Kỳ 1: Thắng lợi cống hiến cho hòa bình

Hiệp định Pa-ri và sự vớt vát danh dự của Mỹ

QĐND – Sự kiện Hiệp định Pa-ri về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết giữa Việt Nam và Mỹ được nhắc tới khá nhiều trong hồi ký của các tướng lĩnh Mỹ, những người trực tiếp tham chiến. Đây cũng là sự kiện làm tốn khá nhiều giấy mực của các học giả nước ngoài trong các công trình nghiên cứu về chiến tranh Việt Nam. Đặc biệt là có nhiều bài báo, dư luận tại Mỹ và các nước phương Tây với những cách nhìn đa dạng về bản Hiệp định lịch sử này.

Trong khi phần lớn các ý kiến đều cho rằng, Hiệp định Pa-ri là một thất bại của Mỹ tại Việt Nam, thì Bộ Chỉ huy không quân chiến lược Mỹ (SAC) và Lầu Năm Góc vẫn cố tình bào chữa và lảng tránh thất bại này. Nhưng các tài liệu được giải mật tại Trung tâm lưu trữ của Mỹ đã phơi bày sự thật. Dù Mỹ có bao biện thế nào đi nữa cũng không lừa bịp được sự thật và dư luận quốc tế.

Chữ ký của Bộ trưởng Ngoại giao 12 nước trong bản Định ước của Hội nghị quốc tế về Việt Nam tại Pa-ri, ngày 2-3-1973. Ảnh tư liệu

Ngày 2-3-1973, Hội nghị quốc tế về Việt Nam, gồm đại biểu các nước Liên Xô, Trung Quốc, Anh, Pháp, bốn bên tham gia ký Hiệp định Pa-ri cùng bốn nước trong Ủy ban giám sát và kiểm soát quốc tế (Ba Lan, Ca-na-đa, Hung-ga-ri, In-đô-nê-xi-a) được triệu tập tại Pa-ri. Đặc biệt, Hội nghị còn có sự tham gia của Tổng thư ký LHQ. Hội nghị đã thông qua Định ước quốc tế trong đó ghi nhận tính pháp lý của Hiệp định và khẳng định đây là “cống hiến to lớn đối với hòa bình, quyền tự quyết, độc lập dân tộc và việc cải thiện quan hệ giữa các nước. Hiệp định và các Nghị định thư phải được tôn trọng triệt để và phải thi hành nghiêm chỉnh”.

Sau khi Hiệp định Pa-ri được ký kết, báo chí, đài phát thanh và truyền hình ở Pa-ri cũng như trên thế giới đều liên tiếp đưa tin về Hội nghị và bản Hiệp định chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Đảng Cộng sản Pháp liên tục có những bài phát biểu trên truyền hình lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ chiến thắng của Việt Nam. Xã luận báo Nhân đạo (Pháp) đăng tải trên trang nhất số ra ngày 5-2-1973 không chỉ ca ngợi cuộc chiến tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam mà còn tập trung vạch trần sự cản trở của Mỹ đối với Hiệp định. Tổng thống Pháp G.Pông-pi-đu đã gửi điện mừng Việt Nam, trong đó khẳng định rằng: “Hiệp định Pa-ri có nghĩa là chấm dứt cảnh đau khổ, tàn phá, tang tóc ngày càng chồng chất”.

Tổng bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô Brê-giơ-nhép (Brejnev) khẳng định: “Thắng lợi quan trọng trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc là bằng chứng hùng hồn cho thấy trong thời đại chúng ta không lực lượng nào có thể bẻ gãy được ý chí của một dân tộc đấu tranh cho những quyền không thể tước đoạt được của mình và được tất cả các lực lượng tiến bộ trên thế giới ủng hộ”. Tại Mát-xcơ-va, nhà văn Liên Xô Gam-da-tốp (Gamzatov) đã bày tỏ niềm xúc động mạnh mẽ: “Sau khi nghe tin vui này, tôi muốn ôm hôn tất cả mọi người Việt Nam. Đó là những con người tuyệt vời. Họ đã tiến hành chiến tranh không chỉ vì độc lập và tự do của Tổ quốc mình, mà còn bảo vệ chân lý, vẻ đẹp của hành tinh chúng ta”.

Không chỉ ở Liên Xô, nhiều báo chí tiến bộ phương Tây cũng liên tục đưa ra bình luận về thắng lợi này. Báo Người công nhân (Anh) ca ngợi: “Nhân dân Việt Nam là vô địch, vì sự nghiệp của họ là chính nghĩa, vì cuộc chiến đấu tuyệt vời của họ đã được tiến hành dưới sự lãnh đạo chính trị đúng đắn và vì họ có lòng dũng cảm, sự hiểu biết và quyết tâm giành thắng lợi”.

Đảng Cộng sản Ca-na-đa ra tuyên bố: “Sau cuộc chiến tranh tàn bạo và lâu dài chống nhân dân Việt Nam, chủ nghĩa đế quốc Mỹ đã buộc phải chấm dứt xâm lược, chấp nhận rút toàn bộ quân đội Mỹ ra khỏi Việt Nam và ký kết Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Đây là thắng lợi của Việt Nam dân chủ cộng hòa, của Mặt trận Dân tộc giải phóng và của Chính phủ Cách mạng lâm thời cộng hòa miền Nam Việt Nam”.

Có thể thấy, thắng lợi của Hiệp định Pa-ri đã làm nức lòng bạn bè khắp năm châu, đặc biệt là những người yêu chuộng tự do, hòa bình. Báo Thế giới công nhân – cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản Tây Ban Nha, trong những năm Việt Nam kháng chiến chống đế quốc Mỹ đã hết lòng ca ngợi cuộc kháng chiến vĩ đại của nhân dân Việt Nam, con người Việt Nam. Khi nhận được tin Hiệp định Pa-ri được ký kết, tờ báo đã có bài viết chia vui cùng Việt Nam, trong đó nêu rõ: “Chúng tôi vui mừng nhận tin thắng lợi của các bạn. Không chỉ nhân dân Tây Ban Nha mà tất cả những người lao động trên thế giới đều muốn ca ngợi các bạn”.

Ở phía bên kia cuộc chiến, phản ánh tâm lý của người dân Mỹ khi Tổng thống Ních-xơn tuyên bố Hiệp định hòa bình được ký kết ngày 27-1-1973, Uy-li-am Côn-bai (William Colby) – nhân viên cao cấp của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) hoạt động ở Việt Nam lúc đó đã đưa ra nhận xét: “Người dân Hoa Kỳ cảm thấy nhẹ nhõm trong lòng và đối với họ, vấn đề Việt Nam chìm vào quên lãng”. Đối với Đảng Cộng sản Mỹ, trước ngày chính thức ký kết Hiệp định, đã ra tuyên bố khẳng định rõ ràng: “Thất bại của cuộc chiến tranh xâm lược kéo dài và tàn bạo của đế quốc Mỹ trước hết là do kết quả đấu tranh giành tự do của nhân dân Việt Nam, được sự ủng hộ của tất cả các dân tộc yêu chuộng hòa bình”.

Mai Hương – Minh Nam
qdnd.vn

(Còn nữa)

Advertisements