Tháng 3, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Giacácta đi thăm Bôgô, một tỉnh ở về phía tây đảo Giava – Tổng thống A. Xucácnô cùng đi với Người.

Tại Bôgô, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm một số nơi nghỉ mát nổi tiếng của địa phương. Người dùng cơm trưa cùng gia đình Tổng thống A. Xucácnô tại biệt thự riêng của Tổng thống.

 – Báo Nhân dân, số 1814, ngày 3-3-1959.

Tháng 3, ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh đáp máy bay từ Bôgô đến thăm thành phố Băng Đung, thủ phủ bang Tây Giava.

Trong lễ đón tiếp do Thủ hiến bang tổ chức, Người đọc diễn văn chào mừng nhân dân thành phố Băng Đung lịch sử, thành phố của Hội nghị các nước Á – Phi, khẳng định “tinh thần Băng Đung đã phát triển mạnh mẽ khắp thế giới làm lay chuyển tận gốc chủ nghĩa thực dân”.

Gần trưa, Người cùng Tổng thống A. Xucácnô tới dự lễ khai mạc Học viện kỹ thuật Băng Đung.

Chiều, Người đến thăm và nói chuyện với các thầy giáo và sinh viên Trường Đại học Pátgiagiaran (Băng Đung). Tại đây, Người đã nhận bằng “Tiến sĩ danh dự luật học” do Hiệu trưởng trường trao tặng.

Sau khi cảm ơn tình cảm quý báu mà nhà trường đã dành cho, Người nói: “Tôi không có điều kiện học tập khi còn trẻ, nhưng đã học tập trong xã hội, trong cuộc sống và đã học tập để biết yêu nhân dân, yêu Tổ quốc, yêu hòa bình và ghét chủ nghĩa đế quốc, ghét áp bức và chủ nghĩa vị kỷ”. Với các nam nữ sinh viên nhà trường, Người nói: “con người ngày càng làm chủ được thiên nhiên, cũng như làm chủ được vận mệnh của xã hội và của bản thân mình. Thế hệ thanh niên là như mùa Xuân, như vì sao mới mọc… chúc các bạn học tập có nhiều kết quả”.

Tối, Người tiếp một Việt kiều đang sinh sống ở Băng Đung. Sau đó, Người cùng Tổng thống A. Xucácnô đến thăm nơi họp Hội nghị Á – Phi năm 1955.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 352-356.

– Báo Nhân dân, số 1815, ngày 4-3-1959.

Tháng 3, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Băng Đung đi thăm hai thành phố Gioóc Giacácta và Xôlô.

Tại Gioóc Giacácta, Chủ tịch được Tiểu vương đón tiếp, sau đó Người cùng Tiểu vương đi thăm hai ngọn tháp nổi tiếng – Bôrôbuđua và Menđút.

Gần trưa, Người tiếp giáo sư Puốcvôđiningrát – Chủ tịch Ủy ban bảo vệ hòa bình thế giới của Inđônêxia và một số đại biểu đoàn thể thanh niên, phụ nữ đến chào mừng.

Chiều, Chủ tịch rời Gioóc Giacácta đi thăm Xôlô. Các cháu thiếu nhi Xôlô đã múa hát chào mừng Người.

Tiếp đó, Người có cuộc gặp gỡ các nhà báo.

Trả lời câu hỏi về tình hình thế giới, Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “mặt trận hòa bình, dân chủ và độc lập dân tộc đang trở nên ngày càng hùng cường. Chủ nghĩa thực dân và chủ nghĩa đế quốc ngày càng suy yếu và đang giãy chết. Chủ nghĩa thực dân và chủ nghĩa đế quốc thật quá lỗi thời và quá ích kỷ”.

– Báo Nhân dân, số 1816, ngày 5-3-1959 và số 1817, ngày 6-3-1959.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 357-361.

Tháng 3, ngày 4

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Xôlô đi thăm thành phố Xurabaiya, thủ phủ miền Đông Giava. Trước khi rời Xôlô ra sân bay, Người ghi cảm tưởng vào cuốn Sổ Vàng của thành phố và tặng nhân dân Xôlô lá cờ thêu dòng chữ: Tình hữu nghị giữa nhân dân Inđônêxia và nhân dân Việt Nam muôn năm bằng hai thứ tiếng Việt Nam và Inđônêxia.

Tại Xurabaiya, Người đến thăm Trại thương binh và người tàn tật, thăm một số thắng cảnh.

Tối, Người dự buổi biểu diễn văn nghệ đặc biệt do Thị trưởng Xurabaiya tổ chức chào mừng. Tiếp đó, Người còn dự buổi vũ hội hoá trang do nhân dân thành phố và các vùng lân cận tổ chức đón chào Người.

Cùng ngày, đã công bố Sắc lệnh số 16/SL do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký về việc thành lập Ủy ban Khoa học Nhà nước thuộc Hội đồng Chính phủ.

– Báo Nhân dân, số 1817, ngày 6-3-1959.

– Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 3, ngày 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh tham dự cuộc mít tinh của nhân dân Xurabaiya chào mừng Đoàn đại biểu Chính phủ ta.

Phát biểu tại cuộc mít tinh, Người nhấn mạnh: Vì lịch sử, hoàn cảnh và mục đích nhiều chỗ giống nhau, cho nên quan hệ anh em giữa Việt Nam và Inđônêxia ngày càng củng cố và phát triển trên cơ sở những nguyên tắc do Hội nghị Băng Đung năm 1955¹⁵ đề ra. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Inđônêxia đã có những quan hệ về kinh tế, văn hoá, chính trị và tin tưởng rằng cuộc đi thăm hữu nghị của Đoàn sẽ góp phần thắt chặt hơn nữa mối tình anh em giữa nhân dân hai nước.

Trưa, Chủ tịch tới thăm Bali. Sau khi dự lễ đón tiếp của nhân dân địa phương, Người cùng Tổng thống A. Xucácnô về nghỉ tại lâu đài Tampácxirinh.

Trong ngày, Người đã gặp các nhà báo và trả lời một số câu hỏi của các phóng viên.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 362-366.

– Báo Nhân dân, số 1818, ngày 7-3-1959.

Tháng 3, ngày 6

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng thống A. Xucácnô đến thăm làng Ubút (cách Bali 50km), một căn cứ kháng chiến của du kích Inđônêxia trước đây. Sau đó Người về thành phố Đenpara – thủ phủ đảo Bali và dự cuộc mít tinh của nhân dân địa phương tổ chức chào mừng Người.

Nói chuyện tại cuộc mít tinh, Người kêu gọi thanh niên Inđônêxia hãy đoàn kết chặt chẽ để đánh đuổi bọn đế quốc và mong rằng thanh niên Inđônêxia sẽ thi đua với thanh niên Việt Nam trong công cuộc xây dựng đất nước. Người đã tặng nhân dân đảo Bali một lá quốc kỳ của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới Quốc vương Campuchia Nôrôđôm Xuranarít và Hoàng hậu Cốtxamắc Nêarirêát nhân ngày lễ đăng quang và ngày sinh của Quốc vương.

– Báo Nhân dân, số 1817, ngày 6-3-1959 và số 1819, ngày 8-3-1959.

Tháng 3, ngày 7

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Tổng thống A. Xucácnô và các vị trong Đoàn đáp máy bay rời Bali trở về Thủ đô Giacácta.

Chiều, tại Dinh Tổng thống, Tổng thống A. Xucácnô thay mặt Chính phủ và nhân dân Inđônêxia tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh Huân chương Du kích.

Trong đáp từ đọc tại buổi lễ, sau lời cảm ơn Tổng thống và nhân dân Inđônêxia, Người nhấn mạnh:

“Nhân dân Việt Nam và nhân dân Inđônêxia đều có thể tự hào đã nêu cao ngọn cờ đấu tranh vũ trang ở Đông – Nam Á và đã đánh thắng bọn thực dân. Hai nước chúng ta đều đã chiến thắng, vì chúng ta đã tiến hành một cuộc đấu tranh vũ trang toàn dân và toàn diện, đã khéo áp dụng chiến thuật du kích. Hai dân tộc chúng ta đã làm cho thế giới thấy rằng với lực lượng đoàn kết của toàn dân, thì dù với vũ khí thô sơ, chúng ta cũng đánh thắng thực dân đế quốc”.

Cùng ngày, Người có cuộc gặp gỡ với các nhà báo và trả lời một số câu hỏi về tình hình quốc tế và vấn đề thống nhất nước Việt Nam.

– Báo Nhân dân, số 1820, ngày 9-3-1959.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 357- 359; 367-368.

Tháng 3, ngày 8

Tại Giacácta, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng thống A.Xucácnô ký Thông cáo chung khẳng định những thành công to lớn trong chuyến đi thăm hữu nghị chính thức nước Cộng hòa Inđônêxia của Đoàn đại biểu Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

– Báo Nhân dân, số 1821, ngày 10-3-1959.

Tháng 3, ngày 9

5 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thành viên trong Đoàn đại biểu Chính phủ rời Giacácta bằng máy bay.

10 giờ, Người tới Rănggun – thủ đô Miến Điện, Thủ tướng và nhiều quan chức cao cấp trong Chính phủ Miến Điện đã ra sân bay đón Người về nghỉ trưa.

Khoảng 14 giờ, Người lên máy bay đi Côn Minh – thủ phủ tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Ra sân bay Côn Minh đón Người có các vị lãnh đạo Đảng và chính quyền tỉnh Vân Nam.

Tối, Người dự tiệc chào mừng của Tỉnh ủy Vân Nam. Sau đó, xem buổi biểu diễn của Đoàn văn công Quân khu Vân Nam.

Trong ngày, đã công bố Sắc lệnh số 18/SL do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho đồng bào và cán bộ hai tỉnh, sáu xã và một tập đoàn sản xuất đã đạt được những thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua sản xuất vụ mùa năm 1958.

– Báo Nhân dân, số 1821, ngày 10-3-1959.

– Hoàng Tranh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Giải phóng quân, Bắc Kinh, 1987, tr.149 (bản Trung văn).

– Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 3, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm một số thắng cảnh, nhà máy và vườn trẻ của thành phố Côn Minh.

17 giờ 30, Người tới thăm Học viện Dân tộc Vân Nam. Đi xem các cơ sở của nhà trường xong, Người dự buổi biểu diễn văn nghệ của học sinh, sau đó dự buổi gặp mặt và nói chuyện thân mật với thầy trò nhà trường. Người nêu rõ: “Thời vua quan phong kiến trước đây, cũng như thời địa chủ, tư bản, đế quốc thống trị, chúng đã thi hành chính sách chia rẽ các dân tộc. Ở Việt Nam cũng thế, ở Trung Quốc cũng thế, ở các nước khác trên thế giới cũng thế… Ngày nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, các dân tộc đều là anh em một nhà, không có chủ nghĩa dân tộc lớn, cũng không có chủ nghĩa dân tộc địa phương hẹp hòi”.

– Hoàng Tranh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Giải phóng quân, Bắc Kinh, 1987, tr.150 (bản Trung văn).

Tháng 3, ngày 11

Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp gỡ và nói chuyện với Việt kiều và thực tập sinh Việt Nam ở Côn Minh.

Chủ tịch căn dặn mọi người: “Người xã hội chủ nghĩa phải biết yêu đất nước mình, lại phải có tinh thần quốc tế. Cho nên, dù ở đâu cũng phải cố gắng học tập và lao động,…phải tuân thủ luật pháp của nước anh em vì đó là luật pháp xã hội chủ nghĩa”.

Người còn tới thăm căn nhà hiện mang biển số 69 đường Kim Bích và căn nhà số 98 đường Hoa Sơn Nam là những nơi Người từng ở hồi hoạt động cách mạng ở Côn Minh thời kỳ chiến tranh chống Nhật.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Côn Minh về nước.

Phát biểu trước đông đảo cán bộ và đồng bào Thủ đô ra đón Người tại sân bay Gia Lâm, Người tuyên bố: “Cuộc đi thăm của chúng tôi đến nước Cộng hòa Inđônêxia, đất nước xinh tươi “ba nghìn hòn đảo”, với hành trình trên một vạn hai nghìn cây số đường đi, đã kết thúc vô cùng tốt đẹp”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 369-370.

– Hoàng Tranh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Sao Mới, 8-1990, tr. 264-265. (bản Tiếng việt).

Tháng 3, ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị nghe báo cáo về chương trình công tác của Trung ương Đảng năm 1959.

–  Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 3, trước ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng nhân dịp Quốc khánh lần thứ 8 của Vương quốc Nêpan.

 –   Báo Nhân dân, số 1825, ngày 14-3-1959.

Tháng 3, ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Hội nghị cán bộ Công đoàn.

Nói chuyện với Hội nghị, Người nêu rõ những nhiệm vụ của giai cấp công nhân, công đoàn hiện nay và những biện pháp thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đó. Người đặc biệt nhấn mạnh đến việc xây dựng con người toàn diện: “có tư tưởng xã hội chủ nghĩa, phải chống chủ nghĩa cá nhân, phải có tinh thần làm chủ đất nước, chống tư tưởng làm thuê làm mướn ngày trước, vì bây giờ mình làm cho gia đình mình, cho con cháu mình.

Phải đặt lợi ích của giai cấp và dân tộc lên trên lợi ích cá nhân, chống thói kèn cựa, suy bì, ích kỷ”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 19/SL, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho tập thể đội bay Liên Xô ⁷⁾, vì thành tích đã bảo đảm tốt trong chuyến đưa Chủ tịch và Đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam đi thăm Inđônêxia.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr.371-375.

– Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 3, ngày 15

Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm tỉnh Nam Định.

Nói chuyện với cán bộ và nhân dân trong tỉnh. Người khen Nam Định đã cố gắng chống hạn và phê bình Nam Định diện bị hạn vẫn còn rộng ảnh hưởng tới thu hoạch. Người yêu cầu phải tập trung lực lượng, tìm mọi cách chống hạn và trong lúc chống hạn, phòng hạn, phải có kế hoạch phòng úng. “Muốn làm tròn nhiệm vụ ấy phải chống tư tưởng bảo thủ, tư tưởng mệt mỏi, tư tưởng ỷ lại, tức là phải quyết tâm, quyết tâm và quyết tâm nữa, quyết tâm mãi làm cho đến thắng lợi”.

Gặp gỡ Đảng ủy Nhà máy dệt Nam Định, Người yêu cầu cần làm tốt những điều Người căn dặn về công tác cải tiến quản lý xí nghiệp, công tác phát triển Đảng và Đoàn.

Cùng ngày, Người về thăm và nói chuyện với đại biểu cán bộ và nhân dân tỉnh Ninh Bình.

Về công tác phòng chống hạn của Ninh Bình, Người nhắc nhở cần biến quyết tâm của cán bộ thành quyết tâm của nhân dân, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau giữa các xóm, các xã, các huyện, các tỉnh; đảng viên, đoàn viên phải gương mẫu, hợp tác xã và tổ đổi công cũng phải gương mẫu, giúp đỡ những người còn làm ăn riêng lẻ.

– Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng Nam Hà: Nam Hà làm theo lời Bác, Nam Hà, 1975, tr. 57-58.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 9, tr. 377-382.

– Lịch sử Đảng bộ thị xã Ninh Bình, Nxb. Ninh Bình, 1989, tr. 52.

Tháng 3, ngày 17

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ bế mạc Lớp nghiên cứu về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội của các nhân sĩ, trí thức cao cấp do Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức tại Hà Nội.

Người khen ngợi học viên đã tích cực nghiên cứu, đạt kết quả tốt và căn dặn “cần phát huy thêm những thu hoạch bước đầu, nâng cao lập trường, tư tưởng để phấn đấu phục vụ nhân dân, mỗi người cần cố gắng để tiến bộ kịp với đà chuyển biến của tình hình mới, học và hành phải đi đôi”.

– Báo Nhân dân, số 1829, ngày 18-3-1959.

Tháng 3, ngày 19

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Hội nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Thay mặt Đảng và Chính phủ, Người chào mừng Hội nghị và mong rằng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ tăng cường đoàn kết toàn dân, đẩy mạnh công tác động viên nhân dân sản xuất hoàn thành tốt kế hoạch Nhà nước.

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đại sứ Rumani tại nước ta nhân dịp Đại sứ trình Quốc thư.

– Báo Nhân dân, số 1831, ngày 20-3-1959.

Tháng 3, ngày 20

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ tọa phiên họp lần thứ 24 của Ban sửa đổi Hiến pháp. Người cùng với các thành viên trong Ban duyệt lại lần cuối cùng Bản dự thảo và thông qua kế hoạch công bố Dự thảo Hiến pháp sửa đổi để toàn dân thảo luận.

 –  Báo Nhân dân, số 1832, ngày 21-3-1959.

Tháng 3, trước ngày 22

9 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Nhà hát thành phố Hà Nội kiểm tra công tác chuẩn bị cho đêm biểu diễn chào mừng Tổng thống Ấn Độ R. Praxát sang thăm Việt Nam.

Người đến không báo trước, nên Ban Lãnh đạo Nhà hát cũng như Bộ trưởng Bộ Văn hoá không biết.

Sau khi đi thăm lối vào, phòng khách, công trình vệ sinh, sàn diễn, Người phê bình nhà hát giữ vệ sinh không tốt.

–  Viện Sân khấu: Bác Hồ với nghệ thuật sân khấu, Hà Nội, 1990, tr. 52.

Tháng 3, ngày 22

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra sân bay Gia Lâm (Hà Nội) đón Tổng thống Ấn Độ R. Praxát sang thăm hữu nghị chính thức Việt Nam.

17 giờ, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Tổng thống R. Praxát và Đoàn đại biểu Ấn Độ đến thăm. Sau đó, Người tới thăm đáp lễ Tổng thống.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh mở tiệc chiêu đãi Tổng thống R.Praxát. Trong diễn văn chào mừng, Người ca ngợi những cống hiến to lớn của nhân dân Ấn Độ, của Tổng thống R.Praxát trong công cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình thế giới. Người thay mặt nhân dân Việt Nam cảm ơn sự đồng tình ủng hộ của nhân dân Ấn Độ đối với công cuộc giải phóng của Việt Nam. Kết thúc buổi chiêu đãi, Người cùng Tổng thống và các vị trong Đoàn đại biểu Ấn Độ xem Đoàn văn công nhân dân trung ương biểu diễn.

– Báo Nhân dân, số 1834, ngày 23-3-1959.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 9, tr. 385.

Tháng 3, ngày 23

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Tổng thống R.Praxát đến đặt vòng hoa tưởng niệm tại Nghĩa trang liệt sĩ Mai Dịch.

Sau đó, Người hướng dẫn Tổng thống đến thăm Bảo tàng Cách mạng Việt Nam. Người giới thiệu tỉ mỉ với Tổng thống về cách kéo pháo của bộ đội ta bằng tời gỗ trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Chiều, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự cuộc mít tinh của nhân dân Thủ đô chào mừng Tổng thống Ấn Độ. Người đã phát biểu ca ngợi truyền thống tốt đẹp trong quan hệ Việt – Ấn. Trước khi kết thúc cuộc mít tinh, Người bắt nhịp cho hơn 20 vạn đồng bào dự mít tinh hát bài “Kết đoàn”.

Chiều, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp ông S.K.Patin, Bộ trưởng Bộ Giao thông – Vận tải và một số quan chức cao cấp trong Đoàn đại biểu Ấn Độ.

Tối, tại Nhà khách Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự tiệc do Thủ tướng Phạm Văn Đồng chiêu đãi Đoàn đại biểu Ấn Độ.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 20/SL, bãi bỏ cấp hành chính Khu Lào – Hà – Yên, sáp nhập tỉnh Hà Giang vào Khu tự trị Việt Bắc và tạm thời đặt hai tỉnh Lào Cai, Yên Bái dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Chính phủ.

– Báo Nhân dân, số 1835, ngày 24-3-1959.

– Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 3, ngày 24

9 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Tổng thống R. Praxát tới thăm Nhà máy cơ khí Hà Nội. Tham quan một số phân xưởng sản xuất xong, Người cùng Tổng thống dự cuộc mít tinh chào mừng của công nhân nhà máy.

Sau đó, Người đến thăm xã Định Công (Thanh Trì, Hà Nội).

16 giờ, Chủ tịch cùng Tổng thống R. Praxát đến thăm Trường đại học Tổng hợp Hà Nội ⁸⁾. Phát biểu trước hơn 5.000 cán bộ và sinh viên nhà trường, Người căn dặn: “Học phải đi đôi với hành, giáo dục phải đi đôi với lao động”.

Tiếp đó, Người hướng dẫn Tổng thống vào thăm chùa Quán Sứ và chùa Một Cột. Tại chùa Một Cột, Người đưa Tổng thống đến thăm cây bồ đề mà Tổng thống đã tặng Người trong chuyến thăm Ấn Độ trước đây.

19 giờ 30, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch dự tiệc do Tổng thống R. Praxát chiêu đãi. Đọc đáp từ trong buổi tiệc, một lần nữa Người ca ngợi những cống hiến to lớn của Tổng thống trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, trong công cuộc tăng cường tình hữu nghị giữa các nước Á – Phi và giữ gìn hòa bình thế giới, đã nêu cao tấm gương hy sinh phấn đấu và đạo đức cao quý cho tất cả mọi người yêu Tổ quốc, yêu hòa bình.

Sau bữa tiệc, Người cùng Tổng thống xem Đoàn Ca múa nhân dân Trung ương biểu diễn.

– Báo Nhân dân, số 1836, ngày 25-3-1959.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 385-386.

Tháng 3, ngày 25

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiễn Tổng thống Ấn Độ R. Praxát ra sân bay Gia Lâm lên đường về nước.

Trong lời tiễn, bày tỏ tình cảm lưu luyến khi phải chia tay Tổng thống, nhưng đồng thời cảm thấy vui mừng vì chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống đã làm cho nhân dân hai nước Ấn Độ và Việt Nam càng gần gũi nhau hơn, càng yêu mến nhau hơn, nhất là càng nhất trí với nhau trong sự mong muốn củng cố và phát triển hơn nữa tình hữu nghị giữa các dân tộc Á – Phi và quan hệ giữa hai nước.

Chủ tịch trân trọng nhờ Tổng thống chuyển đến Chính phủ và nhân dân Ấn Độ anh em mối tình đoàn kết hữu nghị thân thiết của toàn thể nhân dân Việt Nam, đến Phó Tổng thống và Thủ tướng Ấn Độ lời chúc mừng thân ái.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 9, tr. 387.

– Báo Nhân dân, số 1837, ngày 26-3-1959.

Tháng 3, ngày 27

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về nghiên cứu Nghị quyết của Đại hội lần thứ XXI của Đảng Cộng sản Liên Xô. Phát biểu tại Hội nghị, Người lưu ý thêm trong tuyên huấn cần phải kết hợp học tập với công tác, tăng cường nhiều hình thức trong tuyên truyền và phải làm kịp thời. Ngoài ra, Người còn nhắc nhở phải nắm chắc vấn đề chỉ đạo phát triển hợp tác hoá.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn của báo Đảng và Thông tấn xã Hunggari về kết quả chuyến đi thăm Inđônêxia, về Đại hội lần thứ XXI Đảng Cộng sản Liên Xô…

Người đặc biệt nhấn mạnh đến những thay đổi lớn lao ở châu Á trong mười năm qua, vạch trần những âm mưu và thủ đoạn can thiệp của bọn đế quốc chống lại nhân dân châu Á, khẳng định những cố gắng và cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cuộc đấu tranh vĩ đại nhằm chống chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa thực dân.

Về tình hình Việt Nam, Người nêu rõ: “Nhiệm vụ quan trọng nhất của nhân dân Việt Nam hiện nay là thống nhất đất nước. Công cuộc thống nhất nước Việt Nam có triển vọng tốt. Tuy còn rất nhiều khó khăn nhưng nhân dân Việt Nam tin chắc rằng thắng lợi là thuộc về mình và đất nước Việt Nam nhất định sẽ thống nhất”.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 388-389.

Tháng 3, ngày 28

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Inđônêxia Aiđích nhân dịp ông sang thăm Việt Nam.

 – Báo Nhân dân, số 1841, ngày 29-3-1959.

Tháng 3, trước ngày 29

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới Tổng thống Buốcghiba nhân dịp kỷ niệm lần thứ ba ngày Tuynidi Tuyên bố độc lập. “Chúc tình hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân Tuynidi ngày càng phát triển”.

– Báo Nhân dân, số 1480, ngày 29-3-1959.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 390.

Tháng 3, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm tỉnh Quảng Ninh và một số đảo trong Vịnh Hạ Long.

8 giờ 20, Chủ tịch đến Trường huấn luyện Hải quân.

9 giờ, Người xuống tàu T.524 đi kiểm tra vùng đảo.

12 giờ, Người yêu cầu tàu leo tại chân một hòn đảo để lên bờ nghỉ ăn trưa. Người xẻ cơm nếp và thịt rang mang từ Hà Nội xuống cho các đồng chí làm nhiệm vụ dưới tàu.

13 giờ 45, Người đến Cửa Ông – Cẩm Phả, đi thăm và nói chuyện với cán bộ công nhân mỏ Đèo Nai (Cẩm Phả). Nói chuyện với cán bộ và công nhân trên công trường, Người nêu cụ thể một số khuyết điểm các cô, các chú “cần phải sửa chữa” và gửi tặng 10 giải thưởng cho ngành nào, cá nhân nào có nhiều thành tích hơn cả trong ba tháng thi đua đầu năm.

15 giờ, Người xuống tàu để trở về bến cảng Hòn Gai. Người hỏi: “Có đi tiếp đến đảo Tuần Châu được không”. Được báo cáo nếu đi Tuần Châu thì sẽ phải ăn tối muộn, Người nói: “Thế thì ta ăn tối trên tàu”.

18 giờ 30, Người gặp và nói chuyện với cán bộ và nhân dân đảo Tuần Châu, ghé thăm hai gia đình trên đảo.

19 giờ, Người rời đảo Tuần Châu bằng thuyền để ra tàu T.524.

20 giờ 30, Người gặp và nói chuyện với cán bộ Khu uỷ Hồng Quảng.

21 giờ 30, Người cho xe ô tô đón cán bộ, chiến sĩ tàu T.524 lên gặp Người. Rót nước và chia kẹo cho từng cán bộ, chiến sĩ, Người nhắc nhở các thủy thủ phải yêu biển, đã có tàu phải chịu khó học tập kỹ thuật để sử dụng tàu cho tốt, chiến đấu cho giỏi.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 391-395.

– Lịch sử Hải quân nhân dân Việt Nam, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1985, tr. 67- 68.

– Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng Quảng Ninh: Bác Hồ với công nhân và nhân dân Quảng Ninh, Quảng Ninh, 1971, tr. 10.

Tháng 3, ngày 31

8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến cảng Hải quân Bãi Cháy và lên tàu T.554 đi thăm trận địa pháo của Đại đội 34 trên đảo Hòn Rồng.

Nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ, Người căn dặn phải cố gắng khắc phục khó khăn, chịu đựng gian khổ, an tâm với nhiệm vụ, tích cực học tập quân sự, chính trị, văn hóa, tăng gia sản xuất để cải thiện sinh hoạt, đời sống.

Biết bộ đội trên đảo thiếu nước ngọt và sách báo, Người bảo đồng chí cán bộ Tổng cục Hậu cần đi theo phải nghiên cứu, đảm bảo sao cho mỗi tuần anh em có thể tắm hai lần bằng nước ngọt và hứa sẽ gửi tặng cán bộ chiến sĩ trên đảo một chiếc máy thu thanh. Lúc nhận trứng, bí… của đơn vị tặng, Người nói “Bác rất quý quà này, vì các chú tự làm ra”.

Tiếp đó, Người đến thăm đảo Cát Hải, rồi đảo Cát Bà.

14 giờ 30, Người đến thăm ba gia đình ở phố đảo. Sau đó, Người gặp gỡ và nói chuyện với cán bộ và nhân dân huyện đảo Cát Bà.

17 giờ 30, Người tới thăm Trường huấn luyện Hải quân. Sau khi đi thăm nơi làm việc, nhà nghỉ, nhà bếp, sân tập, Người nói chuyện với giáo viên, học viên nhà trường và căn dặn: “Phải học tập phấn đấu không ngừng để bản thân tiến bộ và xây dựng hải quân mau chóng trưởng thành”.

Tối, Người nói chuyện với các ngành quân, dân, chính, đảng Hải Phòng. Sau khi nêu ra những công tác chủ chốt cần đẩy mạnh, Người căn dặn: “Phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với mọi công tác… kết quả công tác của địa phương là cái thước đo sự lãnh đạo của Đảng”.

– Lịch sử Hải quân nhân dân Việt Nam, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1985, tr. 69.

– Báo Nhân dân, số 1847, ngày 5-4-1959.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr.396-402.

Khoảng tháng 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Lễ thành lập Công an nhân dân vũ trang.

Nói chuyện tại buổi lễ, Người nêu rõ ý nghĩa và nhiệm vụ của tổ chức Công an nhân dân vũ trang, căn dặn cán bộ và chiến sĩ công an “phải dựa vào dân để hoạt động”, “phải luôn luôn giúp đỡ, tổ chức, giáo dục nhân dân, làm cho mọi người dân là người giúp việc của mình, làm thành mạng lưới công an nhân dân” thì mới hoàn thành tốt được nhiệm vụ.

Để kết luận, Người tặng lực lượng công an nhân dân vũ trang mấy câu:

Đoàn kết, cảnh giác,

Liêm chính, kiệm cần,

Hoàn thành nhiệm vụ,

Khắc phục khó khăn,

Dũng cảm trước địch,

Vì nước quên thân,

Trung thành với Đảng,

Tận trung với dân.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 403- 405.

– Chiến sĩ biên phòng, Nxb. Bộ đội biên phòng, Hà Nội, 1984, tr. 665.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)