Nǎm 1946, tôi về thǎm đồng bào. Cách ít tháng sau thì bắt đầu kháng chiến.

Từ lần gặp trước đến lần này, thấm thoát đã 10 nǎm. Trong 10 nǎm ấy, biết bao nhiêu tình! Tuy xa cách nhau nhưng Đảng, Chính phủ và tôi luôn luôn nhớ đến đồng bào. Đồng bào cũng luôn luôn nhớ đến tôi. Tôi thường nhận được thư của các cụ phụ lão, các cháu thanh niên, nhi đồng và của anh chị em công nhân Hải Phòng bí mật gửi lên Việt Bắc.

Trong 10 nǎm qua, nước ta có nhiều chuyển biến lớn, mà chuyển biến lớn nhất là nay miền Bắc hoàn toàn giải phóng, Hải Phòng hoàn toàn giải phóng. Vừa rồi, công việc tiếp quản được tốt là do bộ đội và cán bộ làm đúng chính sách, giữ vững kỷ luật; do nhân dân ta, đặc biệt là công nhân, hǎng hái đấu tranh, và bà con Hoa kiều cũng ra sức giúp đỡ.

Miền Bắc hoàn toàn giải phóng là một thắng lợi to lớn. Sau hơn 80 nǎm nô lệ, ngày nay, cả miền Bắc là của nhân dân ta, dưới chế độ dân chủ cộng hoà do nhân dân ta làm chủ. Thắng lợi to lớn ấy là do từ Nam đến Bắc, đồng bào ta đoàn kết, bộ đội ta anh dũng, Đảng và Chính phủ ta lãnh đạo đúng đắn. Ta lại có nhân dân các nước bạn, nhân dân Pháp và nhân dân yêu chuộng hoà bình toàn thế giới ủng hộ.

*

*     *

Nhiệm vụ của tất cả mọi người chúng ta hiện nay là đấu tranh cho hoà bình, thống nhất, độc lập và dân chủ trong cả nước. Đó là một cuộc đấu tranh phức tạp, gian khổ và lâu dài, bởi vì đế quốc Mỹ và phe lũ của chúng đang âm mưu phá hoại hoà bình, phá hoại thống nhất. Nước ta tạm thời chia làm hai vùng. ở miền Nam, đế quốc Mỹ và Ngô Đình Diệm khủng bố nhân dân, gây ra đánh nhau, làm cho đồng bào ta khổ sở. ở miền Bắc thì Đảng, Chính phủ ta và nhân dân đoàn kết nhất trí, cùng nhau ra sức xây dựng đời sống hoà bình. Do hoàn cảnh đặc biệt của nước ta tạm thời chia làm hai vùng, công tác của toàn thể nhân dân ta là phải củng cố miền Bắc về mọi mặt chính trị, quốc phòng, kinh tế và vǎn hoá để giúp đỡ đồng bào miền Nam đấu tranh. Đấu tranh cho hoà bình, thống nhất là nhiệm vụ chung của tất cả mọi người. Từng ngành, từng giới lại có nhiệm vụ riêng của mình:

– Bộ đội và công an phải hết sức cảnh giác, không được chủ quan, khinh địch, phải dựa vào lực lượng của nhân dân, phải làm cho mỗi người dân hiểu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, thì sẽ có hàng triệu người làm tai mắt giúp công an, giúp bộ đội. Bọn phá hoại không sao lọt được cái lưới tai mắt của nhân dân.

– Đồng bào phải đoàn kết chặt chẽ, thi đua tǎng gia sản xuất để khôi phục kinh tế trở lại mức bình thường.

– Là giai cấp lãnh đạo cách mạng, là chủ lực sản xuất kinh tế, công nhân phải ra sức thi đua tǎng nǎng suất, giữ gìn máy móc, bảo vệ xí nghiệp, thi hành đúng kỷ luật lao động. Đó là con đường đi đến cải thiện đời sống cho nhân dân và cho giai cấp mình.

– Nông dân thì thi đua tǎng gia sản xuất nhiều lúa, nhiều khoai, để tiếp tế cho thành phố, cho xí nghiệp và bộ đội. Thế là đã lợi nước lại lợi nhà.

– Anh em trí thức thì thi đua xây dựng lại vǎn hoá dân tộc của ta, tẩy trừ vǎn hoá truỵ lạc của đế quốc, giáo dục con em thành những công dân tốt. Các thầy thuốc thì giúp đỡ nhân dân giữ gìn sức khoẻ, chữa những bệnh tật mà thực dân để lại.

– Các nhà công thương thì thi đua kinh doanh, thi hành đúng chính sách kinh tế, tài chính của Chính phủ, góp phần vào việc khôi phục kinh tế nước nhà.

– Các cháu thanh niên thì phải xung phong trong mọi việc, sao cho xứng đáng là người chủ tương lai của nước nhà. Các cháu nhi đồng thì nên ngoan ngoãn, chǎm học, siêng làm, giúp đỡ cha mẹ, thương yêu bạn bè.

Tôi mong các cụ phụ lão dạy bảo, khuyến khích con cháu thi đua làm trọn nhiệm vụ.

Sau mấy mươi nǎm nô lệ, nếu tính cả thời kỳ Đại chiến thế giới lần thứ hai thì chúng ta đã trải qua 15 nǎm binh lửa. Khi đối phương rút đi thì họ vơ vét hết của cải, họ để lại cho ta những khó khǎn như thất nghiệp, nghèo túng, bệnh tật. Đế quốc Mỹ và bè lũ lại âm mưu phá hoại. Đó là những khó khǎn trước mắt, chúng ta phải nhận rõ. Song khó khǎn ấy là khó khǎn tạm thời, chúng ta nhất định cố gắng vượt qua cho kỳ được.

Bên những khó khǎn đó, chúng ta có những thuận lợi cǎn bản và to lớn: miền Bắc nước ta đã hoàn toàn giải phóng. Rừng vàng, biển bạc là của ta, do nhân dân ta làm chủ. Đồng bào ta đoàn kết, siêng nǎng. Đảng ta kiên quyết, Chính phủ ta trong sạch, Đảng và Chính phủ một lòng vì nước, vì dân.

Các nước bạn ta sẵn sàng giúp đỡ.

Lúc bắt đầu kháng chiến, chúng ta đã gặp nhiều khó khǎn hơn, mà lúc đó chúng ta lại hầu như chỉ có hai bàn tay trắng. Vậy mà kết quả chúng ta đã thắng lợi. Bây giờ trong hoà bình, chúng ta đoàn kết, cố gắng, chúng ta có sức, có vốn, và có quyết tâm, chúng ta lại có bạn giúp, cho nên chúng ta nhất định vượt được khó khǎn, đi đến thắng lợi.

Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ muôn nǎm!

————————-

Nói ngày 2-6-1955.
Báo Nhân dân, số 458,
ngày 4-6-1955.
cpv.org.vn

Tục ngữ có câu: “Dân dĩ thực vi thiên”, nghĩa là dân lấy ǎn làm trời, nếu không có ǎn là không có trời. Lại có câu: “Có thực mới vực được đạo”, nghĩa là không có ǎn thì chẳng làm được việc gì cả.

Vì vậy chính sách của Đảng và Chính phủ là phải hết sức chǎm nom đến đời sống của nhân dân. Nếu dân đói, Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân rét là Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân dốt là Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân ốm là Đảng và Chính phủ có lỗi.

Vì vậy cán bộ Đảng và chính quyền từ trên xuống dưới, đều phải hết sức quan tâm đến đời sống của nhân dân. Phải lãnh đạo tổ chức, giáo dục nhân dân tǎng gia sản xuất và tiết kiệm. Dân đủ ǎn đủ mặc thì những chính sách của Đảng và Chính phủ đưa ra sẽ dễ dàng thực hiện. Nếu dân đói, rét, dốt, bệnh thì chính sách của ta dù có hay mấy cũng không thực hiện được.

Phải biết giáo dục, lãnh đạo, giúp đỡ nhân dân tǎng gia sản xuất và tiết kiệm. Phải tiết kiệm là vì nếu được bữa nào xào bữa ấy, thì sẽ thiếu thốn. Nếu cán bộ khéo lãnh đạo và thiết thực giúp đỡ đồng bào và đồng bào cố gắng tǎng gia sản xuất và tiết kiệm thì dân sẽ no ấm, mọi việc trôi chảy, thuế khoá dễ thu, tài chính dồi dào, dân no thì nước giàu, vì nước ta là nước nông nghiệp, mọi việc đều dựa vào nông nghiệp. Nếu cán bộ không biết lãnh đạo và thiết thực giúp đỡ dân tǎng gia sản xuất và tiết kiệm, nếu đảng viên không xung phong gương mẫu, thì việc gì cũng sẽ khó làm. Cho nên chính sách tǎng gia sản xuất và tiết kiệm là một chính sách cǎn bản của chúng ta. Tǎng gia sản xuất và tiết kiệm để nâng cao đời sống của nhân dân, khôi phục kinh tế, mở mang vǎn hoá và đề phòng đói, chống đói. Trách nhiệm của các cấp uỷ và cán bộ là phải hết sức chú ý đến sản xuất và tiết kiệm. Các đảng viên phải gương mẫu trong việc đó.

Sự thực, chỗ nào mà nhân dân tổ chức giúp đỡ nhau thì kết quả hơn chỗ cấp phát; dân hǎng hái hơn, đoàn kết hơn, sản xuất cũng mạnh hơn.

Trung ương có chỉ thị trưng vay, vì chỗ nào đói không phải là ở đó thóc gạo đã hết, nhưng vì có bọn địa chủ giấu thóc gạo. Khéo trưng vay thì lấy được thóc gạo, nhưng cán bộ không làm, cứ cho cấp phát. Có chỗ quá tệ hơn nữa, đã không trưng vay, lại cấp phát tràn lan, phát cho cả địa chủ, phú nông. Đó là vì cán bộ không giữ vững lập trường giai cấp.

Cũng do lập trường giai cấp không vững mà sinh ra quan liêu, khi quá tả, khi quá hữu. Khi thiếu gạo, cán bộ không biết tổ chức sản xuất tự cứu, không biết tổ chức nhân dân giúp đỡ nhau, không biết tổ chức trưng vay. Khi nhận được gạo, lại còn cấp phát tràn lan, chậm chạp, gạo đến người đói chậm, người không đói cũng nhận được gạo. Quá tệ hơn nữa là gạo của Chính phủ giúp dân, chừng một nửa đến tay dân đói, còn một nửa bị tham ô, lãng phí.

Tham ô, lãng phí là có tội, mà tham ô lãng phí gạo cứu đói tội lại càng lớn hơn. Không khác gì gián điệp giết hại đồng bào đó. Thế là có tội đối với Đảng và Chính phủ, đối với nhân dân, đối với nước bạn. Đó là tội thật to. Các cấp uỷ cùng với cán bộ cần tìm cho ra gốc rễ tham ô, lãng phí và xử trí đúng mức.

Hiện nay, các nơi đã gặt nhiều. Có nhiều cán bộ đã vội cho là hết đói rồi. Thế là chủ quan.

Chúng ta không được chủ quan.

Các cô, các chú phải lãnh đạo tổ chức giúp đỡ nhân dân, một mặt thì tiết kiệm, chớ lãng phí lương thực hiện có, một mặt thì tǎng gia thêm đề phòng đói tháng 8 khỏi xảy ra.

Nói tóm lại, các cô, các chú phải nhớ 3 điểm:

1. Phải nắm vững đường lối chính sách của Trung ương, của Chính phủ.

2. Phải thật thà quan tâm đến đời sống của nhân dân, tin và dựa vào lực lượng, sáng kiến của nhân dân.

3. Phải có lòng tự tin mình, ra sức làm thì nhất định làm được.

Như vậy thì nhất định tǎng gia sản xuất và tiết kiệm được, nhất định chống đói và phòng đói được. Phòng đói là hơn cứu đói, cũng như phòng bệnh hơn là chữa bệnh.

Các cô, các chú đã đi làm, người có thành tích nhiều, người có thành tích ít, người có khuyết điểm nhiều, người có khuyết điểm ít. Bác tặng cho mấy giải thưởng, các cô các chú sẽ bình nghị người nào, nơi nào có nhiều thành tích nhất thì được.

———————————

Nói ngày 13-6-1955.
Sách Những lời kêu gọi của
Hồ Chủ tịch, Nxb Sự thật,
Hà Nội, 1956, t.III, tr.185-187.
cpv.org.vn

Bác đến thăm các cô các chú, các cô các chú cũng mong gặp Bác lâu rồi, nhưng vì công việc bận nhiều quá nên Bác không đến với các cô các chú được.

Hôm nay Bác sẽ nói chuyện với các cô các chú một vài điểm:

I- Nhiệm vụ của Đảng, Chính phủ và nhân dân hiện nay

1. Về khôi phục kinh tế:

Về nông nghiệp: làm sao chống lụt, chống hạn, chống dịch trâu bò, phát triển chăn nuôi. Các nước bạn sẽ giúp ta kinh nghiệm chống lụt. Nhân dân và cán bộ cần hiểu rằng với sự giúp đỡ của các nước bạn, ta vẫn phải tự lực hăng hái mà làm.

Về công nghiệp: Liên Xô giúp ta xây dựng 25 nhà máy, giúp máy móc và công trình sư. Chỉ có nguyên như thế, nhà máy cũng không chạy được. Phải có sức mình, làm sao phải có người lãnh đạo, quản trị, phải chống được tham ô, lãng phí. Do đó phần lớn phải là ở cán bộ.

Làm sao cho nhân dân có công ăn việc làm để nâng cao đời sống của nhân dân lên, thì mức sống cán bộ mới nâng cao được. Nâng cao được phần nào là do sức cố gắng của mình quyết định.

2. Về chính trị:

Mục đích của dân ta cũng như của phe ta là làm sao cho nước Việt Nam được hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ trong cả nước. Việc tiến hành phải có từng bước. Có hoà bình mới có thống nhất, mà có thống nhất được mới có hoà bình thật sự. Muốn thống nhất phải hiệp thương. Nhưng bọn Mỹ – Diệm phá hoại hiệp định. Làm sao cho nhân dân trong nước đều muốn cả, thì dù bọn Mỹ – Diệm không muốn cũng phải tiến hành hiệp thương; một số nước trên thế giới cũng muốn có cuộc tổng tuyển cử ở Việt Nam.

Về kinh tế cũng như về chính trị, cuộc đấu tranh đều gian khổ, phức tạp. Ngoài Mỹ – Diệm, thực dân ngoan cố, còn có địch trời: lụt, bão, hạn, bệnh tật, v.v.. Phải làm sao lấy sức người chống lại sức thiên nhiên. Thời kỳ kháng chiến, ta đã làm và ta đã thắng. Bây giờ có sự giúp đỡ của các nước bạn thì chống Mỹ – Diệm và trời phản động, ta cũng sẽ thắng. Nhưng còn một kẻ địch ngoan cố hơn là kẻ địch tư tưởng. Nếu hiểu rằng phải để lợi ích chung của Đảng, của nhân dân lên trên, lợi ích cá nhân xuống dưới, làm cho đúng đường lối của Đảng, của Chính phủ, hết sức lo lắng, thương yêu nhân dân, thì nhất định khắc phục được địch trời, địch người. Nếu cán bộ không thông chính sách, để lợi ích cá nhân lên trên, nghĩ đến hưởng lạc, địa vị, muốn làm việc này việc kia…, tức là chưa thắng địch trong mình, thì khó thắng được địch Mỹ – Diệm, địch trời.

Ta thắng kẻ địch mạnh vì ta có quyết tâm và đoàn kết. Trong giai đoạn đấu tranh chính trị này, ta lại càng phải có quyết tâm và đoàn kết hơn nữa, thế thì cuộc đấu tranh này tất thắng. Cuộc đấu tranh kinh tế, chính trị và tư tưởng nhất trí với nhau. Nhiệm vụ của cán bộ là cần phải nhận rõ để khắc phục mọi trở lực.

II- Nói về lớp học này

Đảng tức là nhiều đảng viên hợp lại theo chủ nghĩa Mác-Lênin, theo mục đích giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp. Chúng ta đều biết Đảng không phải trên trời rơi xuống, mà ở trong xã hội cũ, thực dân phong kiến. Truyền thống của dân tộc ta tốt, nhưng cái xấu trong xã hội cũ đã ảnh hưởng vào từng cá nhân đảng viên. Nói chung, Đảng mạnh vì Đảng có vũ khí tốt. Nhưng từng bộ phận, từng cá nhân có cái xấu. Vì thế, các cô, các chú ở đây cũng như ở nơi khác còn nhiều khuyết điểm; mặc dù những khuyết điểm ấy nhiều, ít, to, nhỏ khác nhau, nguyên nhân là vì trình độ lý luận thấp, vì không thật thà nghiêm khắc tự phê bình.

Đảng mở lớp huấn luyện giúp các cô, các chú tiến bộ, xứng đáng là người đảng viên để phục vụ Đảng, phục vụ giai cấp. Gần hai năm học tập, các cô, các chú đều có tiến bộ, kẻ nhiều người ít. Dù các cô, các chú có sai lầm gì, nhưng các cô, các chú cũng nhận rõ Đảng ta là Đảng thế nào. Đảng không phải là nơi để thăng quan, tiến chức, để phát tài. Vào Đảng là để phục vụ nhân dân, phục vụ giai cấp, đảng viên phải trở thành người con hiếu thảo của Tổ quốc, của giai cấp.

Đảng phải rất mạnh, rất trong sạch. Lấy đồng hồ làm thí dụ: bộ máy đồng hồ phải chạy đều, muốn chạy đều phải sạch sẽ. Đảng muốn trong sạch, mạnh mẽ thì mỗi bộ phận, mỗi đảng viên phải trong sạch, mạnh mẽ.

Học tập xong, mỗi người sẽ đi công tác. Nếu tư tưởng không thông thì công tác kém kết quả. Bây giờ, mọi công tác của Đảng đều cần và quan trọng, đều có ích cho cách mạng, về kinh tế cũng như về chính trị. Mọi người đều phải cố gắng tích cực làm, đừng so sánh, suy tính công tác này tiến bộ mau, công tác kia có tương lai, có tiếng tăm. Lại thí dụ cái đồng hồ: có kim giây, kim giờ, chữ, máy, v.v.. Cái nào cũng muốn chạy, hoặc chữ thì muốn chạy, kim thì muốn đứng, thì không thành đồng hồ. Thí dụ nữa: Bác làm nhiệm vụ Chủ tịch, cần có người nấu ăn cho Bác, Bác phải cố gắng, người nấu ăn cũng vậy. Nếu không ăn được thì Bác cũng không làm được nhiệm vụ. Mỗi người một nhiệm vụ, có phân công, tất cả là hợp tác, không có việc gì là sang, việc gì là hèn. Việc gì làm tròn nhiệm vụ là sang, không làm tròn nhiệm vụ là hèn.

Công việc của xã hội không có cái gì là cao sang, cái gì là hèn hạ. Thí dụ người hót phân trước kia ta cho là hèn, nhưng nay không thể coi như thế được: nếu họ nghỉ hai ngày thì thành phố Hà Nội sẽ thế nào?

Muốn xứng đáng là người cán bộ, đảng viên tốt phải cố gắng quyết tâm suốt đời phấn đấu cho chủ nghĩa cộng sản.

——————————-

Nói vào tháng 7-1955.
Sách Hồ Chí Minh: Phát huy tinh thần cầu học, cầu tiến bộ, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1960, tr.53-56.
cpv.org.vn

Theo quyết định của Chính phủ, hôm nay, Bộ Quốc phòng Tổng tư lệnh làm lễ long trọng tuyên dương danh hiệu “Anh hùng quân đội” cho 26 chiến sĩ thi đua xuất sắc nhất của quân đội ta. Trong kháng chiến, quân đội ta đã ra sức thi đua giết giặc lập công, đã phát huy truyền thống vẻ vang của quân đội nhân dân và chủ nghĩa anh hùng cách mạng, đã vượt mọi khó khǎn, gian khổ, chiến đấu dũng cảm, đã lập được nhiều chiến công oanh liệt và thành tích vẻ vang, đã đào tạo được nhiều anh hùng và chiến sĩ thi đua xứng đáng là những người con yêu của Tổ quốc.

Hiện nay, quân đội ta đang ra sức củng cố quốc phòng để bảo vệ hoà bình, bảo vệ Tổ quốc, Bác thay mặt Đảng, Chính phủ và nhân dân khen ngợi toàn thể bộ đội và chào mừng các anh hùng được tuyên dương trong dịp này và các chiến sĩ thi đua trong toàn quân.

Nǎm 1952, ở Đại hội thi đua toàn quốc, quân đội ta mới có 4 anh hùng. Nǎm nay, kỷ niệm 10 nǎm xây dựng nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, chúng ta đã có thêm 26 anh hùng quân đội nữa. Đó là một bước tiến lớn của quân đội và của nhân dân ta trong chiến đấu và trong xây dựng.

Lần này, có đủ anh hùng của tất cả các chiến trường Bắc Trung Nam; của chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích; của các đơn vị chiến đấu và đơn vị chuyên môn; của các dân tộc anh em ở toàn quốc; có chiến sĩ đảng viên và chiến sĩ ngoài Đảng.

Các anh hùng đều đã có thành tích xuất sắc, đạo đức cách mạng tốt đẹp. Điều đó chứng tỏ quân đội ta đã trưởng thành về mọi mặt. Nhưng các chú chớ nên lấy như thế là đủ, chớ tự mãn, tự kiêu. Các chú phải cố gắng mãi để tiến bộ mãi.

Nhân dịp này, Bác có mấy điều dặn các chú:

1. Trong 10 nǎm qua, do quyết tâm thi đua mà chúng ta đã thắng lợi lớn: ta đã bảo vệ và phát triển được kết quả của Cách mạng Tháng Tám; đã giải phóng được hoàn toàn miền Bắc, đã đặt được cơ sở vững chắc để đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà và hoàn thành độc lập, dân chủ trong cả nước.

Hiện nay, cũng do quyết tâm thi đua mà ta đã thu được một số thắng lợi trong đấu tranh chính trị, trong việc củng cố miền Bắc và xây dựng quân đội trong hoà bình.

Trong những nǎm kháng chiến, quân đội ta đã đi đầu trong phong trào thi đua, thì ngày nay các chú càng phải ra sức giữ vững lá cờ thi đua.

Trước kia, các chú đã thi đua giết giặc lập công; ngày nay, các chú phải thi đua xây dựng quân đội nhân dân hùng mạnh, làm hậu thuẫn mạnh mẽ cho cuộc đấu tranh củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất, độc lập, dân chủ trong cả nước. Tức là phải ra sức luyện tập quân sự, học tập chính trị, nghiêm túc chấp hành mệnh lệnh, triệt để thực hiện chính sách, làm trọn mọi nhiệm vụ mà Đảng và Chính phủ đã giao cho.

2. Cuộc đấu tranh hiện nay để củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủ trong cả nước, là một cuộc đấu tranh gay go, gian khổ. Cho nên các chú phải bền gan vững chí đấu tranh, phải thi đua dẻo dai, bền bỉ, phải quyết tâm giành thắng lợi.

3. Cách mạng có nhiều công việc, việc nào cũng là phục vụ nhân dân, việc nào cũng là quan trọng. Có tinh thần cách mạng làm trọn nhiệm vụ thì làm gì cũng có thể trở thành anh hùng được.

Vì vậy, các chú phải đẩy mạnh thi đua cho rông khắp hơn nữa, làm cho ai nấy, bất kỳ làm việc gì, đều thi đua lập được thành tích lớn hơn nữa, ngành nào cũng thi đua tiến bộ mạnh hơn nữa, học tập và đào tạo được nhiều anh hùng, chiến sĩ hơn nữa.

4. Các chú anh hùng thì cần nhận rõ: Vinh dự của các chú rất lớn, mà nhiệm vụ của các chú cũng rất to, các chú phải luôn luôn cố gắng, tiến bộ mãi. Phải khiêm tốn và gần gũi anh em, làm gương mẫu về mọi mặt. Phải ra sức học tập chính trị, quân sự, chuyên môn và vǎn hoá. Phải trau dồi đạo đức cách mạng, phải thường xuyên phê bình và tự phê bình. Tuyệt đối chớ tự cao tự đại, cho mình là giỏi rồi. Phải luôn luôn nhớ rằng: Thành tích là thành tích tập thể, anh hùng là anh hùng tập thể, chứ không phải là thành tích và anh hùng cá nhân. Đó là vinh dự chung của toàn quân, chứ không phải riêng của cá nhân.

Nói tóm lại, vì dân tộc ta là một dân tộc anh hùng, Quân đội ta là một quân đội anh hùng, cho nên có anh hùng thi đua của quân đội, của dân tộc.

Với sự lãnh đạo và giáo dục của Đảng và Chính phủ, với sự giúp đỡ của tập thể, các chú cố gắng thì nhất định các chú sẽ tiến mạnh. Các chú tiến mạnh, tức là quân đội ta tiến mạnh.

Bác chúc các chú khoẻ mạnh và tiến bộ không ngừng! Chúc quân đội ta thi đua thắng lợi hơn nữa, thêm nhiều anh hùng, chiến sĩ mới nữa!

———————————

Nói ngày 31-8-1955.
Báo Nhân dân, số 547, ngày 1-9-1955.
cpv.org.vn

Thưa Chủ tịch đoàn,

Thưa các vị đại biểu,

Sau những ngày làm việc khẩn trương, thảo luận sôi nổi, Đại hội đã nhất trí thông qua bản Cương lĩnh mới của Mặt trận. Đó là một thắng lợi.

Chúng ta có thể nói rằng: Cương lĩnh này là một cương lĩnh đại đoàn kết, mục đích của nó là đấu tranh chohoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ trong cả nước.

Ai cũng phải nhận rằng: Cương lĩnh của Mặt trận rất vững chắc, rất rộng rãi và rất thiết thực.

Thiết thực, vì nó hoàn toàn phù hợp với nguyện vọng thiết tha của toàn thể đồng bào từ Bắc đến Nam. Trừ một nhóm rất nhỏ đã bán lương tâm cho đế quốc Mỹ, người Việt Nam ai mà chẳng muốn thống nhất nước nhà và thống nhất theo phương pháp hoà bình. Cho nên, nếu tất cả mọi người trong Mặt trận đều ra sức tuyên truyền giải thích cho nhân dân đều hiểu thì chắc rằng tuyệt đại đa số nhân dân ta sẽ hoan nghênh và ủng hộ Cương lĩnh của Mặt trận.

Rộng rãi, vì Cương lĩnh đã nói rõ rằng: Mặt trận sẵn sàng hoan nghênh tất cả những người thật thà phản đối âm mưu của Mỹ – Diệm chia cắt đất nước, thật thà tán thành thống nhất nước nhà. Mặt trận sẵn sàng đoàn kết tất cả những người yêu nước, không

phân biệt xu hướng chính trị, tín ngưỡng tôn giáo, v.v.. Như vậy là Mặt trận sẽ bao gồm những người hiện nay tỏ ra thành tâm thành ý phụng sự Tổ quốc, dù trước đây họ đã theo phe phái nào.

Vững chắc, vì Mặt trận dựa trên nền tảng tối đại đa số nhân dân trong nước là đồng bào công nhân và đồng bào nông dân; đồng thời chú trọng đến tất cả các tầng lớp xã hội trong nước ta, không bỏ sót ai.

Trong nước, Mặt trận được đại đa số nhân dân ta ủng hộ; trên thế giới, Mặt trận sẽ được sự ủng hộ của nhân dân yêu chuộng hoà bình. Sự thiết thực, rộng rãi, vững chắc ấy làm cho tiền đồ của Mặt trận rất vẻ vang.

Sẵn đây, tôi xin nêu vài ý kiến như sau:

– Mặt trận đã xây dựng một Cương lĩnh đúng đắn. Thế là rất tốt cho cuộc đấu tranh sau này. Nhưng đó chỉ là bước đầu trên con đường đi đến thắng lợi hoàn toàn. Từ nay, chúng ta cần phải ra sức đấu tranh để làm cho Cương lĩnh được thực hiện. Cuộc đấu tranh này sẽ rất phức tạp, gay go. Chúng ta phải bền gan, quyết chí. Việc đầu tiên và cấp bức mà chúng ta cần phải làm là đánh thông tư tưởng của mọi người, tuyên truyền giải thích bản Cương lĩnh cho thật sâu, thật rộng từ Bắc đến Nam, làm cho mọi người hiểu thấu tinh thần và nội dung của Cương lĩnh, để mọi người hăng hái ủng hộ Cương lĩnh.

– Miền Bắc là nền tảng, là gốc rễ của lực lượng đấu tranh của nhân dân ta. Nền có vững, nhà mới chắc. Gốc có mạnh, cây mới tốt. Muốn thực hiện Cương lĩnh của Mặt trận, thì chúng ta phải ra sức củng cố miền Bắc về mọi mặt, phải làm cho miền Bắc vững mạnh và tiến lên mãi; chứ quyết không phải là hạ thấp yêu cầu củng cố miền Bắc.

Làm cho miền Bắc vững mạnh và tiến bộ tức là thiết thực chiếu cố miền Nam.

– Có người hỏi rằng: Mặt trận có Cương lĩnh tốt, nhưng nếu bọn Mỹ – Diệm cứ ỳ ra thì thế nào?

Câu trả lời là: bản chất của hòn đá là cứ ỳ ra, không nhúc nhích. Nhưng khi nhiều người đồng tâm hiệp lực mà xô đẩy, thì dù tảng đá to mấy, nặng mấy, cũng phải lăn.

Chúng ta, đồng tâm hiệp lực, kiên quyết củng cố miền Bắc, kiên quyết thực hiện Cương lĩnh của Mặt trận đó là một lực lượng xô đẩy vô cùng mạnh mẽ, dù Mỹ – Diệm muốn ỳ ra cũng không ỳ được, muốn không lăn cũng cứ phải lăn.

Vì vậy, không nên hỏi: Nếu Mỹ – Diệm cứ ỳ ra thì thế nào? Mà mỗi người chúng ta nên tự hỏi: Mình đã cố gắng đến mức nào, đã làm trọn nhiệm vụ được chừng nào? Tất cả chúng ta cố gắng làm trọn nhiệm vụ củng cố miền Bắc và thực hiện Cương lĩnh của Mặt trận, thêm vào đó lại có áp lực của nhân dân yêu chuộng hoà bình thế giới, thì Mỹ – Diệm nhất định phải lăn!

Thưa các vị đại biểu,

Lịch sử trong những năm qua đã tỏ rõ lực lượng đoàn kết của nhân dân ta là vô địch và Mặt trận dân tộc thống nhất đã nhiều lần thắng lợi.

Mặt trận Việt Minh đã giúp Cách mạng Tháng Tám thành công.

Mặt trận thống nhất Việt Minh – Liên Việt đã giúp kháng chiến thắng lợi.

Chúng ta có thể tin chắc rằng: với sự cố gắng của mọi người và sự ủng hộ của toàn dân, Mặt trận Tổ quốc sẽ làm trọn nhiệm vụ vẻ vang là giúp xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh.

Tôi nhờ các vị đại biểu chuyển lời chào thân ái của Chính phủ và của tôi cho đồng bào toàn quốc và riêng cho đồng bào miền Nam đang anh dũng đấu tranh.

—————————

Nói ngày 10-9-1955.
Báo Nhân dân, số 560, ngày 14-9-1955.
cpv.org.vn

Hôm nay Bác đến nói về mấy vấn đề sau đây:

1. Cải cách nông thôn

Có cán bộ tưởng rằng cải cách ruộng đất xong thì công cuộc cải cách nông thôn cũng xong. Thế là nhầm. Cải cách ruộng đất xong rồi, còn phải phúc tra, còn phải thực hiện tổ đổi công rộng khắp và vững chắc, còn phải tổ chức hợp tác xã nông nghiệp, rồi khi đã có điều kiện và nông dân yêu cầu thì tiến tới nông trường tập thể. Thế cũng chưa hết, còn phải làm cho nông nghiệp xã hội hoá. Có như vậy, nông nghiệp mới phát triển đầy đủ, nông dân mới thật ấm no và giàu có (ở Liên Xô có những nông hộ trong nông trường tập thể mỗi năm lĩnh được 15 vạn đồng rúp và 5 tấn lương thực). Đó là một việc lâu dài. Liên Xô phải làm 17 năm mới xong. Trung Quốc trù tính phải làm 18 năm. Vì Trung Quốc có kinh nghiệm và sự giúp đỡ của Liên Xô, nhưng nước Trung Quốc rộng lắm.

Nước ta nhỏ hơn, lại có kinh nghiệm và sự giúp đỡ khảng khái vô tư của Liên Xô, Trung Quốc và các nước bạn khác. Cho nên nước ta có thể tiến nhanh hơn một chừng nào đó.

Kinh nghiệm lịch sử đã chỉ rõ: nông thôn phải kinh qua 2 cuộc cách mạng: cải cách ruộng đất là một cuộc, cuộc thứ hai là từ chỗ thực hiện tổ đổi công, hợp tác xã, nông trường tập thể đến chỗ xã hội hoá nông nghiệp.

Như vậy, cải cách ruộng đất xong chưa phải là mọi việc đều xong!

Đảng và Chính phủ có quyết định khôi phục kinh tế, muốn khôi phục kinh tế thì phải cải cách ruộng đất.

Người thì có hai chân. Kinh tế một nước thì có hai bộ phận chính: nông nghiệp và công nghiệp. Người không thể thiếu một chân, thì nước không thể thiếu một bộ phận kinh tế.

Nước ta là nước nông nghiệp, cho nên hiện nay nông nghiệp là quan trọng nhất. Nâng cao nông nghiệp là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn chính quyền, toàn dân.

Ở Trung Quốc, cải cách ruộng đất xong rồi, nay bước sang hợp tác xã nông nghiệp cũng phải tiến hành một cuộc vận động khẩn trương, mạnh mẽ lâu dài.

Chớ lầm tưởng rằng cải cách ruộng đất xong là hoàn toàn thái bình rồi. Coi nhẹ cải cách ruộng đất là không đúng.

2. Lực lượng của địch và của ta

Cải cách ruộng đất là một cuộc đấu tranh giai cấp, một cuộc cách mạng. Giai cấp địa chủ muốn chống lại nông dân, chúng có tổ chức phản động của chúng. Đó là dĩ nhiên, không có gì lạ. Lực lượng của chúng gồm có: một là lực lượng bản thân của chúng, hai là những khuyết điểm của cán bộ ta. Những khuyết điểm mà cán bộ phạm phải, là đồng minh đắc lực của địch.

Lực lượng ta thế nào? Ta có Đảng, có Chính phủ, có Mặt trận dân tộc thống nhất, có quân đội. ở địa phương thì có bần cố trung nông, có chi bộ, nông hội, chính quyền, công an, du kích. Lại có quân đội nhân dân giúp đỡ. Ta mới giải phóng, địch thống trị đã lâu đời, cho nên ở một đôi địa phương, khi đội về, địch có thể tạm thời mạnh hơn ta. Nhưng chung quy ta vẫn mạnh hơn địch.

Có cán bộ cho rằng vùng công giáo khó phát động. Phải nhớ rằng đại đa số đồng bào công giáo cũng là nông dân nghèo khổ, cũng bị bóc lột tàn tệ, cũng muốn có cơm ăn, ruộng cày. Nếu ta kiên nhẫn thật sự ba cùng với họ, khéo giác ngộ và tổ chức họ, thì nhất định làm được. Các cô, các chú đã có kinh nghiệm đó.

3. Cán bộ

Cải cách ruộng đất là một cuộc đấu tranh cách mạng. Phải tin tưởng thắng lợi, thì đấu tranh mới kiên quyết.

Ta có đủ điều kiện thắng lợi: ta có chính sách, phương châm đúng; có lực lượng quần chúng đông đảo; cán bộ ta đã được học tập và đã có kinh nghiệm lãnh đạo quần chúng đấu tranh.

Cán bộ phải thế nào?

– Phải có lập trường vững vàng, tư tưởng phải thông, không sợ khó, không sợ khổ.

– Phải ba cùng thật thà. Cán bộ nào chỉ “một cùng; hai cùng hoặc hai cùng rưỡi” thì sẽ thất bại. Cán bộ nào ba cùng thật sự thì đều thành công.

– Phải đi sâu, xét kỹ; phải luôn luôn kiểm tra công tác; chấp hành chính sách phải coi trọng từ việc to đến việc nhỏ; phải nhớ rằng “sai một ly đi một dặm”.

– Có khuyết điểm thì sửa chữa ngay, không nên chán nản và không nên đợi đến khai hội mới phê bình, sửa chữa. Đối với cán bộ tốt cần khen thưởng kịp thời ở đội, ở đoàn, hoặc đề nghị Chính phủ khen thưởng để khuyến khích mọi người, không nên để chậm đến tổng kết mới làm.

Bí quyết thắng lợi là:

– Kiên quyết chấp hành chính sách của Đảng và Chính phủ bất kỳ việc lớn, việc nhỏ;

– Tin tưởng chắc chắn vào chính sách và sự lãnh đạo của Đảng;

– Dựa hẳn vào quần chúng.

Các cô, các chú đi cải cách ruộng đất cũng như bộ đội đi đánh giặc. Phải tin chắc vào lực lượng của mình thì mới đánh thắng giặc.

Trong kháng chiến, Bác thường nói: “Càng gần thắng lợi, càng nhiều gian khổ, gay go”. Nay trong cải cách ruộng đất cũng thế. Ta đã hoàn thành cải cách ruộng đất nhiều nơi. Địch gần đến đường cùng, chúng càng hết sức quậy cựa.

Không nên đánh giá nhẹ sức phản kháng của địch, nhưng cũng không nên thấy chúng chống lại mà hoang mang.

Có thể nói: đợt 5 cải cách ruộng đất giống như chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong chiến dịch đó ta đã gặp nhiều khó khăn nhất trong suốt 8 năm kháng chiến nhưng ta đã thắng. Cũng như bộ đội ta, các cô, các chú phải có quyết tâm khắc phục khó khăn trong đợt tới thì cũng sẽ thắng lợi như Điện Biên Phủ.

4. Phải thật sự quan tâm đến đời sống của nông dân

Trong khi tiến hành cải cách ruộng đất phải chú trọng vận động quần chúng sản xuất; phải thật sự săn sóc đến đời sống của nông dân.

Vừa rồi có bão lớn, nhiều nơi cán bộ đã biết tạm ngừng đấu tranh, tập trung lực lượng giúp dân chống bão, thế là đúng.

Hiện nay Đảng và Chính phủ có quyết định khôi phục kinh tế, mà sản xuất nông nghiệp là chính. Cán bộ đi cải cách ruộng đất phải đảm bảo kế hoạch sản xuất đó trong vùng mình đang hoạt động.

—————————-

Nói ngày 31-10-1955.
Tài liệu lưu tại Cục lưu trữ Vǎn phòng Trung ương Đảng.
cpv.org.vn

Trong cải cách ruộng đất vừa qua cán bộ đều cố gắng và có thành tích: đã lãnh đạo nông dân đánh đổ thế lực phong kiến, đưa lại ruộng đất và chính quyền xã cho nông dân lao động. Đã chấn chỉnh được tổ chức của xã, củng cố chính quyền dân chủ trong nông thôn. Đó là thành tích đáng mừng, đáng khen. Đó là kết quả tốt. Những kết quả tốt cũng như ánh sáng nó càng soi rõ những khuyết điểm các cô các chú đã mắc phải.

Thí dụ: trong chỉnh huấn, còn có một số ít cán bộ chưa thật thà kiểm thảo, còn sợ mất thể diện. Như thế là không đúng. Chỉnh huấn cũng như tắm rửa. Tắm rửa phải tắm rửa cho sạch. Trong chỉnh huấn thì phải thật thà kiểm thảo hết những sai lầm, để sửa chữa, để tiến bộ.

Sau đây là một số khuyết điểm chính, các cô, các chú phải nhớ mà sửa chữa cho kỳ được:

1. Chưa phân biệt thật rõ ai là địch, ai là ta. Đó là vì lập trường chưa vững, chưa nắm vững chính sách, cho nên khuyết điểm ấy đã đẻ ra những khuyết điểm khác nhau:

– Đối với địch không kiên quyết, thấy chúng hung hãn thì hoang mang sợ sệt.

– Bị địch bao vây, có khi truy bức, bắt bớ lung tung, phân định thành phần không thật đúng, để sót địa chủ, hoặc quy sai phú nông, trung nông lên địa chủ.

Những khuyết điểm trên đã làm giảm bớt những thành công, những thắng lợi trong đợt qua.

– Chưa nhận rõ ai là địch, ai là ta nên một số cán bộ mắc phải khuyết điểm nữa rất nghiêm trọng là dùng nhục hình.

Bác đã nhiều lần nhắc: dùng nhục hình là dã man. Chỉ có bọn đế quốc và phong kiến mới dùng. Chính vì cán bộ không biết dựa vào bần cố nông mà đánh địch, cho nên mới dùng nhục hình. Đánh người ta đau quá thì không có người ta cũng phải nhận là có. Như thế là cán bộ đã tự mình lừa mình. Từ nay các cô các chú phải kiên quyết sửa chữa khuyết điểm này.

2. Khuyết điểm thứ hai là không thật thà dựa vào bần cố nông. Đội quân của cải cách ruộng đất là bần nông, cố nông rồi đến trung nông lớp dưới. Đi đánh giặc mà không dựa vào quân đội của mình thì có thắng được không ? Các cô các chú đi đánh giai cấp địa chủ mà không dựa vào quân đội của mình là bần nông, cố nông và trung nông lớp dưới, thì có thành công được không ?

Cần phải nắm thật vững 3 điểm:

– Dựa hẳn vào bần cố nông.

– Đoàn kết chặt chẽ với trung nông.

– Liên hiệp với phú nông.

Nhưng chớ có ngược lại, chỉ liên hiệp với phú nông mà quên không dựa hẳn vào bần cố nông, không đoàn kết chặt chẽ với trung nông. Phải nhớ rằng dựa hẳn vào bần cố nông là chính.

Cũng do khuyết điểm chính đó mà các cô, các chú mắc phải sai lầm khác:

– Không thật thà ba cùng. Trong năm cán bộ thì có một không thật thà ba cùng. Phải ba cùng để gần gũi bần cố nông, mới biết được kẻ địch. Nếu xa rời bần cố nông thì không biết rõ được địch, không hiểu rõ được mưu mô của địch để đánh đổ địch.

Cũng do không thật thà ba cùng, không dựa hẳn vào bần cố nông, cho nên không biết đến đời sống của nông dân, không học hỏi được quần chúng, bao biện, chủ quan, tự mãn. Rồi một số cán bộ sinh ra mệt mỏi, muốn nghỉ ngơi, không hăng hái công tác.

Cán bộ nào đi nhiều nhất là 5 đợt trong hai năm. Hai năm so với cuộc kháng chiến trường kỳ của ta thì vẫn là ngắn.

Thử hỏi: Bộ đội có thể nói “tôi chiến đấu 5, 6 năm rồi, bây giờ xin cho tôi nghỉ” có được không ? Cố nhiên không thể nói như vậy.

Các cô các chú đi cải cách ruộng đất mới có hai năm mà đã muốn nghỉ, thì có đúng không?

– Tệ nhất là trong hàng ngũ cán bộ có một số ít đã tham ô, hủ hoá. Các cô các chú là những người mà Đảng, Chính phủ tin cậy, nhân dân tin cậy phái các cô các chú cùng với nông dân đấu tranh cải cách ruộng đất.

Cán bộ nào mà tham ô, hủ hoá là có tội to với Đảng và Chính phủ, có tội to với nhân dân và có tội to cả với anh chị em cán bộ khác. Vì người ta không nói tên anh A, anh B, hoặc anh C tham ô hủ hoá; mà người ta nói cán bộ cải cách ruộng đất tham ô hủ hoá.

Cải cách ruộng đất đợt này so với đợt trước sẽ phức tạp và khó khăn hơn nhiều. Nhưng chính vì đợt này phức tạp khó khăn hơn trước, cho nên cố gắng thì thành công sẽ vẻ vang hơn trước. Cũng như ta chiến đấu gay go thì thắng lợi vang ra thế giới cũng lừng lẫy hơn như Điện Biên Phủ vậy.

Chiến dịch Điện Biên Phủ khó khăn, gay go nhất. Quân đội ta đã kiên quyết vượt mọi khó khăn để chiến thắng. Các cô, các chú cần phải học tập quyết tâm của các chiến sĩ Điện Biên Phủ để tiến hành cải cách ruộng đất đợt 5 được thắng lợi.

Muốn cải cách ruộng đất đợt 5 được tốt, các cô, các chú phải giúp nhau sửa chữa cho bằng được những sai lầm khuyết điểm kể trên, phải thật sự nắm vững chính sách, chú ý đến sinh hoạt của nhân dân. Sang năm mới Đảng và Chính phủ phát động phong trào thi đua sản xuất nông nghiệp, các cô, các chú phải gắn liền công tác cải cách ruộng đất với việc lãnh đạo sản xuất nông nghiệp.

Tuyệt đối chớ dùng nhục hình.Ai còn dùng nhục hình thì sẽ bị kỷ luật, vì dùng nhục hình là trái với đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ, trái với nhân đạo, không khác gì hành động dã man của đế quốc và phong kiến.

Chớ quy định sai thành phần. Vì nếu quy địa chủ lọt xuống phú nông hoặc xuống trung nông, là rước địch vào nhà mình. Nếu quy phú nông hoặc trung nông lên địa chủ, là gây thêm lực lượng cho địch.

Địch phá, ta phải kiên quyết trấn áp, nhưng chớ bắt bớ lung tung, chớ để địch bao vây. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, giặc dùng lực lượng tinh nhuệ nhất và dùng đủ mọi cách chống lại ta. Địch càng gần thất bại, chúng càng điên cuồng, cuộc đấu tranh lại càng gay go. Như con giun không biết nhảy, khi ta dẫm lên nó, nó cũng giãy trước khi chết. Giai cấp địa chủ cũng thế. Đến đường cùng, chúng sẽ dùng đủ mọi cách để chống lại ta một cách quyết liệt hơn, chúng ta không nên vì thế mà hoang mang. Muốn đánh thắng địch, các cô, các chú phải sửa chữa khuyết điểm, phải nắm vững chính sách, phải có tính tổ chức và phải có tinh thần kỷ luật, đó là những điểm mà Đảng và Chính phủ đã giáo dục cho các cô, các chú. Các đoàn uỷ, các đội trưởng càng phải tỉnh táo, cán bộ nào có sai lầm, phải giúp đỡ sửa chữa ngay, không nên để đến cuối đợt mới phê bình sửa chữa.

Các đoàn uỷ, các đội trưởng phải kiểu mẫu, đi sâu xét kỹ, tỉnh táo nắm vững chính sách, gần gũi quần chúng, thật thà ba cùng.

Nhớ kỹ và làm đúng những lời Bác dặn, thì nhất định các cô các chú sẽ thành công.

Là đạo quân đánh phong kiến, nếu cố gắng làm công tác được tốt, tức là các cô các chú cống hiến một phần thiết thực vào việc thực hiện chính sách của Đảng và Chính phủ, củng cố miền Bắc, khôi phục kinh tế, góp phần vào việc đấu tranh thực hiện hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ trong cả nước.

———————–

Nói ngày 17-12-1955.
Tài liệu lưu tại Cục lưu trữ Vǎn phòng Trung ương Đảng.
cpv.org.vn