– Ngày 18/8/1945, trước tình thế cách mạng đã cấp bách Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “Thư kêu gọi Tổng khởi nghĩa” nhắc lại “Bốn năm trước đây (1941), tôi có thư kêu gọi đồng bào ta đoàn kết. Vì có đoàn kết mới có lực lượng, có lực lượng mới giành được Độc lập, Tự do…Vừa đây, Việt Minh lại triệu tập Việt Nam Quốc dân đại biểu Đại hội bầu ra Uỷ ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam để lãnh đạo toàn quốc nhân dân kiên quyết đấu tranh cho nước được độc lập… Uỷ ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam cũng như Chính phủ Lâm thời của ta lúc này.

Hãy đoàn kết chúng quanh nó, làm cho chính sách và mệnh lệnh của nó được thi hành khắp nước. Như vậy thì Tổ quốc ta nhất định mau được độc lập, dân tộc ta nhất định mau được tự do. Hỡi đồng bào yêu quý! Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta. Nhiều dân tộc bị áp bức trên thế giới đang ganh nhau tiến bước giành quyền độc lập. Chúng ta không thể chậm trễ. Tiến lên! Tiến lên! Dưới lá cờ Việt Minh, đồng bào hãy dũng cảm tiến lên!” 

Không khí Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội hưởng ứng lời kêu gọi của Bác.

Cùng ngày 18/8/1945 thông qua cơ quan tình báo Chiến lược của Mỹ OSS, Chủ tịch Uỷ ban Giải phóng Dân tộc Hồ Chí Minh gửi thông điệp đến Chính phủ Pháp với đề nghị 5 điểm nhằm xác lập quan hệ Việt Pháp sau khi Nhật đầu hàng Đồng Minh: “1. Chính phủ Pháp công nhận Chính phủ Việt Minh; 2.Việt Minh công nhận quyền của Pháp trong vòng từ 5 đến 10 năm, sau đó Chính phủ Pháp trao trả độc lập cho Việt Nam; 3. Trong 10-19 năm sau đó, Việt Nam hưởng quyền tự trị đối nội; 4. Chính phủ Pháp hưởng quyền ưu đãi trong kỹ nghệ và thương mại ở Việt Nam;  5. Người Pháp có thể làm cố vấn về ngoại giao”.

Cũng với phương thức này Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thông điệp cho các nước Đông Minh.

Cũng vào thời điểm này, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư cho Charles Fenn, sĩ quan OSS ở Côn Minh (Trung Quốc) người đã chắp nối quan hệ với người đứng đầu quân Đồng Minh ở vùng Hoa Nam, trong thư viết: “Chiến tranh đã kết thúc. Đây là điều tốt cho mọi người…Chiến tranh đã kết thúc thắng lợi. Nhưng chúng tôi, những nước nhỏ và phụ thuộc, không có phần đóng góp hoặc đóng góp rất ít vào thắng lợi của tự do, của dân chủ. Nếu muốn đóng góp một phần xứng đáng, chúng tôi phải tiếp tục chiến đấu. Tôi tin rằng Ông và nhân dân Mỹ vĩ đại sẽ luôn ủng hộ chúng tôi. Tôi cũng tin rằng sớm hay muộn chúng tôi cũng sẽ đạt được mục đích của mình. Mục đích đó là chính nghĩa. Và đất nước chúng tôi sẽ độc lập. Tôi trông chờ ngày hạnh phúc sẽ được gặp ông và những người bạn Mỹ của chúng ta ở Đông Dương hay trên đất Mỹ”.

Trong thư gửi cho người báo vụ viên OSS Frank Tan với nội dung tương tự, Hồ Chí Minh còn viết: “Ngày mai tươi sáng chúng ta sẽ gặp nhau, chúng ta trông chờ ngày đó”.

X&N
bee.net.vn

– Ngày 15/8/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới Thủ tướng J.Nerhu: “Nhân ngày tuyên bố Độc lập của Ấn độ, một ngày long trọng không riêng gì cho quý quốc, mà cho cả đại gia đình Á châu chúng ta, thay mặt dân tộc Việt Nam và riêng tôi nữa, trân trọng yêu cầu Ngài nhận và chuyển cho đại dân tộc Ấn Độ lời chúc tụng nhiệt liệt và lời chào mừng thân ái của chúng tôi. Tin tưởng vào mối cảm tình và tình đoàn kết giữa các dân tộc Ấn Độ và Á châu, dân tộc Việt Nam cương quyết tranh đấu cho được thống nhất và độc lập”. 

Cách đó 1 năm, tháng 8/1946, Bác đã gửi điện mừng tới ông J.Nerhu nhân sự kiện Ấn Độ giành được độc lập. Bác quen biết thân sinh của vị Thủ tướng Ấn Độ từ năm 1927 khi dự cuộc Đại hội chống chiến tranh ở Brussels (thủ đô Bỉ). Mối quan hệ đó được duy trì cho đến năm 1954, Thủ tướng Ấn Độ J. Nerhy là vị nguyên thủ quốc gia đầu tiên đến Hà Nội và tiếp đó là chuyến đi thăm của Bác sang Ấn Độ.

Bác và Thủ tướng Nerhu trên đường phố Delhi năm 1958

Ngày 15/8/1958, được tin nhà bác học Pháp Joliot Curie từ trần, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện tới Viện Hàn lâm Pháp và gia đình chia buồn.

Điện viết: “Giáo sư đã hiến tất cả cuộc đời quang vinh cua mình cho khoa học, cho sự nghiệp hoà bình và cho hạnh phúc nhân loại. Giáo sư mất đi là tổn thất lớn không những cho nhân dân Pháp mà còn cho cả nhân dân toàn thế giới”.

Vợ chồng Joliot và Marie Curie đều nhận Giải Nobel, cũng là những người nhiệt tâm ủng hộ nền độc lập Việt Nam và từng gặp Bác trong thời gian có mặt tại Paris 1946. Trước đó, tháng 3/1956, khi nghe tin bà  Irène Curie từ trần, một nữ bác học đã đoạt giải Nobel, Bác đã gửi điện chia buồn với Giáo sư Joliot Curie.

Tháng 8/1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh thư “Gửi hoạ sĩ Picasso” nhân kỷ niệm ngày sinh lần thứ 80 của danh hoạ Pháp gốc Tây Ban Nha. Lá thư viết: “Đồng chí Picasso thuộc vào những con người luôn luôn trẻ, bởi vì những người ấy sôi nổi trong tâm hồn một tình yêu say mê đối với cái Thiện, cái Mỹ, với Hoà bình và Nhân loại.

Tình yêu ấy đã dẫn dắt Picasso đến với chủ nghĩa cộng sản và vì thế hoạ sĩ mãi mãi giữ được mùa Xuân. Con chim Bồ câu Hoà bình do Picasso vẽ, rất quen thuộc đối với nhân dân Việt Nam và nhân dân khắp trên thế giới, đã biểu hiện một cách rực rỡ lòng tin mãnh liệt của nhà nghệ sĩ lớn ấy vào sự vươn tới hoà bình không gì có thể ngăn cản nổi của nhân dân các dân tộc”.

Năm 1946 khi sang thăm nước Pháp, Bác đã thăm Picasso và được hoạ sĩ vẽ tặng một bức chân dung.

X&N
bee.net.vn

 – Ngày 10/8/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến trụ sở Đảng Cộng sản Pháp ở Paris thăm các nhà lãnh đạo như Maurice Thorez lúc này Phó chủ tịch nước và Jacques Duclos, Phó Chủ tịch Quốc hội. “Nhật ký Hành trình” đánh giá “Thế là Hồ Chủ tịch đã thăm đủ các lãnh tụ ba đảng to nhất nước Pháp”.

Trước đó một hôm, Bác đã đến thăm ông Maurice Schumann, Chủ tịch Đảng Cộng hoà Bình dân, tiếng Pháp gọi tắt là MRP. “Thủ tướng đuơng nhiệm Bidault là người thuộc đảng này. Ông Schumann còn trẻ, chừng 40 tuổi, dáng người cao lớn, nói năng trịnh trọng.

Trong những năm Pháp bị Đức chiếm, tướng De Gaulle ở Luân Đôn lo việc kháng chiến thì ông Schumann phụ trách tuyên truyền. Mỗi ngày ông nói tại đài vô tuyến điện, kêu gọi dân Pháp chống xâm lăng, ủng hộ tướng De Gaulle.

Sau khi Pháp được giải phóng, thì các ông Bidault, Gay, Michelet, Schumann… về tổ chức Đảng MPRR. Đảng này về mặt chủ nghĩa thì theo công giáo, về mặt xã hội thì theo tự do. Ông Schumann chuyện trò rất thân mật và cất chén rượu chúc mừng Cụ Chủ tịch mạnh khoẻ và Việt-Pháp thân thiện”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Bảo tàng Con người ở Pháp (Musée de l’ Homme) năm 1946.

Có thể nói, trong 4 tháng ở Pháp Chủ tịch Hồ Chí Minh đã không biết mệt mỏi đi gặp, đàm luận, vận động mọi chính khách trong và ngoài chính phủ, của mọi đảng phái, khuynh hướng kể cả các tướng lĩnh, đô đốc Pháp, các cựu chính khách như Cựu Bộ trưởng thuộc địa và Toàn quyền Đông Dương Albert Sarraut hay Justin Godhart… để vận động cho nền độc lập Việt Nam. Bác đã gặp các nhà bác học như vợ chồng Curie, danh họa Picasso, các văn sĩ như Aragon, Ilya Erenbourg.

Ngoài những người đồng chí trong Đảng cộng sản, Bác còn giữ những mối quan hệ với các đồng chí cũ trong Đảng Xã hội mà Marius Moutet, bộ trưởng Hải ngoại của nước Pháp đương thời, người đã cùng Bác ký bản Thoả ước 14/9/1946 chỉ một ngày trước khi kết thúc cuộc đi thăm nước Pháp nhằm cứu vãn hoà bình ở Việt Nam.

Có thể nói đây là mẫu mực của một nỗ lực ngoại giao cho mục tiêu độc lập dân tộc và hoà bình hữu nghị giữa các quốc gia.

X&N
bee.net.vn

 – Ngày 9/8/1922, tờ báo “Journal du Peuple” (Nhật báo Nhân dân) đăng “Thư gửi Khai Định” ký tên Nguyễn Ái Quốc. Đây là thời điểm Vua bù nhìn Khải Định được thực dân Pháp đưa sang Pháp để tham dự Hội chợ quốc tế tổ chức tại Marseille và vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ của dư luận, đặc biệt là của những trí thức yêu nước và cấp tiến người Việt tại Pháp như Phan Châu Trinh. Nguyễn Ái Quốc cũng lên tiếng.

Với một lối hành văn hài hước những sắc sảo, lá thư của Nguyễn Ái Quốc vạch trần tình cảnh của ông vua bù nhìn trong chuyến đến Mẫu quốc lần này: “Ngài đã đến đây – hay nói cho đúng hơn là người ta đã đưa Ngài đến, coi như một món hàng thuộc địa và có thể trưng bày ở Hội chợ”.

Tác giả lưu ý người đứng đầu một triều đình thủ cựu và lưu ý: “Ngài có thấy được nguyện vọng thiết tha mong muốn công lý, tự do và lao động của quần chúng rộng rãi của dân tộc Pháp hay không? Ngài có thấy được tình cảm yêu chuộng hoà bình và hữu nghị đang làm rung động trái tim quần chúng đó, mà qua những cuộc cách mạng giải phóng, giờ đây đã giải phóng mình khỏi ách của bọn vua chúa, để trở thành kẻ tự mình làm chủ mình đó không?”.

Vua Khải Định và thế tử Vĩnh Thụy ở Paris năm 1922

Cuối bức thư, Nguyễn Ái Quốc cảnh tỉnh ông vua bù nhìn về một trào lưu mới của thời đại: “Hoà lẫn với tiếng sóng gầm vang, những tiếng thét dữ dội của nhân dân bị áp bức ở các nước này, cũng như của nhân dân nước Ngài, sẽ xé tan bầu không khí yên tĩnh bên tai Ngài.

Và nếu như Ngài có đôi chút óc tưởng tượng, Ngài sẽ thấy rằng ý chí của nhân dân – một ý chí đã được hun đúc trong nghèo đói và khổ cực – một ý chí  còn mạnh hơn và dẻo dai hơn sóng cả, cuối cùng sẽ khoét hổng dần và đánh bật cái tảng đá bên ngoài có vẻ vững chắc là sự áp bức và bóc lột kia đi”.

Tờ báo Le Paria

Trước đó, ngày 1/8/1922, trên tờ “Le Paria” (Người Cùng Khổ) Nguyễn Ái Quốc còn viết bài: “Sở thích đặc biệt” để đả kích sự thiếu hiểu biết của một ông vua trị vì một đất nước đang là thuộc địa tối tăm của chủ nghĩa thực dân nhưng lại khuất phục sức mạnh của kẻ thù.

Cũng trong thời gian này, Nguyễn Ái Quốc còn viết vở kịch “Con Rồng Tre” (Dragon en bambou) được giới thiệu công diễn tại Câu lạc bộ Ngoại ô ví Khải Định chỉ là một ông vua không có quyền hành nằm trong bàn tay cai trị, uốn nắn của những nhà cai trị thuộc địa.

X&N
bee.net.vn

 – Ngày 8/8/1948, khai mạc Hội nghị Quân sự lần thứ 5 (họp đến 16/8/1945), Chủ tịch Hồ Chí Minh phân tích: “Ở trong xã hội, muốn thành công phải có 3 điều kiện là: thiên thời, địa lợi và nhân hoà.

Ba điều kiện ấy đều quan trọng cả. Nhưng thiên thời không quan trọng bằng địa lợi, mà địa lợi không quan trọng bằng nhân hoà. Nhân hoà là thế nào? Nhân hoà là mọi người đều nhất trí. Nhân hoà là quan trọng hơn hết.

Trong quân đội, nhiệm vụ của người tướng là: phải trí, dũng, nhân, tín, liêm, trung.

Trí là phải có óc sáng suốt để nhìn mọi việc, để suy xét địch cho đúng. Tín là phải làm cho người ta tin mình… Tín cũng có nghĩa phải tin vào sức mình nữa, nhưng không phải tự mãn, tự cao. Dũng là không được nhút nhát, phải can đảm dám làm những việc đáng làm, dám đánh những trận đáng đánh.

Bác trao đổi công tác quân sự trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Nhân là phải thương yêu cấp dưới, đồng cam cộng khổ với họ… Đối với địch hàng ta phải khoan dung. Liêm là chớ tham của, chớ tham sắc, tham sắc thì bị mỹ nhân kế, chớ tham danh vọng, tham sống. Trung là trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với nhân dân, với cách mạng, với Đảng…

Công tác của người tướng là : 1. Đối với kỷ luật trong quân đội mệnh lệnh từ trên xuống dưới phải thấm tới mỗi đội viên. Chỗ nào mệnh lệnh không xuống tới thì chỗ đó hỏng. Báo cáo từ dưới lên thì phải cho thật thà, nhanh chóng, thiết thực… Phải thưởng phạt cho công minh…

2. Đối với binh sĩ, có đồng cam cộng khổ với binh sĩ thì khi dẫn họ đi đâu, dù nguy hiểm mấy họ cũng vui lòng đi, khi bảo họ đánh họ sẽ hăng hái đánh…

3. Đối với dân, bộ đội được dân yêu, dân tin, dân phục thì nhất định thắng lợi

4. Đối với địch thì tuyệt đối chớ khinh địch. Tục ngữ có câu “Sư tử muốn bắt con chuột thì cũng phải dùng hết sức mình mới bắt được”, khinh địch thì nhất định sẽ thất bại. Ta biết rõ địch thì thắng. Nếu địch biết rõ ta thì sẽ thất bại. Cho nên phải hết sức giữ bí mật. Địch vận là làm sao phá được địch mà không phải đánh. Cái đó là việc chính trị…”.

X&N
bee.net.vn

– Ngày 7/8/1964, Chủ tịch Hồ Chí Minh tham gia Đoàn Chủ tịch lễ tuyên dương công trạng của các đơn vị không quân và hải quân đã lập chiến công đánh thắng trận đầu vào các ngày 2/8 và 5/8 khi Không quân và Hải quân Mỹ dựng lên “sự kiện Vịnh Bắc Bộ” để khởi động cuộc Chiến tranh phá hoại miền Bắc nước ta.

Trong bài phát biểu tại buổi lễ, Bác biểu dương: “Các chú đã chiến đấu rất dũng cảm, đã bắn rơi tám chiếc máy bay Mỹ và bắn hỏng ba chiếc, vừa rồi lại nghe tin bốn chiếc máy bay Mỹ đến Biên Hoà bị hỏng. Các chú đã bắt sống phi công Mỹ, đánh duổi tàu chiến Mỹ ra khỏi vùng biển Tổ quốc ta. Như vậy là rất tốt”.

Bác cũng đồng thời đưa ra thông điệp: “Nhân dân ta rất yêu chuộng hoà bình, nhưng nếu đế quốc Mỹ và tay sai xâm phạm đến miền Bắc nước ta thì toàn dân ta nhất định sẽ đánh bại chúng”. 

Cùng ngày, Bác ký sắc lệnh tặng 10 tấm Huân chương Quân công tặng các đơn vị tham gia các trận đánh này.

Ngày 7/8/1965, Bác biểu dương các chiến sĩ xuất sắc nhân 1 năm Chiến thắng Hàm Rồng.

Kể từ đó, miền Bắc đã chia lửa với chiến trường miền Nam bằng cuộc chiến tranh nhân dân chống chiến tranh phá hoại của Mỹ kéo dài cho đến trận quyết chiến chiến lược đương đầu với “pháo đài bay” B52 của Mỹ, cuối tháng 12/1972 và buộc Mỹ phải ký kết Hiệp định Paris 1973.

Ngay sau khi cuộc Chiến tranh phá hoại của Mỹ được phát động, trong bài trả lời phóng viên Hãng thông tin Mỹ UPI được công bố ngày 9/8/1964. Bác đã khẳng định: “Tôi muốn nói với dư luận nhân dân ở nước Mỹ và toàn thế giới sự căm phẫn của toàn thể nhân dân Việt Nam trước những hành động xâm lược có tính toán từ trước của Chính phủ Mỹ đối với nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Tôi cũng muốn nói lên ý chí của toàn thể nhân dân Việt Nam, với sức mạnh được tăng cường gấp bội, quyết đấu tranh chống bọn xâm lược cho đến thắng lợi”.

Cần lưu ý rằng, câu hỏi của phóng viên UPI tại Nhật Bản đưa ra vào đúng ngày 5/8/1964 đề cập tới nguyên  nhân diễn ra cuộc đụng độ khởi động cuộc Chiến tranh phá hoại mà vào thời điểm đó chính quyền Mỹ tuyên truyền rùm beng đây chỉ là sự trả đũa đối với “sự kiện Vịnh bắc Bộ” khi cho rằng hải quân Việt Nam đã tấn công khiêu khích các tàu chiến của Hạm đội VII của Mỹ buộc Mỹ phải phát động chiến tranh.

Trong rất nhiều năm sau đó, các cơ quan báo chí và chính giới Mỹ đã nghi ngờ sự kiện vịnh Bắc Bộ chỉ là một thủ đoạn của các phần tử diều hâu trong chính giới Mỹ dựng lên để lấy cớ. Vì thế bài trả lời phỏng vấn đầu tiên của Bác đã vạch rõ đây là “hành động xâm lược có tính toán của Chính phủ Mỹ…” đã được thời gian chứng minh là một sự thật lịch sử.

Mới đây nhất, khi toàn bộ các lưu trữ lịch sử liên quan đến sự kiện diễn ra vào năm 1964 này đến thời hạn giải mật thì những tài liệu được công bố đã thừa  nhận “sự kiện Vịnh Bắc Bộ” chỉ là một vụ bày đặt giả mạo để đánh lừa bộ máy lập pháp của nước Mỹ khi Quốc hội ra nghị quyết cho phép Tổng thống Mỹ Johnson và Bộ trưởng Quốc phòng Mc Namara ra lệnh không quân và hải quân Mỹ tấn công miền Bắc nước ta.

X&N
bee.net.vn

– Ngày 6/8/1945, qua điện đài liên lạc với cơ quan tình báo chiến lược của Mỹ đóng ở Côn Minh (Trung Quốc), Thiếu tá A.Thomas, người chỉ huy toán “Con Nai” đang tham gia Đại đội Việt-Mỹ hoạt động ở Chiến khu Tân Trào đã thông báo tới người đứng đầu Mặt trận Việt Minh, Hồ Chí Minh biết tin Mỹ đã ném bom nguyên tử xuống thành phố Hirosima của Nhật Bản, sự kiện đó sẽ tác động mạnh mẽ vào tình hình Đông Dương, nơi phát xít Nhật đang chiếm đóng.

Trong sách “Why Vietnam?” (Tại sao Việt Nam?), đại tá tình báo Mỹ A.Patti nhận định:

“Vào ngày 6 tháng 8 vụ “Hiroshima” đã báo trước sự kết thúc của cuộc chiến tranh. Trước khi đó, ông Hồ chưa thực sẵn sàng, nhưng khi ông được Thomas cho biết sự sụp đổ của Nhật, ông đã hành động một cách kiên quyết và nhanh chóng vì ông phải bảo đảm chiếm được một chỗ đứng chân vững chắc ở những nơi ông muốn ở Hà Nội, Huế và Sài Gòn.

Ông Hồ biết rằng ông phải làm cho mọi người thấy rõ được cả tính hợp pháp lẫn sức mạnh để giữ được vai trò lãnh đạo và đà phát triển của phong trào. Mặc dù còn rất yếu sau một cơn sốt rét và nhiều bệnh tật khác, ông cũng cho triệu tập một cuộc hội nghị các đại biểu Đảng và các lãnh tụ chính trị Việt Minh”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh bên lá cờ Tổ quốc. Ảnh do một sĩ quan Anh chụp đầu năm 1946.

Còn trong hồi ký của mình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cho biết sau khi nghe được thông tin này, Bác ra chỉ thị và tung lực lượng giao thông nhanh chóng toả đi các địa phương để triệu tập Hội nghị toàn quốc của Đảng và Đại hội Quốc dân ở Tân Trào.

Quan sát diễn biến của tình hình, tác giả sách “Why Vietnam?” cho rằng Hồ Chí Minh đã rất nhanh nhạy chớp thời cơ, chạy đua với thời gian để đạt được một mục tiêu rất thực tế.

Với Đại hội Quốc dân Tân Trào, “Ông Hồ đã lái Đại hội tới chỗ tán thành một chính sách thực tế là giành lấy chính quyền từ trong tay người Nhật và Chính phủ bù nhìn trước khi quân đội Đồng Minh vào Đông Dương và như thế với danh nghĩa là những người chủ của đất nước chúng ta hoan nghênh đón quân đội đó đến giải giáp Nhật…

Khi kết thúc Đại hội đáng ghi nhớ này, ông Hồ đưa ra lời kêu gọi hùng hồn với toàn thể nhân dân Việt Nam và ký vào bản kêu gọi với cái tên mà trước đây ông đã dùng khi bắt đầu cuộc  đời  đấu tranh cách mạng của  ông: “Nguyễn Ái Quốc”. Lời kêu gọi đánh vào tinh thần yêu nước của người Việt Nam và ông muốn cho họ biết ông vốn là “Nguyễn, người coi tình yêu Tổ quốc là đạo đức tối cao”.

X&N
bee.net.vn

– Ngày 5/8/1946, “Nhật ký hành trình Bốn tháng sang Pháp” ghi chép:

“Sáng nay chỉ có vài kiều bào đến thăm Cụ Chủ tịch nên Cụ có chút thời giờ xem sách và chơi với các cháu Jacqueline (nhi đồng Việt Nam) và hai con ông bà Aubrrac ngoan lắm… Mỗi ngày Cụ xem chừng 25 tờ báo, báo sáng, báo chiều, báo hàng tuần và báo ngoại quốc. Báo có tin tức gì hay, Cụ lấy bút chì đỏ làm dấu, rồi bảo anh em xem.

Hôm nào nhiều khách thì Cụ thường thức xem báo đến hai giờ sáng. Anh em tuỳ tùng và các bác sĩ, cho đến cả vợ chồng ông Aubrac, thấy Cụ thức khuya dậy sớm quá, ra sức khuyên Cụ đi nghỉ sớm. Nhưng không có kết quả mấy!

5/8/1956 Hồ Chí Minh gặp gỡ thân mật đại biểu học sinh các trường miền Nam.

4 giờ chiều, Cụ chủ tịch đi thăm Cụ Auriol, Chủ tịch Quốc hội Pháp. Cụ Auriol là một trong những người lãnh tụ của Đảng Xã hội. Năm nay chừng 60 tuổi. Người có danh vọng, đạo đức. Cụ đau mắt, mới bị mổ, chưa thật khỏi. Nhưng cũng cố gắng tiếp Hồ Chủ tịch, vì lâu nay chưa có dịp nói chuyện lâu. Qua những lời hàn huyên, hai nhà chính trị nói chuyện Việt-Pháp hơn nửa tiếng đồng hồ.

5 giờ chiều, Hồ Chủ tịch đến thăm giáo sư Emille Kalm, Chủ tịch Hội Nhân quyền Pháp. Cụ Kalm ngoài 60 tuổi. Râu tóc đều bạc, tính tình thành thật và nhiệt liệt, hết sức tán thành Việt Nam độc lập.

Trước kia, Cụ Phan Châu Trinh bị thực dân Pháp làm án tử hình, rồi đầy ra Côn Lôn, nhờ Hội Nhân quyền chống lại mà Chính phủ Pháp phải thả Cụ Phan. Hội Nhân quyền lại thường giúp đỡ những chính trị phạm ta hồi Pháp thuộc. Lúc này, hội đó ra sức ủng hộ Việt Nam độc lập và thống nhất. Sau cuộc Hội nghị Fontainebleau đình lại, Hội Nhân quyền viết thư và phái đại biểu chất vấn Chính phủ Pháp.

6 giờ chiều, Cụ đến thăm ông Lussy, đảng viên Đảng Xã hội và đại biểu Quốc hội Pháp. Ông bà Lussy và hai vợ chồng người Anh (một nhà kỹ nghệ) ở chung một nhà, bốn anh em và chị em mở rượu sâm banh mời Cụ. Chuyện trò thân mật, lúc ra về thì trăng đã lên. Tin tức: hôm nay được tin cuộc xung đột xảy ra ở Bắc Ninh…

X&N
bee.net.vn

 –Ngày 4/8/1923, trên tờ báo “Le Paria” (Người Cùng Khổ), Nguyễn Ái Quốc đăng bài “Ách áp bức không từ một chủng tộc nào”.

Sau khi thuật lại đám tang của một phái viên Xô viết bị bọn phát xít ám hại tại Lausane (Thuỵ Sĩ) và đám tang của một công nhân người Tunisie bị cảnh sát Pháp giết tại Paris, bài báo đưa ra nhận xét:

“Tất cả những liệt sĩ của giai cấp công nhân, người ở Lausane cũng như ở Paris, những người ở Havre cũng như những người ở Martinique, đều là những nạn nhân của một kẻ giết người: chủ nghĩa tư bản quốc tế.

Và hương hồn của những người bị hy sinh này luôn tìm thấy nguồn an ủi cao cả nhất ở lòng tin vào sự nghiệp giải phóng những người anh em bị áp bức – không phân biệt chủng tộc hay xứ sở…

Sau những bài học đau đớn này, những người bị áp bức ở tất cả các nước hẳn phải hiểu đâu là những người anh em thật sự và đâu là kẻ thù của họ?”

Bác Hồ thăm đơn vị bộ đội phòng không quân khu III (1966)

Cũng trong khoảng đầu tháng 8/1928, Nguyễn Ái Quốc có mặt tại vùng Udon ở Đông Bắc Thái Lan (Xiêm), đến Noong Bùa là nơi tập trung đông đảo bà con Việt kiều sinh sống.

Tại đây, với cái tên là Thầu Chín, Nguyễn Ái Quốc đã tham gia hoạt động của Chi bộ Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên và thúc đẩy tổ chức này mở rộng lực lượng.

Ngày 4/8/1946, tiếp tục tăng cường các cuộc tiếp xúc với chính khách Pháp để vận động cho cuộc Hội nghị ở Fontainebleau, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tướng Morlière sắp sang Việt Nam thay tướng Valluy chỉ huy quân đội Pháp ở Đông Dương. Cùng ngày, Bác còn đến thăm gia đình cựu Thủ tướng Pháp Léon Blum ở ngoại ô Paris.

Ngày 4/8/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh bổ nhiệm nguyên Bộ trưởng Bộ Nội vụ Tôn Đức Thắng giữ chức Thanh tra Đặc biệt toàn quốc.

Ngày 4/8/1952, trên bài viết “Máy bay “phản lực”” đăng trên tờ “Cứu Quốc” (ký tên là Đ.X) Bác phân tích việc nhiều phi công lái máy bay phản lực tối tân của Mỹ không chấp nhận sang đánh nhau tại mặt trận Triều Tiên để đi đến kết luận: “Vũ khí tốt mà tinh thần hèn, thì cũng vô dụng”.

Đầu tháng 8/1967, Bác gặp Đại tá Đặng Tính, Chính uỷ bộ đội Phòng không – Không quân tìm hiểu tình hình chiến đấu và đời sống của bộ đội và đặt vấn đề “Tại sao các chú chưa bắn rơi được B52?”.

Sau cuộc gặp này, thường xuyên Bác nhắc nhở và chỉ đạo bộ đội Phòng không – Không quân tìm các phương án đánh B52 cho đến trận thắng mở màn của trung đoàn Tên lửa 238 hai được “pháo đài bay” tại bầu trời Vĩnh Linh. Bác nhận định: “Muốn bắt cọp phải vào tận hang”.

Ngày 4/8/1968, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen ngợi quân và dân tỉnh Hà Tĩnh bắn rơi chiếc máy bay thứ 200 của tỉnh nhà và kêu gọi phát huy hơn nữa truyền thống của quê hương Xô viết Nghệ Tĩnh anh hùng.

X&N
bee.net.vn

 – Ngày 3/8/1919, Nguyễn Ái Quốc gửi tới Jean Ajalbert, một nhà văn Pháp đã từng đến Việt Nam và có cảm tình với nước ta, nhiều tài liệu như “Bản yêu sách 8 điểm của nhân dân An Nam”, bài báo đăng trên tờ “L’ Humanité” viết về các yêu sách đó, một số bản tin trong đó có tin cụ Phan Châu Trinh đã từ trần (?!).

Ngày 3/8/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đẩy mạnh vận động hành lang chính giới và báo chí Pháp, gặp gỡ nhiều nhà báo trong đó có tờ báo “L’ Ordre” (Trật tự) vốn hay công kích Việt Nam.

“Nhật ký hành trình” chép: “Nhưng khi ông Buré (của tờ L’ Ordre) gặp Cụ Chủ tịch thì thái độ ông rất nhã nhặn. Hồ Chủ tịch đem tình hình nước ta và nguyện vọng dân ta ra nói chuyện rõ ràng, thì nhà viết báo lão thành kia tỏ ý cảm động. Sau đó ông Buré phái một người đến yết kiến Hồ Chủ tịch, rồi đăng một bài báo đứng đắn và có lợi cho ta”.

Tháng 8/1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm viện Cải lão hoàn đồng ở Rumani

Ngày 3/8/1947, trong khi đang tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư “Gửi các chiến sĩ và nhân dân Nam Dương” (Indonesia) bày tỏ sự đồng tình với cuộc kháng chiến của nhân dân Nam Dương và “tin chắc rằng, cuộc kháng chiến anh dũng của nhân dân Nam Duơng sẽ thắng lợi, cũng như tin chắc rằng cuộc kháng chiến, cứu quốc của nhân dân Việt Nam nhất định sẽ thành công”.

Tháng 8/1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới Hội nghị Canh nông Việt Bắc đóng góp một số ý kiến: “Việc đặt kế hoạch phải sát với tình hình địa phương và của dân; Thành tích sản xuất phải được tổng kết; Cán bộ phải đi sát dân, bám dân và đề xuất được nhiều phương pháp và biện pháp thi đua với tinh thần chiến sĩ xung phong trong mọi việc”.

Cũng trong khoảng thời gian này (8/1949), Bác Hồ viết thư gửi Hội nghị Tình báo. Thư có đoạn viết:“1.Tình báo là tai mắt của quân đội. Tai phải nghe rõ, mắt phải thấy rõ tình hình của địch thì ta mới dễ đánh thắng địch. 2. Người xưa nói: Biết địch, biết ta, trăm trận ta thắng cả trăm; Biết địch là nhiệm vụ của tình báo. 3. Bên ta phải biết rõ bên địch, nhưng đồng thời không để địch biết ta. Vì vậy nhiệm vụ của tình báo là hết sức giữ kín tình hình và tin tức của ta, không cho lọt đến địch. Tình báo là một khoa học. Người làm tình báo ắt phải có 4 đức tính: bí mật- cẩn thận – khôn khéo – kiên nhẫn”.

Ngày 3/8/1953, báo “Cứu quốc” đăng bài viết của Bác “Tiêu chuẩn đảng viên Đảng Lao động Việt Nam” (ký bút danh Đ.X) nêu 7 tiêu chuẩn gồm: “1. Không bóc lột người. 2. Suốt đời phụng sự nhân dân. 3. Luôn trau dồi lập trường tư tưởng của giai cấp công nhân. 4. Luôn đặt lợi ích của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết. 5. Chấp hành tuyệt đối mọi kỷ luật của Đảng. 6 .Liên hệ chặt chẽ với quần chúng. 7. Thường xuyên thật thà tự phê bình và phê bình” .

X&N
bee.net.vn

 – Ngày 2/8/1919, báo “L’Humanité” (Nhân Đạo) của Đảng Xã hội Pháp đăng bài “Vấn đề dân bản xứ” nhắc lại những nội dung cơ bản của “8 yêu sách của nhân dân An Nam” mà thay mặt nhóm “Những người yêu nước Việt Nam”, Nguyễn Ái Quốc đã gửi tới Hoà hội Versaille (6/1919) để nhấn mạnh rằng:

“Rất ôn hoà cả về những nội dung và hình thức, các nguyện vọng của chúng tôi nhằm vào những cải cách chủ yếu cho việc giải phóng chúng tôi và nhằm vào những quyền tự do, mà nếu không có chúng thì con ngươi ngày nay chỉ là một kẻ nô lệ khốn nạn. Không ai có thể phủ nhận rằng nếu không có các quyền tự do ấy, thiết yếu cho việc truyền bá những tư tưởng và kiến thức mà đời sống hiện đại đòi hỏi, thì không thể trông mong tiến hành bất cứ một công cuộc giáo hoá nghiêm chỉnh nào cả”.

2/8/1957 Hồ Chí Minh thăm Nhà máy sản xuất bóng đèn Tungsram của Hunggari.

Ngày 2/8/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đang ở thăm nước Pháp tiếp nhiều nhà báo Pháp và Trung Quốc, cựu Thủ tướng Herriot, thống chế Leclerc, một số nghị sĩ và lãnh đạo Đảng xã hội Pháp.

Ngày 2/8/1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh bổ nhiệm Đại tá Hoàng Minh Thảo làm Tư lệnh Liên khu IV thay Tướng Nguyễn Sơn và bổ nhiệm Thiếu tướng Trần Đại Nghĩa làm Giám đốc Nha Quân giới kiêm Cục trưởng Cục Pháo binh.

Ngày 2/8/1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự cuộc họp Hội nghị cán bộ Trung ương lần thứ 7 do Tổng bí thư Trường Chinh chủ trì bắt đầu từ hôm trước đang sôi nổi thảo luận về vấn đề Đảng ra công khai và lấy tên là Đảng Lao động đồng thời cũng chuẩn bị nội dung cương lĩnh Đại hội II sẽ triệu tập trong thời gian tới.

“Nhật ký Bộ trưởng” của Lê Văn Hiến thuật lại: “Buổi tối họp tại hội trường, Hồ Chủ tịch chủ tọa. Cụ lần lượt trả lời tất cả các thắc mắc của anh em và cuối cùng tuyên bố hội nghị có nhiệm vụ phải nghiên cứu phương pháp thi hành cho được việc đảng ra công khai với tên là Đảng Lao động. Toàn thể hội nghị yên lặng tuân theo. Tên đảng tuy là Đảng Lao động, nhưng nội dung không khác trước bao nhiêu…Vấn đề đặt ra là cần có chiến thuật mềm dẻo, linh động để thống nhất giai cấp công nhân, lôi kéo các tầng lớp dân tộc dân chủ, cô lập các tầng lớp phát xít, tiến tới lập một mặt trận dân tộc, dân chủ… Sự đổi tên của Đảng chẳng những chỉ có lợi cho cuộc chiến đấu trong một nuớc mà cũng cùng theo chiến lược chung của mặt trân dân chủ thế giới”.

X&N
bee.net.vn