Gửi các bạn đọc của tờ Phê bình mới,

Tôi nhiệt liệt hoan nghênh sáng kiến của tờ Phê bình mới cho ra một số đặc biệt về vấn đề Việt Nam.

Các tác giả mong muốn giúp các bạn hiểu thêm về đời sống, về văn hoá và về cuộc đấu tranh cho độc lập và hạnh phúc của nhân dân Việt Nam.

Tôi hy vọng rằng, các bạn sẽ tìm thấy ở đây một dấu hiệu thể hiện sự cố gắng của chúng tôi trong cuộc đấu tranh chung lớn lao cho tất cả các dân tộc, cho hữu nghị, tự do, hoà bình, nhân phẩm và sự hợp tác anh em giữa các dân tộc.

Tôi vui sướng nếu như những vấn đề thảo luận này được công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức Pháp là những người mà tôi vẫn gìn giữ những kỷ niệm tốt đẹp nhất trong lòng, nhiệt liệt tán thưởng.

Xin gửi tới tất cả các bạn – những tác giả và bạn đọc – lời chúc mừng nồng nhiệt nhất và lời chào thân ái nhất của tôi.

Tháng 3 năm 1962
HỒ CHÍ MINH

————————

Tạp chí Phê bình mới (la Nouve llecritique), số tháng 3-1962.
cpv.org.vn

Nhân dịp nǎm mới, Bác gửi lời chúc Tết cán bộ, đảng viên, đoàn viên thanh niên và toàn thể đồng bào Hải Phòng: Nǎm mới, cố gắng mới, thắng lợi mới.

Nǎm nay, các cô, các chú phải ra sức đẩy mạnh sản xuất công nghiệp và nông nghiệp.

Trong công nghiệp, phải ra sức đẩy mạnh việc hợp lý hoá sản xuất, cải tiến quản lý, cải tiến kỹ thuật, nâng cao chất lượng, nâng cao nǎng suất lao động, làm đúng khẩu hiệu: nhanh, nhiều, tốt, rẻ.

Ở trong nông nghiệp, phải ra sức cải tiến quản lý, cải tiến kỹ thuật, trước mắt phải ra sức chống hạn cho kỳ được.

Cán bộ, đảng viên và đoàn viên thanh niên lao động phải gương mẫu trong mọi việc.

Các cô phụ nữ thì tích cực thi đua 5 tốt.

Các cháu nhi đồng phải thi đua làm đúng 5 điều Bác dặn.

Các cô, các chú ǎn Tết cho vui vẻ, phấn khởi nhưng phải tiết kiệm, ǎn Tết xong phải khẩn trương sản xuất ngay.

Nhân dịp đồng chí Chủ tịch Antônin Nôvốtni, các vị cùng đi và Bác về thǎm Hải Phòng, mong các cô, các chú đẩy mạnh thi đua về mọi mặt. Nǎm ngoái trong đợt thi đua giành danh hiệu Titốp, Hải Phòng đã đạt thành tích tốt. Nǎm nay, cá nhân, đơn vị nào thi đua đạt thành tích tốt thì sẽ được tặng thưởng danh hiệu Nôvốtni.

Xuân Quý Mão, nǎm 1963
Hồ Chí Minh

———————

Sách Chủ tịch Hồ Chí Minh với Đảng bộ và nhân dân Hải Phòng, Nxb Hải Phòng, 1985, tr.124-125.
cpv.org.vn

Thân ái gửi các cháu đoàn viên và thanh niên ở công trường đường sắt Thanh Hoá – Nghệ An,

Trong kế hoạch 5 nǎm, Đảng và Chính phủ đã quyết định xây dựng lại đường sắt Thanh Hoá – Nghệ An.

Trung ương Đoàn Thanh niên Lao động đã thay mặt các cháu mà nhận công trình đó và xin đặt tên là “Công trình đường sắt Thanh niên”.

Các cháu đã xung phong tình nguyện làm việc đó; thế là các cháu đã làm đúng khẩu hiệu: “Đâu Đảng cần, thanh niên có; việc gì khó, có thanh niên”. Như thế là tốt. Bác thân ái khen các cháu và dặn các cháu mấy điều sau đây:

– Phải đoàn kết chặt chẽ; phải giúp đỡ đồng bào nơi mình làm việc.

– Phải hǎng hái thi đua, giữ tốt kỷ luật lao động, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật để làm “nhiều, nhanh, tốt, rẻ”.

– Phải vừa làm, vừa học thêm vǎn hoá, chính trị và kỹ thuật, để sau này góp sức cùng đồng bào nông dân phát triển và củng cố tốt hợp tác xã.

– Phải khắc phục khó khǎn để chǎn nuôi, trồng trọt thêm nhằm tự cải thiện đời sống. Phải giữ gìn vệ sinh, bảo vệ sức khoẻ.

Bác tặng các cháu một lá cờ làm giải thưởng luân lưu cho cả thanh niên Nghệ An và Thanh Hoá. Cách thi đua thế nào để giành lá cờ đó, do các cháu bàn bạc với nhau mà quyết định.

Ngoài ra, đơn vị nào và cháu nào làm việc thật giỏi, Bác sẽ đề nghị Chính phủ khen thưởng.

Bác chúc các cháu:

Vui vẻ, mạnh khoẻ, hǎng hái thi đua, giành nhiều thành tích.

Ngày 1 tháng 5 nǎm 1963
Bác Hồ

——————

Báo Nhân dân,số 3322, ngày 1-5-1963.
cpv.org.vn

Bác thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ thân ái gửi lời chào mừng Đại hội.

Đại hội họp hôm nay có ý nghĩa rất lớn. Vừa đúng 15 nǎm trước đây (19-6-1948), trong những ngày kháng chiến rất gian khổ nhưng rất anh hùng, Đảng ta phát động phong trào thi đua yêu nước. Từ Bắc đến Nam, quân và dân ta đã hưởng ứng rất hǎng hái.

Phong trào đó đã đưa lại cho chúng ta thắng lợi trong kháng chiến và thành công trong sự nghiệp xây dựng về sau.

Hiện nay, phong trào thi đua yêu nước đã tiến lên những bước mới. Từ chỗ thi đua từng người, nay dần dần tiến lên thi đua tập thể, ấy là tổ và đội lao động xã hội chủ nghĩa. Đó là bước tiến rất đáng mừng.

Cho đến nay đã có trên 6.000 tổ và đội ghi tên thi đua để giành lấy danh hiệu vẻ vang là tổ và đội lao động xã hội chủ nghĩa. 389 tổ và đội đã được công nhận. Trong đó có 1.400 chị em phụ nữ, 1.400 công nhân đàn ông và 3.800 là thanh niên. Thế là thanh niên đã chiếm số đông hơn. Bác có lời khen ngợi thanh niên và khuyên các cháu cố gắng thêm nữa.

Nhưng so với các nước anh em thì phong trào lao động xã hội chủ nghĩa của ta còn quá chậm. Ví dụ, trước đây vài nǎm, nước Triều Tiên anh em đã có 9.600 đội Thiên lý mã, gồm có 197.200 công nhân. Nhờ lực lượng hùng mạnh đó mà kế hoạch 5 nǎm lần thứ nhất (1957-1961) đã hoàn thành trước thời hạn 2 nǎm rưỡi.

Ở nước ta thì phong trào lao động xã hội chủ nghĩa nay mới bắt đầu. Có những nhà máy đang tiến lên khá, như:

– Ximǎng Hải Phòng có 56 tổ đã ghi tên, 17 tổ đã được công nhận.

– Dệt Nam Định có 55 tổ đã ghi tên, 16 tổ đã được công nhận.

– Gang thép Thái Nguyên có 206 tổ đã ghi tên, 14 tổ đã được công nhận.

– Cơ khí Hà Nội có 21 tổ đã ghi tên, 9 tổ đã được công nhận.

Song những xí nghiệp khác thì còn chậm chạp lắm, như:

– Nhà máy xe lửa Gia Lâm hơn 1.800 công nhân, mà mới có 5 tổ ghi tên, 1 tổ được công nhận.

– Mỏ than Hà Lầm gần 1.500 công nhân, mà mới có 11 tổ ghi tên, 1 tổ được công nhận.

Nông trường Đồng Giao 2.300 công nhân, mà mới có 13 đội ghi tên, 1 đội được công nhận, v.v..

Các cô các chú phải cố gắng nhiều, cố gắng nhiều hơn nữa!

Lúc này, chúng ta đang vui mừng đón tiếp Đoàn đại biểu Quốc hội Triều Tiên anh em. Bác mong công nhân ta có thể nhờ Đoàn đại biểu chuyển đến anh chị em công nhân Triều Tiên lời quyết tâm rằng: “Chúng tôi nhất định cố gắng theo kịp các bạn!”.

Bây giờ, Bác nêu vài ý kiến về tổ và đội lao động xã hội chủ nghĩa. Như trên đã nói, đây là phong trào thi đua yêu nước tiến lên những bước mới hơn và cao hơn. Cho nên các tổ viên, đội viên cần trau dồi đạo đức cách mạng và tư tưởng giai cấp vô sản, làm đúng 3 tiêu chuẩn đã nêu ra. Phải luôn luôn nâng cao tinh thần yêu nước và yêu chủ nghĩa xã hội; ý thức làm chủ tập thể, tự lực cánh sinh, cần kiệm xây dựng đất nước; chịu đựng mọi gian khổ, khắc phục mọi khó khǎn, hoàn thành mọi nhiệm vụ. Nhiệm vụ của chúng ta là ra sức sản xuất nhiều, nhanh, tốt, rẻ để cải thiện dần dần đời sống của nhân dân, để hoàn thành thắng lợi kế hoạch hằng nǎm và kế hoạch 5 nǎm lần thứ nhất, để chuẩn bị điều kiện tốt cho những kế hoạch sau.

Bác chắc rằng nhân dân lao động ta sẽ làm được như vậy.

Nhưng việc lãnh đạo phải làm tốt hơn hiện nay. Phải có kế hoạch chỉ đạo cụ thể, toàn diện và chu đáo. Phải quan tâm bồi dưỡng và giúp đỡ những người, những tổ và đội lao động xã hội chủ nghĩa để họ thực hiện tốt nhiệm vụ làm gương mẫu, làm đầu tàu. Phải hết sức tránh xáo trộn các tổ và đội đã thành lập.

Trong việc lãnh đạo, các cấp uỷ đảng, công đoàn và Đoàn thanh niên cần phải giải thích cặn kẽ cho mọi người lao động hiểu thấu Nghị quyết Đại hội lần thứ III của Đảng, cùng những Nghị quyết Hội nghị lần thứ nǎm, thứ bảy và thứ tám của Trung ương Đảng. Công việc này phải làm một cách sâu rộng và liên tục, nhưng vui vẻ và nhẹ nhàng, sao cho mọi người phấn khởi. Lãnh đạo cần phải kết hợp chặt chẽ phong trào lao động xã hội chủ nghĩa trong phong trào chung thi đua yêu nước và hai cuộc vận động lớn là:

– Cuộc vận động cải tiến quản lý hợp tác xã, cải tiến kỹ thuật, nhằm phát triển sản xuất nông nghiệp toàn diện, mạnh mẽ và vững chắc.

– Cuộc vận động nâng cao tinh thần trách nhiệm, tǎng cường quản lý kinh tế tài chính, cải tiến kỹ thuật, chống tham ô, lãng phí, quan liêu.

Công việc tuy nhiều và khó khǎn không ít, nhưng với quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân, chúng ta nhất định thắng lợi. Chúng ta phải thắng lợi vì đó là sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, làm cơ sở vững mạnh để thực hiện hoà bình thống nhất nước nhà.

Nhân dịp này, chúng ta nhiệt liệt hoan hô hai vị anh hùng lao động mới là đồng chí Sêrếchcôva và đồng chí Bicốpxki đã thắng lợi trong cuộc bay chinh phục vũ trụ.

Chúc Đại hội thành công tốt đẹp.

Bác Hồ

————————

Báo Nhân dân,số 3372, ngày 21-6-1963.
cpv.org.vn

Nǎm học 1963-1964 bắt đầu, Bác thân ái chúc các thầy dạy tốt, các cháu học tốt.

Khi nǎm 1962-1963 kết thúc, các trường ở 17 tỉnh và thành phố (các nơi khác chưa báo cáo) đã cho Bác biết có:

117 cháu học cấp I các môn học đều đạt 10 điểm,

130 cháu học cấp II các môn học đều đạt 5 điểm,

20 cháu học cấp III các môn học đều đạt 5 điểm (trong số đó có 93 cháu gái, 174 cháu trai).

Bác rất vui lòng gửi giải thưởng tặng các cháu đó. Và Bác mong rằng trong nǎm học mới, nhà trường sẽ đẩy mạnh thi đua “hai tốt” để số cháu học giỏi sẽ nhiều hơn thế nữa.

Bác hôn các cháu.

Bác Hồ

———————

Báo Nhân dân, số 3447, ngày 5-9-1963.
cpv.org.vn

Đồng bào thân mến,

1964 là nǎm thứ tư của kế hoạch Nhà nước 5 nǎm lần thứ nhất. Để hoàn thành thắng lợi kế hoạch, đồng bào miền Bắc hãy hǎng hái thi đua yêu nước, đẩy mạnh hai phong trào trong công nghiệp, nông nghiệp và cuộc vận động đồng bào miền xuôi đi tham gia xây dựng miền núi.

Đồng bào miền Nam đang anh dũng chiến đấu cho tự do độc lập và đang giành được nhiều thắng lợi vẻ vang. Đồng bào miền Bắc phải hết lòng ủng hộ đồng bào miền Nam. Phải ra sức xây dựng chủ nghĩa xã hội thắng lợi làm cơ sở vững mạnh cho công cuộc đấu tranh hoà bình thống nhất nước nhà.

Bắc Nam như cội với cành,
Anh em ruột thịt, đấu tranh một lòng.
Rồi đây thống nhất thành công,
Bắc Nam ta lại vui chung một nhà.
Mấy lời thân ái nôm na,
Vừa là kêu gọi, vừa là mừng xuân.

Xuân 1964
Hồ Chí Minh

——————–

Báo Nhân dân, số 3565, ngày 1-1-1964.
cpv.org.vn

Trong mấy nǎm qua công tác hợp tác hoá cả miền xuôi và miền núi đều có tiến bộ khá.

Hiện nay có gần 30% hợp tác xã tiên tiến. Thế là tốt. Các hợp tác xã và đội sản xuất tiên tiến đang làm đầu tàu thúc đẩy phong trào tǎng gia sản xuất.

Nhưng vẫn còn độ 55% hợp tác xã vào loại trung bình. Và đáng hết sức chú ý là còn 15% hợp tác xã vào loại kém.

Vì vậy, trong Đại hội hợp tác xã là đội sản xuất tiên tiến này, chúng ta cần rút cho được kinh nghiệm để làm cho các hợp tác xã và các đội sản xuất tiên tiến hơn nữa; các hợp tác xã và đội sản xuất trung bình trở nên tiên tiến; các hợp tác xã và đội sản xuất kém phải có quyết tâm trở thành khá.

Một hợp tác xã, một đội sản xuất tiên tiến cần có mấy điều kiện sau đây:

1. Xã viên giác ngộ sâu sắc về giai cấp, có tinh thần làm chủ, có tư tưởng xã hội chủ nghĩa dứt khoát, rõ ràng. Nội bộ phải đoàn kết chặt chẽ, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau. Mỗi cán bộ và xã viên phải thi đua thực hiện khẩu hiệu “Cần kiệm xây dựng hợp tác xã”.

2. Mỗi hợp tác xã cần có một phương hướng sản xuất đúng đắn phù hợp với tình hình kinh tế trong hợp tác xã và phù hợp với tình hình và yêu cầu chung của nền kinh tế quốc dân.

3. Xã viên đem hết nǎng lực và nhiệt tình tham gia lao động

trong hợp tác xã. Hợp tác xã cần quản lý tốt lao động để mở rộng sản xuất, cả trồng trọt, chǎn nuôi và nghề phụ.

4. Làm tốt việc cải tiến kỹ thuật và xây dựng bước đầu cơ sở vật chất, kỹ thuật, đặc biệt trước mắt cần chú ý bốn khâu: nước, phân, cần, giống.

5. Tài chính của hợp tác xã phải minh bạch, công khai. Phải hết sức tiết kiệm, kiên quyết chống tham ô, lãng phí. Làm đúng nguyên tắc phân phối theo lao động.

6. Làm tốt nghĩa vụ đối với Nhà nước, góp phần đắc lực vào việc công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa nước nhà.

7. Chi bộ phải được tǎng cường và củng cố, vì chi bộ là hạt nhân lãnh đạo hợp tác xã. Chi bộ tốt thì hợp tác xã tốt, nếu chi bộ kém thì hợp tác xã kém.

Đồng thời phải ra sức củng cố chi đoàn cho thật mạnh. Phụ nữ là một lực lượng rất quan trọng trong hợp tác xã, cần làm tốt việc động viên, tổ chức, giáo dục, giúp đỡ phụ nữ.

8. Cán bộ phải gương mẫu, chí công vô tư, cần kiệm liêm chính, hết lòng vì dân, thực hành dân chủ, làm trọn công việc, tham gia lao động, luôn luôn rèn luyện lập trường, tư tưởng và đạo đức cách mạng, đi sâu vào nghiệp vụ, kỹ thuật.

Cuối cùng, các cấp uỷ đảng cần phải động viên nhân dân làm tốt việc sản xuất Đông – Xuân, nhất là cấy lúa, trồng hoa màu, làm cây công nghiệp kịp thời vụ và đúng kỹ thuật, đồng thời làm tốt cuộc vận động cải tiến quản lý, cải tiến kỹ thuật đợt này.

Bác thân ái chúc Đại hội thành công tốt đẹp.

Hà Nội, ngày 13 tháng 1 nǎm 1964
Hồ Chí Minh

————————–

Báo Nhân dân,số 3579, ngày 15-1-1964.
cpv.org.vn

Từ khi hoà bình lập lại đến nay, miền núi và trung du đã có nhiều tiến bộ lớn.

Về chính trị thì các dân tộc đều bình đẳng, dân chủ, đoàn kết.

Về vǎn hoá, xã hội thì nhiều người đã biết chữ, nhiều trường tiểu học, trung học lần lượt mọc lên. Công việc vệ sinh, phòng bệnh, chữa bệnh càng ngày càng khá, các thói quen cũ lạc hậu đã được bỏ bớt đần.

Về kinh tế thì miền núi và trung du đã có hơn 70% nông hộ vào hợp tác xã nông nghiệp. Đồng bào đã được no ấm hơn, nhà ở nhiều nơi đã làm mới sạch sẽ, gọn gàng hơn, v.v..

Tục ngữ ta có câu “tiền rừng bạc bể”. Miền núi và trung du là rừng tiền của miền Bắc nước ta.

Đất đai cấy lúa tính đầu người thì không ít hơn đồng bằng. Đất trồng màu có nhiều. Đất trồng cây công nghiệp ngắn ngày và dài ngày rất nhiều. Đất để trồng cây gây rừng lại còn nhiều hơn nữa. Đồng, bãi cỏ, núi đá để chǎn nuôi trâu, bò, dê, lợn, v.v. đang còn nhiều lắm.

Miền núi và trung du của miền Bắc nước ta là một khu vực rất quan trọng cả về công nghiệp và nông nghiệp. Chúng ta phải làm cho miền núi và trung du thành một nơi giàu có về nông nghiệp để nâng cao hơn nữa đời sống của nhân dân, để thực hiện công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa nước nhà.

Để thực hiện mục đích đó, cǎn cứ vào Nghị quyết của Đảng và cǎn cứ vào tình hình của miền núi và trung du, Bác nêu một số ý kiến sau đây:

1. Ra sức củng cố và phát triển hợp tác xã nông nghiệp. Hiện nay ở miền núi và trung du mới có gần 30% hợp tác xã khá. Chúng ta phải phấn đấu làm cho tất cả hợp tác xã đều khá.

2. Các khu, tỉnh, huyện, xã, hợp tác xã cần có phương hướng sản xuất đúng:

a) Về lúa : hết sức chú ý thâm canh ruộng lúa nước để có nǎng suất cao, đồng thời làm tốtthuỷ lợi để tǎng vụ. Giảm dần lúa nương và lúa đồi vì nǎng suất quá thấp mà lại gây ra xói mòn.

b) Về màu : chú trọng tǎng diện tích, nhưng cũng hết sức chú trọng thâm canh để tǎng nǎng suất ngô, khoai, sắn, v.v.. Đồng thời chú trọng chế biến hoa màu và vận động nhân dân ǎn độn để tiết kiệm gạo.

c) Về cây công nghiệp : khả nǎng trồng cây công nghiệp rất lớn.

Phải trồng thật nhiều gai, trẩu, sở, chè, hồi, cây màng tang, đỗ tương, lạc, mía, v.v.. Các thứ này dân ta cần nhiều và xuất khẩu cũng được tiền. Phải trồng thêm nhiều cây ǎn quả.

d) Về chǎn nuôi: phải đẩy mạnh chǎn nuôi vì ở miền núi và trung du có nhiều điều kiện thuận lợi. Không những chú ý chǎn nuôi lợn mà lại phải hết sức chú ý chǎn nuôi trâu, bò, ngựa, dê, ong, v.v..

Một số nơi cần vắt sữa bò, sữa trâu để dùng như hợp tác xã Cao Đa đã làm.

đ) Về bảo vệ rừng: hợp tác xã nào cũng phải có kế hoạch trồng rừng và tích cực bảo vệ rừng. Nếu rừng kiệt thì không còn gỗ và mất nguồn nước thì ruộng nương mất màu, gây ra lụt lội và hạn hán. Vì vậy đồng bào miền núi và trung du cũng như đồng bào miền xuôi lên tham gia phát triển kinh tế ở đây phải bảo vệ rừng như bảo vệ nhà cửa của mình.

3. Các việc đó cần làm cho tốt và muốn làm tốt thì:

a) Hợp tác xãphải được củng cố, tức là làm cho xã viên có tinh thần làm chủ, làm cho ban quản trị được vững vàng và có nǎng lực, phải thực hành dân chủ, chống tham ô, lãng phí, quan liêu, phải đoàn kết chặt chẽ trong hợp tác xã, làm tốt công tác cải tiến quản lý, cải tiến kỹ thuật và không ngừng nâng cao trình độ chính trị và vǎn hoá cho cán bộ và xã viên.

b) Các dân tộc phải đoàn kết chặt chẽ muôn người như một, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau. Chú trọng giúp đỡ đồng bào vùng cao và làm tốt công tác an ninh trật tự, củng cố quốc phòng.

c) Việc đón tiếp đồng bào miền xuôi lên tham gia phát triển kinh tế miền núi phải làm cho tốt: phải nêu cao tinh thần giúp đỡ lẫn nhau và học tập lẫn nhau.

Đồng bào miền xuôi lên phải đoàn kết chặt chẽ với đồng bào địa phương mình đến, phải gương mẫu trong mọi việc.

d) Chi bộ phải được củng cố và tǎng cường, tức là làm cho mọi đảng viên có tư tưởng xã hội chủ nghĩa cao, có đạo đức cách mạng, có nǎng lực quản lý kinh tế. Chi đoàn thanh niên lao động phải hǎng hái làm đầu tàu trong mọi công tác của hợp tác xã.

Cuối cùng, Bác chúc Đại hội thành công, Bác gửi lời thǎm tất cả đồng bào ở miền núi và trung du.

Hà nội, ngày 11 tháng 4 nǎm 1964
Hồ Chí Minh

———————-

Báo Nhân dân,số 3668, ngày 14-4-1964.
cpv.org.vn