Tag Archive | Việt Nam – Hồ Chí Minh

Điện mừng Quốc khánh nước Cộng hoà A Rập Yêmen (25-9-1968)

Kính gửi: Ngài ápđun Rátman Iriani, Chủ tịch Hội đồng Cộng hoà nước Cộng hoà A Rập Yêmen,

Xana

Nhân dịp lễ mừng lần thứ sáu ngày Quốc khánh của nước Cộng hoà A Rập Yêmen, thay mặt nhân dân Việt Nam, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và nhàn danh cá nhân, tôi trân trọng gửi đến Ngài, Chính phủ và nhân dân nước Cộng hoà A Rập Yêmen lời chúc mừng nhiệt liệt nhất.

Chúc nhân dân Yêmen thu được nhiều thắng lợi trong sự nghiệp đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân cũ và mới cùng bọn phản động tay sai của chúng, nhằm bảo vệ và củng cố độc lập dân tộc, xây dựng đất nước hạnh phúc, phồn vinh.

Nhân dịp này, tôi xin chân thành cảm ơn nhân dân Yêmen về sự đồng tình đối với cuộc đấu tranh chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam.

Chúc tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước chúng ta ngày càng củng cố và phát triển.

Hà Nội, ngày 25 tháng 9 nǎm 1968

Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
Hồ Chí Minh

——————————

Báo Nhân dân, số 5279, ngày 26-9-1968
cpv.org.vn

Điện mừng Quốc khánh nước Cộng hoà Ghinê (30-9-1968)

Kính gửi: Tổng thống átmét Xêcu Turê, nước Cộng hoà Ghinê,

Cônacri

Nhân dịp kỷ niệm lần thứ mười ngày tuyên bố độc lập của nước Cộng hoà Ghinê, tôi xin gửi đến Ngài, Chính phủ và nhân dân Ghinê anh em lời chúc mừng nhiệt liệt nhất.

Trong mười nǎm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng Dân chủ và Chính phủ do Ngài đứng đầu, nước Cộng hoà Ghinê đã đạt được nhiều thành tích tốt đẹp về mọi mặt. Nhân dân Việt Nam rất vui mừng trước những thành công đó và chân thành chúc nhân dân Ghinê thu được nhiều thắng lợi to lớn hơn nữa trong công cuộc xây dựng nước Cộng hoà Ghinê phồn vinh và trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân cũ và mới, nhằm củng cố nền độc lập dân tộc, góp phần bảo vệ hoà bình ở châu Phi và trên thế giới.

Nhân dịp này, chúng tôi chân thành cảm ơn Chính phủ và nhân dân Ghinê anh em đã đồng tình ủng hộ sự nghiệp đấu tranh chính nghĩa và tất thắng của nhân dân Việt Nam chống đế quốc Mỹ xâm lược.

Chúc tình đoàn kết chiến đấu và sự hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam và Ghinê ngày càng củng cố và phát triển.

Hà Nội, ngày 30 tháng 9 nǎm 1968

Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
Hồ Chí MInh

———————–

Báo Nhân dân, số 5285, ngày 2-10-1968.
cpv.org.vn

Cần phải chǎm sóc tốt trâu bò trong vụ rét sắp tới (9-10-1968)

Mùa thu sắp qua, đông rét sắp tới, các hợp tác xã cần phải chǎm sóc trâu bò chu đáo. Mấy nǎm gần đây, thi đua với các hợp tác xã Đồng Xuân Tiến (Ninh Bình), Nam Hưng và Đông Bình Cách (Thái Bình), nhiều hợp tác xã đã chǎn nuôi tốt, trâu bò được béo khoẻ, không chết trong vụ rét lại đẻ thêm được nhiều bê nghé.

Vài ví dụ:

– Hợp tác xã Trần Phú (Nam Hà) nǎm 1960 chỉ có 35 trâu, thiếu sức kéo. Nhưng từ nǎm 1963 đến nay, do chǎn nuôi tốt, cho nên trong nǎm nǎm liền không có trâu nào chết, lại có thêm được 82 nghé. Vì đủ sức kéo cho nên đã thâm canh đạt hơn 5 tấn thóc một hécta.

– Hợp tác xã Phú Yên (Vĩnh Phú) trước đây không đủ trâu bò cày. Từ nǎm 1963, vì ra sức chǎn nuôi tốt, chẳng những đủ sức kéo lại còn thừa trâu bò để cung cấp cho hợp tác xã bạn hơn 60 con.

Nhiều nơi, các cụ phụ lão đã hǎng hái tham gia việc bảo vệ trâu bò. Như cụ Nguyễn Đình Ba, 73 tuổi, xã Vũ Lãm (Thái Bình), từ 1961 đến nay đã nuôi 5 trâu gầy yếu thành trâu béo khoẻ.

Các cháu thiếu niên ở nhiều tỉnh đã tổ chức thành những nhóm chǎm sóc trâu bò. Như ở Yên Bái, các cháu có phong trào nuôi trâu béo khoẻ, thực hiện khẩu hiệu: “Trâu là bạn quý, Mỹ là kẻ thù”. Hợp tác xã “Mǎng non” thôn Kim Đô (Hải Hưng) trong ba nǎm nhận nuôi 65 con trâu thì 50 con được xếp loại A.

Như vậy là các cụ phụ lão và các cháu thiếu niên đều có thể giúp sức nhiều vào việc chǎm sóc tốt trâu bò.

Mong các cụ phụ lão, các cháu thiếu niên và hợp tác xã các tỉnh như Thanh Hoá, Lạng Sơn, Hà Bắc, Hà Tây và các tỉnh khác thi đua với các cụ và các cháu thiếu niên ở các tỉnh Thái Bình, Hải Hưng, Yên Bái, hǎng hái chǎm sóc trâu bò cho béo khoẻ.

Việc chǎm sóc tốt trâu bò là nhiệm vụ chung của cả hợp tác xã. Các cán bộ địa phương đều ra sức làm tốt. Đó cũng là một cách thiết thực của đồng bào nông dân ở hậu phương tham gia sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước.

T.L

——————–

Báo Nhân dân, số 5292, ngày 9-10-1968.
cpv.org.vn

Điện mừng Quốc khánh nước Cộng hoà nhân dân Nam Yêmen (14-10-1968)

Kính gửi: Ngài Quatan Môhamét An Saabi, Tổng thống
nước Công hoà Nhân dân Nam Yêmen,
Mêdinaátsát

Nhân dịp lễ mừng lân thứ nhất ngày Quốc khánh của nước Cộng hoà Nhân dân Nam Yêmen, thay mặt nhân dân Việt Nam, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và nhân danh cá nhân, tôi trân trọng gửi đến Ngài, Chính phủ và nhân dân nước Cộng hoà Nhân dân Nam Yêmen lời chúc mừng nhiệt liệt nhất.

Chúc nhân dân Nam Yêmen thu được nhiều thắng lợi trong sự nghiệp đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân cũ và mới, nhằm bảo vệ và củng cố nền độc lập dân tộc và xây dựng đất nước phồn vinh.

Nhân dịp này, tôi xin chân thành cảm ơn Tổng thống, Chính phủ và nhân dân Nam Yêmen về sự đồng tình, ủng hộ đối với cuộc đấu tranh chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam chúng tôi.

Chúc tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước chúng ta ngày càng củng cố và phát triển.

Chúc Ngài mạnh khoẻ.

Chủ tịnh nước Việt Nam Dân chủ Cộnghoà
Hồ Chí Minh

—————————

Báo Nhân dân, số 5297, ngày 14-10-1968.
cpv.org.vn

Điện mừng sinh nhật đồng chí Ǎngve Hốtgia (16-10-1968)

Kính gửi: đồng chí Ǎngve Hốtgia, Bí thư thứ nhấtBan Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Anbani,

Tirana

Đồng chí thân mến,

Nhân dịp lễ mừng lần thứ 60 ngày sinh của đồng chí, thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam và nhân danh cá nhân, tôi thân ái chúc đồng chí luôn luôn mạnh khoẻ để lãnh đạo sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng Lao động Anbani và nhân dân Anbani anh em.

Ngày 16 tháng 10 nǎm 1968
Hồ Chí Minh

———————

Báo Nhân dân, số 5299, ngày 16-10-1968.
cpv.org.vn

Thư gửi các cán bộ, cô giáo, thầy giáo, công nhân viên, học sinh, sinh viên nhân dịp bắt đầu nǎm học mới (16-10-1968)

Các cô các chú và các cháu thân mến,

Nhân dịp đầu nǎm học thứ tư chống Mỹ, cứu nước, Bác thân ái gửi lời thǎm hỏi tất cả các cô, các chú và các cháu.

Trong hoàn cảnh cả nước có chiến tranh, sự nghiệp giáo dục của chúng ta vẫn phát triển nhanh, mạnh hơn bao giờ hết.

Bác vui lòng biết rằng mặc dù hoàn cảnh khó khǎn, hiện nay miền Bắc nước ta đã có một vạn hai nghìn trường phổ thông, mỗi xã đều có trường cấp I, nhiều xã đã có trường cấp II, các huyện đều có ít nhất một trường cấp III. Số người đi học đã hơn sáu triệu, trong đó có hơn một triệu cán bộ và công nông đang học bổ túc vǎn hoá. Số người vào học các trường đại học và trung học chuyên nghiệp tǎng gần gấp ba lần so với trước chiến tranh chống Mỹ. Hơn 30 trường đại học và 200 trường trung học chuyên nghiệp đã phối hợp chặt chẽ với các ngành và các địa phương, đẩy mạnh công tác đào tạo cán bộ, tập trung cũng như tại chức.

Các trường đã có nhiều cố gắng trong việc thi đua dạy tốt và học tốt bảo đảm an toàn cho thầy và trò, làm cho đời sống vật chất và tinh thần ngày càng tiến bộ.

Mặc dù giặc Mỹ điên cuồng đánh phá miền Bắc ác liệt, chúng không những đã thất bại thảm hại trên mặt trận chính trị, quân sự, mà ta đã thắng chúng cả trên mặt trận giáo dục và đào tạo cán bộ.

Làm được như vậy là nhờ Đảng ta có đường lối đúng đắn, quân đội và nhân dân ta rất anh hùng và cũng do các cô, các chú, các cháu trong các trường học đã cùng nhau vượt qua nhiều khó khǎn để hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Nhân dịp này, Bác khen ngợi những cố gắng và thành tích mà các cô, các chú và các cháu đã đạt được.

Nhưng đế quốc Mỹ và còn ngoan cố. Cách mạng nước ta còn phải khắc phục nhiều khó khǎn gian khổ để đạt thắng lợi hoàn toàn. Hiện nay, Đảng và nhân dân giao cho các cô, các chú, các cháu nhiệm vụ lớn hơn trước. Vì vậy, Bác nhắc các cô, các chú và các cháu mấy điều sau đây:

– Thầy và trò phải luôn luôn nâng cao tinh thần yêu Tổ quốc, yêu chủ nghĩa xã hội, tǎng cường tình cảm cách mạng đối với công nông, tuyệt đốí trung thành với sự nghiệp cách mạng, triệt để tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sẵn sàng nhận bất kỳ nhiệm vụ nào mà Đảng và nhân dân giao cho, luôn luôn cố gắng cho xứng đáng với đồng bào miền Nam anh hùng.

– Dù khó khǎn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt và học tốt. Trên nền tảng giáo dục chính trị và lãnh đạo tư tuởng tốt, phải phấn đấu nâng cao chất lượng vǎn hoá và chuyên môn nhằm thiết thực giải quyết các vấn đề do cách mạng nước ta đề ra và trong một thời gian không xa, đạt những đỉnh cao của khoa học và kỹ thuật.

– Các cô các chú, các cháu phải cùng nhau tổ chức và quản lý đời sống vật chất và tinh thần ở các trường học ngày một tốt hơn, tǎng cường bảo đảm sức khoẻ và an toàn.

Nhiệm vụ của cô giáo, thầy giáo là rất quan trọng và rất vẻ vang.

Giáo dục là sự nghiệp của quần chúng. Cần phải phát huy đầy đủ dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dựng quan hệ thật tốt, đoàn kết thật chặt chẽ giữa thầy và thầy, giữa thầy và trò, giữa học trò với nhau, giữa cán bộ các cấp, giữa nhà trường và nhân dân để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ đó.

Giáo dục nhằm đào tạo những người kế tục sự nghiệp cách mạng to lớn của Đảng và nhân dân ta, do đó các ngành, các cấp đảng và chính quyền địa phương phải thật sự quan tâmhơn nữa đến sự nghiệp này, phải chǎm sóc nhà trường về mọi mặt, đẩy sự nghiệp giáo dục của ta lên những bước phát triển mới.

Bác mong chờ những thành tích mới của các cô, các chú và các cháu.

Chào thân ái và quyết thắng
Bác Hồ

————————–

Báo Nhân dân, số 5299, ngày 16-10-1968.
cpv.org.vn

Thư khen chiến sĩ và cán bộ đảo Cồn Cỏ (20-10-1968)

Thân ái gửi chiến sĩ và cán bộ đảo Cồn Cỏ,

Bác được báo cáo rằng, ngày 16-10-1968, các chú đã chiến đấu dũng cảm, mưu trí, lập công vẻ vang, chỉ trong vòng một giờ, liên tiếp bắn rơi ba máy bay giặc Mỹ.

Bác rất vui lòng thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ khen ngợi chiến sĩ và cán bộ đảo Cồn Cỏ anh hùng.

Các chú hãy luôn luôn nâng cao cảnh giác, chiến đấu thật giỏi, lập nhiều chiến công xuất sắc hơn nữa, cùng với quân và dân cả nước quyết đánh thắng hoàn toàn giặc Mỹ xâm lược.

Chào thân ái và quyết thắng

Hà Nội, ngày 20 tháng 10 nǎm 1968
Bác Hồ

———————–

Báo Nhân dân, số 5304, ngày 21-10-1968.
cpv.org.vn

Lời kêu gọi cả nước tiến lên đánh thắng giặc Mỹ xâm lược (3-11-1968)

Hỡi đồng bào và chiến sĩ cả nước,

Trước nhiều thắng lợi to lớn của quân và dân ta cả hai miền, nhất là ở miền Nam từ đầu Xuân đến nay, ngày 1 tháng 11 nǎm 1968, Chính phủ Mỹ đã buộc phải chấm dứt không điều kiện việc ném bom và bắn phá trên toàn bộ lãnh thổ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Thế là, sau bốn nǎm chiến đấu vô cùng anh dũng, quân và dân ta đã giành được thắng lợi vẻ vang: bắn rơi hơn 3.200 máy bay, bắn cháy hàng trǎm tàu chiến lớn nhỏ, đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ trên miền Bắc nước ta.

Đó là một thắng lợi có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước vĩ đại của nhân dân ta.

Đế quốc Mỹ tưởng lầm với sức tàn phá dã man của bom đạn, chúng có thể làm suy yếu miền Bắc, ngǎn chặn sự ủng hộ của hậu phương lớn đối với tiền tuyến lớn và làm giảm sút sức chiến đấu của miền Nam. Sự thật là: càng chiến đấu chống giặc Mỹ, miền Bắc càng vững mạnh về mọi mặt và luôn luôn hết lòng hết sức ủng hộ cuộc đấu tranh giải phóng của đồng bào miền Nam anh hùng. Càng chiến đấu chống giặc Mỹ, đồng bào miền Nam càng đoàn kết chặt chẽ, sức càng mạnh, thắng càng to.

Thắng lợi đó là thắng lợi của đường lối cách mạng đúng đắn của Đảng ta, thắng lợi của lòng yêu nước nồng nàn và của sức mạnh toàn dân đoàn kết quyết chiến quyết thắng, thắng lợi của chế độ xã hội chủ nghĩa tốt đẹp. Đó là thắng lợi chung của quân và dân ta ở cả hai miền Nam – Bắc. Đó cũng là thắng lợi của nhân dân các nước anh em và bè bạn ta khắp nǎm châu.

Nhân dịp này, thay mặt Đảng và Chính phủ, tôi nhiệt liệt khen ngợi đồng bào và chiến sĩ ta trong cả nước và chân thành cảm ơn sự giúp đỡ to lớn và sự đồng tình, ủng hộ của các nước xã hội chủ nghĩa anh em, của các nước bạn gần xa và của nhân dân toàn thế giới, kể cả nhân dân tiến bộ Mỹ.

Đồng bào và chiến sĩ thân mến,

Chúng ta đã đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ở miền Bắc. Song đó chỉ mới là thắng lợi bước đầu. Đế quốc Mỹ rất ngoan cố và xảo quyệt. Chúng nói “hoà bình”, “thương lượng” nhưng vẫn chưa chịu từ bỏ dã tâm xâm lược của chúng. Hơn một triệu quân Mỹ, quân nguỵ và quân chư hầu còn đang hằng ngày gây ra biết bao tội ác dã man đối với đồng bào miền Nam ta.

Vì vậy, nhiệm vụ thiêng liêng của toàn dân ta lúc này là phải nâng cao tinh thần quyết chiến quyết thắng, quyết tâm giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, tiến tới hoà bình thống nhất Tổ quốc.

Hễ còn một tên xâm lược trên đất nước ta, thì ta còn phải tiếp tục chiến đấu, quét sạch nó đi.

Đồng bào và chiến sĩ miền Nam anh hùng, dưới ngọn cờ vẻ vang của Mặt trận dân tộc giải phóng, liên tục tiến công, liên tục nổi dậy, kiên quyết tiến lên, giành lấy thắng lợi hoàn toàn.

Quân và dân miền Bắc quyết ra sức thi đua yêu nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội và làm tròn nghĩa vụ của mình đối với đồng bào miền Nam ruột thịt, luôn luôn nâng cao cảnh giác, tự lực cánh sinh, tǎng cường lực lượng, sẵn sàng chiến đấu, đập tan mọi âm mưu mới của địch.

Chúng ta tin rằng: sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta ngày càng được sự đồng tình, ủng hộ và giúp đỡ to lớn của nhân dân các nước anh em và nhân dân toàn thế giới, kể cả nhân dân tiến bộ Mỹ.

Trải qua gần một trǎm nǎm dưới ách nô lệ thực dân và hơn 20 nǎm chống chiến tranh xâm lược của bọn đế quốc, hơn ai hết, nhân dân ta rất thiết tha yêu quý hoà bình để xây dựng đất nước. Nhưng phải là hoà bình thật sự trong độc lập, tự do.

Vì vậy chúng ta kiên quyết đòi:

Chính phủ Mỹ phải chấm dứt chiến tranh xâm lược Việt Nam. Phải vĩnh viễn từ bỏ mọi hành động xâm phạm chủ quyền và an ninh của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

– Phải rút hết quân Mỹ và quân chư hầu ra khỏi miền Nam Việt Nam.

– Công việc nội bộ của miền Nam phải do nhân dân miền Nam tự giải quyết theo Cương lĩnh chính trị của Mặt trận dân tộc giải phóng, nước ngoài không được can thiệp vào.

– Công việc thống nhất nước Việt Nam phải do nhân dân hai miền Nam – Bắc tự giải quyết, nước ngoài không được can thiệp vào.

Đồng bào và chiến sĩ yêu quý,

Trước mắt chúng ta còn nhiều gian khổ hy sinh, nhưng sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước vĩ đại của nhân dân ta đang tiến mạnh đến ngày thắng lợi. Tổ quốc đang kêu gọi chúng ta hǎng hái tiến lên đánh thắng hoàn toàn giặc Mỹ xâm lược!

Đế quốc Mỹ nhất định thua!
Nhân dân ta nhất đinh thắng!

Ngày 3 tháng 11 nǎm 1968

———————

Báo Nhân dân, số 5317, ngày 3-11-1968.
cpv.org.vn

Niềm lạc quan và tin tưởng

Bác Hồ quan sát mặt trận Đông Khê

Sinh thời, trong cuộc sống và hoạt động cách mạng, ở Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn có niềm lạc quan và niềm tin vào sự tất thắng của cách mạng, vào tương lai tươi sáng của dân tộc. Nhiều bài viết, bài nói chuyện của Bác và chính phong cách của Người ngời sáng phẩm chất, đức tính quý báu này. Với bút danh “CB”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bài “Lòng tin tưởng” đăng trên báo Nhân Dân ra ngày 21-2-1952.

Ở thời điểm ấy, theo Bác-cách mạng Tháng Tám thành công; toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ở mọi miền đất nước đang vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, không tiếc máu xương, của cải vật chất để tập trung cho kháng chiến chống Pháp – “Đó là vì lòng tin tưởng“. Bác 5 lần khẳng định như thế và nêu câu hỏi: “Tin tưởng vào gì? Tin tưởng vào ai?“. Câu trả lời của Bác ngay sau đó là:

Tin tưởng vào tương lai của dân tộc

Tin tưởng vào lực lượng vô cùng tận của nhân dân ta. Tin tưởng vào lực lượng cách mạng của nhân dân thế giới… Đảng và Chính phủ ta phụ trách tổ chức và lãnh đạo nhân dân ta, nên ta tin tưởng vào Đảng và Chính phủ ta…”.

Niềm lạc quan và tin tưởng ấy cần có trong mọi con người, mọi hoàn cảnh. Với cương vị, chức trách của mình, chính ủy, chính trị viên phải là trung tâm hội tụ và lan tỏa niềm tin, niềm lạc quan trong cán bộ, chiến sĩ, nhất là trước những nhiệm vụ khó khăn, tình huống phức tạp. Đương nhiên, niềm tin, niềm lạc quan ấy phải có cơ sở vững chắc, tránh kiểu “lạc quan tếu”, mà Bác thường xuyên dặn nên tránh.

Đồng Đội
qdnd.vn

Điện khen đồng bào, cán bộ và chiến sĩ miền Nam (16-3-1969)

Kính gửi: Chủ tịch Nguyễn Hữu Thọ,
Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam.

(Nhờ chuyển đến đồng bào, cán bộ và chiến sĩ miền Nam yêu quý).

Đầu Xuân nǎm nay, quân và dân miền Nam anh hùng đã tiến công địch liên tục, đều khắp, đánh rất giỏi, thắng rất to.

Bác rất vui lòng gửi đến các cô, các chú lời khen nhiệt liệt nhất, thân ái nhất.

Giặc Mỹ đã thua nặng. Nhưng chúng vẫn chưa bỏ dã tâm xâm lược, chưa chịu rút quân ra khỏi nước ta.

Vậy ta phải tiếp tục đánh mạnh, đánh đau, đánh cho đến khi Mỹ, nguỵ thất bại hoàn toàn, cho đến khi miền Nam hoàn toàn giải phóng.

Bác gửi các cô, các chú nhiều cái hôn.
Chào thân ái và quyết thắng

Hà Nội, ngày 16 tháng 3 nǎm 1969
Bác Hồ

————————

Báo Nhân dân. số 5451, ngày 17-3-1969.
cpv.org.vn

Ấn tượng những lần gặp Bác Hồ đến thăm trường

QĐND Online – Tôi có may mắn được nhiều lần gặp Bác Hồ, đặc biệt những lần Bác đến thăm trường học ở Hà Nội. Mỗi lần gặp Bác là một lần để lại ấn tượng sâu sắc, giúp tôi thêm vững bước.

Năm 1946, khi còn là học sinh trường Trung học Phan Chu Trinh (hồi đó đóng ở đường Nguyễn Thái học hiện nay). Ngươi dân lúc đó truyền nhau gọi là trường của mặt trận Việt Minh đỡ đầu. Lúc đó tôi chỉ là học sinh học lớp đầu cấp trung học, ở tuổi 15 rời quê hương Bắc Ninh ra Hà Nội, ở nhà người quen ở phố Hàng Đào để đi học bằng tàu điện.

Bác Hồ đến thăm trường Chu Văn An ngày 18-12-1954

Chúng tôi bất ngờ và phấn khởi khi được Bác Hồ đến thăm trường, mà lại thăm lớp học Nhạc của chúng tôi. Sau những reo hò hân hoan chào Bác, chúng tôi yên lặng nghe Bác nói chuyện. Tôi chỉ nhớ được Bác nói: nước nhà được độc lập rồi, tương lai đang cần các cháu học tập tốt để xây dựng đất nước sánh vai cùng bàn bè năm Châu trên thế giới…

Do thực dân Pháp cố tình gây hấn, xâm chiếm nước ta một lần nữa, trường học được hơn một tháng thì phải tạm thời đóng cửa, trẻ con phải sơ tán ra ngoài vùng kháng chiến, tiếp tục học tập, thanh niên ởi lại tham gia đội tự vệ, chuẩn bị sẵn sàng chiến đầu bảo vệ Thủ đô.

Trong vùng kháng chiến, chúng tôi tiếp tục học trong điều kiện khó khăn. Khi trở thành giáo viên, dạy học ở trường Sư phạm sơ cấp Khu học xá Trung ương đào tạo giáo viên cho các vùng, tôi lại may mắn được tham dự lớp học về tiếp quản Thủ đô Hà Nội.

Đảm nhận bàn giao khu vực các trường học phía Bắc Hà Nội, hàng ngày cùng sĩ quan Pháp lần lượt đến các trường xem xét làm các thủ tục bàn giao. Nhiệm vụ không chỉ ghi lại các vi phạm trái hiệp định mà còn để nắm chắc tình hình, biết sau ngày 10-10-1954, khi đoàn quân chiến thắng chính thức vào tiếp quản Thủ đô, có thể sớm chuẩn bị khai giảng năm học mới 1954-1955.

Tại ngôi trường Chu Văn An (lúc đó còn tạm học ở trường Phan Đình Phùng hiện nay do trường Chu Văn An quân Pháp dùng làm trại lính cũ chưa thể học được).

Một lần nữa tôi lại vinh dự đón Bác Hồ về thăm trường. Bác vào cổng phụ, đến thăm khu vệ sinh, nhà ăn tập thể của cán bộ rồi mới đi thăm vài giờ học. Nghe Bác nói chuyện tại sân trường, tôi còn nhớ mãi câu: “Học không phải để đi làm quan mà học để phụng sự Tổ quốc, làm bất cứ việc gì, ở đâu mà Tổ quốc cần… các cháu phải học tập tốt để xây dựng nước Việt Nam độc lập sánh vai cùng các cường quốc năm Châu trên thế giới.”

Làm theo lời Bác dạy, học xong THPT có người học tiếp nhưng cũng khống ít người xung phong lên miền núi vừa học vừa đi dạy thanh toán mù chữ hay làm trong các ngành nghề cống hiến tuổi xuân và cuộc đời cho đất nước.

Lần thứ ba được gặp Bác là khi đang công tác dưới mái trường Trưng Vương vào năm 1958. Lúc đó, cả nước đang thực hiện phong trào xây dựng nhà trường xã hội chủ nghĩa năm học 1957-1958, thực hiện học đi đôi với hành, học tập kết hợp với lao động sản xuất, thay mặt nhà trường chuẩn bị món quà tặng Bác, tôi chọn bàn thấm làm bằng gỗ và một nồi nhôm đúc thủ công từ phế liệu nhôm.

Bác đã trả lại khi biết trường đã đúc thủ công được 49 cái, và nói “Bao giờ sản xuất được 490 cái thì Bác nhận”. Thoáng buồn vì Bác chưa nhận nhưng suy ngẫm học tập phải thực sự kết hợp với lao động sản xuất ra của cải vật chất phục vụ cho xã hội mới rèn được con người lao động kiểu mới.

Ấn tượng sau ba lần gặp Bác, đến bây giờ khi đã gắn bó cả cuộc đời với giáo dục, i nhận ra:dù bận trăm công nghìn việc, bao giờ Bác cũng đặc biệt quan tâm đến giáo dục, thực sự coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, thậm chí đặt giặc dốt trước cả giặc ngoại xâm.

Bác luôn quan tâm đến giáo dục động cơ học tập, không phải học để làm quan, người học phải khát vọng học để xây dựng đất nước sánh vai cùng bạn bè năm Châu trên thế giới. Như vậy “Đức dục” phải lên hàng đầu rồi mới đến khối lượng kiến thức.

Con người mới phải biết phát huy năng lực tự học, tư duy sáng tạo, độc lập suy nghĩ và học suốt đời. Câu chuyện “Cái nồi nhôm” tuy giản dị nhưng sâu sắc, học phải đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, như vậy giáo dục mới phát huy nhiệm vụ của mình.

Bài, ảnh: Nguyễn Đức Thuần
qdnd.vn

Bác Hồ phê bình: Thế này là “vua liêu” rồi…

QĐND -Trường Bổ túc văn hóa Công nông Trung ương (gọi tắt là Trường Bổ túc Công nông) ra đời vào tháng 11-1955. Bác Hồ 3 lần về kiểm tra trường. Sự sâu sát tình hình và những nhận xét phê bình của Người vẫn nguyên vẹn tính thời sự hôm nay, không chỉ riêng cho ngành giáo dục.

Ðôi dòng sử trường

Sau năm 1954, tại khu cỏ hoang làng Giáp Bát gần kề Quốc lộ 1 Hà Nội mọc lên khu nhà tạm Trường Bổ túc Công nông. Trường Phổ thông Lao động Trung ương do Bác Hồ đặt tên mở tại Tuyên Quang từ năm 1951 cũng được chuyển về sáp nhập (tách ra năm 1961, tồn tại tới năm 1977, 10.000 học sinh ra trường). Trường Bổ túc Công nông hoạt động đến năm 1964 thì giải thể, 7000 học viên tốt nghiệp cấp ba thi vào đại học ở trong và ngoài nước. Hè năm 1958, trường mở lớp “học vượt” – hai tháng học chương trình cấp ba để kịp thi vào đại học năm sau. Trong số này có nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải. Từ mái trường công nông, hàng trăm, rồi hàng nghìn, hàng vạn thầy giáo, cô giáo kế nghiệp.

Nhưng, chớ vì thế mà…

Bác Hồ thăm Trường Bổ túc văn hóa Công nông Trung ương ngày 4-10-1957. Ảnh tư liệu

“Lỗ mũi to bằng quả cà chua”

Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm theo dõi việc ăn ở, dạy và học của trường. Ba năm liền về thăm (1956, 1957, 1958), nói đúng hơn, Người về kiểm tra.

Trong tập Hồi ký “Mái trường Công nông thuở ấy” (NXB Lao động, 1996), tác giả Trần Ngọc Trác kể lại: Sáng thứ sáu ngày 4-10-1957, hai cán bộ Phủ Chủ tịch về trường gặp lãnh đạo bàn việc bảo vệ Bác buổi chiều về thăm. Bí mật bị bại lộ. Nhà trường ra lệnh bỏ nghỉ trưa, dồn mọi lực lượng sửa sang, tổng vệ sinh trong ngoài nơi ăn ở, đi lại. Hai giờ chiều, 4000 thầy trò, cán bộ, công nhân viên đã “cấm trại” tại khu hội trường. Bác không vào nơi xếp hàng đón tiếp mà đi tắt ra nhà bếp, khu vệ sinh, mấy lớp học, nhà ở, nhà tắm, bể nước, các vòi nước công cộng dọc lối đi đều trơ vòi không… nước – cuộc họp nào của Ðảng bộ, lãnh đạo nhà trường cũng phải bàn mà không giải quyết được. Mấy “cụ học viên” là cán bộ trung cao cấp gay gắt phê phán cả lãnh đạo Bộ, thành phố “đem con bỏ chợ”… Thứ trưởng Hà Huy Giáp vốn “dị ứng” với căn bệnh thành tích đã “khai thật” với Bác…

Vào hội trường, Bác bước lên bục giảng, hai tay ra hiệu im lặng, ngồi xuống giữa tiếng hô vang: Hồ Chủ tịch muôn năm… Muôn năm… Người hỏi:

– Ở đây cô chú nào nhiều tuổi và hoạt động lâu năm nhất?

Ðây đó, chỗ nọ chỗ kia thấy có mấy “cụ” tóc muối tiêu nhìn ngó, ý như thăm dò (có thể nghĩ được Bác “tuyên dương” chăng?). Một “cụ” ở khối phổ thông lao động phấn khởi đứng lên:

– Thưa Bác, cháu ạ!

– Chú hoạt động cách mạng được bao lâu?

– Thưa Bác, từ năm 1930 ạ!

– Vậy, chú hoạt động có lâu năm hơn Bác không?

“Cụ” nọ hiểu ra, không kịp… chui xuống đất. Cả hội trường im phăng phắc. Bác đưa tay để “người bệnh công thần” ngồi xuống, nhẹ nhàng nói:

– Làm cách mạng là làm việc cho dân, cho nước. Nếu làm mà kể công thì ông Mác, ông Lê-nin lỗ mũi phải to bằng quả cà chua. Bác đưa tay lên mũi: To như thế này này!

Cả hội trường suy ngẫm, im lặng. Lãnh đạo thì hiểu thói kể công của mấy ông từ chiến trường ra đã đến tai Bác làm Người phiền lòng. Bác lại hỏi: “Trong trường có bao nhiêu học viên?”. Hiệu trưởng nắm con số chiêu sinh đầu năm học thì thưa: 3.700. Hiệu phó Tổ chức ghi sổ sĩ số “đầu vào” lại báo cáo: 3.600. Hiệu phó phụ trách chuyên môn “nắm chắc” con số từng khối, lớp thì khẳng định chính xác phải là 3.550. Thế nhưng, Trưởng phòng Hành chính quản trị lại đứng lên báo cáo con số chấm cơm là 3.512 học viên.

Bác chăm chú nghe, nghiêm nét mặt: “Các con số đá nhau. Thế này là “vua liêu rồi chứ chẳng còn là quan liêu nữa!”. Cả hội trường ngỡ ngàng, lãnh đạo trường lúng túng. Bác đột ngột hỏi: “Các cô, các chú có thể đào cho Bác mỗi người một mét khối đất được không?”.

– Dạ, có ạ! Có ạ! – Cả hội trường nhất loạt đồng thanh thưa với Bác. Ai cũng nghĩ Bác kêu gọi làm thủy lợi vì trường vừa mới được Chính phủ khen về thành tích đắp đê Mai Lâm? – Không! Thì ra ý Bác: Mỗi người đào một mét khối đất. Cả trường sẽ đào được 3.500m3. Tại sao không đào giếng lấy nước mà dùng, lại cứ ngồi mà kêu ca trách móc Ðảng bộ với cấp trên?

Thật có một không hai cách phê bình ví von, dí dỏm mà sâu sắc, nhiều ý nghĩa, vui vẻ cả, nhưng mỗi người đều nhận ra một phần lỗi ở mình. Cuối cùng, Bác tươi cười hỏi:

– Các cô, các chú, các cháu có đồng ý như Bác phê bình không? Ai thật lòng đồng ý để sửa chữa thì giơ tay nào?

Tất cả đều giơ tay – Nhà giáo ưu tú Nguyễn Văn Tiêu trong Ban liên lạc Trường Bổ túc Công nông nhớ lại không khí tràn ngập niềm vui, hạnh phúc và lưu luyến tiễn Bác ra về.

TRỊNH TỐ LONG
qdnd.vn