Bác Hồ với vị Thượng thư Bộ Hình của Nam triều

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giới thiệu 3 vị giữ những cương vị này đều là những trí thức được đào tạo của chế độ cũ và là những nhân sĩ.

– Ngày 3/5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 59 về việc bổ nhiệm những trí thức lớn được đào tạo dưới chế độ cũ như cụ Huỳnh Thúc Kháng, Bùi Bằng Đoàn, Vũ Trọng Khánh vào Hội đồng Phúc thẩm đặt tại Bộ Nội vụ theo một sắc lệnh số 40 ký ngày 29/3/1946 về việc bảo vệ tự do cá nhân.

Sắc luật về việc bảo vệ tự do cá nhân được ký cho thấy quyết tâm của nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà mới ra đời từ trong một xã hội phong kiến và thuộc địa nhằm xây dựng một nhà nước pháp chế.

Sắc luật này quy định những điều khoản rất cụ thể về việc bắt người và giam cứu phải được thực thi đúng với quy trình pháp luật. Những quyền tự do cơ bản của người dân phải được bảo vệ.

10-1946 HCM tiếp đại biểu nhân sĩ,trí thức yêu nước dự kỳ họp thứ 2 QH khóa I tại Bắc bộ phủ,H (69KB)Tháng 10/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đại biểu nhân sĩ, trí thức yêu nước dự kỳ họp thứ 2 QH khóa I tại Bắc Bộ phủ.

Riêng đối với những tình thế đặc biệt đòi hỏi “phương pháp đề phòng đặc biệt”  thì mọi quyết định của người đứng đầu cơ quan hành chính phải được trình lên một Hội đồng Thẩm phán Phúc thẩm được thành lập trong Bộ Nội vụ chuẩn y hay bác bỏ.

Hội đồng này còn có thẩm quyền đưa ra xem xét lại các vụ án và các trường hợp bắt giữ hoặc giam cầm. Hội đồng này gồm một đại biểu của Chính phủ; 1 thanh tra hành chính và 1 thẩm phán đều do Bộ Nội vụ đề nghị và sắc lệnh công nhận.

Điều đáng nói là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giới thiệu 3 vị giữ những cương vị này đều là những trí thức được đào tạo của chế độ cũ và là những nhân sĩ. Cụ Huỳnh Thúc Kháng là một phó bảng, từng làm báo và hoạt động chính trị, lúc này là Bộ trưởng Nội vụ; ông Vũ Trọng Khánh là một luật gia đào tạo dưới chế độ thực dân và đặc biệt là cụ Bùi Bằng Đoàn từng là Thượng thư Bộ Hình của Nam Triều.

Trường hợp của Bùi Bằng Đoàn có thể coi là một điển hình của nguyên lý “cầu hiền tài” của Bác. Ngay khi Cách mang mới thành công, vị Chủ tịch nước Việt Nam độc lập đã đưa ra lời kêu gọi “Tìm người tài đức”.

Bác đã giao cho Thư ký Vũ Đình Huỳnh đến gia thất cụ Bùi gửi “lời tâm tri”mời ra giúp việc nước. Cụ Bùi có ý e ngại vì mình đã từng là Thượng thư của chế độ đã bị cách mạng đánh đổ, nhưng khi đón ý của Bác cho rằng cụ Bùi là bậc đại thần “triều ẩn lập thân hành thiện” thì người được mời đáp lại ràng “Thính vũ thanh cảm ứng nghinh thu” và nhận lời đến gặp vị Chủ tịch nước vào ngày 22/11/1945.

Ngay ngày hôm sau, 23/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 64 thành lập Ban Thanh tra đặc biệt, có quyền hạn rất lớn chuyên xử lý các vụ việc liên quan đến các quan chức vi phạm pháp luật. Cụ Bùi Bằng Đoàn và nhà thơ Cù Huy Cận đã được Bác bổ nhiệm vào chức vụ này vì “đó là những người có danh tiếng” trong dân.

Sau việc bổ nhiệm vào Hội đồng Thẩm phán phúc thẩm, cuối năm 1946, tại Kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khoá I, cụ Bùi Bằng Đoàn được cử làm Trưởng ban Thường trực của Quốc hội… và tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp kháng chiến và kiến quốc cho đến khi qua đời.

Cũng trong một ngày đầu tháng 5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ngồi đọc báo trong phòng làm việc tại Bắc Bộ phủ để các hoạ sĩ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Đỗ Cung, Nguyễn Thị Kim sáng tác các tác phẩm hội hoạ và tạo hình vị Chủ tịch nước Viêt Nam Độc lập.

X&N
Vkyno (st)

Advertisements