở về căn cứ an toàn.

Người đầu tiên hạ “pháo đài bay”

Trước Phạm Tuân và Vũ Xuân Thiều, đã có một phi công khác hạ được B52, dù “pháo đài bay” này không bị rơi tại trận. Đó là ông Vũ Đình Rạng, người mà lịch sử quân sự Mỹ ghi nhận là phi công duy nhất của Bắc Việt đã làm hư hỏng nặng một chiếc B52 khiến nó không thể sử dụng được nữa. Đây cũng là lần đầu tiên, không quân của một nước bắn bị thương được “pháo đài bay”.

Ông Rạng hào hứng: “Ngày 20-11-1971, một tốp B52 xuất hiện trên tuyến lửa Vĩnh Linh, tôi được giao nhiệm vụ truy kích bằng chiếc Mig 21. Chiếc “én bạc” của tôi bay dọc dãy Trường Sơn truy đuổi cùng lúc 3 chiếc B52 đang chuẩn bị rải bom Bình Trị Thiên. Khi còn cách tốp B52 khoảng 15 km, tôi mở ra-đa và reo lên: “Xin cho công kích!”.

Trung tá Trần Hanh, Phó Tư lệnh Không quân, hạ lệnh cho phép công kích. Tôi bèn tăng tốc độ cho chiếc Mig 21 tiếp cận tốp B52. Một chiếc B52 được đưa vào vòng ngắm, vùng phóng đã xuất hiện, tôi nhẩm đếm 1, 2, 3… Đến khi chỉ còn cách dưới 2,5 km, đường ngắm ổn định, tôi bấm nút phóng, một quả tên lửa lao thẳng trúng đích chiếc B52”.

Kỳ tới: Tuổi trẻ can trường

MẠNH DUY
cand.com.vn

Khi nói về chiến thắng lịch sử “Điện Biên Phủ trên không”, Đại tướng Liên Xô Khiupenen Anatoli Ivanovitr cho rằng người Mỹ có thể hủy diệt đất nước Việt Nam nhưng không bao giờ thống trị được con người Việt Nam

40 năm trước, cuộc chiến 12 ngày đêm rực lửa ở Hà Nội (từ  ngày 18 đến 29-12-1972) với chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” của quân dân ta đã đánh bại tham vọng xâm lược của đế quốc Mỹ, buộc chúng phải trở lại bàn đàm phán và ký kết Hiệp định Paris. 40 năm sau, những nhân chứng sống của trận chiến thần kỳ đó có dịp tề tựu với nhau trong buổi giao lưu “Hà Nội 12 ngày đêm, chuyện bây giờ mới kể” do Đài Truyền hình TPHCM và Quân chủng Phòng không – Không quân tổ chức sáng 22-11 để ôn lại một thời đạn bom oanh liệt, hào hùng.

Chủ động bước vào trận chiến

Trong đêm 27-12-1972, phi công trẻ Phạm Tuân đã trở thành người đầu tiên bắn rơi B52 trên không và trở về an toàn. Sự kiện đó đã trở thành niềm tự hào về lòng quả cảm, trí tuệ của lực lượng không quân Việt Nam trong cuộc đối đầu không cân sức với Mỹ. Trung tướng – Anh hùng Lực lượng Vũ trang Phạm Tuân xúc động kể: “Tôi không thể nào quên ngày 19-7-1965, khi đến thăm Trung đoàn 324 bộ đội phòng không – không quân, Bác Hồ nói: “Dù đế quốc Mỹ lắm súng, nhiều tiền; dù chúng có B57, B52 hay “bê” gì đi nữa, ta cũng đánh. Từng ấy máy bay, từng ấy quân Mỹ, chứ nhiều hơn nữa, ta cũng đánh. Mà đã đánh là nhất định thắng”. Những lời nói của Bác là điều tôi đã mang theo khi bay trên bầu trời Hà Nội trong trận Điện Biên Phủ trên không”.

Anh hùng Phạm Tuân (bìa phải) trả lời các bạn trẻ trong buổi giao lưu

Anh hùng Phạm Tuân cho biết: Năm 1966, máy bay B52 của Mỹ ném bom đánh phá Quảng Bình, Vĩnh Linh ngày càng dữ dội, Bác Hồ đã trực tiếp giao nhiệm vụ cho ông Đặng Tính, Chính ủy Quân chủng Phòng không – Không quân, phải tìm cách đánh cho được B52. Vào một tối mùa xuân năm 1968, khi gọi Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam Phùng Thế Tài lên gặp, Bác đã đưa ra một lời tiên đoán tài tình: “Sớm muộn gì đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B52 ra ném bom Hà Nội rồi có thua mới chịu thua. Chú nên nhớ trước khi đến Bàn Môn Điếm ký hiệp định đình chiến ở Triều Tiên, Mỹ đã cho không quân hủy diệt Bình Nhưỡng. Ở Việt Nam, Mỹ nhất định chịu thua nhưng chỉ sau khi thua trên bầu trời Hà Nội”.

Gần 5 năm sau, lời tiên đoán của Bác thành sự thật khi quân Mỹ ồ ạt mang B52 đánh phá Hà Nội. “Với tầm nhìn xa trông rộng của Bác Hồ, chúng ta đã bước vào cuộc chiến 12 ngày đêm một cách chủ động, đàng hoàng và giành thắng lợi vẻ vang” – Trung tướng Phạm Tuân khẳng định.

Bắt pháo đài bay B52 phải cúi đầu

Một nhân vật khác cũng từng làm cho B52 Mỹ khiếp sợ là ông Đinh Thế Văn, nguyên tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 77 tên lửa – người chỉ huy bắn rơi 4 máy bay B52. Quay về câu chuyện 40 năm về trước, ông Đinh Thế Văn cho biết B52 được Mỹ cho là một quyền lực bất khả chiến bại và có thể trong vòng 3 ngày đưa miền Bắc trở về thời kỳ đồ đá. Chúng tuyên bố đánh vào Hà Nội như… đi du lịch, không một thứ vũ khí nào của Việt Nam có thể bắn rơi B52.

Ghi nhớ lời dạy của các bậc tiền bối “biết địch biết ta, trăm trận trăm thắng”, ông Văn cùng đồng đội đã dày công nghiên cứu và nắm được tất cả những đặc điểm, tính năng của B52. Chính sự chuẩn bị kỹ lưỡng đó và ý chí, quyết tâm, cách đánh linh hoạt, khéo léo, thông minh mà chúng ta đã biến điều không thể thành có thể: Bắt pháo đài bay B52 của Mỹ rơi lả tả trên bầu trời thủ đô.

Sau 12 ngày đêm chiến đấu ngoan cường, mưu trí, sáng tạo, quân và dân ta đã bắn rơi 81 máy bay của Mỹ, trong đó có 34 máy bay B52, 5 chiếc F-111 và 42 máy bay chiến thuật các loại. Trong số 34 máy bay B52 bị tiêu diệt, bộ đội tên lửa bắn rơi 29 chiếc; bộ đội không quân bắn rơi 2 chiếc; bộ đội pháo phòng không 100 mm bắn rơi 3 chiếc. Đặc biệt, trong đêm 26-12-1972, đêm thứ 9 của chiến dịch, quân dân ta đã xuất sắc hạ gục 8 chiếc B52.

Quốc tế khâm phục

Có mặt trong 12 ngày đêm ác liệt ấy còn có nhiều chuyên gia Liên Xô. 40 năm trôi qua, Đại tướng Khiupenen Anatoli Ivanovitr vẫn tràn đầy cảm xúc khi nói về cuộc chiến này: “Hà Nội đổ nát, bầu trời rực lửa. Tôi hết sức kinh ngạc trước cảnh tượng trên và cứ nghĩ Việt Nam không sao chống đỡ nổi”.

Ông Khiupenen Anatoli Ivanovitr hiểu rằng dù được Liên Xô giúp đỡ nhưng hỏa lực của Việt Nam lúc bấy giờ so với Mỹ còn rất khiêm nhường. Bản thân ông cũng không dám tin Việt Nam có thể đánh thắng một trong những lực lượng không quân mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ, trong đó B52 chính là biểu tượng của sự hủy diệt.

Đây chính là điều mà ông Khiupenen Anatoli Ivanovitr giữ trong lòng từ ấy đến nay. “Sau khi biết các bạn bắn rơi B52, tôi khâm phục vô cùng ý chí cũng như cách đánh khôn khéo của các bạn. Người Mỹ đã không lường được ý chí và sự thông minh của người Việt Nam. Người Mỹ có thể hủy diệt đất nước các bạn nhưng không bao giờ thống trị được các bạn” – Đại tướng Khiupenen Anatoli Ivanovitr khẳng định. Ông cũng cho rằng “Điện Biên Phủ trên không” đã trở thành huyền thoại, thành biểu trưng cho sức mạnh tinh thần và đoàn kết dân tộc của Việt Nam.

Kỳ tới: Mở đường thống nhất đất nước

Bài và ảnh: PHAN ANH
nld.com.vn

Thất bại trong trận Điện Biên Phủ trên không đã buộc Mỹ ký Hiệp định Paris và rút quân khỏi miền Nam Việt Nam.

Ngày 18-12-1972, Mỹ đã dùng máy bay chiến lược B52 điên cuồng đánh phá thủ đô Hà Nội. Quân và dân ta đã anh dũng đánh trả, làm nên 12 ngày đêm chiến thắng vang dội Điện Biên Phủ trên không… Để có chiến thắng lịch sử này, bộ đội quân chủng Phòng không Không quân (PKKQ) đã chuẩn bị ngay từ năm 1966 với những cuộc hành quân đón bắn B52 ở Quảng Bình, Nghệ An. Song trước tất cả những điều đó là lời căn dặn của Bác Hồ. Năm 1962, nhân đồng chí Phùng Thế Tài được bổ nhiệm làm Tư lệnh Phòng không, Bác hỏi: “Chú đã biết gì về B52 chưa?”. Và Bác cười độ lượng: “Bác hỏi thế thôi chứ chú có biết cũng chưa làm gì được nó. Nó bay cao trên 10 cây số mà trong tay chú hiện nay mới chỉ có cao xạ thôi. Nhưng ngay từ bây giờ, là tư lệnh bộ đội phòng không, chú phải theo dõi chặt chẽ và nghiên cứu về loại máy bay B52 này” (*).

Người nhấn nút đầu tiên

Đó là Dương Văn Thuận, sĩ quan điều khiển của Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 261 Anh hùng, người ấn nút phóng quả tên lửa đầu tiên bắn rơi một máy bay B52 ngay trên bầu trời Hà Nội trong đêm 18-12-1972, mở màn cho chiến dịch Điện Biên Phủ trên không. Cùng là lính quân chủng PKKQ, cùng nhập ngũ một năm 1965, dạo đó tôi đã nghe tiếng anh. Mũi xung kích văn công PKKQ của chúng tôi ngay hôm sau đã đến phục vụ động viên ở tiểu đoàn của anh, nhưng anh cùng tốp trắc thủ phải trực chiến, không được ra xem văn nghệ. Vậy là “văn kỳ thanh, bất kiến kỳ hình” cho đến tận hôm nay. 30 năm đã trôi qua, Dương Văn Thuận “đã có đủ dâu và rể”, nhưng câu chuyện của anh vẫn sống động: Hôm đó là chủ nhật, 18-12, lúc 18 giờ đơn vị báo động lần thứ nhất. Trên màn hình ra đa đã thấy lao xao những tốp máy bay chiến thuật của Mỹ. Đến 20 giờ, ra đa của ta bắt được nhiều cụm nhiễu ở phía Bắc thủ đô. Chỉ huy kíp chiến đấu ra lệnh bám sát dải nhiễu hướng Bắc. Lê Xuân Linh, trắc thủ góc “tà” đọc dõng dạc mỗi lần 5 ly giác: 320 – 325 – 330… không khí im lặng nhưng sôi sục, hồi hộp căng người. Đến phương vị 3500, góc tà 340, mục tiêu 25 km, Dương Văn Thuận nhấn nút phóng. Một giây, hai giây… tên lửa nổ. Mục tiêu mất tăm… Bên ngoài, trắc thủ PA00 trên đài ăng-ten reo lớn: “Cháy rồi thủ trưởng ơi… cháy rồi…”. Trong xe chỉ huy, trắc thủ, sĩ quan điều khiển ôm nhau reo hò.

Chiến công của Tiểu đoàn 59 còn tạo nên một sự trùng hợp vi diệu: Trung đoàn của anh Thuận có mật danh “Thành Loa”, đóng trận địa ở Cổ Loa (huyện Đông Anh, Hà Nội). Ngày xưa, nơi đây An Dương Vương dùng nỏ thần, tên tre để đánh đuổi kẻ thù, nay đơn vị của anh dùng tên lửa bắn rơi “pháo đài bay” B52 của Mỹ.

Vạch nhiễu tìm kẻ thù

Phải bắn rơi tại chỗ (trong đất liền hoặc ở ngay Hà Nội). Phải nhặt được mảnh xác B52 và bắt được phi công để có nhân chứng vật chứng về sự điên cuồng, dã man của kẻ thù. Đó là quyết tâm của lực lượng PKKQ của ta khi đó. Tuy nhiên, quyết tâm này lại chưa được những sĩ quan cố vấn tên lửa Liên Xô “thông”. Theo các cố vấn thì nguyên tắc sát thương của tên lửa là bằng mảnh, còn máy bay B52 (thân 47 mét, sải cánh 56 mét, có 8 động cơ) bay ở độ cao 10 km, có bị cháy thì nó cũng rơi lạng ra biển hoặc ngoài biên giới nước ta. Về lý thuyết, điều này có cơ sở.

Đại tá Lê Cổ, nguyên sĩ quan huấn luyện chiến đấu tên lửa, cán bộ nghiên cứu đánh B52, cho biết: Để thực hiện quyết tâm của Bộ Tư lệnh PKKQ, chúng ta phải giải quyết được hai việc, đó là chọn hướng tập kích chủ yếu của B52 đánh vào Hà Nội và phải “lách” qua vòng nhiễu để bắn khi không có tín hiệu B52 trên màn hiện sóng. Chọn hướng đúng để bố trí đội hình, phát huy hỏa lực là việc đã có đủ niềm tin qua tình báo, nghiên cứu thực địa. Nhưng còn khó khăn thứ hai là phải chứng minh được thông qua những công thức rất phức tạp có liên quan đến toán học, cơ học, điện tử. Không kể hàng đàn máy bay chiến thuật hộ tống và gây nhiễu “tiêu cực”, bản thân B52 lại có hệ thống gây nhiễu rất mạnh khiến cho trên màn hiện sóng ra đa của ta không thấy được tín hiệu B52. Phương pháp bắn của ta là: Chọn dải nhiễu dọc của chính B52 để xác định B52 và thu nhiễu nó để bắn nó. Khẩu hiệu đặt ra là vạch nhiễu tìm thù. Rất nhiều trận, khi B52 vào đến 20 km tín hiệu vẫn mờ và phải là trắc thủ giỏi mới nhìn thấy để có thể đưa đúng “tim nhiễu” mà phát hỏa. Phải có kỹ thuật thành thục để bắn trúng và lòng dũng cảm để vô hiệu được những quả tên lửa không đối đất của kẻ thù, bám theo cánh sóng ra đa, bắn vào trận địa. Cán bộ và chiến sĩ tên lửa của ta đã có đủ cả hai phẩm chất đó. Kết quả trong 12 ngày đêm của chiến dịch, tên lửa ta bắn rơi 29 chiếc B52 (trên tổng số 34 chiếc), trong đó có 16 chiếc rơi tại chỗ, chiếm tỉ lệ 55%. Một con số chưa có trong lịch sử chiến tranh thế giới.

Hai quả đạn diệt hai B52

Để đánh thủ đô Hà Nội, trong 12 ngày đêm (từ 18 đến 29-12-1972), Mỹ đã huy động  663 lần chiếc B52, cùng với 3.920 lượt máy bay chiến thuật. Có đêm riêng trên bầu trời Hà Nội, ta đã phóng tới hơn 100 quả tên lửa. Để có đủ đạn, ta đã mạnh dạn cải tiến lắp đạn trên xe TZM thay cho xe TCT là xe có khung cứng để đảm bảo đồng trục cho quả đạn; cấp tốc điều hai trung đoàn tên lửa 263 và 267 từ khu 4 ra Hà Nội. Yêu cầu đặt ra lúc ấy là phải hết sức tiết kiệm đạn, chỉ dành đạn để đánh B52; càng ít đạn càng phải đánh giỏi, đánh trúng. Tiểu đoàn tên lửa phòng không do đồng chí Nguyễn Văn Phiệt chỉ huy là đơn vị thực hiện xuất sắc yêu cầu này. Khi B52 tiếp tục vào đánh Hà Nội, trên bệ phóng của tiểu đoàn chỉ còn có 2 quả đạn. Nhưng bằng chính hai quả đạn này, đồng chí Phiệt đã ra lệnh phóng “mổ cò” mỗi lần một quả và tiểu đoàn của anh đã bắn rơi hai chiếc B52, trong đó có một chiếc rơi ngay chợ Thả, gần Núi Đôi, Đa Phúc (Vĩnh Phúc).

Sau cái đêm mở màn chiến thắng, liên tiếp chiến công tiếp chiến công: Đêm 19, ta bắn rơi 2 chiếc B52, 5 chiếc máy bay chiến thuật. Đêm 20-12: 7 chiếc B52, 8 chiếc máy bay chiến thuật. Đại tá Lương Đình Mậu, nguyên cán bộ tác chiến PKKQ, nhớ lại: “Không bao giờ tôi có thể quên được cảm xúc của mình về đêm 19-12 năm ấy. Những vệt tên lửa bay vút lên trong trời đêm Hà Nội và B52 bùng cháy như một bó đuốc; rồi tiếng của ai đó tường thuật trên đài: Rồng, Rồng Thăng Long xuất kích. Sao mà đúng quá, cảm động quá. Dương Văn Thuận nói.

Bằng chiến dịch Điện Biên Phủ trên không, quân và dân ta đã đập tan ý chí xâm lược của giặc Mỹ, đập tan mưu đồ thôn tính và kéo dài cuộc chiến tranh của đế quốc Mỹ. Thất bại trong cuộc tập kích hủy diệt Hà Nội, đã hạ uy thế quân sự của Mỹ, là “giọt nước cuối cùng làm tràn ly”, buộc Mỹ phải ký kết Hiệp định Paris và phải rút hết quân khỏi miền Nam Việt Nam. Quân chủng PKKQ đã hoàn thành xuất sắc lời tiên tri của Bác Hồ, tháng 9-1967: “Ở Việt Nam, Mỹ nhất định thua. Nhưng nó chỉ chịu thua khi thua trên bầu trời Hà Nội”.

(*) Những lời của Bác Hồ được dẫn từ sách Nhớ về trận Điện Biên Phủ trên không – Nhà xuất bản TPHCM,  2002

An Bình Minh
nld.com.vn

Hàng chục hiện vật lần đầu tiên được công bố về 12 ngày đêm Mỹ đưa B.52 đánh phá Hà Nội năm 1972 đã ra mắt người xem tại Bảo tàng Lịch sử quân sự VN, trong triển lãm chuyên đề “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”, khai mạc chiều 18.12.

Ở triển lãm, những người lớn tuổi sẽ tìm lại được ký ức của chính mình trong những ngày Hà Nội đau thương và anh dũng, còn thế hệ trẻ sẽ lần đầu tiên được tận mặt biết thế nào là chiếc mũ rơm, những mảnh xác máy bay B.52 hay những quả đạn cối từng hạ gục nhiều pháo đài bay của Mỹ.

Triển lãm giới thiệu gần 300 hiện vật, hình ảnh về chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”. Tại triển lãm, có những tài liệu hiện vật lần đầu tiên được công bố. Đó là động cơ máy bay B.52 rơi xuống làng hoa Ngọc Hà; mảnh xác máy bay B.52 đầu tiên bị bắn rơi trên cánh đồng Chuôm (huyện Sóc Sơn, Hà Nội); những hiện vật thu được của phi công lái B.52 như cờ xin ăn, súng bắn pháo hiệu, giày, mũ phi công, hay những hiện vật còn rõ tên của phi công Mỹ, như chiếc thẻ ngân hàng mang tên Charles Brown, một chiếc bật lửa khắc tên H.K. Wilson.

Những mất mát đau thương của người dân Hà Nội cũng được nhắc lại – là chiếc cân trẻ em của trạm xá xã Uy Nỗ, những chiếc áo trẻ em, những chiếc nồi quấy bột ở phố Khâm Thiên… Nhưng những mất mát đó cũng tiếp thêm sức mạnh cho quân và dân Hà Nội vùng lên. Có nhiều hiện vật gắn với tên tuổi những người trực tiếp tham gia chiến đấu, như giản đồ chiến đấu của Anh hùng LLVT Nguyễn Văn Giắng – Binh chủng Radar, bảng bắn của đại đội pháo 100mm khu Đống Đa sử dụng 8 viên đạn bắn rơi một chiếc F.8; nhóm hiện vật của anh hùng Nguyễn Văn Phiệt – tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn tên lửa 57 – chỉ huy đơn vị trong 10 phút bắn rơi 2 chiếc B.52 đêm 20.12.1972.

Theo laodong.com.vn

Lưới lửa của Đại đội 2, Đơn vị quyết thắng pháo cao xạ bảo vệ Thủ đô bắn rơi máy bay Mỹ. Ảnh: T.L

“Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” đã trở thành thành ngữ tự hào của dân tộc sau trận chiến trên bầu trời Hà Nội do đế quốc Mỹ phát động với âm mưu muốn “Hà Nội phải quỳ gối”. Lùi lại 40 năm, việc nhìn nhận cuộc chiến lịch sử này liệu có gì thay đổi? Liệu có bí mật gì mà bây giờ mới được nhắc tới?

Nếu các nhân chứng lịch sử bây giờ mà không hé lộ, thì càng về sau sẽ càng khó, bởi sự khắc nghiệt của thời gian, họ sẽ lần lượt ra đi. Trong chuyên đề này, chúng tôi sẽ cố gắng trả lời phần nào đó cho một số câu hỏi được đặt ra.

Bài 1: Đòn cân não của Mỹ

Ngày 14.12.1972,  tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Nixon khẳng định: “Sẽ sử dụng B.52 rải thảm bom vào Hà Nội để vừa hủy diệt vừa uy hiếp và bắt Hà Nội phải quỳ gối xin ký hiệp định do ta đưa ra”. Nhưng cuối cùng, thay vì “Hà Nội phải quỳ gối…”, chính đế quốc Mỹ đã phải chấp nhận ký Hiệp định Paris với những điều khoản mà chúng ta đưa ra.

Nhận định thiên tài của Bác Hồ

Cuối tháng 11.1972, Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Tổng tư lệnh, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng – khẳng định: Âm mưu của đế quốc Mỹ cho B.52 đánh thủ đô Hà Nội là hành động gây sức ép cuối cùng để buộc chúng ta phải nhân nhượng. Vì vậy, chúng ta phải cương quyết đánh thắng chúng trên bầu trời thủ đô.

Điều đặc biệt là, không phải đến những tháng cuối năm 1972 nóng bỏng ở trên chiến trường cũng như ở Hội nghị Paris, mà ngay từ đầu xuân 1968, Bác Hồ đã có những nhận định thiên tài. Lúc triệu tập đồng chí Phùng Thế Tài – Phó Tổng Tham mưu trưởng QĐNDVN và đồng chí Đặng Tính – Chính ủy kiêm Tư lệnh Quân chủng PKKQ – đến báo cáo tình hình, Bác đã nhận định: “Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B.52 ra đánh Hà Nội rồi có thua nó mới chịu thua. Phải dự kiến trước tình huống này càng sớm càng tốt, để có thời gian mà suy nghĩ, chuẩn bị… Ở Việt Nam, Mỹ sẽ nhất định thua, nhưng nó chỉ thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội”.

Nixon: Thế giới nghĩ tôi là người điên rồ cũng được 

Lật lọng sau khi tái đắc cử, ngày 14.12.1972, Tổng thống Nixon đã phê chuẩn kế hoạch ném bom Hà Nội, Hải Phòng và các địa phương khác của Bắc Việt Nam do Bộ Quốc phòng Mỹ đệ trình.

Nixon đặt tên cho chiến dịch ném bom lần này là Linebacker II. Làm việc với các phụ tá, ông ta cũng giải thích tại sao vẫn đặt tên là Linebacker: “Nếu Linebacker I chỉ sử dụng máy bay chiến thuật để dằn mặt Hà Nội, thì Linebacker II sẽ sử dụng B.52 rải thảm bom vào Hà Nội để vừa hủy diệt, vừa uy hiếp và bắt Hà Nội phải quỳ gối xin ký hiệp định do ta đưa ra”.

Tối ngày 18.12, sau khi ra lệnh thực hiện chiến dịch Linebacker II, Nixon đã mời một số phụ tá thân cận lên phòng làm việc ở tầng 2 của Nhà Trắng để giải thích tại sao lại cho B.52 đánh Hà Nội và Hải Phòng. Đồng thời ông ta cũng nói thẳng: Tôi không quan tâm nếu thế giới nghĩ tôi là người điên rồ khi cho ném bom và thả bom mìn trở lại. Nếu họ nghĩ như vậy thì càng tốt. Người Nga và người Trung Quốc  có thể nghĩ rằng họ đang bắt tay với người điên. Điều này sẽ tác động lớn đến Hà Nội. Họ phải khuyên bảo đồng minh của họ ở Hà Nội. Nếu không muốn Hà Nội của họ bị hủy diệt bởi các trận mưa bom, thì phải chịu nhượng bộ với người điên.

Chính vì là “người điên”, tại phòng bầu dục, sau khi xem bản thảo bức công hàm “tối hậu thư” gửi Thủ tướng Phạm Văn Đồng do Henry Kissinger soạn thảo, Nixon ghi thêm một câu nối tiếp vào cuối bản thảo: “Đây là cơ hội cuối cùng dành cho Hà Nội để được hưởng hòa bình”.

14h (giờ Paris) ngày 18.12, Đại sứ Võ Văn Sung tại Cộng hòa Pháp nhận được công hàm này. Đây thực chất là một tối hậu thư với lời lẽ rất ngạo mạn và đe dọa. Phía Mỹ hẹn cố vấn Lê Đức Thọ phải quay lại Paris để ký hiệp định do Mỹ soạn thảo lại. Chúng ta đã không trả lời và chấp nhận sự thách thức của Mỹ trên mặt trận quân sự.

12h ngày 18.12 (giờ Hà Nội), Tổng thống Mỹ Nixon với tư cách là tổng tư lệnh quân đội đã ấn nút đỏ, chiến dịch Linebacker II bắt đầu. Ngay sau đó, máy bay B.52 cùng các máy bay tiêm kích từ các ngả bắt đầu hướng về Hà Nội. Cuộc chiến 12 ngày đêm trên bầu trời Hà Nội bắt đầu.

* Tham khảo tài liệu của Ban Tuyên giáo và cuốn “Vòng cung lửa trên bầu trời Hà Nội”.

Theo laodong.com.vn

Xác B.52 trên hồ Ngọc Hà, Ba Đình, Hà Nội.

“Chiến thắng B.52 trên bầu trời thủ đô Hà Nội đã trở thành trận quyết chiến lịch sử, thật sự là một “Điện Biên Phủ trên không” – Thượng tướng Nguyễn Thành Cung – Uỷ viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Trưởng ban chỉ đạo tại hội thảo cấp nhà nước về “Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” –  tầm cao trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam” ngày 28.11 tại Hà Nội – đã nhấn mạnh như vậy trong bài phát biểu của mình.

Dân Mỹ nghi ngờ sức khỏe tinh thần của tổng thống

Phát biểu tham luận tại hội nghị, ông Hà Đăng (nguyên là Người phát ngôn của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại hội nghị 4 bên ở Hội nghị Paris, nguyên UVTƯ Đảng, Trưởng ban TTVH TƯ) cho biết: Sau khi ký kết dự thảo hiệp định cho việc chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam ngày 20.10.1972, dự thảo này đáp ứng được những đòi hỏi cơ bản của ta. Nhưng sau khi tái cử, Tổng thống Mỹ R.Nixon đã lật lọng, đòi thay đổi cơ bản những điều đã ký kết.

Ngày 16.12, cố vấn H.Kissinger đột nhiên họp báo và đổ lỗi cho phía ta kéo dài đàm phán. Ngày 18.12, khi cố vấn Lê Đức Thọ vừa từ sân bay Gia Lâm về đến nhà, máy bay chiến lược B.52 của Mỹ đã ầm ầm giội bom xuống Hà Nội. Còn kết cục, cả thế giới đã biết…

Báo chí Mỹ hồi đó viết: “Hàng triệu người Mỹ cúi đầu vì xấu hổ và nghi ngờ sức khỏe tinh thần của tổng thống”. Và rằng: “Đây là một hành động khủng bố vô đạo, làm hoen ố uy danh nước Mỹ”; rằng ”các cuộc ném bom này là kiểu chiến tranh nổi khùng, tổng thống là một bạo chúa lên cơn điên”.

Ông Hà Đăng cho biết thêm, trong hồi ký của mình, H.Kissinger kể lại, trước khi trở lại Paris để nối lại đàm phán, ông ta đã được “Tổng thống R.Nixon nhấn mạnh, tôi phải chấp nhận một giải pháp, dù điều kiện đối phương nêu ra như thế nào đi nữa”.

Và cuối cùng, Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết vào ngày 27.1.1973. Nội dung này không khác mấy so với hiệp định ký tháng 10.1972.

Tên lửa, không quân của ta gặp không ít khó khăn, nhưng…

Tham luận của Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt (nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 57, Trung đoàn tên lửa 261, Sư đoàn 361) đề cập thẳng những khó khăn ban đầu: Đó là tại sao ta đánh không thắng, bắn không trúng, không rơi, B.52 vào đánh cũng không rơi được chiếc nào?

Sau khi rút kinh nghiệm, Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt cho biết: Con người sử dụng thành thục rồi, đòi hỏi thế bố trí phải vững chắc, liên hoàn; trên một đường bay địch vào có nhiều tiểu đoàn cùng đánh vào một điểm, một đoạn đường bay. Như vậy lực lượng ta tuy ít hóa nhiều. Đây là nghệ thuật bố trí đội hình chiến đấu của chiến dịch phòng không năm 1972. Và kết quả, bộ đội tên lửa phòng không trong chiến dịch này đã đánh 192 trận, sử dụng 334 quả đạn, tiêu diệt 36/81 máy bay các loại, trong đó có 29 máy bay B.52 (98,5%).

Nói về Binh chủng Không quân, Trung tướng – TS Phương Minh Hòa (UV Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân) đã không né tránh những khó khăn, mất mát: Trong 12 ngày đêm đánh B.52, ngoài những khó khăn bị máy bay tiêm kích địch khống chế, uy hiếp nhiều tầng, nhiều lớp thì những điều kiện phức tạp trong quá trình cất- hạ cánh cũng gây cho phi công không ít căng thẳng về tâm lý, đó là: Trực chiến dưới tầm bom đạn của các loại máy bay cường, kích kể cả B.52. Cất- hạ cánh trong điều kiện ban đêm, đường băng ngắn, hẹp hoặc đã bị đánh phá, thiếu đèn chiếu sáng, không có chỉ huy… (Trong 12 ngày đêm chúng ta mất 6 máy bay, trong đó  4 chiếc bị hỏng là do hạ cánh).

Trong điều kiện địch tìm mọi cách để tiêu diệt không quân, chúng ta đã nêu cao ý chí quyết tâm, vượt qua khó khăn, gian khổ, hy sinh để tồn tại và phát triển, từng bước đánh bại kẻ thù. Đường băng bị đánh hỏng thì “ta sửa, ta bay” hoặc cất cánh từ đường lăn; sân bay chính bị bom, bị khống chế thì xuất kích từ sân bay dự bị,…

Qua nhiều lần rút kinh nghiệm, khi tiếp cận B.52 ta đã nghiên cứu, áp dụng và phát triển các hình thức chiến thuật từ “bay thấp, kéo cao” đến “bay cao, tiếp cận nhanh” rất có hiệu quả và đã thành công trong 2 trận, bắn rơi liên tiếp 2 chiếc B.52 trong 2 đêm 27 – 28.12.1972 của đồng chí Phạm Tuân và Vũ Xuân Thiều.

Theo laodong.com.vn

40 năm trôi qua, ký ức trận đánh thắng B-52 tại trận địa Đại Sơn, Đô Lương (Nghệ An) của Đại đội 1, Tiểu đoàn tên lửa 43, Trung đoàn 263 vẫn lưu dấu sâu đậm trong cuộc đời làm báo của tôi. Hôm ấy, trời rét cắt da, cắt thịt, từ nơi sơ tán Báo Nghệ An, với giấy giới thiệu phóng viên quân sự do Cục Chính trị Quân khu 4 cấp, tôi phóng xe đạp xuống xã Đại Sơn. Nhận ra “nhà báo quen” từ hồi trận địa phục kích ở Nghi Ân, ở Rạng, Chính trị viên tiểu đoàn Hoàng Phú Nguyễn vắn tắt: “Bọn mình từ Bãi Vọt (Can Lộc, Hà Tĩnh) vừa cơ động về lúc 3 giờ sáng. Vượt phà Bến Thủy suýt “ăn” bom của tụi cường kích tọa độ. Cậu gặp may rồi. Đêm nay sẽ đánh lũ hung thần “pháo đài bay” B-52”.

Nghe tôi kể từ đầu năm đến giờ, không quân Mỹ đánh phá trở lại miền Bắc, Nghệ An phải gồng mình hứng chịu gần 2000 lượt tập kích bằng máy bay chiến lược, chiến thuật, hơn 1000 người dân bị bom, đạn của địch cướp đi mạng sống, anh Hoàng Phú Nguyễn chùng giọng chia sẻ: “Cả Trung đoàn 263 đều mang ơn tấm lòng đùm bọc, xả thân giúp đỡ của người dân quê Bác. Cậu thấy rồi đấy! Cả tiểu đoàn biên chế khối lượng lớn thiết bị, khí tài điện tử, quang học, đòi hỏi chính xác tuyệt đối trong mọi tình huống, vì vậy, mỗi khi mở đường, xây dựng trận địa phải cần đến hàng nghìn nhân công đào, đắp, ngụy trang. Ngay trận địa cơ động dã chiến ở Đại Sơn này nếu không có hai trung đoàn dân quân hợp sức của nhân dân địa phương thì làm sao đảm bảo yếu tố “bí mật, bất ngờ” trận phục kích B-52 đêm nay”.

Tiểu đoàn 43 kiểm tra tên lửa trước trận đánh đêm 22-11-1972. Ảnh chụp lại

Chợt tín hiệu báo động chuyển trạng thái SSCĐ từ xe chỉ huy vang lên, gấp gáp, hối thúc. Tiểu đoàn 43 nhận được thông số trinh sát kỹ thuật từ Trạm ra-đa 45 đặt ở Đồi Si cho biết, có 3 tốp B-52 bay vào vùng trời Nghệ An từ hướng Tây Nam, cách trận địa 45km. Đại đội trưởng Đại đội 1 là sĩ quan điều khiển Tống Ngọc Dũng trực tiếp chỉ huy kíp trực số 1, lệnh cho các trắc thủ góc tà, góc phương vị, cự ly mở thiết bị ViCo kiểm soát mục tiêu trên màn hiện sóng. Chỉ huy đơn vị vừa động viên, vừa nhắc nhở bộ đội phải tập trung trí tuệ, bản lĩnh, nhận rõ tín hiệu B-52, bám sát mục tiêu, chớp thời cơ phóng đạn tiêu diệt.

Trên màn hiện sóng, tín hiệu B-52 từ cự ly 45km rút ngắn đường bay xuống 30km, rồi 26km. Giữa màn nhiễu dày đặc của nhiều loại máy bay như B52, F111-A, F105-D, nhưng với phương pháp kiểm soát bên sườn, kíp trắc thủ Đại đội 1 vẫn nhận ra nhiễu B-52 trong hướng bay ổn định với tốc độ 915km/giờ. Thời cơ đến, Tiểu đoàn trưởng Thôi Ba phát lệnh mở máy cao tần P-35, sẵn sàng dẫn tên lửa tiếp cận mục tiêu. Đây là nghệ thuật phát sóng cao tần điều khiển tên lửa dũng cảm, đúng lúc, tránh được tên lửa Sơ-rai của máy bay Mỹ bắn trúng trận địa tên lửa của ta theo bức sóng cao tần P-35. Tiếng thông báo cự ly mục tiêu vào vùng hỏa lực mỗi lúc một gấp gáp; “Hai mươi sáu! Hai mươi lăm! Hai mươi bốn!”. Đúng phút quyết định ấy, Tiểu đoàn trưởng Thôi Ba dõng dạc lệnh cho Tống Ngọc Dũng ấn nút phóng quả tên lửa đầu tiên, giây lát sau phóng tiếp quả thứ hai mà sau này anh gọi là “cách đánh bồi, đánh cho gục hẳn”. Cả trận địa rạo rực khi mục tiêu B-52 trên màn hiện sóng trong xe chỉ huy bị xóa. Hai quả tên lửa SAM-2 gặp mục tiêu ở cự ly 24km đã nổ tung xác pháo, xóa sổ đợt tập kích bằng máy bay B-52 vào vùng đất Nghệ An.

Bài và ảnh: VĂN HIỀN
qdnd.vn