Bước phát triển mới trong quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ:

Từ ngày 23 tới ngày 26/7, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã sang thăm chính thức Hoa Kỳ theo lời mời của Tổng thống Barack Obama.

Ngày 25/7 tại Nhà Trắng đã diễn ra cuộc hội đàm giữa Chủ tịch nước Trương Tấn Sang với Tổng thống Barack Obama trong một không khí mà chính nguyên thủ quốc gia Mỹ cũng đã đánh giá là “thẳng thắn”.

Sau cuộc hội đàm, hai bên đã ra tuyên bố chung với quyết định xác lập quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam – Hoa Kỳ nhằm xây dựng một khuôn khổ tổng thể để thúc đẩy quan hệ.

Trong văn kiện quan trọng này, hai nhà lãnh đạo hai nước đã nhấn mạnh các nguyên tắc, trong đó có tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế, tôn trọng thể chế chính trị, độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau.

Tuyên bố chung khẳng định quan hệ Đối tác toàn diện giữa Việt Nam và Hoa Kỳ “nhằm góp phần vào hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng của mỗi nước, trong khu vực và trên toàn thế giới. Quan hệ Đối tác Toàn diện mới sẽ tạo ra các cơ chế hợp tác trên nhiều lĩnh vực, trong đó có quan hệ chính trị và ngoại giao, quan hệ thương mại và kinh tế, khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, môi trường và y tế, giải quyết hậu quả chiến tranh, quốc phòng và an ninh, bảo vệ và thúc đẩy quyền con người, văn hóa, thể thao và du lịch”.

Hợp tác chính trị và ngoại giao giữa hai nước đã được đặc biệt chú trọng ở một tầm cao mới. Cũng trong Tuyên bố chung, hai bên đã “nhất trí tăng cường trao đổi cấp cao, tiếp xúc ở tất cả các cấp và ủng hộ việc tăng cường các cơ chế đối thoại và hợp tác.

Tổng thống Obama khẳng định Hoa Kỳ ủng hộ độc lập, chủ quyền, thịnh vượng và hội nhập quốc tế của Việt Nam. Chủ tịch nước Trương Tấn Sang hoan nghênh Hoa Kỳ tăng cường hợp tác tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đóng góp vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực”.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Obama “hoan nghênh việc thiết lập cơ chế đối thoại thường kỳ giữa hai Bộ trưởng Ngoại giao, và khuyến khích các cuộc đối thoại và trao đổi giữa các cơ quan đảng của hai nước”.

Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, trong đó có Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị thượng đỉnh Đông Á (EAS), và Hội nghị Bộ trưởng quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+) nhằm thúc đẩy hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Hai nhà lãnh đạo Việt Nam và Mỹ đã tái khẳng định ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có những quy định của Công ước Luật Biển của Liên hợp quốc.

Quang cảnh buổi hội đàm giữa Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama. (Ảnh: TTXVN)

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Obama đồng thời tái khẳng định ủng hộ nguyên tắc không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp trên biển và tranh chấp lãnh thổ.

Hai nhà lãnh đạo đã nhấn mạnh giá trị của việc tuân thủ đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên tại Biển Đông (DOC), và tầm quan trọng của việc khởi động đàm phán để hoàn tất một bộ Quy tắc ứng xử (COC) có hiệu quả.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đánh giá cao Sáng kiến Hạ nguồn sông Mê Công (LMI). Hai nhà lãnh đạo nhất trí hai bên nỗ lực cùng với các nước thành viên LMI khác và Nhóm Những người bạn của khu vực hạ nguồn sông Mê Công, tăng cường hơn nữa hợp tác khu vực nhằm thúc đẩy sự thịnh vượng và phát triển bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển, tăng cường kết nối và ứng phó với các thách thức xuyên quốc gia trong khu vực…

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Obama chỉ đạo các cơ quan liên quan hoàn thành trong thời gian sớm nhất có thể thỏa thuận song phương về việc xây dựng các sứ quán và cơ quan đại diện của hai nước. Hai nhà lãnh đạo khẳng định các cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam và Hoa Kỳ tại thủ đô mỗi nước cần phản ánh sự phát triển của quan hệ song phương…

Tuyên bố chung cũng có nhiều nội dung nhằm nâng cao hơn nữa các mối quan hệ kinh tế và thương mại, hợp tác khoa học và công nghệ, giáo dục, môi trường và y tế, văn hóa, thể thao và du lịch… Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Obama đã “nhất trí rằng việc tăng cường hợp tác giải quyết hậu quả chiến tranh làm sâu sắc sự tin cậy lẫn nhau, cho phép hai nước phát triển mối quan hệ hướng tới tương lai…”.

Hai nhà lãnh đạo cũng nhất trí “Việt Nam và Hoa Kỳ sẽ tiếp tục hợp tác về quốc phòng và an ninh. Hai nhà lãnh đạo bày tỏ sự hài lòng đối với Bản ghi nhớ về thúc đẩy hợp tác quốc phòng song phương ký năm 2011 và tái khẳng định cam kết triển khai đầy đủ Bản ghi nhớ”.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Obama nhất trí tiếp tục Đối thoại chính sách quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ và Đối thoại Chính trị – An ninh – Quốc phòng song phương nhằm đánh giá quan hệ quốc phòng và an ninh và thảo luận về hợp tác trong tương lai…

Hai nhà lãnh đạo cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thúc đẩy hợp tác trong các vấn đề an ninh phi truyền thống và nhất trí hợp tác chặt chẽ hơn nữa trong lĩnh vực chống khủng bố; tăng cường hợp tác thực thi pháp luật trên biển; đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có chống cướp biển, buôn lậu ma túy, buôn bán người, buôn bán động vật hoang dã; ứng phó với tội phạm công nghệ cao và vấn đề an ninh mạng.

Tổng thống Obama hoan nghênh quyết định của Việt Nam tham gia Hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc và nhấn mạnh Hoa Kỳ mong muốn hỗ trợ đào tạo và các hình thức hỗ trợ khác cho hoạt động này thông qua Sáng kiến hoạt động hòa bình toàn cầu (GPOI)…

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Obama ghi nhận lợi ích của việc đối thoại thẳng thắn và cởi mở nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thu hẹp khác biệt về quyền con người. Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ và thúc đẩy quyền con người…

Trong thông điệp đăng trên tờ Bưu điện Washington đúng vào ngày bắt đầu chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã viết: “Với tinh thần “gác lại quá khứ, hướng tới tương lai,” Việt Nam và Hoa Kỳ đã đi được chặng đường dài trên con đường xây đắp mối quan hệ hợp tác và xây dựng, trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi.

Nhân dân hai nước gắn kết không chỉ bởi quá khứ mà còn bởi những mối bang giao hiện đang ngày càng mở rộng trong các lĩnh vực chính trị – ngoại giao, thương mại – đầu tư, giáo dục, khoa học – công nghệ, văn hóa, nhân đạo, quốc phòng, an ninh, giao lưu nhân dân…

Mối liên hệ đó còn được vun đắp bằng sự đóng góp tích cực của cộng đồng hơn 1,5 triệu người Việt Nam tại Hoa Kỳ, hơn 15 nghìn sinh viên Việt Nam học tập tại các trường trên khắp Hoa Kỳ, cũng như cộng đồng doanh nghiệp, học giả, các tổ chức, địa phương Việt Nam và Hoa Kỳ.

Với quyết tâm và thiện chí của cả hai phía, chúng ta sẽ nỗ lực hơn nữa để đưa quan hệ hợp tác Việt Nam – Hoa Kỳ sang một giai đoạn phát triển mới ngày càng sâu, rộng và hiệu quả”. Thực sự những kết quả tốt đẹp đạt được trong chuyến thăm đã minh chứng cho những gì mà Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã viết…

Tối 26/7 (theo giờ Hà Nội), trong khuôn khổ chuyến thăm Hoa Kỳ, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã có cuộc gặp với Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Ban Ki-moon tại trụ sở của LHQ ở New York.

Chủ tịch nước cũng đã dự tọa đàm về giáo dục giữa các nhà giáo dục, đại diện lãnh đạo một số trường đại học và viện nghiên cứu của Hoa Kỳ – Việt Nam và có cuộc gặp thân mật với gia đình cựu Tổng thống Bill Clinton.

Trước đó, khi chuẩn bị rời Washington D.C tới thành phố New York, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã có bài phát biểu quan trọng tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược quốc tế (CSIS).

Với chủ đề “Quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ trong một châu Á – Thái Bình Dương năng động và thịnh vượng”, bài phát biểu nhấn mạnh, trong lòng một khu vực châu Á – Thái Bình Dương năng động và giàu tiềm năng, mối quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ đã thực sự được mở rộng và nâng tầm trên nhiều lĩnh vực, cả bề rộng, bề sâu cũng như hiệu quả của các lĩnh vực đó. Nếu nhìn lại cả chặng đường dài lịch sử, chúng ta mới thấy được những bước tiến, những thành tựu trong quan hệ hai nước ngày nay là rất có ý nghĩa.

Chủ tịch nước nói: “Cách đây 100 năm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt chân lên đất nước Hoa Kỳ trên con đường đi tìm tự do và độc lập cho dân tộc mình. Người đã chia sẻ những khát vọng chung của loài người, được Tổng thống Hoa Kỳ Thomas Jefferson nêu trong Tuyên ngôn 1776 khai sinh ra Hợp chủng quốc Hoa Kỳ: đó là khát vọng được sống, bình đẳng, tự do và hạnh phúc. Tháng 2/1946, không lâu sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư cho Tổng thống Hoa Kỳ Truman, bày tỏ mong muốn hai dân tộc cùng dựng xây mối quan hệ “hợp tác đầy đủ”. Trải qua những thăng trầm của lịch sử, năm 1995, hai nước đã chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, mở ra một chương mới trong quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ”.

Cùng ngày, tại Thượng viện, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã gặp Chủ tịch Thường trực Thượng viện Hoa Kỳ, Thượng nghị sĩ Patrick Leahy. Đánh giá cao vai trò của Thượng nghị sĩ Patrick Leahy và Thượng viện Hoa Kỳ trong việc thúc đẩy quan hệ hai nước; cảm ơn cá nhân Thượng nghị sĩ đã ủng hộ quá trình bình thường hóa và phát triển quan hệ, trong đó có việc ký Hiệp định Thương mại song phương (BTA), Mỹ trao Quy chế thương mại bình thường vĩnh viễn (PNTR) cho Việt Nam và hỗ trợ tài chính giải quyết hậu quả chất da cam/dioxin, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang mong muốn Thượng nghị sĩ Patrick Leahy tiếp tục đóng góp thúc đẩy quan hệ hai nước trong thời gian tới.

Bày tỏ vui mừng về kết quả hội đàm giữa Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Barack Obama, nhất là việc hai nước tuyên bố xác lập Đối tác toàn diện, Thượng nghị sĩ Leahy cho biết, ông và một số nghị sĩ sẽ sớm thăm Việt Nam để tiếp tục trao đổi về các vấn đề hai bên cùng quan tâm nhằm thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác hai nước phát triển.

Ngọc Đản