Tháng 12, ngày 3

Tại nhà khách Bộ Quốc phòng, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự buổi tiếp các đoàn bóng đá quân đội các nước xã hội chủ nghĩa sang thăm và tham gia thi đấu hữu nghị tại Việt Nam. Người ân cần hỏi thăm sức khoẻ mọi người và mong rằng trong những ngày ở Việt Nam, các cầu thủ sống thoải mái trong không khí đầm ấm thân mật như gia đình và chú ý giữ sức khoẻ để đảm bảo cho cuộc thi đấu hữu nghị thu được kết quả tốt đẹp. Người cùng các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.

– Báo Nhân Dân, số 3537, ngày 4-12-1963.

Tháng 12, ngày 7

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục dự Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương (khoá III).

Kết thúc phần thảo luận về tình hình quốc tế và nhiệm vụ của Đảng ta, Người nhắc nhở tính “bốc như ống lửa” của một số đồng chí. Người nói: Người làm chính trị cương vị càng cao thì càng phải bình tĩnh… Mục đích của ta là vì đoàn kết. Vì đoàn kết mà phải tranh đấu. Tranh đấu để đi đến đoàn kết chứ không nói xấu ai…

Người lưu ý: Phải làm sao cho trong Đảng và trong nhân dân giữ được lòng yêu mến và biết ơn các nước bạn anh em…, đó là “thiên kinh địa nghĩa”⁵⁾, đồng thời không nên coi sự bất đồng (giữa các đảng anh em – BT) là chuyện lạ. Người tin tưởng: Có chủ nghĩa Mác-Lênin soi đường thì nhất định phong trào cộng sản và công nhân quốc tế sẽ được củng cố và phát triển.

– Biên bản Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

Tháng 12, ngày 9

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự buổi họp Bộ Chính trị cho ý kiến về giá bán lẻ lương thực.

Người nhận xét đại ý: Cách làm hiện nay của ta có tính chắp vá, và chỉ thị: “Cái gì là nhu cầu phổ biến trong dân, không nên tăng giá, mà chỉ tăng những loại hàng cao cấp ít người cần đến”.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

Tháng 12, trước ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho chị Nông Kim Lan, người Nùng, nữ y tá xã Dân Chủ (Lao Cai), có thành tích tuyên truyền vận động bà con dân tộc giữ gìn vệ sinh phòng bệnh và đã chữa bệnh cho nhiều người có kết quả tốt.

– Báo Nhân Dân, số 3543, ngày 10-12-1963.

Tháng 12, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị bàn về vấn đề miền Nam sau khi Ngô Đình Diệm bị đảo chính.

Người nói: “Phải làm cho cán bộ, nhân dân ta hiểu rõ đây là thắng lợi của mình, nhưng bọn thân Pháp, bọn Cao Đài phản động sẽ còn gặp khó khăn. Tình hình còn lộn xộn một thời gian nữa và đây không phải là lần đảo chính cuối cùng. Sự kiện này cũng gây được một dư luận. Phải lợi dụng quân sự, tuyên truyền chính trị. Khẩu hiệu phải theo từng cấp, từng địa phương”.

Về nội dung tuyên truyền giáo dục, Người nhấn mạnh một số điểm:

– Nói thuận lợi, nhưng đồng thời phải nói rõ khó khăn.

– Nên thêm về công tác dân vận. Công việc này nên giao cho Mặt trận

– Nên nêu khẩu hiệu: “Người Việt không đánh người Việt”.

– Làm sao động viên tiêu diệt cho được nhiều Mỹ: Mỹ rất sợ chết. Ta vừa tiêu diệt vừa tuyên truyền.

– Viết cho gọn, rõ, phù hợp với tình hình sau đảo chính.

Cuối buổi họp, Người kết luận: “Đồng bào miền Nam rất anh hùng, cán bộ, đảng viên rất anh dũng. Phải đoàn kết, quyết tâm, tin tưởng, dù Mỹ có tăng gấp 10 lần ta cũng thắng. Nhớ chuyển lời của Trung ương, của Bộ Chính trị rằng: các đồng chí, đồng bào chịu gian khổ, rất anh dũng thì nhất định thắng lợi”.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

– Những sự kiện lịch sử Đảng (1954-1975), Nxb. Thông tin lý luận, Hà Nội, 1985, t.3.

Tháng 12, trước ngày 11

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho cụ Chu Phương Cốm, dân tộc Tày, 71 tuổi, người xã Hưng Đạo (Hoà An, Cao Bằng) hăng hái động viên thanh niên luyện tập quân sự và cụ Phan Anh Vũ, 70 tuổi, ở Hợp tác xã Hồng Hà, (Tam Nông, Phú Thọ) lao động giỏi, nêu cao tinh thần thi đua với Đại Phong. Hai cụ đã nêu gương tốt cho con cháu noi theo.

– Báo Nhân Dân, số 3544, ngày 11-12-1963.

Tháng 12, ngày 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn vấn đề tổng kết Hội nghị Trung ương và vấn đề ngoại giao.

Cùng ngày, Người gửi: – Điện mừng tới Vua Damsit Bin Ápdunlan nhân dịp lễ mừng Ngày Dandiba tuyên bố độc lập.

– Điện mừng tới Thủ tướng Giômô Kêniatta nhân dịp lễ mừng Ngày tuyên bố độc lập của Kênia.

Trong bài Chi bộ tốt, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân số 3545, Chủ tịch Hồ Chí Minh biểu dương các hợp tác xã ở Trí Yên (Hà Bắc) nhờ có chi bộ tốt nên đã từ một xã hằng năm Nhà nước phải cứu tế nay trở thành một xã chẳng những không phải nhờ trên cứu đói mà còn dư thóc bán cho Nhà nước, từ chỗ tay không nay đã bước đầu xây dựng được cơ sở vật chất vững vàng. Đồng thời, Người cũng nghiêm khắc phê bình xã Đại Tân (Hà Bắc) từ một xã khá, nhưng do chi bộ kém, nhiều cán bộ và đảng viên nêu gương xấu, làm sai chính sách của Đảng và Nhà nước, xâm phạm đến lợi ích của xã viên, nên đã khiến cho hợp tác xã thoái bộ.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

– Báo Nhân Dân, số 3545, ngày 12-12-1963.

Tháng 12, ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm các lớp học bổ túc văn hoá và kỹ thuật buổi tối của cán bộ và công nhân Xưởng Sửa chữa xe hơi 1-5 (Hà Nội). Người thân mật thăm hỏi về tình hình giảng dạy và học tập, nhắc nhở giáo viên cố gắng dạy tốt, công nhân và cán bộ cố gắng chăm chỉ học tập, áp dụng tốt các điều đã học vào thực tế công tác hàng ngày.

Sau đó, Người đến thăm công nhân đang làm ca đêm, tìm hiểu tình hình công tác và đời sống của anh chị em.

– Báo Nhân Dân, số 3545, ngày 22-12-1963.

– Nhật ký công tác bảo vệ Bác Hồ (1945-1969), bản đánh máy, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 12, ngày 20

Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn của các nhà báo Liên Xô nhân dịp kỷ niệm ba năm Ngày thành lập Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam.

Người nêu rõ: “Do sự đoàn kết chặt chẽ và chiến đấu anh dũng của mình và sự nhiệt tình ủng hộ của nhân dân yêu chuộng chính nghĩa và hoà bình trên thế giới, nhân dân miền Nam Việt Nam nhất định sẽ thắng lợi, đế quốc Mỹ và bọn tay sai nhất định sẽ thất bại.

Để giải quyết vấn đề miền Nam Việt Nam, đế quốc Mỹ phải rút khỏi xứ đó và để nhân dân Việt Nam tự giải quyết lấy công việc nội bộ của mình theo Hiệp định Giơnevơ năm 1954″.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

– Lệnh số 54-LCT, tặng thưởng 2 Huân chương Lao động hạng Nhất, 5 Huân chương Lao động hạng Nhì, 32 Huân chương Lao động hạng Ba cho 39 chuyên gia Trung Quốc có công giúp Việt Nam xây dựng Khu Liên hợp gang thép Thái Nguyên.

– Lệnh số 55-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì cho Công trình sư kiến trúc Trung Quốc Nghiêm Hy Hiền, có công giúp Việt Nam xây dựng Nhà máy đường Sông Lam (Nghệ An) và Nhà máy phân đạm Hà Bắc.

– Lệnh số 56-LCT, tặng thưởng 1 Huân chương Lao động hạng Nhất, 3 Huân chương Lao động hạng Nhì và 5 Huân chương Lao động hạng Ba cho 9 chuyên gia Liên Xô có công giúp Việt Nam xây dựng ngành nông trường quốc doanh.

– Lệnh số 57-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho ông Phiôlốp Vasili Pêtơrôvích và Huân chương Lao động hạng Nhìcho ông Vlasốp Ivan Iacốplêvích, là Trưởng đoàn và Phó trưởng đoàn chuyên gia địa chất Liên Xô, có công giúp xây dựng ngành địa chất Việt Nam.

– Lệnh số 58-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì cho Phó tiến sĩ kinh tế nông nghiệp Liên Xô Vasili Aphanaxiêvích, vì những đóng góp trong thời gian công tác ở Trường Kinh tế tài chính (nay là Trường đại học Kinh tế quốc dân) và Trường Nguyễn Ái Quốc Trung ương (nay là Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh).

– Lệnh số 59-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba cho Kỹ sư trưởng Liên Xô về sửa chữa ô tô Pêxích Vladimia Alếchxanđrôvích, vì những đóng góp trong thời gian công tác ở Công ty than Hồng Gai (Quảng Ninh).

– Lệnh số 60-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba cho Kỹ sư Liên Xô Apancô Alếchxanđrơ Alếchxanđrôvích, có công giúp Việt Nam xây dựng Trường Đại học Bách khoa.

– Lệnh số 61-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba cho nữ Giáo sư thanh nhạc Kraxôva Alếchxanđra Aphanasiépva, vì những đóng góp trong thời gian công tác tại Việt Nam.

– Báo Nhân Dân, số 3562, ngày 29-12-1963.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 11, tr. 180.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 12, ngày 22

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự tiệc chiêu đãi do Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Đại tướng Võ Nguyên Giáp tổ chức, nhân dịp kỷ niệm lần thứ 19 Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam.

– Báo Nhân Dân, số 3556, ngày 23-12-1963.

Tháng 12, ngày 23

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn Y học Liên Xô đang ở thăm nước ta do Giáo sư, Viện sĩ Viện Hàn lâm Y học Liên Xô V.M. Iđanốp dẫn đầu đến chào Người.

Cùng ngày, bài viết Miền Nam tất thắng của Người, ký bút danh Chiến Sĩ, đăng báo Nhân Dân số 3556.

Dưới hình thức một bức thư gửi cho người cháu, tác giả phân tích nguyên nhân dẫn tới cuộc đảo chính ở Sài Gòn ngày 1-11-1963, vạch rõ tuy Mỹ là kẻ chủ mưu trong vụ đảo chính thủ tiêu anh em Diệm, nhưng người đánh đổ Ngô Đình Diệm chính là nhân dân miền Nam và tiên đoán rằng rồi đây những tên tay sai của Mỹ “chúng sẽ đảo lẫn nhau và cuối cùng nhân dân sẽ đảo cả lũ chúng“.

Nếu Mỹ muốn thoát khỏi tình cảnh bị kẹt trong “đường hầm” và trong vòng luẩn quẩn, theo tác giả, “cách giải quyết “lịch sự” nhất (vấn đề miền Nam Việt Nam – B.T) là thực hiện sáu yêu sách mà Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam³⁷ đề ra ngày 8-11-1963. Tóm tắt là Mỹ phải rút khỏi miền Nam Việt Nam, việc nội bộ của miền Nam do nhân dân Việt Nam tự giải quyết lấy”.

– Báo Nhân Dân, số 3556 và 3557, ngày 23 và ngày 24-12-1963.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 11, tr. 181-184.

Tháng 12, trước ngày 25

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng thưởng huy hiệu của Người cho bốn giáo viên có thành tích dạy học tốt và vận động nhân dân đi học bổ túc văn hoá. Tiêu biểu như anh Trần Văn Lai, 19 tuổi, ở Xuân Sơn (Anh Sơn, Nghệ An) mù cả hai mắt vẫn hăng hái làm công tác vận động nhân dân đi học.

– Báo Nhân Dân, số 3558, ngày 25-12-1963.

Tháng 12, ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và chúc Tết Hội đồng Chính phủ trong phiên họp cuối năm.

Đề cập đến việc hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch Nhà nước năm 1964, Người nhắc nhở các thành viên trong Chính phủ phải làm tốt ba cuộc vận động lớn do Đảng và Chính phủ đã phát động, đặc biệt là cuộc vận động “ba xây, ba chống”. Người nói: “Hiện nay chúng ta làm 3 xây, 3 chống còn kém. Anh chị em công nhân và nhân viên ở cơ sở thì rất hăng hái, nhưng từ cấp giám đốc lên đến bộ trưởng, thứ trưởng thì còn nhiều người chưa chuyển, cho nên có chỗ cuộc vận động bị tắc lại. Bây giờ phải làm 3 xây, 3 chống cả hai chiều, từ dưới lên và từ trên xuống. Bản thân các đồng chí bộ trưởng, thứ trưởng, các cán bộ lãnh đạo phải 3 xây, 3 chống. Hơn ai hết, người lãnh đạo phải nhận rõ cuộc vận động 3 xây, 3 chống này rất quan trọng để làm cho tốt”.

Người yêu cầu các vị bộ trưởng, thứ trưởng và cán bộ lãnh đạo “phải luôn gương mẫu về mọi mặt, phải nêu gương sáng về đạo đức cách mạng: cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, phải giữ gìn tác phong gian khổ phấn đấu, phải không ngừng nâng cao chí khí cách mạng trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc. Có như thế mới xứng đáng với đồng bào miền Nam đang chiến đấu vô cùng anh dũng chống đế quốc Mỹ và tay sai của chúng để giải phóng miền Nam và hoà bình thống nhất nước nhà”. Và khẳng định: “Nhân dân ta rất tốt. Nếu chúng ta làm gương mẫu và biết lãnh đạo thì bất cứ công việc gì khó khăn đến đâu cũng nhất định làm được”.

– Biên bản Hội đồng Chính phủ, bản gốc, lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 11, tr. 185-186.

Tháng 12, trước ngày 28

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho hai giáo viên miền núi là anh Trương Văn Chín, 20 tuổi, dân tộc Nùng ở xã Thanh Long (Hà Quảng, Cao Bằng) đã tận tuỵ dạy dỗ con em đồng bào dân tộc Dao và anh Lộc Văn Phưa, 38 tuổi, dân tộc Thái ở xã Hiên Kiệt (Quan Hoá, Thanh Hoá), què cả hai chân vẫn tận tụy dạy bà con học chữ.

– Báo Nhân Dân, số 3561, ngày 28-12-1963.

Tháng 12, ngày 28

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và nói chuyện với Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên Lao động Thủ đô lần thứ IV.

Người chỉ rõ những nhiệm vụ trước mắt của thanh niên Hà Nội nói riêng và thanh niên cả nước nói chung. Nhân dịp đầu năm mới, Người gửi lời chúc mừng tới toàn thể thanh niên nam nữ đang tham gia xây dựng kinh tế, văn hoá miền núi, xây dựng đường sắt Thanh Hoá – Nghệ An và đang phục vụ trong các đơn vị bộ đội và công an nhân dân vũ trang.

Cùng ngày, Người gửi điện khen công nhân và cán bộ Nhà máy Liên hợp dệt Nam Định đã hoàn thành kế hoạch Nhà nước năm 1963 trước thời hạn. Người chúc anh chị em năm mới vui vẻ, mạnh khoẻ và cố gắng thi đua để giành thắng lợi lớn hơn nữa, theo kịp anh chị em công nhân và cán bộ Nhà máy dệt Bình Nhưỡng (Triều Tiên).

– Chủ tịch Hồ Chí Minh với nhân dân Hà Nội, Sở Văn hoá – Thông tin Hà Nội xuất bản, 1985, tr. 52.

Tháng 12, ngày 29

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Bộ trưởng Bộ Luyện kim Vương Hạc Thọ, Trưởng đoàn đại biểu Chính phủ Trung Quốc sang dự lễ khánh thành hệ thống Lò cao số 1 Khu Liên hợp gang thép Thái Nguyên. Người đã nói chuyện thân mật với bộ trưởng và các vị cùng đi.

– Báo Nhân Dân, số 3564, ngày 31-12-1963.

Tháng 12, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Trường Thiếu nhi miền Nam.

Cùng ngày, Người gửi điện mừng ngày sinh lần thứ 65 của Chủ tịch Itvan Đôbi, Chủ tịch Chủ tịch đoàn nước Cộng hoà nhân dân Hunggari.

– Nhật ký công tác bảo vệ Bác Hồ (1945-1969), bản đánh máy, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân Dân, số 3564, ngày 31-12-1963.

Cuối năm

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi Ban lãnh đạo Khu gang thép Thái Nguyên yêu cầu trả lời các câu hỏi sau:

“- Số đồng chí chuyên gia.

– Số cán bộ kỹ thuật, số cán bộ khác.

– Số công nhân: trai, gái.

– Anh hùng lao động – chiến sĩ thi đua.

– Quân nhân chuyển ngành.

– Đội lao động xã hội chủ nghĩa.

– Lương cao nhất, thấp nhất, trung bình.

– Tăng gia tự túc.

– Đảng viên – đoàn viên.

– Phong trào thi đua: ưu điểm, khuyết điểm.

– Quan hệ giữa chuyên gia với cán bộ và công nhân.

– Quan hệ giữa cán bộ với nhau và với công nhân”.

– Những dòng chữ đỏ, Khu gang thép Thái Nguyên xuất bản, 1970, tr. 6.

Cuối năm

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng đồng chí Trường Chinh và một số cán bộ cao cấp quân đội đến xem một đơn vị pháo binh bắn thử một loạt pháo mới được cải tiến.

– Ảnh tư liệu, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Hồi ức của Thiếu tướng Thế Lâm, tập san Nhân chứng và sự kiện, số 21, năm 1995.

Cuối năm

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và nghe đồng chí Dương Bá Nuôi, cán bộ Bộ Tư lệnh Quân khu Trị – Thiên – Huế báo cáo về tình hình quân khu.

Sau khi nghe báo cáo, Người hỏi:

– Chú ở đâu, gia đình thế nào?

Đồng chí Nuôi rụt rè thưa:

– Thưa Bác, cháu là con quan ạ.

Người ngắt lời:

– Con quan cũng tốt chứ sao. Bác cũng là con quan đấy. Thế đã được gọi là “cậu ấm” chưa?

Người lại hỏi:

– Chú đi ra đây bằng đường nào?

Đồng chí Nuôi chỉ vào bản đồ, thưa:

– Cháu đi đường núi, vì đi đường đồng bằng không an toàn.

Người chậm rãi:

– Làm cách mạng mà đi trong dân lại không an toàn à? Đi trong dân mới ăn chắc.

– Dương Bá Nuôi: Con quan thì tốt chứ sao, in trong Bác Hồ với chiến sĩ, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1994, tr. 128-129.

_______________________

Chú thích  – Từ tháng 9 đến tháng 12 (Năm 1963)

1) Tối ngày 8-10-1963, công nhân Nhà máy dệt liên hiệp Bình Nhưỡng họp mít tinh đón nhận cờ của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

2) Tỉnh Hà Bắc do hợp nhất hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang.

3) Tên viết tắt của “Tổ chức thể thao của các lực lượng mới trỗi dậy”. Đại hội GANEFO lần thứ nhất chính thức khai mạc ngày 10-11-1963 tại Giacácta, Thủ đô nước Cộng hoà Inđônêxia.

4) Hội Liên hiệp văn hoá dân gian Inđônêxia.

5) Điều vô cùng chính xác, không thể nghi ngờ.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)