QĐND – Sáng 30 Tết Mậu Thân 1968, tôi đang chuẩn bị đến gặp đồng chí Phạm Xuân Ẩn để nắm tình hình và bàn công việc thì có thư hỏa tốc của trên do cô giao liên đem đến. Nội dung lá thư chỉ một câu: “Anh Tư ra gặp tôi gấp”. Ký tên: Sáu Trí.

Cô giao liên cho biết, địa điểm gặp ở Sở Cao su Bến Củi, đường đi ước chừng trên một trăm cây số. Tôi mượn chiếc xe Hon-đa nữ của cô Tám Thảo. Cô Thảo mua thêm giỏ hoa và trái cây, bánh mứt để ngụy trang trên đường. Tôi và cô giao liên đóng vai vợ chồng ngày 30 về quê cúng ông bà. Vì vậy, dọc đường, tuy qua rất nhiều trạm kiểm soát của địch, nhưng chúng tôi không gặp bất kỳ trở ngại nào. Chúng tôi đến nơi thì đã gần 4 giờ chiều. Bến Củi cách Dầu Tiếng một cây cầu bắc ngang sông Sài Gòn. Hai bên đều là rừng cao su bạt ngàn. Bên Dầu Tiếng thì còn đồn, bốt giặc, bên Bến Củi là vùng du kích. Bàn giao tôi cho tổ giao thông vũ trang, cô giao liên từ giã, vội vàng trở về dãy nhà lụp xụp của công nhân cao su.

Anh em trong tổ giao thông vũ trang đều thuộc Cụm Tình báo H63 mà tôi là cụm trưởng. Lâu ngày gặp lại tôi từ thành phố ra, anh em mừng lắm. Anh em cứ quấn lấy ngắm nhìn mái tóc quăn xịt keo và đôi giày da bóng lộn của tôi, tỏ vẻ ngạc nhiên về thủ trưởng của mình. Tôi nói: “Vô thành phố phải vậy chớ sao tụi bây! Mai mốt đứa nào vô thành phố phụ với tao cũng phải cải trang vậy thôi”.

Đại tá Nguyễn Văn Tàu và Tám Thảo, nguyên chiến sĩ tình báo trong cụm H63. Ảnh tư liệu

Tôi giao xe và chìa khóa cho Khắc Vệ, tổ trưởng, rồi theo chân chiến sĩ Ghém đi gặp anh Sáu Trí. Tôi và anh Sáu Trí vốn biết nhau từ hồi kháng chiến chống Pháp. Lúc đó, anh là Phó ban Quân báo Khu 7, tôi là cán bộ nằm trong tổ nghiên cứu địch do đồng chí Trần Văn Danh làm tổ trưởng. Năm 1964, anh được rút trở ra căn cứ, làm Trưởng phòng Tình báo Miền (B2).

Đêm 30 Tết trong rừng, với ánh sáng lù mù từ ngọn đèn dầu leo lét, anh Sáu phổ biến nghị quyết của Bộ Chính trị cho tôi. Sau khi phân tích cặn kẽ tình hình địch, tình hình ta; nghị quyết nêu ra phương hướng hành động mới: Tình hình cho phép ta chuyển cuộc chiến tranh cách mạng sang thời kỳ mới, thời kỳ tiến công và nổi dậy giành thắng lợi quyết định.

Rừng về khuya, sương lạnh mà nghe ấm lòng. Tôi thấy phấn khởi như hồi năm 1960, được nghe Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng, đồng ý cho miền Nam được kết hợp tự vệ vũ trang với đấu tranh chính trị.

Sáng Mồng 1 Tết, anh Sáu phổ biến cụ thể: Đêm Mồng 1, rạng sáng Mồng 2 Tết, quân ta sẽ nổ súng Tổng tiến công và nổi dậy trên toàn miền Nam. Là người đã cùng anh chị em trong cụm trực tiếp tham gia chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công, từ việc phát hiện sơ hở của địch trong những ngày Tết cho đến việc vẽ sơ đồ, chụp ảnh các mục tiêu… Vậy mà nay, nghe phổ biến giờ nổ súng ngay trong đêm nay, lòng tôi tràn ngập niềm vui đến không cầm được nước mắt. Chiến tranh sắp đến hồi kết thúc rồi chăng? Chiều nay, tôi phải về Sài Gòn để kịp phổ biến cho anh chị em trong cụm.

Tạm biệt anh Sáu, tôi trở ra trạm liên lạc thì một tình huống không ngờ xảy ra. Anh em trong tổ giao thông thấy chiếc xe đẹp nên chạy thử, nhưng vì không quen nên té làm hỏng xe, đi sửa chưa thấy về. Ra chỗ cánh công nhân sửa giùm, họ bảo: Chúng tôi không biết về loại xe này, thấy chỗ nào cong thì uốn lại thôi, còn máy không nổ thì đành chịu.

Tôi vặn công tắc điện, đạp cần phát động. Máy vẫn im lìm. Tôi rút khăn tay lau mồ hôi trán. Thế này thì không kịp về Sài Gòn mất! Thử áp dụng biện pháp cuối cùng, tôi bảo: Tao ngồi lên xe, tụi bây sáp vô đẩy cho mạnh. Tôi dận cần số. Máy nổ giòn. Êm tai mát ruột làm sao. Tôi dừng lại nói lớn: “Tao đi luôn, tụi bây mạnh giỏi nhé”.

Ra đến Quốc lộ 1 thì đã 7 giờ tối. Tôi hình dung các binh đoàn chủ lực của ta đang hăm hở tiến về Sài Gòn trên những cánh đồng bên trái, bên phải kia. Đồng đội đi trên ruộng lầy, còn tôi đi trên đường tráng nhựa… Khi tôi ra khỏi địa bàn xã An Tịnh thì bất ngờ đụng cụm xe tăng địch. Hai thằng Mỹ bước tới, chĩa thẳng súng vào tôi. Một thằng hỏi: “Vi xi?”. Tôi trả lời: “Ô, nô vi xi” và nói câu chúc Tết: “Happy New Year”. Một thằng lại gần, nói câu chúc Tết và hỏi tôi đi đâu vào giờ này. Tôi nói đi chúc Tết cha vợ trên Trảng Bàng, hơi quá chén nên giờ này mới về.

Tôi lấy bao thuốc ra mời và dò hỏi hai tên Mỹ vì sao không nghỉ Tết, hai bên đã tuyên bố ngừng bắn để người dân ăn Tết kia mà? Chúng cho biết, đêm qua, ngoài Huế và nhiều thành phố khác đã bị Việt Cộng bất ngờ tiến công.

Nghe đến đây, lòng tôi đầy nỗi băn khoăn. Vì sao ngoài đó lại nổ súng trước? Nếu vậy thì giặc trong thành đã phòng bị, tối nay anh chị em đặc công biệt động của mình sẽ gay go.

Tôi về đến Sài Gòn lúc 9 rưỡi tối. Sau khi phổ biến cho đồng đội và giao nhiệm vụ, tôi vẫn đủ thời gian đi một vòng xuống bến Bạch Đằng, lên đường Thống Nhất, kiểm tra lại mục tiêu chính như Bộ tư lệnh Hải quân, Tòa đại sứ Mỹ, dinh Độc Lập… Xong việc, tôi trở về căn nhà ở 136B đường Gia Long, nơi đồng đội đang chờ. Thấy tôi an toàn, Tám Thảo rất mừng, nói: “Tối qua, giờ Giao thừa, em và ba lén vặn đài Hà Nội, nghe Bác Hồ chúc Tết. Nghe câu: “Tiến lên, toàn thắng ắt về ta”, ba em phấn khởi quá, nói năm nay chắc ngon lành lắm”. Tôi nói nhanh: “Chốc nữa, súng quân ta sẽ nổ khắp Sài Gòn, mở ra giai đoạn tổng khởi nghĩa nhằm đánh bại ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn…”.

Giờ G trên toàn miền Nam được quy định từ 0 đến 2 giờ ngày 31-1-1968, tức đêm Mồng 1, rạng sáng Mồng 2 Tết Mậu Thân. Một sự việc đáng tiếc là do sự đổi lịch ở miền Bắc, nên hướng Quân khu 5 và Tây Nguyên vẫn theo lịch cũ, nổ súng trước, còn B2 nổ súng sau theo lịch mới. Mặc dù vậy, chấp hành quyết tâm chiến lược của Trung ương Đảng, đêm 31-1, rạng 1-2-1968, quân dân B2 đã thực hiện tổng công kích và nổi dậy đồng loạt tại Sài Gòn và hầu hết các thành phố, thị xã, thị trấn. Đợt 1 Tết Mậu Thân diễn ra từ 31-1 đến 25-2-1968. Ta đã đánh vào những cơ quan đầu não chỉ huy của Mỹ-ngụy. Tại nhiều thị xã, thị trấn và một số nơi ở Sài Gòn, quân ta trụ lại nhiều giờ hoặc nhiều ngày để đánh địch phản kích. Trong hồi ký của mình, Tổng thống Mỹ Giôn-xơn thừa nhận, ta đã tiến công 36/44 tỉnh, thành phố ở miền Nam, bắn phá 5 trong 6 thành phố lớn và khoảng 1/4 trong số 248 quận lỵ. Ta đã bất ngờ, đồng loạt tiến công sào huyệt địch, gây choáng váng không chỉ giới chóp bu Mỹ-ngụy tại Sài Gòn mà thực tế Oa-sinh-tơn thừa nhận là đã “đưa chiến tranh vào lòng nước Mỹ”.

Tại buổi hội thảo khoa học “Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968” do Bộ Quốc phòng và Tỉnh ủy Thừa Thiên-Huế tổ chức ngày 10-1-2008, trong tham luận của mình, đồng chí Lê Khả Phiêu, nguyên Tổng Bí thư, khẳng định: Thắng lợi to lớn, rất oanh liệt của Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 đã làm chấn động nước Mỹ và thế giới, làm đảo lộn chiến lược của địch trên chiến trường, tạo ra bước ngoặt chiến tranh, đánh dấu thất bại của “Chiến tranh cục bộ”, làm lung lay ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ.

Đại tá NGUYỄN VĂN TÀU, Anh hùng LLVT nhân dân
qdnd.vn