Góp ý kiến vào “Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992”

Đại Tá, Tiến Sĩ Phạm Văn Miên
Theo Đại tá, Tiến sĩ Phạm Văn Miên trong dự thảo Sửa đổi Hiến pháp 1992, tại Điều 73, Chương IV phải đưa thêm nội dung về xây dựng Công nghiệp an ninh (CNAN) vào nội dung của điều này. Cùng với đó cần bổ sung nội dung về bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ, chiến sĩ, công nhân, nhân viên Công an.

Công nghiệp an ninh (CNAN), một thuật ngữ chưa được nhắc nhiều trong các văn kiện, văn bản của Đảng, Nhà nước và trong thực tiễn đời sống xã hội. Tuy nhiên, đây không phải là vấn đề quá mới với Việt Nam và thế giới. Chúng ta có thể tạm hiểu rằng CNAN là một nền công nghiệp phục vụ các nhiệm vụ bảo vệ An ninh quốc gia (ANQG) giữ gìn trật tự an toàn xã hội (TTATXH) cũng như đảm bảo các hoạt động công tác an ninh, theo nghĩa rộng. Như vậy, CNAN vừa mang tính chiến thuật, vừa có tính kĩ thuật; bao hàm cả lĩnh vực khoa học kĩ thuật và công nghệ. Cũng giống như công nghiệp quốc phòng, CNAN là sự phát triển tổng hợp của nhiều ngành kĩ thuật công nghiệp, như cơ khí, chế tạo máy, viễn thông tin học, vật lý, hóa học…

Ở nhiều nước trên thế giới như Mỹ, Nga, Đức, Trung Quốc, hay một số nước trong khu vực ASEAN như Thái Lan, Malaysia, Singapore… CNAN rất được chú trọng và có những phát triển từ hàng chục, thậm chí hàng trăm năm. Rất nhiều những sản phẩm của CNAN được đưa vào áp dụng cho các lĩnh vực trong đời sống xã hội như: Y tế, giáo dục, giao thông vận tải, công nghiệp, thể thao, hải quan, quản lý đánh bắt hải sản, kiểm lâm và cả hàng không, vũ trụ… Trong số đó, nhiều sản phẩm được xuất đi khắp thế giới và có không ít sản phẩm CNAN trở thành ngành mũi nhọn thu về những số lượng ngoại tệ không nhỏ cho một số quốc gia.

Ở Việt Nam, đã từ lâu, Đảng và Nhà nước, Chính phủ, Bộ Công an đã quan tâm đến vấn đề này. Tuy nhiên, do những khó khăn về nhiều mặt của nền kinh tế, chúng ta mới tập trung đầu tư vào một số lĩnh vực cụ thể nhằm đáp ứng yêu cầu trực tiếp, phục vụ nhiệm vụ của lực lượng Công an cũng như công tác bảo vệ an ninh trật tự (ANTT). Hoạt động về các lĩnh vực CNAN hay nói rộng hơn là nền CNAN chưa được đầu tư nghiên cứu một cách có hệ thống cả về lý luận cũng như hoạt động thực tiễn, vì vậy nó chưa thể hiện rõ vai trò với hoạt động của các lĩnh vực trong nền kinh tế quốc dân. Song trước yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ ANQG và giữ gìn TTATXH, những năm gần đây, thực hiện chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Đảng ủy CATW và lãnh đạo Bộ Công an đã có chỉ đạo rất cụ thể về việc nghiên cứu và phát triển CNAN. Mục tiêu trước mắt là phát triển nhanh, hiện đại những lĩnh vực chúng ta đã làm được, vừa phục vụ các hoạt động bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH, vừa đáp ứng nhu cầu về an ninh của các tổ chức, cá nhân trong xã hội. Hoạt động này vừa hạn chế phải sử dụng ngoại tệ nhập khẩu một số phương tiện, thiết bị, vừa tăng thêm nguồn thu cho ngân sách an ninh. Đây là chủ trương, quyết sách hết sức đúng đắn và cần thiết trong điều kiện về an ninh thế giới và trong nước như hiện nay.

Bên cạnh việc cần thiết phải xây dựng nền công nghiệp an ninh, tôi cho rằng nguyên tắc về kết hợp phát triển kinh tế với đảm bảo an ninh, và bảo vệ an ninh với đẩy mạnh phát triển kinh tế cần phải được đặt ra một cách thường xuyên. Thực tế những năm qua, không ít tập thể, cá nhân chỉ chú ý đến mục tiêu phát triển kinh tế đơn thuần; phiến diện rằng chỉ cần phát triển tốt kinh tế thì tất yếu ANTT sẽ được đảm bảo, vì vậy không tính đến việc tác động qua lại của hoạt động kinh tế với bảo đảm an ninh trật tự. Để từng bước khắc phục hạn chế này, đòi hỏi mỗi cấp, mỗi ngành trước khi chấp nhận một dự án, phê duyệt xây dựng một công trình, một nhà máy, hay tiếp nhận một sự viện trợ, giúp đỡ vật chất nào đó đều phải xem xét những tác động hai mặt tốt và xấu đến công tác ANTT. Hơn nữa việc xây dựng kết cấu các lĩnh vực, công trình, hạng mục… của kinh tế an ninh phải xem xét đến mối quan hệ với việc đảm bảo công tác an ninh trật tự.

Trong dự thảo Sửa đổi Hiến pháp 1992, tại Điều 73, Chương IV đã nêu lên nội dung về xây dựng công nghiệp quốc phòng, bảo đảm trang bị cho lực lượng vũ trang, kết hợp quốc phòng với kinh tế, kinh tế với quốc phòng, bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ và chiến sỹ, công nhân, nhân viên quốc phòng… Tôi cho rằng, việc đề cập như vậy là đúng và cần thiết. Tuy nhiên, như phân tích ở trên, tôi đề nghị phải đưa thêm nội dung về xây dựng CNAN vào nội dung của điều này. Cùng với đó cần bổ sung nội dung về bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ, chiến sĩ, công nhân, nhân viên Công an. Với tinh thần đó, tôi đề nghị nghiên cứu sửa lại Điều 73 như sau:

Nhà nước phát huy tinh thần yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng của nhân dân, giáo dục quốc phòng và an ninh cho toàn dân; thực hiện nghĩa vụ quân sự, chính sách hậu phương quân đội, công an; xây dựng công nghiệp quốc phòng và công nghiệp an ninh bảo đảm trang bị cho lực lượng vũ trang, kết hợp Quốc phòng – An ninh với kinh tế, kinh tế với Quốc phòng – An ninh, bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ, chiến sĩ, công nhân, nhân viên Quốc phòng, Công an…

Việc bổ sung như trên không chỉ phù hợp với nội dung ở Điều 69; phù hợp với việc phát triển Quốc phòng, An ninh trước mắt mà còn phù hợp xu thế phát triển tất yếu trong lĩnh vực Quốc phòng – An ninh nhiều năm tiếp theo, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới

P.V.M.
cand.com.vn

Góp ý kiến vào “Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992”:

Theo Đại tá, PGS.TS Phí Đức Tuấn, Phó Giám đốc Học viện An ninh nhân dân, Bộ Công an cần quy định cụ thể trong Hiến pháp trách nhiệm, nghĩa vụ của mọi công dân, tổ chức, cơ quan đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh.

Tiếp tục lấy ý kiến đóng góp vào “Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992” về vai trò lãnh đạo của Đảng, sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với sự nghiệp quốc phòng và an ninh, phóng viên Báo CAND đã trao đổi với Đại tá, PGS.TS Phí Đức Tuấn, Phó Giám đốc Học viện An ninh nhân dân, Bộ Công an về vấn đề này. Đồng chí Phó Giám đốc Học viện An ninh nhân dân góp ý:

Trước hết phải khẳng định rằng, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng cầm quyền đối với lĩnh vực quốc phòng, an ninh (nói riêng), đối với đất nước (nói chung) trong Hiến pháp là vấn đề có tính nguyên tắc trong quản lý, điều hành của bất cứ quốc gia nào theo chế độ lập hiến. Đối với nước ta, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự quản lý tập trung thống nhất của Nhà nước đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh là một tất yếu khách quan.

Sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của sự nghiệp quốc phòng, an ninh. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng thông qua đã khẳng định quan điểm có tính nguyên tắc: “Tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý tập trung thống nhất của Nhà nước đối với Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và sự nghiệp quốc phòng, an ninh”.

Thực tế chỉ ra rằng, từ khi Đảng ta ra đời cũng như trong suốt quá trình lãnh đạo sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, chưa bao giờ các thế lực thù địch từ bỏ âm mưu, hoạt động nhằm gạt bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, tiến tới lật đổ chính quyền. Quy định vai trò lãnh đạo của Đảng (nói chung) với sự nghiệp quốc phòng, an ninh (nói riêng) trong Hiến pháp là cơ sở pháp lý không chỉ đảm bảo quyền lãnh đạo của Đảng mà còn để trừng trị những cá nhân, tổ chức có âm mưu đòi xóa bỏ Điều 4 Hiến pháp năm 1992, xóa bỏ chế độ Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Với thực tế trên, việc quán triệt quan điểm của Đảng về tăng cường vai trò lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối về mọi mặt của Đảng, sự quản lý tập trung thống nhất của Nhà nước đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh trong sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992 cần xác định những nội dung định hướng cơ bản sau:

Một là, kiên định nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh và đối với lực lượng vũ trang nhân dân. Cần tiếp tục thể chế hóa, hoàn thiện và thực hiện nghiêm túc cơ chế, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh cũng như đối với Quân đội nhân dân và Công an nhân dân.

Hai là, để đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng một cách tuyệt đối, trực tiếp và toàn diện đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh, Hiến pháp sửa đổi ngoài giữ Điều 4 Hiến pháp năm 1992 cần khẳng định: “Quân đội nhân dân, Công an nhân dân đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự thống lĩnh của Chủ tịch nước”.

Ba là, cần quy định cụ thể trong Hiến pháp trách nhiệm, nghĩa vụ của mọi công dân, tổ chức, cơ quan đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh. Quan điểm nhất quán của Đảng ta là: “Bảo đảm quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và Nhà nước trên cơ sở phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, khối đại đoàn kết toàn dân tộc”. Chính vì vậy trong Hiến pháp sửa đổi, bổ sung cần xác định trách nhiệm của công dân, tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp trong việc tham gia bảo vệ Tổ quốc, góp phần xây dựng tiềm lực quốc phòng, an ninh cũng như thể chế hóa việc xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân kết hợp với thế trận an ninh nhân dân.

Bốn là, cần bổ sung Điều 48 của Hiến pháp năm 1992 nội dung tăng cường sức mạnh quốc phòng, an ninh và tiềm lực; sớm trang bị hiện đại cho các lực lượng Hải quân, Phòng không, An ninh, Tình báo, Cảnh sát cơ động… bảo đảm xây dựng hai lực lượng nòng cốt là Quân đội nhân dân và Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại theo tinh thần Nghị quyết XI của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Năm là, Hiến pháp sửa đổi, bổ sung cần khẳng định nội dung: Nhà nước thống nhất quản lý sự nghiệp quốc phòng, an ninh, bảo đảm gắn kết chặt chẽ hiệu quả giữa tăng cường quản lý của Nhà nước, phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân. Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Quan điểm này cần được quán triệt trong Hiến pháp sửa đổi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tập trung thống nhất của Nhà nước đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh theo hướng bổ sung vào các chương, điều những nội dung như: tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về quốc phòng, an ninh; xây dựng hoàn thiện cơ chế, chính sách, phương án, chiến lược về quốc phòng, an ninh; xây dựng tổ chức bộ máy theo hướng tập trung thống nhất và đào tạo nguồn lực cho sự nghiệp quốc phòng, an ninh…

Hưng Nguyễn (ghi)
cand.com.vn

Thiếu tướng Trần Anh Dũng (Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát QLHC về TTATXH – Bộ Công an)

Bảo vệ ANTQ là sự nghiệp của cả hệ thống chính trị và của toàn dân. Cơ quan, tổ chức, công dân có trách nhiệm, nghĩa vụ bảo vệ ANTQ theo quy định của pháp luật.

Hiến pháp là đạo luật cơ bản của Nhà nước, điều chỉnh những quan hệ xã hội quan trọng trong tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, an ninh, quốc phòng, tổ chức bộ máy Nhà nước và quan hệ giữa Nhà nước với công dân. Chúng tôi xin trao đổi, góp ý một số nội dung liên quan đến quy định về bảo vệ Tổ quốc được quy định trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.

Bảo vệ an ninh Tổ quốc (ANTQ) là một vấn đề đặc biệt quan trọng, bao hàm nội dung, ý nghĩa rất rộng lớn trong và ngoài nước. Đây là tổng hợp các hoạt động nhằm bảo đảm sự ổn định và phát triển bền vững của một chế độ xã hội, độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và các lợi ích quan trọng khác của quốc gia; phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh làm thất bại các âm mưu và hoạt động xâm phạm ANTQ.

Bảo vệ ANTQ là sự nghiệp của cả hệ thống chính trị và của toàn dân. Cơ quan, tổ chức, công dân có trách nhiệm, nghĩa vụ bảo vệ ANTQ theo quy định của pháp luật.

Nhiệm vụ của bảo vệ ANTQ gồm: Bảo vệ chế độ chính trị và Nhà nước CHXHCN Việt Nam, bảo vệ thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; Bảo vệ an ninh về tư tưởng và văn hóa, khối đại đoàn kết toàn dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; Bảo vệ an ninh trong các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng, đối ngoại và các lợi ích khác của quốc gia; Bảo vệ bí mật của Nhà nước và các mục tiêu quan trọng về ANTQ; Phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh làm thất bại và loại trừ các hoạt động xâm phạm ANTQ, nguy cơ đe dọa ANTQ. Nguyên tắc hoạt động bảo vệ ANTQ là tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; Đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự quản lý thống nhất của Nhà nước: Huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn dân tộc, lực lượng chuyên trách bảo vệ ANTQ làm nòng cốt; Kết hợp chặt chẽ nhiệm vụ bảo vệ ANTQ với nhiệm vụ xây dựng, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; Phối hợp có hiệu quả hoạt động an ninh, quốc phòng với hoạt động đối ngoại; Chủ động phòng ngừa, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động xâm phạm ANTQ.

Trước hết phải xác định sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc là sự nghiệp lớn lao, vĩ đại không chỉ của riêng ai mà là sự nghiệp cách mạng của toàn dân đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự điều hành, quản lý thống nhất của Nhà nước CHXHCN Việt Nam, trong đó các lực lượng vũ trang gồm Quân đội nhân dân, Công an nhân dân giữ vai trò nòng cốt. Điều này đã được quán triệt trong tư tưởng chỉ đạo xây dựng, sửa đổi Hiến pháp, được thể hiện ở các chương, điều khác nhau. Riêng nội dung quy định về trách nhiệm của mỗi công dân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc được thể hiện tại Chương II về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc được nêu rõ tại 3 điều.

Cụ thể: Điều 47 (Sửa đổi bổ sung Điều 76): “Công dân có nghĩa vụ trung thành với Tổ quốc. Phản bội Tổ quốc là tội nặng nhất”; Điều 48 (Sửa đổi bổ sung Điều 77): “Bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng và quyền cao quý của công dân. Công dân phải làm nghĩa vụ quân sự và tham gia xây dựng quốc phòng toàn dân; việc thực hiện nghĩa vụ thay thế nghĩa vụ quân sự do luật định”; Điều 49 (Sửa đổi bổ sung Điều 79): “Công dân có nghĩa vụ chấp hành Hiến pháp và pháp luật, tham gia bảo vệ ANQG, trật tự, an toàn xã hội, chấp hành những quy tắc sinh hoạt công cộng”. Như vậy, bản dự thảo sửa đổi Hiến pháp đã quán triệt chỉ đạo của Bộ Chính trị vừa kế thừa Hiến pháp 1992 vừa có tư duy mới phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam hiện nay

T. A. D.
cand.com.vn

Nhà Văn Phan Quế
Tôi nghĩ trong đoạn văn mở đầu này nên viết thêm, viết kỹ hơn về nội dung trên để tương xứng với các đoạn văn sau. Có thể thêm Từ thuở Hùng Vương dựng nước tới các triều đại tiếp theo… được chăng vì dân tộc ta luôn coi vua Hùng là Quốc tổ, lập đền thờ Người.

Lời nói đầu của Dự thảo Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 (Sửa đổi năm 2013), theo bản in của Báo Công an nhân dân số ra thứ tư, ngày 2/1/2013, có nguyên văn đoạn mở đầu là:

“Trải qua mấy nghìn năm lịch sử, nhân dân Việt Nam lao động cần cù, sáng tạo, chiến đấu anh dũng để dựng nước và giữ nước, đã hun đúc nên truyền thống đoàn kết, nhân nghĩa, kiên cường, bất khuất của dân tộc và xây dựng nên nền văn hiến Việt Nam”.

Đoạn văn mở đầu trong Lời nói đầu trong bản dự thảo của hiến pháp mang ý nghĩa khái quát về lịch sử xây dựng đất nước của dân tộc. Toàn văn lời mở đầu nêu được khá đầy đủ những việc quan yếu mang tính khẳng định và dẫn dắt cho các nội dung tiếp theo mà hiến pháp sẽ đề cập tới với những điều luật cụ thể ở đất nước ta từ có Đảng lãnh đạo đến nay.

Tuy nhiên, tôi chỉ xin phép được bàn thêm về nội dung đoạn văn mở đầu:

Đoạn mở đầu có những câu chữ: Trải qua mấy nghìn năm lịch sử, nhân dân Việt Nam lao động cần cù, sáng tạo, chiến đấu anh dũng để dựng nước và giữ nước, đã hun đúc nên truyền thống đoàn kết, nhân nghĩa, kiên cường, bất khuất của dân tộc và xây dựng nên nền văn hiến Việt Nam…

Đầu tiên tôi xin được in nghiêng và nhấn mạnh về từ mấy này. Lâu nay ta thường nói và viết về nguồn gốc người Việt Nam, gần với huyền thoại là mẹ Âu Cơ cùng bố Lạc Long Quân sinh ra trăm trứng nở thành trăm con, rồi truyền thuyết dân gian rất gần với lịch sử trong 18 đời vua Hùng dựng nước và cũng quen với câu mở đầu khi nói về thời lượng dân tộc dựng xây đất nước với ấn mức thời gian là 4.000 năm lịch sử.

Có một thực tế là về thời xa xăm ấy ta chưa có văn bản về sử liệu, chữ nghĩa hoặc có nhưng do chiến tranh loạn lạc cùng các cuộc thiên di của con người và sự bất ổn của thiên nhiên… mà đến nay cái mốc 4.000 năm ấy cũng mới chỉ dừng trong mức truyền miệng qua lịch sử dân gian hoặc các bản văn không thuộc dạng nghiên cứu khẳng định một cách tương đối mặc dù các nhà khảo cổ đã tốn không ít công sức khi tìm lại các di vật thời vua Hùng.

Như vậy là năm tháng về thời mở nước và ngày mở nước cho đến tận bây giờ ta chưa xác định được cụ thể âu cũng là lẽ bình thường của hoàn cảnh nước mình và nhiều quốc gia trên thế giới. Nếu ta ngại từ bốn mà dùng từ mấy trước từ nghìn năm nghe chưa ổn lắm. Từ mấy là chỉ thời gian mang tính ước lệ, có giá trị khẩu ngữ trong giao tiếp thông thường nên khi đưa nó vào văn bản sẽ thiếu đi phần trang trọng và chính xác.

Ai cũng biết dân tộc ta mở nước, dựng nước và giữ nước không thể là trăm năm, cũng không chỉ dừng ở mức ngàn năm nhưng gọi là mấy nghìn năm nghe không ổn. Ta nên dùng từ hàng nghìn năm thay cho mấy nghìn năm, cho dù chỉ là thay một chữ thôi nhưng vị trí câu văn khúc chiết và chững chạc hơn.

Sau câu này xin cho thêm câu từ thuở Hùng Vương dựng nước tới các triều đại tiếp theo, qua công sức của nhiều thể chế lãnh đạorồi nối tiếp sang đoạn sau cho hợp với nội dung lập pháp của hiến pháp trong sự tiếp thu có chọn lọc những thành quả hành chính của mỗi triều đại đã qua và để lại của đất nước.

Trong Đại cáo bình Ngô của Nguyễn Trãi khi vâng lệnh vua Lê, triều Lê soạn lời thưa chuyện với bá tính đất nước khi triều đại mới ra đời sau cuộc kháng chiến đuổi giặc cướp nước, ngay đoạn mở đầu Người đã viết:

Như nước Đại Việt ta từ trước/ Vốn xưng nền văn hiến đã lâu/ Núi sông bờ cõi đã chia/ Phong tục Bắc Nam cũng khác/ Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời gây nền độc lập/ Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên làm Đế một phương…

Nguyễn Trãi đã có hùng văn về thành tựu trong hiến pháp quốc gia về đạo giữ nước, dựng nước khá cụ thể của ông cha mình. Với chúng ta bằng phẩm hạnh uống nước nhớ nguồn của con cháu trước tổ tiên rất nên nhắc đến thành tựu kiến quốc trong các luật lệ của tiền nhân. Những cái còn lại của người xưa cho hôm nay về kinh nghiệm lập pháp và hành pháp luôn là tinh hoa để cho  đời nay tiếp thu và tiếp tục.

Tôi nghĩ trong đoạn văn mở đầu này nên viết thêm, viết kỹ hơn về nội dung trên để tương xứng với các đoạn văn sau. Có thể thêm Từ thuở Hùng Vương dựng nước tới các triều đại tiếp theo… được chăng vì dân tộc ta luôn coi vua Hùng là Quốc tổ, lập đền thờ Người.

Bác Hồ cũng đã nói: Các vua Hùng đã có công dựng nước…! Năm 2012, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương của dân tộc Việt đã được quốc tế công nhận là di sản văn hóa phi vật thể có tính tiêu biểu của nhân loại. Phải chăng đây là những gợi ý giúp ta vững tin đưa nội dung quan trong trên vào lời mở đầu.

Sau giai đoạn mở nước này, đất nước ta có được như ngày nay là do công lênh của nhiều triều đại khác nhau trong nghiệp dựng nước giữ nước, lời hùng văn đầu tiên nên viết kỹ hơn là để thể hiện đầy đủ đạo hiếu nghĩa của người đi sau với người đi trước, tạo sự hài hòa cân xứng trong nội dung thể hiện mà ta đã viết khá cụ thể ở đoạn sau thời Bác Hồ và Đảng lãnh đạo nhân dân lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Còn câu nhân dân Việt Nam thay bằng nhân dân ta để giữ nguyên từ văn hiến Việt Nam ở đoạn cuối, tránh bị lặp hai từ Việt Namtrong một câu mà vẫn đầy đủ ý nghĩa.

Cũng đoạn cuối của câu có dòng xây dựng nên nền văn hiến Việt Nam tôi xin đề nghị được sửa là bồi đắp vì nền văn hiến là gồm những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể có được trong quá khứ, hiện tại và tiếp tục có được trong tương lai với quá trình cống hiến của nhiều thế hệ người dân trong dựng xây đất nước cho nên dùng từ bồi đắp sẽ khiến nội dung của đoạn văn này sinh động hơn, hợp cảnh hơn và bớt đi được một từ lặp trong câu là từ dựng.

Theo thiển nghĩ của tôi, đoạn văn trên nên là:

Trải hàng ngàn năm lịch sử, từ thuở Hùng Vương dựng nước tới các triều đại tiếp theo, nhân dân ta lao động cần cù, sáng tạo, chiến đấu anh dũng để dựng nước và giữ nước, đã hun đúc nên truyền thống đoàn kết, nhân nghĩa, kiên cường, bất khuất của dân tộc và bồi đắp nên nền văn hiến Việt Nam

P.Q.
cand.com.vn

Phương Nhi
Cho đến nay Liên hợp quốc có 193 quốc gia thành viên. Trong tổng số thành viên của tổ chức lớn nhất hành tinh này, có 18 quốc gia chỉ lấy tên dân tộc làm tên nước, còn lại 75 quốc gia, tên nước đều gắn với tính ngữ chỉ chế độ xã hội mà dân tộc đó lựa chọn.

Ở các quốc gia này, các dân tộc đều tồn tại trong các chế độ xã hội – thể chế quốc gia khác nhau, như: Cộng hòa dân chủ; Quân chủ; Quân chủ nghị viện; Cộng hòa tổng thống; Cộng hòa đại nghị; Cộng hòa XHCN và Nhà nước tôn giáo (Va-ti-căng).

Ở mỗi quốc gia, việc lựa chọn hệ tư tưởng nào – chủ nghĩa tư bản hay chủ nghĩa xã hội; thể chế chính trị nào – đa đảng hay một đảng lãnh đạo, cầm quyền; mô hình kinh tế nào – chủ nghĩa tự do hay kinh tế thị trường xã hội… đều thuộc quyền của mỗi dân tộc mà không ai có quyền can thiệp, kể cả Liên hợp quốc.

Đương nhiên hiến pháp cũng vậy, cho dù tên nước không có tính ngữ hay có tính ngữ, hiến pháp đều thể hiện ý chí, nguyên vọng của dân tộc về một chế độ xã hội và nhà nước mà họ lựa chọn. Đồng thời nội dung, hình thức kỹ thuật lập hiến cũng khác nhau. Có ghi hay không ghi, ghi như thế nào lực lượng lãnh đạo xã hội trong hiến pháp đều khác nhau, không theo một khuôn mẫu nào được gọi là “chuẩn” cả.

Điều 4, Hiến pháp 1992 về vai trò lãnh đạo của Đảng ta cũng không có gì là đặc biệt cả. Quy định về sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam bắt nguồn từ lịch sử dân tộc Việt Nam, từ đặc điểm của hệ thống chính trị Việt Nam, bao gồm cả Nhà nước Việt Nam. Đặc điểm thứ nhất: đó là tất cả các tổ chức hợp thành của hệ thống chính trị ra đời trước khi có nhà nước và hiến pháp: Công đoàn thành lập ngày 28/7/1929, (do Đông dương Cộng sản đảng – tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức); Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, thành lập Ngày 26-3-1931; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành lập ngày 18-11-1930; Hội Liên hiệp Phụ nữ thành lập ngày 20 tháng 10 năm 1931. Tiền thân của Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là Ủy ban Dân tộc giải phóng Trung ương tức Chính phủ lâm thời do Đại hội Quốc dân họp ở Tân Trào, Thái Nguyên đã bầu ra ngày 16-8-1945. Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ của Đảng Cộng sản Việt Nam được bầu làm Chủ tịch. Cũng tại Đại hội này, Quốc kỳ, Quốc ca được chính thức thông qua.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, như mọi người đều biết, Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam cũng do Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập và lãnh đạo. Như vậy là chỉ có Hội Cựu chiến binh Việt Nam được thành lập (ngày 6-12-1989), sau ngày cách mạng thành công. Lý do đơn giản chỉ là trước cách mạng chưa có “cựu chiến binh”.

Đặc điểm thứ hai của hệ thống chính trị Việt Nam: Đó là tất cả các tổ chức hợp thành hệ thống chính trị đều do Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, rèn luyện và lãnh đạo.

Về mặt pháp lý, Điều 4, Hiến pháp 1992, là chế định do Quốc hội khóa VI (1976-1981) trân trọng thiết lập trong Hiến pháp 1980. Trên thực tế đó chỉ là hợp thức hóa về mặt pháp lý thực tiễn vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trải qua nửa thế kỷ (1930-1980) đối với dân tộc ta mà thôi. Chế định này (Điều 4) đã được 7 khóa Quốc hội – cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nhà nước ta liên tục ghi nhận qua các khóa: VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII.

Lợi dụng quyết định của Đảng và Quốc hội, lấy ý kiến nhân dân góp ý DTHPSĐ, trên nhiều trang mạng hải ngoại và trong nước người ta đang tập trung vào các lập luận, chứng cứ nhằm xóa bỏ Điều 4, Hiến pháp 1992. Ai cũng biết Điều 4, tuy chỉ là 1/124 Điều của “Dự thảo Hiến pháp, 1992 sửa đổi” song đó là bản chất của Nhà nước và của xã hội ta. Xóa bỏ Điều 4 là bước căn bản chuyển hóa chế độ ta sang chế độ “dân chủ đa nguyên, đa đảng đối lập”. Có kẻ còn nói thẳng ra rằng: góp ý kiến không phải nhằm hoàn thiện văn bản mà là “một cơ hội” để tạo ra phong trào đấu tranh nhằm xóa bỏ chế độ “độc tài Đảng trị”. Như có người đã nói: Lợi dụng sự kiện toàn dân đóng góp ý kiến sửa đổi DTHP 1992, người ta đang mơ đến một cuộc “đảo chính mềm” – thay đổi chế độ xã hội XHCN bằng việc xóa bỏ Điều 4 – nội dung và tính chất căn bản của Hiến pháp, của chế độ xã hội XHCN do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo.

Tính đến nay, Điều 4, Hiến pháp 1992 đã được 33 năm tuổi, bằng 1/3 thế kỷ. Như vậy có thể nói, Điều 4, Hiến pháp 1992 đã trở thành một phần không thể xóa bỏ trong lịch sử lập hiến Việt Nam. Trong bối cảnh chính trị hiện nay, khẳng định Điều 4, Hiến pháp 1992 không chỉ là chủ quyền của dân tộc, là bảo vệ thành quả của cách mạng mà còn là tôn trọng lịch sử, tôn trọng phẩm giá của dân tộc

P.N.
cand.com.vn

Th.S Nguyễn Quỳnh Giao
Công tác tư tưởng ở cơ sở là một bộ phận hợp thành trong hoạt động lãnh đạo của tổ chức Đảng, là một nội dung công tác trọng yếu của hệ thống chính trị cơ sở. Nâng cao chất lượng công tác tư tưởng ở cơ sở là khâu cực kỳ quan trọng để phát động phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là một bộ phận cấu thành rất quan trọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng, là hoạt động truyền bá và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm xây dựng thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản, giá trị đạo đức đúng đắn, xây dựng niềm tin và lối sống lành mạnh, tiến bộ, tạo sự thống nhất cao trong toàn Đảng, sự đồng thuận trong nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy tính chủ động và sáng tạo của các tầng lớp nhân dân, thực hiện thắng lợi mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, phấn đấu“dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”.

Trong những năm qua, các cấp ủy Đảng ở cơ sở đã chủ động triển khai nhiệm vụ công tác tư tưởng, kết quả công tác tư tưởng đã góp phần đưa đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với cán bộ, đảng viên và nhân dân, tạo được sự nhất trí trong Đảng, sự đồng thuận của xã hội. Nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, thông qua công tác triển khai của hệ thống chính trị cơ sở, nhất là Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể đã được nhân dân hào hứng, phấn khởi đón nhận và tự giác thực hiện đạt kết quả tốt như chủ trương “xóa đói, giảm nghèo”, phong trào “uống nước nhớ nguồn”, hoạt động “đền ơn, đáp nghĩa”, cuộc vận động “xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” v.v… Công tác tư tưởng ở cơ sở còn góp phần tích cực trong việc tham mưu, đề xuất và vận động nhân dân đóng góp tài năng, sáng kiến cho các cơ quan lãnh đạo, quản lý để giải quyết những vấn đề bức xúc ở cơ sở như các tệ nạn xã hội, tranh chấp đất đai, xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn v.v…

Tuy nhiên, công tác tư tưởng của Đảng ở cơ sở thời gian qua vẫn bộc lộ những hạn chế, bất cập là: Một số cấp ủy cơ sở còn coi nhẹ, buông lỏng công tác tư tưởng; việc đầu tư xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng, trang thiết bị và cơ chế, chính sách chưa được quan tâm đúng mức. Tình trạng cán bộ làm công tác tư tưởng ở cơ sở không được bồi dưỡng kịp thời về chuyên môn, nghiệp vụ, vừa thiếu, vừa yếu, không yên tâm công tác do chế độ đãi ngộ chưa thỏa đáng; hình thức tiến hành công tác tư tưởng còn đơn điệu, xơ cứng, thiếu hấp dẫn…

Những hạn chế đó đã ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng công tác tư tưởng của Đảng ở cơ sở, làm cản trở động lực cống hiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhiều vụ việc sai phạm của cán bộ không được xử lý triệt để gây dư luận bức xúc trong nhân dân, một bộ phận nhân dân giảm sút lòng tin vào sự lãnh đạo của Đảng…

Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư ngày 16 tháng 1 năm 2012 “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, đã đề ra nhóm giải pháp về công tác tư tưởng của Đảng, là luồng gió mới về công tác tư tưởng.

Một trong những yêu cầu của công tác chính trị tư tưởng trong tình hình mới là bám sát thực tiễn cuộc sống ở cơ sở, kịp thời giải đáp những đòi hỏi của thực tiễn, làm cho công tác tư tưởng có sức sống và hiệu quả cao. Điều này càng đặc biệt quan trọng, khi mà kẻ xấu, các thế lực thù địch đang tiến hành chống phá ta ở cơ sở bằng luận điệu xuyên tạc, vu cáo kiểu “diễn biến hòa bình”. Vì thế, đòi hỏi các cấp ủy, ban tuyên giáo, các tổ chức quần chúng ở cơ sở kết hợp tạo thành “binh chủng tư tưởng” phải thường xuyên bám sát đời sống, sản xuất và mọi mặt hoạt động của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Phân công cán bộ, đảng viên, cấp ủy và quần chúng tích cực làm nòng cốt bám sát từng địa bàn, nắm vững tâm tư, tình cảm và nguyện vọng của nhân dân, kịp thời phản ánh cho cấp ủy, chính quyền về tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Khi có dấu hiệu không bình thường, hoặc có dư luận bức xúc cần giải đáp sự “tấn công” của kẻ xấu, cấp ủy phải nghiên cứu, bàn bạc và thống nhất cách giải quyết, đồng thời phân công cán bộ có uy tín, có kinh nghiệm giải quyết triệt để, không để kéo dài, gây bất bình trong nhân dân. Phát huy nhân tố tích cực trong nhân dân, dựa vào nhân dân để tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân tạo thành sức mạnh mới ở cơ sở. Muốn vậy, cần đa dạng hóa các hình thức tiến hành công tác tư tưởng ở cơ sở, làm cho công tác tư tưởng luôn phong phú, sinh động, đáp ứng tốt yêu cầu của mọi đối tượng, mọi hoàn cảnh. Khai thác có hiệu quả các thiết chế văn hóa, cơ sở vật chất sẵn có và các tiềm năng, thế mạnh của địa phương, đơn vị trong quá trình triển khai nhiệm vụ công tác tư tưởng của Đảng ở cơ sở như truyền thống quê hương, dòng họ, gia đình, các phương tiện thông tin, truyền thông… tạo dựng môi trường xã hội tích cực trong cộng đồng dân cư. Tổ chức cơ sở đảng trở thành trung tâm tập hợp, đoàn kết, quy tụ các tầng lớp nhân dân hưởng ứng và hăng hái tham gia các phong trào thi đua yêu nước, thiết thực phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, đẩy lùi tiêu cực, góp phần làm phá sản âm mưu, thủ đoạn xấu của các thế lực thù địch.

Công tác tư tưởng ở cơ sở là một bộ phận hợp thành trong hoạt động lãnh đạo của tổ chức Đảng, là một nội dung công tác trọng yếu của hệ thống chính trị cơ sở. Nâng cao chất lượng công tác tư tưởng ở cơ sở là khâu cực kỳ quan trọng để phát động phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc

N.Q.G.
cand.com.vn