Bài thơ “tay trái”…

QĐND – Giữa năm 1972, chúng tôi đang luyện quân ở Thạch Bình, Nho Quan (Ninh Bình). Đến tháng 10, nghe tin Ních -xơn ra lệnh ngừng ném bom ngoài vĩ tuyến 20, ai cũng hiểu đó chỉ là khoảng lặng trong “mắt bão”. Trên phổ biến: Địch sẽ tập trung đánh mạnh từ vĩ tuyến 20 trở vào, rồi bất ngờ mở cuộc tập kích đường không chiến lược chủ yếu bằng máy bay B -52 vào Hà Nội, Hải Phòng…

Tập rèn vừa xong, đang học chính trị và bổ sung quân tư trang đi B, thì cuối năm ấy “cơn bão” ập đến. Đêm đêm nhìn về bầu trời Hà Nội rực sáng, chớp lóe liên tục từ các cuộc đánh trả máy bay Mỹ. Đài báo đưa tin chiến thắng dồn dập. Anh em trong tiểu đội mỗi người mỗi quê, đều hồi hộp khi nhận thư nhà. Ngay đợt oanh kích đầu tiên của B -52, quê ngoại tôi xã Trung Thành (Vụ Bản -Nam Định) đã bị thiệt hại. Tôi không khỏi lo lắng cho những người thân. Đúng lúc được nghỉ phép một tuần trước khi lên đường bổ sung cho chiến trường Quảng Trị, tôi vội về thăm quê ngoại. Xã tôi dính mấy quả bom, may mà rơi cả ngoài đồng. Nhưng xã kế bên là Quang Trung bị thiệt hại nặng. Nhà sập, có người chết, bị thương. Người bị thương là cô giáo làng Trần Thị Tho. Quả bom nổ ngoài ao, sức ép giội vào, gian nhà gỗ lớp học rung chuyển răng rắc và cô trúng một mảnh bom, ngã ngay trên bục giảng. Lúc tôi đến thăm, cô vừa được cứu chữa ở bệnh viện ra. Cô trạc tuổi tôi, đang nuôi con mọn. Cô bị mất cánh tay phải. Rồi cô sẽ làm gì đây mà không có tay phải cầm bút, cầm phấn? “Nhất định ít bữa nữa tôi sẽ lên lớp trở lại!”, cô điềm tĩnh nói với tôi như vậy.

Tôi trở về đơn vị, vẫn nghe tin tức của cô. Em con bà dì ruột viết thư cho tôi, có đoạn: “…cô giáo Tho ở xã bên, nách nuôi con nhỏ, lại ngày đêm tập viết bằng tay trái anh ạ. Em đã thấy cô trở lại lớp 42 ngày sau khi bị thương, chữ trên bảng đẹp không kém gì trước viết bằng tay phải”.

Mới chỉ bắt đầu chiến dịch không kích bằng B -52 man rợ của Mỹ vào Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh lân cận thuộc đồng bằng Bắc Bộ, chúng đã bị giáng trả nhiều máy bay rơi, phi công chết hoặc nhảy dù bị bắt làm tù binh. Tôi hiểu, chính lòng căm thù của những người dân hiền lành như cô giáo Tho đã bắt quân xâm lược phải trả giá.

Đêm trước ngày lên đường nhập ngũ ở Hà Nội, tôi đã thức suốt đêm viết xong một bài thơ, tựa là “Chúng tôi lên đường”, sau đó được đăng trên Báo Nhân Dân, tôi trở thành “nhà thơ tiểu đội” từ đó. Ngày ở quê ngoại về, tôi suy nghĩ nhiều về hình ảnh cô giáo Tho lên lớp bằng tay trái, cô sẽ tiếp tục truyền dạy kiến thức, cùng lòng căm thù quân xâm lược đã tàn phá quê hương, đất nước. Đó chính là bài học đầu tiên cho các em nhỏ khi bước vào đời. Thế là tôi viết một mạch bài thơ “Bài học đầu tiên”, dưới tựa có dòng “Tặng cô giáo Trần Thị Tho”. Đoạn mở đầu:

Cô viết bằng tay trái
Nét chữ mạnh hơn trước kia viết bằng tay phải.
Không có gì quý hơn độc lập tự do
Bài học đầu tiên là lời dạy của Bác Hồ.
Xa lớp bốn hai ngày
Gặp lại hôm nay
Các cặp mắt đen nhìn cô rưng rưng lệ
Mắt cô cũng nhòa đi
Mấy lần gãy phấn…

Rồi chúng tôi vào chiến trường, trong ba lô con cóc của tôi có bài thơ về cô giáo đồng hương viết bằng tay trái. Một hôm, cậu bạn cùng đơn vị vô tình đọc được bài thơ trong cuốn sổ tay của tôi, bảo được đấy, sao không gửi đăng báo? Tôi cười, cỡ nhà thơ tiểu đội như tớ ai để ý. Thế rồi cậu bạn cứ nhất quyết bắt tôi gửi đi, còn khuyên “nên gửi báo Đảng cho oách, vì trước cậu đã có bài đăng ở đấy rồi”. Không ngờ, khoảng một tháng sau bài thơ được Báo Nhân Dân đăng thật. Chính cậu bạn nọ “phát hiện” ra đầu tiên, vì cả tháng cứ lẳng lặng lẻn ra bưu điện huyện xem ké báo Đảng chuyển về, đã có “dấu tích” gì chưa. Cả tiểu đội mừng rơn. Tôi quyết định tắp lự, dành cả tháng “lương” phụ cấp 5 đồng binh nhì khao anh em bữa ốc nhồi luộc, vừa rẻ lại đậm đà hương vị đồng quê.

Mới đây, tôi về thăm quê ngoại, không quên đến thăm cô giáo đồng hương xã bên. Nay cô giáo đã thành bà nội, bà ngoại cháu chắt đầy nhà. Bà Tho vào buồng đưa ra tờ báo Đảng đã ngả màu thời gian được giữ gìn suốt bốn mươi năm có bài thơ tôi viết tặng bà…

PHẠM QUANG ĐẨU
qdnd.vn

Advertisements