Chương IX – Phép hành quân

Đi đường núi thì nên đi theo khe nước.

Chỗ núi mà giao thông dễ, thì chiếm nơi cao mà dàn trận.

Địch ở nơi cao thì chớ trèo mà đánh nó.

Đó là phép hành quân miền núi.

Qua sông thì qua cho mau.

Địch qua sông, ta chờ nó qua nửa sông rồi sẽ đánh nó.

Chớ dàn trận trên bờ sông.

Gần sông thì phải tìm chỗ cao và giao thông dễ mà dàn trận.

Qua sông chớ đi ngược dòng sông.

Đó là phép hành quân miền nước.

Qua đầm phải đi qua mau.

Nếu cần phải đánh với địch ở vùng đầm, thì dựa chỗ có nước có cỏ, mà trở lưng cho cây cối.

Đó là phép hành quân ở vùng đầm.

ở đất bằng, thì phía hữu nên dựa vào đồi, phía trước thì khống chế các tử địa (chỗ hiểm, có sông nước, núi dốc, địch khó tiến lên), phía sau có sinh địa là chỗ dễ vận động, dễ thoái.

Đó là phép hành quân vùng đất bằng.

Khéo dùng 4 địa lợi đó thì thắng.

Quân đội ưa chỗ cao, mà ghét chỗ thấp. Quý chỗ sáng mà ghét chỗ tối. Ǎn no ở tốt, binh lính mạnh khoẻ, thế thì chắc thắng.

Nơi cồn gò đê đồi, thì đóng dinh về phía đông nam (mùa đông thì ấm, mùa hạ thì mát).

Thế là địa thế giúp ích cho quân đội.

Trên nguồn có mưa, nước chảy xoáy xuống, phải chờ nước đứng, ta sẽ lội qua suối.

Đất có mấy thứ:

1- Dốc đứng.

2- Lòng chảo (thung lũng).

3- Ngục giời (rừng núi bao bọc, dễ vào khó ra như cái nhà ngục).

4- Lưới giời (gai gốc mịt mù, khó đi lại, như một cái lưới).

5- Bẫy giời (bùn lầy, ướt át, khó đi lại, như giời đặt bẫy).

6- Hang giời (đường lối chật hẹp, hố sâu hang nhiều).

Những chỗ như thế, thì ta nên tránh. Gần xung quanh quân đội ta, nếu có chỗ hiểm trở, ao giếng, lau lách, rừng núi, thì ta phải lùng xét rất cẩn thận. Đó là những nơi bọn gian hay nấp.

32 cách xét sự động tĩnh của địch:

1- Gần ta mà địch lặng lẽ, là nó cậy có chỗ hiểm.

2- Xa ta mà địch đến khiêu chiến, là nó muốn mồi ta tiến lên.

3- Địch cố ý ở chỗ dễ bị ta đánh, là nó muốn lừa ta.

4- Nhiều cây cối lay động, là địch đi đến.

5- Nhiều cỏ lá phất phơ, là địch làm nghi binh.

6- Chim bay lên, là địch đặt phục binh.

7- Nhiều con thú sợ chạy, là địch mò vào.

8- Đất bụi bay cao và nhọn là xe địch đến.

9- Bay thấp mà rộng là binh địch.

10- Bay rời rạc từng lối là địch đi lấy củi.

11- Bay ít mà khi qua khi lại, là địch đóng dinh.

12- Địch đối với ta ngọt ngào, mà đồng thời nó thêm chuẩn bị, là nó muốn tiến.

13- Nó đối với ta hung hǎng và làm bộ tiến tới, là nó sắp lui.

14- Khi không mà nó xin hoà, là nó dùng mưu.

15- Xe hạng nhẹ của địch chạy trước ra 2 bên là nó sắp dàn trận.

16- Xe vừa chạy, vừa thúc quân, là địch chực xông đánh ta.

17- Địch nửa tiến, nửa thoái là nó mồi ta.

18- Quân địch chống gậy mà đứng, là nó đói.

19- Đi lấy nước mà thò đầu uống trước, là nó khát.

20- Thấy lợi mà không biết tiến đến, là nó mệt.

21- Chỗ nhiều chim đậu, là không có địch.

22- Đi đêm mà hò hét, là chúng nó sợ.

23- Binh lính xôn xao, là tướng không nghiêm.

24- Cờ xí lộn xộn, là trật tự loạn.

25- Tướng lĩnh giận dữ, là nó mệt nhọc.

26- Giết ngựa mà ǎn, là địch hết lương.

27- Nồi chảo không đem vào nhà, là địch cùng túng.

28- Tướng nói ngon ngọt với binh, là binh không phục tướng.

29- Hay thưởng quá, là tướng đã lận quận.

30- Hay phạt quá, là tướng đã khốn đốn.

31- Trước hung tợn mà sau lại sợ quân lính mình, là tướng khờ dại.

32- Địch uý lạo hoặc cảm ơn ta, là nó muốn nghỉ đánh.

Địch khiêu chiến, song mãi không đánh tới, mà cũng không kéo lui, gặp lúc như thế, ta phải xét cẩn thận.

Cho nên binh không cần nhiều lắm nếu biết hợp sức đồng lòng và xét rõ tình hình của địch, thì cũng thắng được. Nếu không xem xét kỹ và khinh địch thì binh nhiều cũng thất bại.

Binh chưa thân thiết theo mình, mà phạt họ thì họ không phục. Họ không phục thì khó dùng.

Binh đã thân thiết theo mình, mà phạt họ không sợ, thì không thể dùng.

Cho nên, lấy lòng thân ái làm cho họ mến, lấy kỷ luật nghiêm làm cho họ phục, thì chắc dùng được.

Mệnh lệnh thi hành hẳn hoi để dạy chúng, thì chúng phục. Mệnh lệnh thi hành không hẳn hoi, thì chúng không phục. Mệnh lệnh thi hành hẳn hoi là vì được lòng chúng.

cpv.org.vn

Advertisements