Hồ Chí Minh – Biên niên tiểu sử – Tập 9 (Năm 1965 – Tháng 8)

Việt Nam - Hồ Chí Minh

Mùa hè 1965

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm nhà B5 và B6 khu tập thể Kim Liên (Hà Nội) vừa mới khánh thành. Người căn dặn mọi người đoàn kết cùng nhau xây dựng khu Kim Liên trở thành khu tập thể văn minh, sạch đẹp, nhà ở thoáng mát, sân vườn đầy hoa.

– Chúng ta có Bác Hồ, Nxb. Lao động, Hà Nội, 1970, t.1, tr.129.

Tháng 8, trước ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu cho hai chiến sĩ thuộc đơn vị bảo vệ Cồn Cỏ đã nêu gương sáng về tình thương yêu đồng đội và tinh thần vượt khó khăn, dũng cảm trong chiến đấu.

– Báo Nhân dân, số 4139, ngày 3-8-1965.

Tháng 8, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn nhà báo nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên do Phó Tổng biên tập báo Lao động tân văn Châng Ha Xtơn dẫn đầu đang ở thăm Việt Nam.

– Báo Nhân dân, số 4140, ngày 4-8-1965.

Tháng 8, ngày 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho cán bộ, chiến sĩ Quân chủng Hải quân nhân dịp kỷ niệm lần thứ 10 ngày thành lập Quân chủng. Người khen ngợi thành tích trong chiến đấu và xây dựng của bộ đội Hải quân và căn dặn cán bộ, chiến sĩ Quân chủng Hải quân hãy phát huy ưu điểm, sửa chữa khuyết điểm, cùng với các đơn vị bạn và nhân dân cả nước quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược.

Cùng ngày, Người ký Lệnh số 72-LCT, thưởng ba Huân chương Quân công hạng Ba, một Huân chương Chiến công hạng Nhất, bốn Huân chương Chiến công hạng Nhì, 15 Huân chương Chiến công hạng Ba cho 23 đơn vị bộ đội và dân quân du kích đã lập chiến công trong các trận chiến đấu tháng 6, tháng 7-1965.

– Báo Nhân dân, số 4147, ngày 11-8-1965.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr. 486.

– Hồ Chí Minh: Những bài viết và nói về quân sự, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1990, t.3, tr.133-134.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 8, ngày 6

Chủ tịch Hồ Chí Minh họp Hội nghị Bộ Chính trị Trung ương Đảng bàn về công tác quân sự, ngoại giao chống Mỹ, cứu nước.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng.

– Văn Tiến Dũng: Sổ công tác, bản gốc lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Đại hội thi đua “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” của các lực lượng vũ trang nhân dân46. Nói chuyện tại Đại hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh khen ngợi một số đơn vị và địa phương có nhiều thành tích trong sản xuất và chiến đấu; khẳng định quyết tâm chiến đấu và chiến thắng của quân dân ta đối với đế quốc Mỹ. Người căn dặn các lực lượng vũ trang thi đua thực hiện tốt những điều sau:

– Phát huy truyền thống vẻ vang quyết chiến quyết thắng, nêu cao tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội.

– Cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu dũng cảm, ra sức tiêu diệt địch, hoàn thành mọi nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao phó.

– Vừa chiến đấu, vừa xây dựng, đánh giặc giỏi, huấn luyện giỏi, xây dựng nhiều “đơn vị quyết thắng”.

– Dân chủ tốt; kỷ luật nghiêm; đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân dân tốt.

– Quản lý bộ đội tốt; bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần cho bộ đội.

– Báo Nhân dân, số 4116, ngày 10-8-1965.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr. 484-485.

Tháng 8, ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Inđônêxia do Bí thư Trung ương Đảng kiêm Trưởng ban Đối ngoại Karen Supít dẫn đầu đang ở thăm Việt Nam.

– Vũ Kỳ: Sổ công tác, tài liệu  do đồng chí Vũ Kỳ cung cấp.

– Báo Nhân dân, số 4145, ngày 9-8-1965.

Tháng 8, ngày 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn nhà báo Á – Phi thăm Việt Nam đến chào Người.

Cùng ngày, Người gửi điện cảm ơn Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên, Thủ tướng nội các nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên Kim Nhật Thành đã gửi quà tặng của giai cấp công nhân Triều Tiên tới giai cấp công nhân Việt Nam bao gồm máy kéo, máy công cụ và xe vận tải do Triều Tiên sản xuất.

– Báo Nhân dân, số 4147, ngày 11-8-1965.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr. 483.

Tháng 8, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 73-LCT, truy tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho ông Trần Quý Kiên nguyên Thứ trưởng Bộ Thủy lợi.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 8, ngày 11

Chủ tịch Hồ Chí Minh họp Hội nghị Bộ Chính trị Trung ương Đảng bàn tiếp về công tác quân sự, ngoại giao chống Mỹ, cứu nước.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 74-LCT, truy tặng Huân chương Chiến công hạng Ba cho liệt sĩ thiếu niên Nguyễn Bá Ngọc, 13 tuổi, ở xã Quang Trung, Quảng Xương, Thanh Hóa đã dũng cảm cứu bạn trong khi máy bay Mỹ bắn phá và hy sinh ngày 4-4-1965.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 8, trước ngày 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen quân dân tỉnh Nghệ An đã bắn rơi 100 máy bay Mỹ.

– Báo Nhân dân, số 4148, ngày 12-8-1965.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr. 487.

Tháng 8, ngày 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp các phóng viên Ba Lan: Xtanítxlap Gơlabinxki (Hãng thông tấn Ba Lan), Ieli Tépli (Đài truyền hình Vácsava), Ian Ma (Hãng thông tấn Công nhân Ba Lan).

Tối, Người dự tiệc do Trung ương Đảng tổ chức chiêu đãi tiễn Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Inđônêxia.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện chúc mừng Tổng thống và Thủ tướng nước Cộng hòa Cônggô nhân kỷ niệm ngày Quốc khánh nước này.

– Báo Nhân dân, số 4149, ngày 13-8-1965; số 4151, ngày 15-8-1965.

Tháng 8, ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn công tác phim đèn chiếu Trung Quốc sang giúp Việt Nam xây dựng xưởng phim đèn chiếu.

– Ảnh tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện chúc mừng các vị lãnh đạo nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên nhân kỷ niệm lần thứ 20 ngày Giải phóng Triều Tiên (15-8-1945).

Cùng ngày, Người dự chiêu đãi do Đại sứ nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên tổ chức nhân kỷ niệm lần thứ 20 ngày Giải phóng Triều Tiên.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 75-LCT, bổ nhiệm ông Nguyễn Huy Thu làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại nước Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ.

– Báo Nhân dân, số 4151, ngày 15-8-1965.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 8, trước ngày 16

Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn của ông Philíp Đờvile, phóng viên báo Thế giới (Pháp). Người khẳng định lại lập trường bốn điểm của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về giải quyết vấn đề chiến tranh Việt Nam; mối quan hệ giữa hai miền Nam, Bắc và mục đích của cuộc chiến đấu của nhân dân Việt Nam là “nhằm đánh bại âm mưu xâm lược của đế quốc Mỹ… để bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam và hòa bình thống nhất đất nước”. Người nêu rõ giải pháp cho vấn đề Việt Nam là Chính phủ Mỹ phải thừa nhận lập trường bốn điểm của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, thực hiện đúng Hiệp định Giơnevơ năm 1954 về Việt Nam; phải chấm dứt ngay những cuộc tấn công bằng không quân vào lãnh thổ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, chấm dứt ngay cuộc chiến tranh xâm lược miền Nam, rút quân đội và các loại vũ khí ra khỏi miền Nam Việt Nam.

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng bằng khen cho Đội xe 102 (Công ty vận tải xe hơi số 2, Hà Nội), đơn vị đã hoàn thành kế hoạch vận chuyển hàng hóa.

– Báo Nhân dân, số 4152, ngày 16-8-1965.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr. 488-489.

Tháng 8, ngày 16

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện chúc mừng Tổng thống nước Cộng hòa Inđônêxia A.Xucácnô nhân kỷ niệm lần thứ 20 ngày tuyên bố Độc lập của nước này.

Cùng ngày, Người ký Lệnh số 76-LCT, thưởng một Huân chương Quân công hạng Nhì, mười Huân chương Quân công hạng Ba, 13 Huân chương Chiến công hạng Nhất, 22 Huân chương Chiến công hạng Nhì, 51 Huân chương Chiến công hạng Ba cho 57 đơn vị và 40 cán bộ, chiến sĩ quân đội, công an, dân quân tự vệ đã lập nhiều chiến công trong các trận chiến đấu tháng 4, 5, 6 và 7-1965; truy tặng ba Huân chương Chiến công hạng Nhất, sáu Huân chương Chiến công hạng Nhì và 11 Huân chương Chiến công hạng Ba cho 20 liệt sĩ.

– Báo Nhân dân, số 4153, ngày 17-8-1965.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 8, ngày 17

Tại Câu lạc bộ Quốc tế, Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự mít tinh kỷ niệm lần thứ 20 Ngày tuyên bố Độc lập của nước Cộng hoà Inđônêxia.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự tiệc chiêu đãi do Đại sứ Inđônêxia tổ chức nhân kỷ niệm lần thứ 20 ngày tuyên bố Độc lập của nước này.

– Nhật ký bảo vệ Bác Hồ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, tr.10.

– Báo Nhân dân, số 4154, ngày 18-8-1965.

Tháng 8, ngày 20

Chủ tịch Hồ Chí Minh họp Hội nghị Bộ Chính trị Trung ương Đảng bàn về việc thành lập Ban Pháp chế và Ban Nghiên cứu lý luận trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng.

Tháng 8, ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đại sứ nước Cộng hòa Nhân dân Hunggari Imrê Perơ.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện chúc mừng các vị lãnh đạo nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Rumani nhân kỷ niệm lần thứ 21 ngày Quốc khánh nước này.

– Báo Nhân dân, số 4158, ngày 22-8-1965; số 4159, ngày 23-8-1965.

Tháng 8, ngày 23

Bài viết Ta nhất định thắng, địch nhất định thua của Chủ tịch Hồ Chí Minh, bút danh Chiến Sĩ, đăng báo Nhân dân, số 4159.

Bài báo khái quát những thắng lợi về chính trị và quân sự của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và nêu rõ: Chính phủ Mỹ một mặt đẩy mạnh chiến tranh, mặt khác ra sức tuyên truyền lừa bịp về “thương lượng hòa bình”. Vì vậy chúng ta cần phải vạch rõ âm mưu và thủ đoạn lừa bịp đó. Bài báo cho biết, càng tăng cường chiến tranh xâm lược, giới cầm quyền Mỹ càng sa lầy ở miền Nam Việt Nam. Vì vậy phong trào nhân dân tiến bộ Mỹ phản đối chiến tranh càng phát triển mạnh. Đó là thêm một lực lượng cho chúng ta thắng lợi. Bài báo khẳng định: “Chúng thêm 5 vạn hay là 50 vạn lính Mỹ, chúng cũng sẽ thua, ta cũng sẽ thắng”. Cách giải quyết “hòa bình trong danh dự” là Mỹ phải thực hiện đúng Hiệp định Giơnevơ năm 1954 về Việt Nam, như bốn điểm của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và năm điều của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã nêu rõ.

– Báo Nhân dân, số 4159, ngày 23-8-1965.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr. 496-498.

Tháng 8, ngày 25

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 77-LCT, thưởng Huân chương Lao động cho bốn chuyên gia Trung Quốc đã giúp Việt Nam xây dựng sân bay Hà Nội.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 8, ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Tiểu đoàn 61, Trung đoàn 236 bộ đội Tên lửa (Đoàn Sông Đà), đang đóng quân và chiến đấu tại khu vực thị trấn Phùng (Hà Tây).

– Hồ Chí Minh: Những bài viết và nói về quân sự, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1990, t.3, tr.349.

– Nhật ký bảo vệ Bác Hồ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 27

Chủ tịch Hồ Chí Minh họp Hội nghị Bộ Chính trị Trung ương Đảng bàn kế hoạch đối phó với âm mưu và những hoạt động gián điệp, biệt kích của địch đối với miền Bắc.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 78-LCT, thưởng Huân chương Lao động cho bốn chuyên gia Trung Quốc đã giúp Việt Nam xây dựng Nhà máy dệt 8-3.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 8, ngày 28

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng gửi điện chúc mừng các nhà lãnh đạo Rumani: Kivu Xtôica và Iông Ghêoócgơ Maorơ nhân dịp các ông được bầu lại làm Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Rumani.

– Báo Nhân dân, số 4177, ngày 11-9-1965.

Tháng 8, ngày 29

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 79-LCT, thưởng chín Huân chương Độc lập cho một số địa phương và quân chủng đã lập nhiều chiến công trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước:

Thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất cho Quân khu IV, Quân chủng Phòng không – Không quân, quân dân tỉnh Quảng Bình, quân dân khu vực Vĩnh Linh.

Thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì cho Quân chủng Hải quân, quân dân tỉnh Thanh Hoá, quân dân tỉnh Nghệ An, quân dân tỉnh Hà Tĩnh, quân dân tỉnh Sơn La.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

– Báo Nhân dân, số 4167, ngày 31-8-1965.

Tháng 8, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen quân và dân miền Bắc đã bắn rơi 500 máy bay Mỹ. Người chỉ rõ: “Giặc Mỹ càng thua đau, càng giãy giụa, chúng còn nhiều âm mưu xảo quyệt và độc ác. Đồng bào, cán bộ và bộ đội ta không được vì thắng lợi mà chủ quan, cần luôn luôn nâng cao cảnh giác, đoàn kết chặt chẽ, thi đua chiến đấu giỏi, sản xuất giỏi. Hãy phát huy truyền thống cách mạng Tháng Tám vẻ vang, kiên quyết bảo vệ miền Bắc, hết lòng hết sức ủng hộ cách mạng miền Nam, đẩy mạnh sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước đến thắng lợi hoàn toàn”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu luật gia Á – Phi do Chưởng lý Cộng hoà Ghinê, Tổng thư ký Ban thường trực Đại hội Luật gia Á – Phi lần thứ II Caiđiala Câyta dẫn đầu sang thăm Việt Nam.

– Báo Nhân dân, số 4167, ngày 31-8-1965.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr.502.

– Ảnh tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 8, ngày 31

Tối, tại Hội trường Ba Đình, Người dự và tham gia Đoàn Chủ tịch cuộc mít tinh kỷ niệm lần thứ 20 Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Cuối buổi lễ, cả Hội trường đứng dậy hát bài Giải phóng miền Nam, Người nói vui: ” Hát còn bé lắm”. “Hát lại”. Cả Hội trường rất phấn khởi, hát lại. Người lại chỉ vào khối phụ nữ và nói: “Khối này chẳng hát gì cả, chỉ vỗ tay suông, đồng bào miền Nam chiến đấu gian khổ, ác liệt như thế, mình chỉ có việc hát ca ngợi mà cũng không hát! Bài này ai cũng phải thuộc để nay mai giải phóng miền Nam còn hát ca ngợi đồng bào, chiến sĩ chứ. Ai thuộc lúc ấy mới được vào, không thuộc thì ở lại”.

Khi nghe Thủ tướng Phạm Văn Đồng nói vui: “Cháu không thuộc, cháu cũng cứ vào”, Người nói: “Còn thì giờ phải cố học đi”. Người đề nghị cuộc mít tinh hát lại một lần nữa.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 80-LCT, thưởng bốn Huân chương Chiến công hạng Nhất, tám Huân chương Chiến công hạng Nhì, 18 Huân chương Chiến công hạng Ba cho 17 đơn vị, 13 cán bộ, chiến sĩ quân đội, công an và dân quân tự vệ đã lập nhiều chiến công trong các trận chiến đấu tháng 4, 5, 6, 7 và 8-1965; truy tặng Huân chương Chiến công hạng Ba cho một liệt sĩ.

– Báo Nhân dân, số 4168, ngày 1-9-1965.

– Đinh Ngọc Liên: Những chặng đời tôi, Nxb. Âm nhạc và Đĩa hát, Hà Nội, 1990, tr.86.

– Hồ Chí Minh – Những sự kiện, Nxb. Thông tin lý luận, Hà Nội, 1987, tr.364.

– Lệnh lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

_________________

Chú thích:  Từ tháng 5 đến tháng 8 (Năm 1965)

1) Dịch thơ:

“Mười chín tháng năm thăm Khúc Phụ,

Miếu xưa vẫn dưới bóng tùng xưa.

Uy quyền họ Khổng giờ đâu nhỉ?

Lấp loáng bia xưa chút ánh tà”.

                                          (Đặng Thai Mai dịch)

2) Hội nghị họp tại Hà Nội từ ngày 2 đến ngày 7-6-1965.

3) Đại hội họp tại Hải Dương từ  ngày 17 đến ngày 19-6-1965.

4) Đại hội họp từ ngày 10 đến ngày 15-7-1965 tại Henxinki (Phần Lan).

5) Hội nghị họp từ ngày 27-7 đến ngày 2-8-1965 tại Tôkyô (Nhật Bản).

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)