Dấu ấn chiến công thời đại

Di tích Chiến thắng B-52 tại Hà Nội:

QĐND – Chiến thắng lịch sử “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” tháng 12-1972 là một trong những chiến công hiển hách nhất của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Để dấu ấn chiến công này còn vang vọng mãi với non sông, một trong những giải pháp quan trọng là ngay từ bây giờ phải quan tâm chăm lo giữ gìn, bảo tồn và phát huy tốt các giá trị di tích liên quan đến Chiến thắng B-52 trên địa bàn Hà Nội.

Chứng tích thảm bại của “pháo đài bay B-52” giữa lòng Thủ đô

Một ngày gần cuối tháng 12-2012, chúng tôi trở lại hồ Hữu Tiệp – nơi mà đêm 27-12-1972, một chiếc B-52 của đế quốc Mỹ đã bị quân ta bắn hạ và rơi xuống lòng hồ. Khác hẳn với cảnh nhếch nhác về cảnh quan, môi trường ở địa điểm di tích lịch sử này mà Báo Quân đội nhân dân từng phản ánh cách đây hơn một năm, hiện nay xung quanh di tích hồ Hữu Tiệp đã được tôn tạo khá khang trang và vệ sinh sạch sẽ hơn. Bia ghi lại chứng tích, bảng chỉ dẫn và bảng thuyết minh sự kiện lịch sử đã được làm mới, tường rào bảo vệ hồ đã được tu sửa lại, trên mặt nước lòng hồ không còn lênh láng bèo và rác rưởi như trước.

Hai du khách Ô-xtrây-li-a đến tham quan di tích lịch sử hồ Hữu Tiệp (ảnh chụp ngày 21-12-2012).

Ông Phạm Văn Mành, Bí thư Đảng ủy phường Ngọc Hà, quận Ba Đình cho chúng tôi biết: Nhân dịp kỷ niệm 40 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”, thời gian qua, cùng với việc đẩy mạnh giáo dục, tuyên truyền, nâng cao ý thức trách nhiệm cho cộng đồng cùng tham gia giữ gìn, bảo vệ cảnh quan, môi trường di tích hồ Hữu Tiệp, UBND phường đã huy động lực lượng thanh niên thường xuyên vớt bèo để góp phần làm sạch lòng hồ, quét dọn đường đi lối lại trong khu vực di tích. Một vài hộ dân và tiểu thương để rác rưởi, đất cát xây dựng vương vãi trước đây gây mất vệ sinh, mỹ quan ở khu vực này đã được các chính quyền chấn chỉnh kịp thời. Đến nay, toàn bộ khu vực di tích lịch sử hồ Hữu Tiệp đã được chỉnh trang, tôn tạo để đón các đoàn đại biểu, du khách trong nước và quốc tế đến tham quan. “Nói đến làng hoa Ngọc Hà là nói đến hồ Hữu Tiệp có xác máy bay B-52 của Mỹ. Đã từ lâu, cán bộ, nhân dân phường Ngọc Hà rất vinh dự, tự hào vì có một di tích lịch sử liên quan đến Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” tại địa phương mình. Để di tích hồ Hữu Tiệp luôn là một bằng chứng về thảm bại của “pháo đài bay B-52” của Mỹ giữa lòng Thủ đô, chúng tôi sẽ phối hợp với các cơ quan văn hóa của quận và thành phố, nhất là với Bảo tàng Chiến thắng B-52 để cùng quản lý, bảo vệ và phát huy tốt giá trị di tích lịch sử này” – Ông Phạm Văn Mành nói.

Xây dựng, tu bổ bia tôn vinh chiến thắng của quân dân ta

Cùng với việc tôn tạo di tích hồ Hữu Tiệp, bà Nguyễn Thị Thủy, Trưởng phòng Nghiên cứu và phát huy giá trị di tích (Ban quản lý di tích – danh thắng Hà Nội) cho biết: Trong dịp kỷ niệm 40 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”, các quận, huyện của Hà Nội đã hoàn thành việc xây dựng, cải tạo, tu bổ bia chứng tích lịch sử tại 7 địa điểm máy bay B-52 bị bắn rơi trên địa bàn Thủ đô. Hai địa điểm được dựng bia mới gồm: Thôn Đại Định, xã Tam Hưng, huyện Thanh Oai và thôn Mai Trai, xã Vạn Thắng, huyện Ba Vì. Ngoài ra, tại địa điểm máy bay B-52 bị bắn rơi tại đồng Trầm, thôn Xuân Tảo, xã Xuân Giang, huyện Sóc Sơn, do máy bay rơi hai điểm khác nhau nên địa phương đã xây dựng, cải tạo cả hai bia chứng tích, trong đó một bia trên đê sông Cà Lồ, một bia nằm giữa cánh đồng Trầm.

Các Cựu chiến binh tham quan Bảo tàng Chiến thắng B-52.

Còn 4 địa điểm khác liên quan đến máy bay B-52 bị bắn rơi cũng được tu bổ, tôn tạo bia chứng tích, gồm: Thôn Đường Hai, xã Phù Lỗ, huyện Sóc Sơn; thôn Yên Thường, xã Yên Thường, huyện Gia Lâm; Tổ 16A, phố Định Công, phường Định Công; Số nhà 201 phố Trương Định, phường Tương Mai thuộc quận Hoàng Mai. Được biết, các bia ghi nhớ chứng tích này được làm bằng đá granit tự nhiên, màu huyết dụ, chữ khắc phủ nhũ màu vàng. Trên bia khắc khi rõ vị trí, thời gian, đơn vị, trận địa bắn rơi tại chỗ máy bay B-52 của Mỹ.

Nói về ý nghĩa của việc làm này, bà Nguyễn Thị Thủy nhấn mạnh: “Thông qua việc xây dựng, tu bổ các bia chứng tích tại 7 địa điểm máy bay B-52 bị bắn rơi, thành phố Hà Nội muốn ghi lại một dấu ấn chiến công oanh liệt nhất của dân tộc ta trong thế kỷ XX, đồng thời nhằm tôn vinh những đơn vị quân đội đã lập công đặc biệt xuất sắc, góp phần cùng quân dân thủ đô Hà Nội làm nên chiến thắng lịch sử “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” tháng 12-1972”.

Cần bảo tồn di tích lâu dài cho các thế hệ mai sau

Một trong những thiết chế văn hóa hàng đầu lưu giữ những dấu ấn chiến công trong 12 ngày đêm “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” hiện nay là Bảo tàng Chiến thắng B-52. Được xây dựng và khánh thành vào dịp kỷ niệm 25 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” (tháng 12-1997), Bảo tàng hiện có gần 9000 hiện vật, trong đó có nhiều mảnh xác máy bay B-52 và hàng trăm hiện vật liên quan đến sự kiện lịch sử quân dân Thủ đô đối đầu với “không lực mạnh nhất của Mỹ lúc bấy giờ”.

Trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân, Thiếu tá Phạm Anh Tuấn, Phó giám đốc Bảo tàng Chiến thắng B-52 cho biết: Đến nay, toàn bộ hệ thống trưng bày sự kiện lịch sử Chiến thắng B-52 đã được nâng cấp; sa bàn diễn biến trận đánh 12 ngày đêm với diện tích 200m2 được bố trí tại trung tâm nhà trưng bày cùng với các phim video trên 3 màn hình và hệ thống ánh sáng, âm thanh, tạo khói… nhằm tái tạo một cách rõ nét, sống động về thời gian, không gian chiến đấu quyết liệt của trận đánh 12 ngày đêm. Vị trí máy bay, ra-đa, tên lửa, hệ thống pháo tại khu trưng bày ngoài trời cũng được sắp đặt lại một cách quy mô hơn. Trong một tháng trở lại đây, mỗi ngày Bảo tàng đón hàng nghìn lượt khách đến tham quan. Thời gian tới, Bảo tàng sẽ tiếp tục sưu tầm, trưng bày, giới thiệu các hiện vật liên quan đến Chiến thắng B-52 để làm một kênh “tiếp lửa truyền thống” cho thế hệ trẻ.

Một giờ học ngoại khóa của học sinh Thủ đô tại Bảo tàng Chiến thắng B-52

Qua tìm hiểu được biết, trong số gần 200 di tích cách mạng kháng chiến trên địa bàn Hà Nội, số di tích gắn liền với sự kiện 12 ngày đêm “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” chiếm tỷ lệ không nhiều, nhưng rất giàu ý nghĩa giáo dục truyền thống cách mạng. Tuy nhiên, một số di tích nằm ở những vị trí có mật độ dân cư đông đúc như phường Ngọc Hà (Ba Đình), phường Định Công và Tương Mai (Hoàng Mai) nên việc quản lý, bảo vệ di tích không tránh khỏi những khó khăn nhất định. Do quá trình đô thị hóa, giá trị “tấc đất, tấc vàng” ở Thủ đô đã tác động không nhỏ tới công tác bảo tồn và phát huy các di tích liên quan đến Chiến thắng B-52 tại Hà Nội. Trò chuyện với chúng tôi, ông Phạm Văn Mành, Bí thư Đảng ủy phường Ngọc Hà cho biết: “Mong muốn lớn nhất của phường là các cơ quan chức năng của thành phố Hà Nội và quận Ba Đình sớm nghiên cứu, mở rộng ngõ 55, vì đây là con đường vào tham quan hồ Hữu Tiệp nhưng hiện nay quá chật hẹp nên du khách đi lại khó khăn”.

Sự kiện 12 ngày đêm “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” tuy diễn ra rất ngắn so với cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc ta trong thế kỷ XX, nhưng là minh chứng sống động về ý chí quật cường, bản lĩnh vô song và trí tuệ sáng tạo tuyệt vời của quân và dân ta trong cuộc đối đầu với cuộc chiến tranh công nghệ cao của đế quốc Mỹ. Vì vậy, để những di tích gắn liền với sự kiện đặc biệt này được lưu giữ lâu dài cho các thế hệ mai sau, chúng tôi cho rằng, cùng với việc tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, giới thiệu để nhân dân hiểu rõ mục đích, tầm quan trọng của việc quản lý, bảo vệ di tích Chiến thắng B-52, các cấp, các ngành, nhất là ngành văn hóa và các địa phương có di tích cần phải có kế hoạch, giải pháp căn cơ để bảo tồn thật tốt các di tích Chiến thắng B-52 hiện có trên địa bàn Hà Nội. Đó là một cách tri ân thiết thực nhất đối với các thế hệ cha anh đã làm nên một chiến công mang tầm thời đại ở thế kỷ XX.

Bài và ảnh: THIỆN VĂN
qdnd.vn

Advertisements