Dự luật đi ngược lại lợi ích của Việt Nam – Hoa Kỳ

QĐND – Dựa trên thể chế “Tam quyền phân lập”, nhánh Lập pháp – Hạ viện và Thượng viện Hoa Kỳ thường ra các đạo luật nhằm hạn chế quyền của nhánh Hành pháp. “Dự luật nhân quyền Việt Nam 2012, H.R. 1410”, được Hạ viện thông qua chiều 11-9-2012, nhằm đưa ra hạn chế đối với chính phủ Hoa Kỳ dựa trên những quy định về nhân quyền trong quan hệ với Việt Nam.

Dự luật này không cho phép Chính phủ Mỹ được viện trợ trên các lĩnh vực khác – “không có mục đích nhân đạo” cho Việt Nam, “nếu Tổng thống Mỹ không xác nhận được với Quốc hội Mỹ rằng Việt Nam đã cải thiện đáng kể trong lĩnh vực nhân quyền…”. Đồng thời Dự luật còn đòi hỏi “Việt Nam phải đưa ra được những tiến bộ vượt bậc trong việc cải thiện luật pháp để ngăn chặn việc hình sự hóa các hoạt động dân chủ”. Mặt khác Ngoại trưởng Mỹ sẽ phải định kỳ báo cáo lên Hạ viện về “tiến trình cải thiện nhân quyền ở Việt Nam” v.v và v.v…

Theo Hiến pháp Hoa Kỳ, Dự luật này phải trải qua các thủ tục cơ bản sau: Sau khi “Dự luật” được Hạ viện thông qua, Văn kiện này còn phải được được đệ trình lên Thượng viện. Nếu được Thượng viện thông qua thì bước tiếp theo phải được Tổng thống phê chuẩn Dự luật mới có hiệu lực pháp lý.

Còn nhớ ngày 8-2-2012, Tiểu ban về châu Phi, Y tế toàn cầu và Nhân quyền của Hạ viện Mỹ đã thông qua cái gọi là “Dự luật Nhân quyền Việt Nam năm 2012” (The Vietnam Human Rights Act of 2012) do ông Crít Xmít (Chris Smith), nghị sĩ Đảng Cộng hòa, tiểu bang Niu Giơ-xi, Chủ tịch tiểu Ban bảo trợ. Trước đó vào ngày 25-1-2012, ông Crít Xmít đã có buổi điều trần về Dự luật này. Tại buổi điều trần, “nhân chứng” Vũ Phương Anh, được giới thiệu là “nạn nhân” buôn người, với chứng cứ là Phương Anh “bị (Chính phủ Việt Nam) đưa đến một công xưởng ở Gioóc-đa-ni – nơi mà theo bà ta nói, phải làm việc cả ngày lẫn đêm với tiền công ít ỏi”(!).

Trong buổi điều trần, ông Crít Xmít còn nói “Chính quyền Cộng sản Việt Nam vẫn tiếp tục vi phạm tệ hại nhân quyền. Lời khai mà người ta nghe được đã xác nhận rằng, việc truy bức tôn giáo, chính trị và sắc tộc tiếp diễn và trong nhiều trường hợp còn tăng nhiều thêm, và rằng nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam tiếp tục đón nhận những kẻ chuyên buôn người lao động cưỡng bức và mại dâm cưỡng bức”. Rồi ông ta răn đe: “Cần phải cho thấy, Hoa Kỳ gửi một thông điệp minh bạch tới chế độ Việt Nam rằng, họ phải ngừng vi phạm nhân quyền của các công dân của họ”(!).

Trên đây là nội dung, cái cớ, chỗ dựa của cái gọi là “Dự luật nhân quyền 2012, số hiệu H.R.1410″ mà Hạ viện Hoa Kỳ mới thông qua. Có thể nói đây là một quyết định thiếu sáng suốt, hơn nữa còn đi ngược lại lợi ích của Việt Nam – Hoa Kỳ.

Trước hết, Dự luật này đã đi ngược lại nguyên tắc tôn trọng quyền dân tộc tự quyết trong quan hệ quốc tế đương đại. Điều này đã được Hiến chương Liên hợp quốc ghi nhận. Hơn nữa tại Điều I của Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị (năm 1966), đã quy định rõ: “Các dân tộc tự do quyết định thể chế chính trị…” của mình. Việc xây dựng và thực thi Hiến pháp, pháp luật như thế nào là quyền của mỗi quốc gia – dân tộc, mà không có bất cứ quốc gia nào, một lực lượng chính trị nào có quyền áp đặt, kể cả Liên hợp quốc.

Nhân đây phải nói thêm rằng, ở Việt Nam hoàn toàn không có tội danh về tôn giáo cũng như tội danh về bất đồng chính kiến, chỉ có các tội danh về lợi dụng tôn giáo, tín ngưỡng, tội danh về lợi dụng quyền tự do ngôn luận, báo chí để chống lại Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam. Nói cách khác ở Việt Nam không có ai bị tù vì lý do theo tôn giáo này hay tôn giáo khác, hoặc vì thực hiện các quyền tự do ngôn luận, báo chí không trái với các quy định của pháp luật.

Trở lại với Dự luật nói trên, chỉ căn cứ vào lời khai “mà người ta nghe được” để khẳng định rằng ở Việt Nam đã xảy ra tình trạng “truy bức tôn giáo”, “chính trị và sắc tộc” thậm chí là còn là thủ phạm của việc “buôn người lao động cưỡng bức và mại dâm cưỡng bức”… để đánh giá về tình hình nhân quyền của một quốc gia… là một nhận xét hồ đồ, là những định kiến lỗi thời của một cá nhân nào đó. Thế nhưng, đáng tiếc với sự dẫn dắt của ông Crít Xmít, Hạ viện Hoa Kỳ dường như đã xác nhận những điều trên.

Thứ hai, trong quan hệ giữa Việt Nam – Hoa Kỳ, Dự luật này đang đi ngược lại lợi ích của cả hai quốc gia. Như các phương tiện truyền thông đã đăng tải, ngày 10-11-2011, tại Hội nghị cấp cao Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 19, tổ chức tại Ha-oai (Mỹ), Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Trương Tấn Sang đã có cuộc trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ H. Clin-tơn (H. Clinton). Tại cuộc trao đổi trên, bà Ngoại trưởng nói rằng: “Mỹ tiếp tục coi trọng và mong muốn thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác nhiều mặt với Việt Nam, trong đó có việc nâng tầm quan hệ, hướng tới đối tác chiến lược”. Chủ tịch Trương Tấn Sang cũng khẳng định “Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với Mỹ như một đối tác hàng đầu có ý nghĩa chiến lược”.

Gần đây, Oa-sinh-tơn triển khai mạnh mẽ chiến lược châu Á – Thái Bình Dương. Điều đó có nghĩa việc tìm kiếm, phát triển các quan hệ thân thiện với các quốc gia trong khu vực, trong đó có Việt Nam, đồng thời giảm thiểu những mâu thuẫn, khác biệt giữa Hoa Kỳ với các quốc gia trong khu vực về chính trị nói chung, về nhân quyền nói riêng là lợi ích của các bên và của chính Hoa Kỳ. Dự luật nhân quyền 2012, H.R.1410 đang đi ngược lại những yêu cầu đó.

Như vậy, có thể nói “Dự luật Nhân quyền Việt Nam năm 2012- H.R. 1410” đã không vì lợi ích của hai quốc gia, không đóng góp gì cho sự phát triển quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ, trái lại đó là vật cản trở, phá hoại sự phát triển quan hệ giữa hai quốc gia, hơn nữa nó đi ngược lại những nỗ lực của Hoa Kỳ trong xây dựng lòng tin với các nước tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Phương Nhi
qdnd.vn