Truyền thống “Điện Diên Hồng” là truyền thống yêu nước vẻ vang chung của dân tộc ta và riêng của các cụ phụ lão ta.

Mỗi khi có việc quan hệ lớn đến nước nhà nòi giống, thì các cụ không quản tuổi cao sức yếu, liền hǎng hái đứng ra gánh vác phần mình và đôn đốc con em làm trọn nhiệm vụ.

Trong thời kỳ kháng chiến, chúng ta có những đội du kích “bạch đầu quân”. Sự chiến đấu anh dũng và hy sinh oanh liệt của những “đội viên tóc bạc rǎng long” đã làm cho lũ giặc kinh hồn và khuyến khích chiến sĩ ta càng thêm dũng cảm. Các cụ đã góp phần không nhỏ vào cuộc thắng lợi vĩ đại của nhân dân ta.

Ngày nay, trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc làm nền tảng vững mạnh cho sự nghiệp đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà, các cụ cũng tham gia rất hǎng hái. Ví dụ:

Các cụ phụ lão ở Nam Định, nhất là ở các huyện Hải Hậu, Trực Ninh… đã ra sức tham gia công việc tổ chức và phát triển hợp tác xã nông nghiệp.

Trong phong trào sản xuất vụ mùa thắng lợi, huyện ý Yên có 99 cụ đã được bầu là “kiện tướng” làm phân. Đặc biệt cụ Tuyên đã làm được gần 7 tấn.

Các cụ phụ lão ở huyện Trực Ninh đã xung phong làm thuỷ lợi hơn 4.000 ngày.

Cụ Hiện, nǎm nay 73 tuổi, đã làm luôn một chuyến 13 ngày.

Trên mặt trận vǎn hoá, các cụ đã góp sức nhiều trong phong trào xoá nạn mù chữ và bổ túc vǎn hoá. Các cụ đã tổ chức những nhóm đỡ đầu nhà trường và ngày nào cũng lo đôn đốc con cháu đi học. Có những cụ đã quyên cả “áo thọ” của mình cho các lớp học đóng bàn ghế. Cụ Nguyễn Đức Âu (xã Trực Định) đã bán một cái nhà lấy tiền (500 đồng) để giúp xây dựng nhà trường.

Những việc cảm động như vậy các nơi thường có.

Chúng ta nhiệt liệt hoan hô các cụ, chúc các cụ mạnh khoẻ và sống lâu để đôn đốc con cháu xây dựng chủ nghĩa xã hội. Vậy có thơ rằng:

Càng già, càng dẻo lại càng dai,
Tinh thần gương mẫu chẳng nhường ai.
Đôn đốc con em làm nhiệm vụ,
Vuốt râu mừng xã hội tương lai.

T.L

————————

Báo Nhân dân, số 2387, ngày 1-10-1960.
cpv.org.vn

“Ba huyện Hoà An, Hạ Lang, Quảng Uyên đã cǎn bản xoá xong nạn mù chữ. Thế là tỉnh Cao Bằng đã có nǎm huyện và miền núi đã có mười huyện, toàn huyện xoá xong nạn mù chữ”. (Tin các báo).

Đó là một thắng lợi bước đầu rất vẻ vang trên mặt trận vǎn hoá của nhân dân ta.

Nhớ lại ngày phong trào Việt Minh mới bắt đầu, ở Cao Bằng các em Mán đi chǎn trâu, các chị Thổ đi lấy rau lợn, ai cũng mang theo một quyển vở nhỏ xíu để học chữ quốc ngữ. Có những anh em Trại đi xa chín, mười cây số học được một ít chữ cái, về dạy cho bà con trong xóm. Dạy hết lại đi học thêm, về dạy nữa. Dù ở nơi hang cùng núi hẻm, nhà nào cũng có vài quyển vở nhỏ và vài cây bút chì giấu kín trên mái nhà, tối đến thì lấy ra học. Phải giấu kín, vì bọn mật thám Pháp, mật thám Nhật và mật thám nguỵ tò mò khắp nơi, thấy ai học, thì chúng cho là Việt Minh và chúng bắt.

Kháng chiến thắng lợi, hoà bình trở lại vừa được ít nǎm, mà miền núi đã có những huyện xoá xong nạn mù chữ (đó là chưa kể những thôn, những xã lẻ tẻ). Hơn nữa, đã có những đồng bào thiểu số thi đỗ kỹ sư, bác sĩ. Đó là một thắng lợi vẻ vang, nó góp phần vào thắng lợi chung về cách mạng vǎn hoá của nhân dân ta.

Nǎm 1940 là nǎm “toàn thịnh” dưới chế độ thực dân Pháp, mà cả Đông Dương chỉ có:

Các trường tiểu học và trung học 400.000 học trò,

các trường cấp III 500 học trò,

các trường đại học 580 học trò,

Hiện nay riêng miền Bắc ta có

các trường phổ thông, hơn 2.872.000 học trò,

các trường trung cấp chuyên nghiệp 32.000 học trò,

các trường cấp III 27.800 học trò,

các trường cao đẳng 11.400 học trò,

đi học ở các nước bạn 3.000 học trò.

Các lớp, các trường bổ túc vǎn hoá thì ở các cơ quan, nhà máy, công trường, hợp tác xã… đâu đâu cũng có. Tính bình quân, cứ 6 người dân thì có một người đi học.

Về mặt vǎn hoá, thì dù ai mù quáng đến mấy cũng phải thấy rằng chế độ xã hội chủ nghĩa của ta đã thắng lợi vẻ vang.

Chúng ta có quyền tự hào, nhưng chúng ta không được tự mãn. Đảng, Chính phủ, Đoàn Thanh niên Lao động và nhân dân ta còn phải cố gắng nhiều hơn nữa, đẩy mạnh phong trào cách mạng vǎn hoá lên cao hơn và rộng khắp hơn nữa để thu nhiều thắng lợi to lớn hơn nữa.

Viết thêm – Nhân bài viết này, tôi mạn phép thay mặt đồng bào gửi lời khen ngợi những anh chị em giáo viên đã xung phong lên công tác ở miền núi.

T.L.

——————————–

Báo Nhân dân, số 2389, ngày 3-10-1960
cpv.org.vn

Theo chuyện đời xưa Việt Nam thì trên mặt trǎng có chú Cuội chǎn trâu:

Chú Cuội ngồi ở trong trǎng,
Để trâu ǎn lúa, nhǎn rǎng mà cười!

Theo chuyện đời xưa Trung Quốc thì trên mặt trǎng có cô Tiên đẹp có lâu đài sang:

Trên trǎng các chị Hằng Nga,
Ở trong cung điện xa hoa tuyệt vời.

Những người làm thơ xưa nay thì hay ngâm nga:

Rằm Thu gió mát trǎng thanh…

Nhưng đó là chuyện nói cho vui thôi, T.L. muốn nói chuyện với các em về mặt trǎng khoa học cơ. Chắc các em còn nhớ, cuối nǎm ngoái, Liên Xô đã dùng tên lửa chụp ảnh sau lưng mặt trǎng. Đó là một thành công vĩ đại về khoa học xưa nay chưa từng có.

Liên Xô lại dùng tên lửa đặt Quốc huy của Liên Xô vào mặt trǎng. Từ đó, mặt trǎng đã thành người tuyên truyền tốt cho chủ nghĩa cộng sản. Nhân dân khắp thế giới hễ thấy mặt trǎng là nghĩ đến Búa Liềm.

Mỹ cũng đã nhiều lần thử phóng tên lửa lên mặt trǎng nhưng đều thất bại. Điều này lại chứng tỏ rằng khoa học và kỹ thuật của Liên Xô đã vượt Mỹ rất xa.

T.L. muốn nói với các em vài chuyện nữa. Từ Trung thu trước đến Trung thu này, các em đã cố gắng nhiều và đã tiến bộ khá. Vài ví dụ:

– Học tập khá – hầu hết các em đều đạt trên điểm trung bình.

– Lao động khá – như làm phân, bắt sâu, chǎm sóc trâu bò, thu nhặt thóc rơi… Phát triển hợp tác xã tí hon để cấy lúa, trồng rau, nuôi gà, lợn, v.v..

– Biết thực hành tiết kiệm – như thu nhặt sắt vụn, gạch vụn…

– Biết giữ đạo đức trong sạch – như nhặt được của rơi, đem trả lại.

– Trồng cây khá – các em đã trồng được khá nhiều. Nay T.L. đề nghị:

1- Các em tiếp tục trồng cho nhiều nữa.

2- Ở thành thị cũng như ở nông thôn các em nên tổ chức những Đội nhi đồng chǎm nom cây cối để giúp đồng bào trồng cây nào sống cây ấy, tốt cây ấy.

Nhờ Cách mạng Tháng Tám thành công và kháng chiến cứu nước thắng lợi, các em đã sinh trưởng trong chế độ xã hội chủ nghĩa. Nhờ Đảng sǎn sóc và Đoàn giúp đỡ, các em sẽ cố gắng về mọi mặt để xứng đáng là người chủ tương lai của nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh.

Thân ái chúc các em đoàn kết, vui vẻ, mạnh khoẻ và tiến bộ nhiều.

T.L.

——————————-

Báo Nhân dân, số 2391, ngày 5-l0-1960.

Nông thôn miền Bắc đã cǎn bản hoàn thành hợp tác hoá. Đó là một thắng lợi lớn bước đầu.

Ban công tác nông thôn trung ương đang hướng dẫn các nơi thi đua bốn tốt:

– đoàn kết tốt,

– sản xuất tốt,

– quản lý tốt,

– chấp hành chính sách tốt.

Thế là rất đúng.

Để làm cho phong trào thi đua ấy rộng khắp, sôi nổi, bền bỉ và kết quả tốt, thì cần phải đẩy mạnh việc giáo dục chủ nghĩa xã hội cho mọi cán bộ và đảng viên, cho mọi đoàn viên thanh niên và xã viên hợp tác xã.

Bần nông và trung nông lớp dưới là những người nửa vô sản. Họ dễ dàng tiếp thụ chủ nghĩa xã hội và đại đa số đã vào hợp tác xã từ lâu.

Trung nông lớp trên, vì có ruộng đất, trâu bò phần hơn, hiện giờ làm ǎn sinh hoạt khá hơn, cho nên họ chịu ảnh hưởng tư sản nặng hơn, thấm nhuần chủ nghĩa xã hội cũng khó hơn.

Cán bộ ta nói chung là tốt. Nhưng vẫn có một số ít chưa giũa gọt hết chủ nghĩa cá nhân, chưa rửa sạch hết thói xấu tham ô lãng

phí, chưa đi đúng đường lối quần chúng…

Vì vậy, đẩy mạnh giáo dục chủ nghĩa xã hội và đấu tranh chống tư tưởng tư hữu là việc rất cấp bách và rất quan trọng.

Từ chỗ làm ǎn riêng lẻ chuyển biến sang làm ǎn tập thể, từ những hợp tác xã lẻ tẻ chuyển biến đến hợp tác xã khắp miền Bắc, đó là sự chuyển biến cực kỳ to lớn trong lề lối sản xuất và trong thói quen sinh hoạt của hàng triệu nông dân. Nó đòi hỏi tư tưởng của hàng triệu con người cũng phải chuyển biến. Khi đã được chủ nghĩa xã hội soi sáng, tư tưởng mọi người đã chuyển biến tốt, thì đạo đức cách mạng và tinh thần tập thể của quần chúng sẽ biến thành một lực lượng vô cùng to lớn.

Giáo dục phải thiết thực, làm cho mọi cán bộ và xã viên nhận rõ rằng: Để đi đến chủ nghĩa xã hội vẻ vang thì mọi người phải ra sức thi đua làm tròn nhiệm vụ của mình, phải tích cực góp phần vào công việc củng cố hợp tác xã, phải cần kiệm xây dựng hợp tác xã.

Trước mắt phải ra sức thu hoạch tốt vụ mùa và chuẩn bị tốt cho vụ Đông – Xuân.

Cán bộ thì phải nắm thật vững phương châm, chính sách của Đảng, đi thật đúng đường lối quần chúng. Muốn làm được như vậy, thì cán bộ phải thực hiện “bốn cùng”, tức là: cùng ǎn, cùng ở, cùng lao động, cùng bàn bạc công việc với quần chúng trong hợp tác xã. Đó là cái “cẩm nang” để vượt qua mọi khó khǎn và hoàn thành mọi kế hoạch.

T.L

——————————

Báo Nhân dân, số 2406, ngày 20-10-1960.
cpv.org.vn

Phụ nữ chiếm một nửa tổng số nhân dân. Để xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải thật sự giải phóng phụ nữ và tôn trọng quyền lợi của phụ nữ. Hiến pháp và pháp luật của nước ta đã quy định rõ điều đó.

Ví dụ:

Hiến pháp điều 24 nói: Phụ nữ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà có quyền bình đẳng với nam giới về các mặt sinh hoạt chính trị, kinh tế, vǎn hoá, xã hội và gia đình.

Luật hôn nhân và gia đình, điều 1 nói: Nhà nước bảo đảm… nam nữ bình đẳng, bảo vệ quyền lợi của phụ nữ…

Điều 12 nói: Trong gia đình, vợ chồng đều bình đẳng về mọi mặt.

Điều 3 nói: Cấm… đánh đập hoặc ngược đãi vợ.

Thế nhưng hiện nay vẫn có những người chồng đối xử rất tệ với vợ, ngay ở Hà Nội “nghìn nǎm vǎn vật” cũng vậy. Vài ví dụ:

Ở Lương Yên (Hà Nội) trong 196 gia đình, thì có 26 người chồng thường đánh mắng vợ, có người đánh vợ bị thương. ở khu Hai Bà Trưng, có người chỉ vì thức ǎn không vừa ý, đã hất cả mâm cơm vào mặt vợ. Có người vợ ốm, chồng để mặc, không sǎn sóc trông nom.

Ở xã Quảng Lưu (Thanh Hoá), có người nhét tro vào miệng vợ và đánh vợ què tay. Có người cạo trọc đầu và lột hết áo quần vợ, rồi giong vợ đi bêu khắp thôn xóm… (xem báo Nhân dân, 20-l0-1960).

Những cử chỉ tàn nhẫn dã man như vậy vừa là phạm pháp luật Nhà nước, vừa trái với tình nghĩa vợ chồng.

*

*     *

Luật hôn nhân và gia đình đã định rõ: Cấm tảo hôn (điều 3). Con gái từ 18 tuổi trở lên, con trai từ 20 tuổi trở lên mới được kết hôn (điều 6). Khi hai bên vợ chồng tự nguyện ly hôn, thì toà án nhân dân sẽ công nhận việc ly hôn ấy (điều 25). Điều 3 cũng nói: Cấm cản trở hôn nhân tự do.

Thế nhưng ở xã Nghĩa Tân (Nam Định), nhà thờ đã làm phép cưới cho trẻ con mới 14 tuổi và trong một thời gian ngắn đã có 16 đám tảo hôn. Đồng thời, nhà thờ cấm người bên giáo lấy người bên lương, cấm ly hôn.

Như thế là trái với Hiến pháp và phạm pháp luật một cách nghiêm trọng. ở xóm Lưu Thắng (xã Quảng Lưu, Thanh Hoá), có em gái mới 4 tuổi mà cha mẹ đã định đến cuối nǎm nay sẽ cho cưới! Như thế là vừa làm trái pháp luật, vừa hy sinh hạnh phúc của con mình.

*

*     *

Để thật sự bảo vệ quyền lợi của phụ nữ thì:

– Hội phụ nữ và Đoàn thanh niên phải phụ trách tuyên truyền và giáo dục một cách rộng khắp và bền bỉ cho mỗi gia đình hiểu rõ pháp luật Nhà nước và thấm nhuần đạo đức xã hội chủ nghĩa về vấn đề ấy.

– Bà con trong làng xóm và trong hàng phố cần phải có trách nhiệm ngǎn ngừa, không để những việc phạm pháp như vậy xảy ra.

– Bản thân chị em phụ nữ phải có chí tự cường tự lập, phải đấu tranh để bảo vệ quyền lợi của mình.

– Đối với những người đã được giáo dục khuyên rǎn mà vẫn không sửa đổi, thì chính quyền cần phải thi hànhkỷ luật một cách nghiêm chỉnh. Điều 34 trong Luật hôn nhân và gia đình đã quy định: “Những hành vi trái với luật này sẽ bị xử lý theo pháp luật”. Nói tóm lại, giáo dục phải đi đôi với kỷ luật.

T.L.

————————–

Báo Nhân dân, số 2409, ngày 23-10-1960.
cpv.org.vn