Hồ Chí Minh – Biên niên tiểu sử – Tập 8 (Năm 1961 – Tháng 2)

Tháng 2, ngày 1

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm và nói chuyện với Đại hội đại biểu Đảng bộ Hà Nội ²⁾.

Sau khi lưu ý những công việc của Đảng bộ Hà Nội cần phải làm nhằm hoàn thành tốt kế hoạch năm 1961 về các mặt công nghiệp, nông nghiệp, văn hoá giáo dục, Người đặc biệt nhấn mạnh về công tác cán bộ. Người đã thẳng thắn vạch rõ những sai lầm, khuyết điểm của không ít cán bộ: Đối với nhân dân thì “quan liêu, mệnh lệnh; xem thường pháp luật, không tôn trọng quyền lợi của nhân dân”; Đối với tập thể thì “kèn cựa địa vị, tính thiệt suy hơn, chỉ hỏi Đảng và Chính phủ đã làm gì cho mình, không tự hỏi mình đã làm gì ích lợi cho nhân dân, cho xã hội”; Đối với của công thì “lãng phí, tham ô”; Đối với bản thân thì “không lo trau dồi đạo đức cách mạng, không lo học tập để tiến bộ, mà chỉ lo ăn ngon, mặc đẹp hơn người khác…”. Người yêu cầu “cán bộ cần phải không ngừng nâng cao tinh thần trách nhiệm đối với Đảng và một lòng một dạ phục vụ nhân dân”… Trong Đảng “phải thực hiện thật thà tự phê bình và thành khẩn phê bình, để tiến bộ không ngừng”.

Trước sự chuyển biến mới của cách mạng, Người căn dặn: “Con người chúng ta cũng phải chuyển biến mạnh, tư tưởng, tác phong và quyết tâm của chúng ta cũng phải chuyển biến mạnh… Trước hết là Đảng ta phải chuyển mạnh. Đảng mạnh là do các chi bộ mạnh. Chi bộ mạnh là do các đảng viên hăng hái và gương mẫu”.

– Báo Nhân Dân, số 2511, ngày 2-2-1961.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 268-272.

Tháng 2, ngày 2

Báo Nhân Dân, số 2511 đăng Thư gửi ông Kennơđi, Tổng thống mới của Mỹ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L. Tác giả đã trích lời tuyên bố về chính sách đối ngoại của Kennơđi và yêu cầu ông ta hãy thể hiện bằng việc làm đối với Việt Nam: “Lập tức đình chỉ việc can thiệp vào miền Nam Việt Nam, phải gọi ngay bọn nhân viên quân sự Mỹ về nước mẹ chúng, phải để nhân dân miền Nam tự giải quyết lấy vấn đề của họ”.

Số báo trên còn đăng điện thăm hỏi của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi nhân dân Inđônêxia vừa bị nạn lũ gây thiệt hại lớn về người và của.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 3-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động cho các đơn vị và cá nhân thuộc các bộ Y tế, Kiến trúc, Giao thông và Bưu điện có thành tích thi đua trong năm 1959.

– Báo Nhân Dân, số 2511, ngày 2-2-1961.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 273-274.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 2, trước ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người cho 6 kiều bào ở Thái Lan tuổi thọ từ 75 trở lên mới hồi hương. Riêng cụ Phan Văn Chúc 104 tuổi được Người tặng thêm chiếc áo bông.

– Báo Nhân Dân, số 2513, ngày 4-2-1961.

Tháng 2, ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị bàn về công tác chỉnh huấn.

Giải thích lý do vì sao cần chỉnh huấn, Người chỉ rõ: Vì còn một số quan điểm chưa đúng trong việc nắm đường lối chính sách, “quan điểm chính trị, quan điểm sản xuất còn yếu, không rõ ràng; quan điểm cần kiệm xây dựng nước nhà chưa quán triệt; quan điểm giai cấp trong việc chấp hành đường lối chính sách còn kém; quan điểm quần chúng (phát huy sức mạnh làm chủ, sáng tạo của quần chúng) chưa mạnh; ý thức tổ chức kém”.

Về mục tiêu của chỉnh huấn, Người nhấn mạnh: “Tập trung chống bảo thủ, hữu khuynh, quan liêu, xa thực tế, chủ nghĩa cá nhân, mà chìa khoá là xây dựng tinh thần làm chủ, phục vụ nhân dân, cần kiệm xây dựng nước nhà, trách nhiệm. Muốn thế phải có ý thức tổ chức kỷ luật”.

Để chỉnh huấn có kết quả, Người đề nghị: Phải làm từ trung ương, các Uỷ viên Trung ương nên tự phê bình; cán bộ đảng viên phải tăng cường ý thức chiến đấu, ý thức làm chủ, tác phong đảng viên, đường lối quần chúng đi sát thực tế, và phải làm tốt công tác tư tưởng để “làm sao vào chỉnh huấn, người ta phấn khởi mà không sợ, mặc dù có kiểm thảo”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới ông Écnơxtơ Gunơtilêcơ, Toàn quyền Xâylan³⁾ nhân kỷ niệm lần thứ 13 Ngày độc lập của Xâylan.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

– Báo Nhân Dân, số 2513, ngày 4-2-1961.

Tháng 2, ngày 5

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tham gia trồng cây tại Vườn hoa Thanh niên và Công viên Thống nhất (nay là công viên Lênin) cùng các đại biểu dự Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên Lao động Thủ đô. Nói chuyện với các đại biểu thanh niên tại hiện trường, Người dặn dò: “Nếu mỗi cháu thanh niên một năm trồng ba cây, chăm sóc cho thật tốt, thì tám triệu thanh niên miền Bắc sẽ trồng được 24 triệu cây. Năm năm liền, các cháu sẽ trồng được 120 triệu cây. Nếu các cháu đem 120 triệu cây ấy trồng trên đường nối liền Hà Nội – Mátxcơva thì con đường từ chủ nghĩa xã hội lên chủ nghĩa cộng sản càng thêm xanh tươi”.

Tối, Người dự Đại hội thể dục thể thao lần thứ nhất của Hà Nội tổ chức tại Sân vận động Hàng Đẫy.

– Báo Nhân Dân, số 2515, ngày 6-2-1961.

– Bác Hồ với nhân dân Hà Nội, Nxb. Hà Nội, 1980, tr. 147.

Tháng 2, ngày 6

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Hội nghị cán bộ thanh tra toàn miền Bắc.

Nói chuyện với Hội nghị, Người nhấn mạnh: “Thanh tra là một nhiệm vụ vẻ vang và quan trọng; nó theo dõi, xem xét việc chấp hành đúng đắn đường lối, chính sách, nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Chính phủ”. Người chỉ rõ, bên cạnh những ưu điểm của công tác thanh tra trong năm qua, “còn một số khuyết điểm của ngành thanh tra cần phải sửa chữa như: một số cán bộ thanh tra còn rụt rè, nể nang đối với một số cán bộ cao cấp của các cơ quan được kiểm tra, buông trôi việc theo dõi các cơ quan sửa chữa khuyết điểm sau khi được kiểm tra, cách làm việc còn chậm chạp, không kịp thời giải quyết một số thư khiếu nại của nhân dân, v.v.”.

Người yêu cầu lãnh đạo các bộ, các ngành, các cấp “nhất định phải có cơ quan thanh tra của mình để theo dõi công tác ngay từ đầu, kịp thời uốn nắn, sửa chữa sai lầm, thiếu sót có thể xảy ra, đồng thời phải trực tiếp chỉ đạo cơ quan thanh tra của mình”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 275-276.

Tháng 2, ngày 7

Bài viết nhan đề: Láo toét! của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân, số 2516. Bài báo phê phán những nhận xét sai lầm của báo chí tư sản Mỹ, Anh về việc bọn phiến loạn Phu Mi – Bun Ùm đã vu cáo Việt Nam xâm lược Lào, và kết luận: “Dù đế quốc Mỹ và lũ bù nhìn Lào cứ nói láo và vu khống, cuối cùng chúng sẽ thua, nhân dân Lào anh dũng sẽ thắng”.

15 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Trường cán bộ dân tộc Trung ương. Người khen ngợi anh chị em học viên đã đoàn kết tốt, học tập tốt và căn dặn mọi người phải cố gắng đoàn kết, học tập tốt hơn nữa và chú ý vệ sinh phòng bệnh để có sức khoẻ bảo đảm học tập.

– Báo Nhân Dân, số 2516 và 2517, ngày 7 và ngày 8-2-1961.

Tháng 2, ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đoàn đại biểu Bộ Ngoại thương Trung Quốc đang ở thăm Việt Nam.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 248.

Tháng 2, ngày 9

Bài Một chi bộ tốt ở nông thôn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân, số 2518, giới thiệu về chi bộ xã Kim An (Hà Đông) do lãnh đạo khéo nên sau ba năm đã đưa Kim An từ một xã nghèo khổ và lạc hậu trở thành một xã ấm no, tiên tiến.

Từ bài học Kim An, theo tác giả, ở nông thôn “chi bộ nào chấp hành tốt các chính sách của Đảng, đi đúng đường lối quần chúng, củng cố và phát triển tốt hợp tác xã nông nghiệp, không ngừng nâng cao mức sống của nhân dân, đảng viên gương mẫu và được dân tin, dân phục, dân yêu” thì đó là một chi bộ tốt.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới ông K.E. Vôrôsilốp nhân dịp ông tròn 80 tuổi và được tặng thưởng Huân chương Lênin.

– Báo Nhân Dân, số 2518 và 2520, ngày 9 và ngày 11-2-1961.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 277-278.

Tháng 2, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 4-LCT, tặng thưởng Huân chương Kháng chiến cho 2.857 cán bộ, công nhân, viên chức của các cơ quan trung ương và địa phương có thành tích trong kháng chiến⁴⁾.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 2, ngày 11

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu Bộ Nông khẩn Trung Quốc sang thăm Việt Nam.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 5-LCT cử ông Phạm Thiều làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tại nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Tiệp Khắc.

– Báo Nhân Dân, số 2522, ngày 13-2-1961.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 2, ngày 12

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn Việt kịch Quảng Đông (Trung Quốc) sang thăm và biểu diễn ở Việt Nam.

– Báo Nhân Dân, số 2525, ngày 17-2-1961.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 248.

Tháng 2, ngày 14 (Ba mươi Tết)

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc gặp mặt của Hội đồng Chính phủ nhân dịp cuối năm âm lịch. Người nói chuyện về tầm quan trọng của việc quản lý kinh tế, tài chính, về những cố gắng nhằm bảo đảm thực hiện kế hoạch Nhà nước năm 1961, sự cần thiết tổ chức kiểm tra ở các bộ, về ý thức kỷ luật chấp hành nghiêm chỉnh mọi nghị quyết của Hội đồng Chính phủ. Cuối cùng, nhân dịp năm mới, Người chúc cán bộ và nhân viên trong bộ máy nhà nước cùng gia đình mạnh khoẻ và tiến bộ.

Đêm giao thừa, Người đi thăm và chúc Tết: gia đình một công nhân Nhà máy gỗ Cầu Đuống, gia đình một cán bộ công đoàn Nhà máy cơ khí Hà Nội, gia đình một Việt kiều mới về nước, gia đình một xã viên hợp tác xã thủ công nghiệp người Hoa, gia đình bác sĩ Hồ Đắc Di và gia đình giáo sư Tôn Thất Tùng.

Đúng giao thừa, qua Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam, Người đọc lời chúc Tết đồng bào cả nước nhân đầu xuân Tân Sửu. Lời chúc của Người có đoạn: “Năm nay là năm Sửu, các cụ ta quen gọi là “Tết con Trâu”. Trâu thì cày giỏi mà chọi cũng hăng. Toàn dân ta đoàn kết đấu tranh thì chúng ta nhất định xây dựng thành công một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh”.

Cùng ngày, bài Bác ăn tết với chúng tôi (ký bút danh T. Lan) của Người đăng trên báo Nhân Dân, viết về những ngày Người mở lớp huấn luyện cán bộ ở bản Nậm Quang, huyện Tĩnh Tây (Quảng Tây, Trung Quốc) cuối năm 1940, chuyện Người cùng các học viên ăn Tết Tân Tị với đồng bào địa phương trước ngày về nước.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 6-LCT, tặng thưởng Huân chương Lao động cho những đơn vị trực thuộc các bộ, các địa phương và các cá nhân có thành tích trong thi đua thực hiện kế hoạch Nhà nước năm 1960, trong xây dựng nhà trường năm học 1959-1960, trong công tác diệt dốt năm 1959 và năm 1960, trong công tác điều tra dân số năm 1960.

– Thông cáo của Hội đồng Chính phủ. Bản đánh máy lưu tại Viện Hồ Chí Minh.

– Bác Hồ với nhân dân Hà Nội, Nxb. Hà Nội, 1980, tr. 148.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 279-280.

– Báo Nhân Dân, ngày 14-2-1961.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 249.

– Lệnh Chủ tịch (bản gốc), lưu tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia I.

Tháng 2, ngày 15 (Mồng một Tết Tân Sửu)

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và chúc Tết cán bộ, chiến sĩ một đơn vị công an nhân dân vũ trang và một đơn vị bộ đội bảo vệ Thủ đô; cán bộ, công nhân Nhà máy dệt kim Đông Xuân, Nhà máy rượu Hà Nội, Nhà máy cơ khí Trần Hưng Đạo và Nhà máy văn phòng phẩm Hồng Hà.

Cùng ngày, Người còn đi thăm và chúc Tết bà con nông dân thôn Khuyến Lương xã Trần Phú, Thanh Trì, Hà Nội. Người ân cần chúc sức khoẻ các cụ phụ lão và khuyên mọi người hãy coi hợp tác xã như nhà mình, đoàn kết thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, cần kiệm xây dựng hợp tác xã, ra sức đẩy mạnh sản xuất và thực hiện khẩu hiệu “Sạch làng tốt ruộng”.

– Bác Hồ với nhân dân Hà Nội, Nxb. Hà Nội, 1980, tr. 149.

Tháng 2, ngày 17

Bài viết: Thêm một thắng lợi to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh T.L, đăng báo Nhân Dân, số 2525, đưa tin Liên Xô “đã phóng quả vệ tinh số 1 thành công, không những thế Liên Xô phóng nhiều vệ tinh và nhiều tên lửa ngày càng to, ngày càng nặng, ngày càng xa… để chinh phục vũ trụ, để phục vụ hạnh phúc loài người”.

– Báo Nhân Dân, số 2525, ngày 17-2-1961.

Tháng 2, trước ngày 18

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm phòng trưng bày hiện vật được khai quật từ khu di chỉ Thiệu Dương (Thanh Hoá). Người khen ngợi sự cố gắng của cán bộ và nhân viên khảo cổ, đồng thời nhắc nhở cán bộ và nhân dân phải hết sức giữ gìn di sản quý giá của dân tộc.

– Báo Nhân Dân, số 2526, ngày 18-2-1961.

Tháng 2, ngày 18

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc họp Bộ Chính trị bàn về công tác chỉnh huấn.

Phát biểu tại cuộc họp, Người nhấn mạnh: Mục đích của “kiểm thảo” là “để chuyển hướng chứ không phải để mà kiểm thảo!”. Vì vậy, tránh làm hình thức, phải thiết thực, làm cho mọi người phấn khởi. Mặt khác, cần làm sao khỏi ảnh hưởng đến sản xuất, không chỉ ở nông thôn mà cả các xí nghiệp, bệnh viện, cơ quan.

Về nội dung tài liệu chỉnh huấn, Người lưu ý: Tài liệu học tập chỉnh huấn phải dễ hiểu và phải có bài về đạo đức cách mạng của người đảng viên mà nội dung cần nêu rõ tư tưởng “mình vì mọi người, mọi người vì mình”, “Trung với nước, hiếu với dân”…

Cuối cùng, Người nhắc nhở: Chỉnh huấn cần có kiểm tra, báo cáo kết quả. Cần phổ biến kinh nghiệm, phát huy thắng lợi của chỉnh huấn…

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng Quốc vương Mahenđra, nhân kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 10 nước Nêpan. “Kính chúc nước Nêpan thịnh vượng, nhân dân Nêpan hạnh phúc. Chúc tình hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân Nêpan ngày càng phát triển”.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá III.

– Báo Nhân Dân, số 2526, ngày 18-2-1961.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 281.

Tháng 2, trước ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm phòng triển lãm sáng kiến về rèn luyện và cải tiến kỹ thuật toàn quân. Người khen ngợi tinh thần thi đua phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật của toàn quân và căn dặn: Bộ đội phải biết dựa vào nhân dân, học tập nhân dân và chịu khó suy nghĩ thì ai cũng có thể có sáng kiến. Các cải tiến kỹ thuật, các sáng kiến cần phải được áp dụng kịp thời, phổ biến rộng rãi trong nhân dân.

– Báo Nhân Dân, số 2527, ngày 19-2-1961.

Tháng 2, ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh lên thăm tỉnh Cao Bằng, qua đường Lạng Sơn.

Chiếc máy bay trực thăng chở Người hạ cánh xuống sân bay Mai Pha (thị xã Lạng Sơn). Khi Người từ máy bay bước xuống, các cháu thiếu nhi ùa đến nhưng bị hàng rào bảo vệ cản lại. Thấy vậy, Người cho mở hàng rào gọi các cháu vào rồi lấy kẹo chia cho các cháu.

Sau khi dặn lại các đồng chí ở địa phương: “Bác bận, cần lên Cao Bằng luôn nên không vào Lạng Sơn được”, Người chuyển sang ôtô để đi Cao Bằng. Chiếc xe “GAT-63” của Tỉnh uỷ Lạng Sơn mang biển số 413 đưa Người đến đèo Bông Lau, Người lại chuyển sang xe của Cao Bằng đi tiếp.

– Nguyễn Thế Kỳ: Lạng Sơn đón Bác. In trong Bác Hồ với các dân tộc Lạng Sơn, Nxb. Văn hoá Thông tin, Hà Nội, 1995, tr. 145-163.

Tháng 2, ngày 20

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi ôtô qua Đôn Chương vào Pác Bó.

Xe dừng bánh, đồng bào già trẻ gái trai ùa ra xúm xít vây quanh Người. Người thân mật hỏi:

– Bà con làm gì mà đông thế này?

– Đón Bác ạ! Năm mới chúc Bác mạnh khoẻ ạ!

Người lần lượt nhìn mọi người rồi nói:

– Tôi về thăm nhà mà sao lại phải đón tôi!

Sau đó, Người dự cuộc mít tinh của nhân dân huyện Hà Quảng tổ chức bên bờ suối Pác Bó. Người mời các cụ già đến ngồi bên cạnh, chia kẹo Tết cho các cháu, ân cần thăm hỏi mọi người và tỏ ý vui mừng thấy bà con dân tộc ấm no hơn trước. Người căn dặn trách nhiệm của mỗi người và nhắc nhở phải hăng hái thi đua sản xuất tiết kiệm, phải thương yêu đoàn kết hơn nữa.

Đồng bào biếu Người hai đôi giày vải và mấy chiếc khăn hoa. Người cảm ơn và nhận một đôi, còn gửi lại cho xã làm phần thưởng thi đua.

Sau cuộc mít tinh, Người đi thăm một số gia đình có công với cách mạng, thăm lại hang Cốc Bó, ngắm núi Các Mác, suối Lênin, chiếc “bàn đá”… và trồng bốn cây trúc non bên bờ suối.

Xúc động trong chuyến hành hương, Người đọc bốn câu thơ:

“Hai mươi năm trước nơi này,

Đảng vạch con đường đánh Nhật, Tây.

Lãnh đạo toàn dân ta chiến đấu,

Non sông gấm vóc có ngày nay”.

15 giờ, Người từ Pác Bó về lại thị xã Cao Bằng.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp các đại biểu tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) nhân dịp Người lên thăm Cao Bằng.

– Báo Nhân Dân, số 2531, ngày 23-2-1961.

– Hồ Chí Minh – Tiểu sử và sự nghiệp, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1980, tr. 175.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 249.

Tháng 2, ngày 21

Trước khi rời Cao Bằng về Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gặp gỡ và nói chuyện với đại biểu đồng bào và cán bộ tỉnh Cao Bằng.

Người căn dặn đồng bào và cán bộ Cao Bằng phải lo làm tốt công tác đoàn kết giữa các dân tộc: “Đồng bào tất cả các dân tộc, không phân biệt lớn nhỏ, phải thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, phải đoàn kết chặt chẽ như anh em một nhà, để cùng nhau xây dựng Tổ quốc chung, xây dựng chủ nghĩa xã hội làm cho tất cả các dân tộc được hạnh phúc, ấm no”; phải cần kiệm xây dựng hợp tác xã nông nghiệp cho tốt. “Phải theo đúng nguyên tắc tự nguyện mà giúp đồng bào vùng cao đẩy mạnh phong trào hợp tác xã hơn nữa. Xây dựng hợp tác xã nào phải làm cho hợp tác xã ấy tốt và vững”.

Người còn nhắc nhở Cao Bằng phải chú ý phát triển công thương nghiệp địa phương, đẩy mạnh công tác văn hoá và hoạt động của các đoàn thể quần chúng.

Người đặc biệt nhấn mạnh về vai trò và nhiệm vụ của đảng viên và cán bộ: “Trước hết, đảng viên và cán bộ phải một lòng một dạ phục vụ nhân dân. Trong công việc thì phải lãnh đạo tập thể, phân công phụ trách. Phải nắm vững chính sách của Đảng, đi đúng đường lối quần chúng. Phải đi sâu đi sát mọi việc. Kiên quyết chống quan liêu, mệnh lệnh, chống tham ô, lãng phí. Cán bộ, đảng viên và đoàn viên thanh niên phải luôn luôn nâng cao tinh thần trách nhiệm, tích cực vươn lên hàng đầu, gương mẫu về đạo đức cách mạng cũng như trong công tác và học tập… Giữa đồng chí với nhau, cấp trên và cấp dưới với nhau phải thật thà tự phê bình và thành khẩn phê bình để giúp nhau tiến bộ”.

Cuối cùng, Người mong đồng bào và cán bộ Cao Bằng ra sức phấn đấu để “Cao Bằng sớm trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc như trước đây Cao Bằng là một trong những tỉnh đi đầu trong công cuộc cách mạng giải phóng dân tộc.”

– Báo Nhân Dân, số 2531, ngày 23-2-1961.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 282-287.

– Việt Bắc 30 năm chiến tranh cách mạng (1945-1975), Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1992, tr. 51.

Tháng 2, ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng Tổng thống Gaman Ápđun Nátxe nhân dịp Quốc khánh nước Cộng hoà Ảrập thống nhất.

Bức điện có đoạn: “Tôi chân thành chúc nhân dân nước Cộng hoà Ảrập thống nhất thu được nhiều thắng lợi mới trong công cuộc xây dựng đất mước giàu mạnh, góp phần vào việc tăng cường khối đoàn kết Á – Phi để giữ gìn hoà bình ở Trung Cận Đông và thế giới”.

Cùng ngày, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh thân mật tiếp gia đình Chủ tịch tỉnh Quảng Tây Vi Quốc Thanh sang thăm Việt Nam theo lời mời của Người.

Người còn tiếp và chụp ảnh kỷ niệm với Đoàn đại biểu Công đoàn Trung Quốc sang dự Đại hội lần thứ II Công đoàn Việt Nam nhân buổi chiêu đãi của Thủ tướng Phạm Văn Đồng.

– Báo Nhân Dân, số 2531, ngày 23-2-1961.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 288.

– Hồ Chí Minh với Quảng Tây (sách ảnh), Nxb. Nhân dân Quảng Tây, 2006, tr. 254.

– Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc – Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 249.

Tháng 2, ngày 25

Trong phiên bế mạc Hội nghị Bộ Chính trị, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn quân đội: “Quân đội ta là quân đội nhân dân. Chiến tranh của ta là chiến tranh nhân dân. Quân đội phải gắn chặt với dân. Trong quân đội, tác phong đồng cam cộng khổ là rất quan trọng. Trang bị kỹ thuật phải tiến lên, nhưng sinh hoạt của bộ đội phải phù hợp với sinh hoạt của nhân dân”.

– Lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1989, t. II, tr. 133.

– Viện Nghiên cứu chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (1954-1975), Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tập II, tr. 176.

Tháng 2, ngày 27

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Đại hội công đoàn toàn quốc lần thứ II².

Nói chuyện với Đại hội, Người đặc biệt nhấn mạnh vấn đề làm người chủ nước nhà. Người nêu rõ: “Suốt bao năm trường, Đảng ta cùng quân và dân ta đã anh dũng hy sinh chiến đấu, đánh đổ thực dân, phong kiến, để giành lại cho nhân dân lao động cái quyền làm chủ nước nhà. Vậy, ngày nay, tất cả những người lao động – lao động chân tay và lao động trí óc – đều phải nhận thật rõ: mình là người chủ nước nhà. Đã có quyền hạn làm chủ, thì phải làm trọn nghĩa vụ của người chủ. Nghĩa vụ đó là: cần kiệm xây dựng nước nhà, xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhằm mục đích không ngừng nâng cao đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân, trước hết là nhân dân lao động. Muốn đạt mục đích ấy, thì phải thi đua sản xuất nhiều, nhanh, tốt, rẻ và thực hành tiết kiệm“, phải “phát minh, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật”, phải đẩy mạnh“phong trào cải tiến quản lý xí nghiệp. Công nhân phải thật sự tham gia quản lý, cán bộ phải thật sự tham gia lao động”.

Người yêu cầu cán bộ công đoàn cũng phải làm tròn nhiệm vụ của mình đối với người lao động, phải có biện pháp thiết thực để nâng cao trình độ văn hoá và kỹ thuật của công nhân, phải cố gắng nâng cao dần đời sống vật chất và chú ý cải thiện điều kiện lao động của họ.

Chiều, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu Liên hiệp công đoàn thế giới³, các đoàn đại biểu các tổ chức công đoàn các nước xã hội chủ nghĩa và các nước bạn sang tham dự Đại hội công đoàn.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 10, tr. 289-293.

– Báo Nhân Dân, số 2536, ngày 28-2-1961.

Tháng 2, ngày 28

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 7-LCT, cử các ông:

+ Phạm Thiều, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tại nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Tiệp Khắc, kiêm nhiệm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tại nước Cộng hoà nhân dân Hunggari.

+ Bùi Lâm làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tại nước Cộng hoà nhân dân Bungari, thay ông Hoàng Văn Lợi.

+ Đinh Văn Đức làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tại nước Cộng hoà nhân dân Mông Cổ.