Tháng 12, ngày 1

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nam Bộ anh hùng, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 277.

Bài báo biểu dương gương chiến đấu hy sinh của nữ liệt sĩ Nguyễn Thị Sáu (tức Võ Thị Sáu) trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam Bộ và chỉ rõ đó là tấm gương cho thanh thiếu niên cả nước học tập.

– Báo Nhân dân, số 277, ngày 1-12-1954.

Tháng 12, ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Chủ tịch Chủ tịch đoàn Quốc hội nước Cộng hòa nhân dân Rumani Pêtơru Gơrôda (Petru Groza), nhân ngày sinh lần thứ 70 của ông.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Một chiến sĩ gương mẫu, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 278.

Bài báo nêu gương của một cán bộ phát động quần chúng giảm tô ở tỉnh Hà Tĩnh và chỉ rõ: “Đó là một gương mẫu mà tất cả cán bộ ta… cần phải noi theo”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 394.

– Báo Nhân dân, số 278, ngày 2-12-1954.

Tháng 12, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về kế hoạch đẩy mạnh công tác đấu tranh nhằm thi hành Hiệp định Giơnevơ.

Phát biểu tại cuộc họp, Người nói: “Chính sách của ta bây giờ là chĩa mũi nhọn vào Mỹ. Đối với Pháp, ta cố gắng gây không khí hòa dịu, nhất là các báo, đài phát thanh phải chú ý khi nào cần nói hãy nói. Đối với Bửu Hội, Hinh và Bảo Đại, cần cho người gần gũi để tranh thủ. Về đối nội, nhiệm vụ quan trọng là giải quyết vấn đề lương thực, việc làm và thuế. Người lưu ý hoạt động của các ngành văn hóa, nghệ thuật cũng phải phục vụ nhiệm vụ chống Mỹ.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng ông Ốttô Grốttơvôn (Otto Grotewohl), nhân dịp ông được Quốc hội nước Cộng hòa dân chủ Đức bầu lại làm Thủ tướng.

Cùng ngày, bài viết của Người: Một cái mề đay, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 279.

Bài báo dẫn tin của báo Pháp Diễn đàn thông tin quốc tế ngày 12-11: Chính phủ Pháp tặng Thủ tướng Xri Lanca Huân chương Bắc đẩu bội tinh vì Chính phủ nước này cho phép máy bay Pháp quá cảnh sang Đông Dương trong những ngày diễn ra chiến dịch Điện Biên Phủ. Người so sánh với nhiệm vụ của tướng Mỹ Côlin trong chuyến sang công cán ở Đông Dương và mỉa mai rằng; “Chính phủ Pháp sẽ tặng cho tướng Côlin 2 cái mề đay “Nam tào bội tinh””.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, Phông Ban Chấp hành Trung ương khóa II.

– Báo Nhân dân, số 279, ngày 3-12-1954.

Tháng 12, ngày 4

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Lãnh sự Mỹ ở các nước, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 280. Bài báo đề cập đến sự can thiệp thô bạo của Mỹ ở những nước Mỹ đặt lãnh sự như Hương Cảng, Canađa và kết luận: “Nước Anh và Canađa là “đồng văn đồng chủng” và đồng xu hướng chính trị với Mỹ, mà các đại biểu Mỹ còn đối xử như vậy, thì đối với các nước khác chắc họ đối xử còn lố bịch gấp mấy!”.

– Báo Nhân dân, số 280, ngày 4-12-1954.

Tháng 12, ngày 5

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Khoa học ở Mỹ và ở Liên Xô, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 281.

Bài báo đưa ra những số liệu so sánh giữa Mỹ và Liên Xô trong lĩnh vực đào tạo cán bộ khoa học – kỹ thuật để nêu rõ sự khác nhau giữa hai chế độ xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa.

– Báo Nhân dân, số 281, ngày 5-12-1954.

Tháng 12, ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về vấn đề cải cách ruộng đất ở vùng mới giải phóng.

Phát biểu với hội nghị, Người đề nghị sắp xếp lại một số nội dung, một số từ ngữ trong bản báo cáo và nhắc nhở: Các địa phương làm như thế nào thì phải báo cáo kết quả như thế ấy. Không nên đề ra việc điều chỉnh ruộng đất. Những ruộng đất Pháp chiếm làm trại tập trung, nay phá đi trả lại cho dân.

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tuyên truyền chiến tranh, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 282.

Trích dẫn bài của tờ báo Mỹ Tin tức hàng ngày, Người phê phán việc tuyên truyền chiến tranh của giới hiếu chiến Mỹ.

Cùng ngày, Người gửi điện chúc mừng Tổng thống nước Cộng hòa Ấn Độ Ragiăngđra, Praxát, nhân dịp kỷ niệm ngày sinh lần thứ 70 của Tổng thống.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, Phông Ban Chấp hành Trung ương khóa II.

– Báo Nhân dân, số 282, ngày 7-12-1954.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 395.

Tháng 12, ngày 8

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Báo Anh nói chuyện Việt Nam, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 283.

Bài báo trích dẫn lời của tờ báo Anh Tin tức, phê phán việc chính quyền Ngô Đình Diệm cưỡng ép và dụ dỗ đồng bào theo đạo Thiên Chúa miền Bắc di cư vào Nam. Tác giả bài báo kêu gọi đồng bào hãy mau tỉnh ngộ và đấu tranh đòi trở về quê cũ.

– Báo Nhân dân, số 283, ngày 8-12-1954.

Tháng 12, ngày 9

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về đường lối, phương châm khôi phục kinh tế.

Sau khi nghe đồng chí Phạm Văn Đồng báo cáo, Người nhắc nhở phải coi trọng vấn đề cán bộ và thi đua.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Chính phủ” ung thư Ngô Đình Diệm, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 284.

Dẫn các nguồn tin của phe đối lập trong chính quyền Ngô Đình Diệm và báo chí ở Sài Gòn nói về sự bê bối, thối nát của chính quyền Sài Gòn, Người chỉ rõ: thực chất chính quyền đó là bộ máy tay sai Mỹ. Nhân dân ta ở miền Nam sẽ kiên quyết phá tan âm mưu của Mỹ và sẽ đánh đổ chính quyền đó.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, Phông Ban Chấp hành Trung ương khóa II.

– Báo Nhân dân, số 284, ngày 9-12-1954.

Tháng 12, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị để thảo luận tiếp đề án khôi phục kinh tế.

Người khen cán bộ ta có tinh thần hăng hái, nhưng phê bình tính “đại khái” của cán bộ các ngành; ngay cả Trung ương cũng chỉ lãnh đạo về đường lối, còn kỹ thuật, kế hoạch tổ chức cụ thể thì không biết. Muốn khắc phục tình trạng đó, trước hết phải đào tạo cán bộ, tự lực cánh sinh, không nên ỷ lại nhiều quá.

Về phương hướng phát triển kinh tế, Người nói: “Anh em ta chưa thông ở chỗ: mấy năm kháng chiến, ta chỉ có nông thôn, bây giờ mới có thành thị… Nếu muốn công nghiệp hóa gấp thì là chủ quan. Cho nên trong kế hoạch phải tăng tiến nông nghiệp. Làm trái với Liên Xô, đó cũng là mácxít. Trung Quốc phát triển cả công nghiệp nặng, nhẹ, đồng thời cả nông nghiệp. Ta cho nông nghiệp là quan trọng và ưu tiên, rồi tiến đến thủ công nghiệp, sau mới đến công nghiệp nặng”.

Về việc tuyên truyền vận động đẩy mạnh phong trào đấu tranh chống Mỹ, Người gợi ý nên lấy những tấm gương trong phong trào chống Mỹ viện Triều có nội dung phù hợp để tiến hành đấu tranh đòi tổng tuyển cử, không nhất thiết lúc nào cũng phải nói đến bộ ba: Mỹ, Pháp, Diệm. Có thể làm một đợt thi đua ngắn đến ngày 1-5 thì tổng kết…

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tình hình Sài Gòn, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 285.

Bài báo đã trích các nguồn tin của báo chí Sài Gòn nói về tình hình hỗn loạn ở thành phố này và sự xung đột tranh giành quyền lực giữa các phe nhóm trong chính quyền Ngô Đình Diệm. Từ đó, tác giả bài báo cho rằng, nguyên nhân của tình hình ấy chính là sự can thiệp của đế quốc Mỹ.

– Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, Phông Ban Chấp hành Trung ương khóa II.

– Báo Nhân dân, số 285, ngày 10-12-1954.

Tháng 12, đầu tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp bà Nguyễn Thị Bình, cháu ngoại cụ Phan Chu Trinh ²⁾. Người hỏi thăm tin tức một số gia đình mà Người có quen biết trước đây ở Quảng Nam như gia đình ông Lê Khâm (tức nhà văn Phan Tứ).

– Bản tự thuật của bà Nguyễn Thị Bình lưu tại gia đình.

Tháng 12, ngày 11

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Khẩu Phật, tâm xà”, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 286.

Bài viết nói về thái độ hai mặt của chính quyền nước Anh trong Chiến tranh thế giới thứ hai, vừa tham gia Đồng minh chống phát xít vừa ngấm ngầm thỏa hiệp với chính quyền Hítle trong việc chống lại Liên Xô.

– Báo Nhân dân, số 286, ngày 11-12-1954.

Tháng 12, ngày 12

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Nhất trên thế giới”, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 287.

Bài báo dẫn số liệu về tình hình tội phạm ở Mỹ và lời nhận xét của chính Giám đốc công an Mỹ: “Nếu cứ như vậy thì năm 1954 sẽ là một năm ở Mỹ có nhiều tội phạm nhất thế giới và trong lịch sử”.

Cùng ngày, Người gửi điện chúc mừng Chủ tịch Viliam Xirôki, nhân dịp ông được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòanhân dân Tiệp Khắc.

– Báo Nhân dân, số 287, ngày 12-12-1954.

– Những lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1987, t. 3, tr. 72.

Tháng 12, ngày 14

Báo Nhân dân, số 288, đăng trả lời phỏng vấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh cho phóng viên báo Regards ²⁾ về một số vấn đề trong chính sách của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, vấn đề quan hệ giữa Việt Nam với Pháp và với các nước khác trong tương lai.

Trả lời câu hỏi: “Chính sách chung của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trên lãnh thổ của mình là gì?”, Người trả lời: “Chúng tôi hết sức làm việc để củng cố hòa bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủ trong cả nước Việt Nam”.

Về quan hệ Việt – Pháp, Người nói: “Chúng tôi muốn lập với nước Pháp những mối quan hệ kinh tế và văn hóa trên cơ sở bình đẳng, hai bên đều có lợi và cộng tác thẳng thắn, tin cậy lẫn nhau, v.v.”.

Số báo trên còn đăng bài viết của Người nhan đề: Năm cán bộ gương mẫu số 1, ký bút danh C.B.

Bài báo biểu dương thành tích xuất sắc “xứng đáng được giải thưởng” của năm cán bộ khu Việt Bắc trong đợt 1 cải cách ruộng đất.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1987, t.7, tr.68-70.

– Báo Nhân dân, số 288, ngày 14-12-1954.

Tháng 12, ngày 15

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm bộ đội diễn tập duyệt binh để tham gia Lễ đón Trung ương Đảng và Chính phủ về Thủ đô.

Người khen ngợi bộ đội đã lập nhiều công trong cuộc kháng chiến gian khổ và anh dũng. Người căn dặn: Bộ đội phải tập luyện tốt để tham gia ngày lễ long trọng và đầy ý nghĩa này.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), thăm Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.

Nói chuyện với cán bộ, nhân viên Bệnh viện Bạch Mai, Người căn dặn: “… Đã là người tự do, người chủ trì thì phải làm thế nào cho xứng đáng. Từ công việc, tư tưởng đến thái độ đều phải có tư cách người chủ”.

Trong ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Một mẩu chuyện của Mặt trận dân tộc thống nhất Trung Hoa, ký bút danh C.B, đăng báoNhân dân, số 289.

Bài báo nói về chính sách đại đoàn kết dân tộc của Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa trong công cuộc xây dựng đất nước.

– Tài liệu xác minh khoa học của Bảo tàng Hồ Chí Minh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân dân, số 289, ngày 15-12-1954.

Tháng 12, giữa tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm một đơn vị quân đội ở ngoại thành Hà Nội.

Nói chuyện với các cán bộ, chiến sĩ, Người căn dặn: mọi người phải biết khắc phục khó khăn, giữ gìn kỷ luật, cần kiệm xây dựng quân đội, không được lơ là mất cảnh giác, phải thực sự đoàn kết để cùng nhau tiến bộ… Người còn kể câu chuyện “Chiếc đồng hồ” để nhắc nhở mọi người phải làm tốt công việc được phân công, phải an tâm công tác, có như vậy mới xây dựng đơn vị trở nên vững mạnh.

– Đới Hoàng: Ấn tượng Hồ Chí Minh, tạp chí Văn nghệ giải phóng quân, tháng 9-1955 (bản Trung văn), bản dịch của Viện Hồ Chí Minh.

Tháng 12, ngày 16

2 giờ sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Thư gửi các đơn vị miền Nam tập kết, căn dặn các cán bộ và chiến sĩ phát huy truyền thống trongnhững năm kháng chiến, tranh thủ điều kiện để học tập thêm, chống tư tưởng chủ quan “tưởng rằng trong thời kỳ hòa bình và ở vùng tự do, thì cái gì cũng sẵn sàng, cũng dễ dàng”.

Bức thư có đoạn:

“Các chú cần phải đoàn kết hơn nữa, đoàn kết chặt chẽ giữa chiến sĩ với nhau, giữa cán bộ với nhau, giữa chiến sĩ và cán bộ, giữa quân và dân. Đoàn kết là một lực lượng vô địch của chúng ta để khắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi. Cần phải giữ vững truyền thống anh dũng, tác phong đúng đắn, tinh thần chịu đựng gian khổ, quyết tâm làm tròn nhiệm vụ.

Nói tóm lại: giữ vững và phát triển đạo đức cách mạng của Quân đội nhân dân”.

Cùng ngày, bài viết của Người: Quốc hội lâm thời hay “Quốc hội” làm thối? ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 290, phê phán Mỹ và chính quyền miền Nam nặn ra cái gọi là “Quốc hội lâm thời” trong khi bản thân chính quyền đó thực chất là tay sai của Mỹ và hết sức thối nát. Người khẳng định trò hề “dân chủ” này là một hành động bịp bợm.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 396-397.

– Báo Nhân dân, số 290, ngày 16-12-1954.

Tháng 12, ngày 17

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Lại chuyện bom A (nguyên tử), bom H (khinh khí) ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 291.

Bài báo nêu rõ phong trào đấu tranh của nhân dân yêu chuộng hòa bình thế giới với bọn quân phiệt Mỹ – Anh cậy có bom A và bom H đe dọa hòa bình thế giới. Bài báo cũng cho biết, Liên Xô đã chế tạo được bom A, bom H. Vì vậy, Mỹ miệng thì ba hoa, nhưng trong bụng thì khiếp sợ.

– Báo Nhân dân, số 291, ngày 17-12-1954.

Tháng 12, ngày 18

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với nam nữ học sinh các trường phổ thông trung học: Chu Văn An, Nguyễn Trãi và Trưng Vương (Hà Nội).

Sau khi xác định vai trò quan trọng của thanh niên trong xã hội, phân biệt mục đích khác nhau giữa giáo dục nô lệ thực dân với giáo dụcmới hiện nay, Người căn dặn các học sinh cần phải học như thế nào để xứng đáng là người chủ nước nhà và nhấn mạnh nhiệm vụ của thanh niên là phải học tập, phải học để: Yêu Tổ quốc; yêu nhân dân; yêu lao động; yêu khoa học; yêu đạo đức. Học để phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, làm cho dân giàu, nước mạnh. Học phải đi đôi với hành, phải thi đua giữa các trường, các lớp, v.v..

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: 35 mà ít, 11 mà nhiều, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 292.

Bài báo so sánh việc các nước công nhận và đặt quan hệ ngoại giao với Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và chính quyền miền Nam Việt Nam.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 220b/SL về việc: thưởng Huân chương Độc lập hạng ba cho Nhà in Trần Phú (Nam Bộ), ngành y tế Nam Bộ, ngành vô tuyến điện Nam Bộ và thưởng Huân chương Kháng chiến hạng nhất cho Đài Phát thanh Tiếng nói Nam Bộ, Ngành ấn loát đặc biệt Nam Bộ, Đội bảo vệ Nam Bộ.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 398-399.

– Báo Nhân dân, số 292, ngày 18-12-1954.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 12, ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn thể đồng bào, chiến sĩ, cán bộ và kiều bào ở nước ngoài nhân dịp kỷ niệm chín năm ngày toàn quốc kháng chiến.

Trong Lời kêu gọi, Người nhấn mạnh: “So với đấu tranh vũ trang trong kháng chiến, thì đấu tranh chính trị trong hòa bình cũng phải trường kỳ và gian khổ và còn gay go, phức tạp hơn”. Vì vậy, “nhân dân, quân đội và cán bộ ta chớ có chủ quan, tự mãn, mà phải giữ vững chí khí đấu tranh, tinh thần anh dũng”, “chúng ta phải đoàn kết rộng rãi đồng bào cả nước, và đoàn kết chặt chẽ với nhân dân các nước bạn cùngnhân dân yêu chuộng hòa bình toàn thế giới”. Như vậy chúng ta nhất định thắng lợi.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Kỷ niệm kháng chiến, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 293.

Bài báo chỉ rõ: qua chín lần kỷ niệm ngày toàn quốc kháng chiến, lực lượng của ta ngày càng mạnh. Nay dù khó khăn gian khổ, ta vẫn nhất định giành được thắng lợi.

Cũng số báo trên, đăng điện của Chủ tịch Hồ Chí Minh chúc mừng Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Tiệp Khắc Antônin Dapôtốtxky (Antonin Zăpotopski) nhân kỷ niệm ngày sinh lần thứ 70 của ông.

Chủ tịch Hồ Chí Minh chuyển nơi ở từ Nhà thương Đồn Thủy đến ngôi nhà ngói nhỏ trong Phủ Chủ tịch ⁴⁾.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 400, 401.

– Báo Nhân dân, số 293, ngày 19-12-1954.

– Tài liệu xác minh khoa học về Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Phủ Chủ tịch, lưu tại Khu Di tích Phủ Chủ tịch.

Tháng 12, ngày 20

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Từ ngày nhân dân ta bắt đầu kháng chiến, đế quốc Mỹ đã nhúng tay vào chiến tranh xâm lược Đông Dương, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 294.

Bài báo điểm lại một số sự kiện chứng tỏ Mỹ đã nhúng tay vào cuộc chiến tranh Đông Dương như cổ vũ Pháp phá hoại Hiệp định sơ bộ 6-3; hỗ trợ Pháp dùng con bài Bảo Đại (1947 và 1950); từ 1950 đến 1954 chi một khoản lớn viện trợ quân sự cho Pháp đẩy mạnh chiến tranh; cử các tướng lĩnh Mỹ làm cố vấn cho Pháp…

Bài báo khẳng định: “Sự can thiệp của đế quốc Mỹ đã làm cho cuộc chiến đấu của nhân dân Đông Dương kéo dài và gặp thêm nhiều khó khăn, nhưng chúng không thể ngăn cản nổi nhân dân Đông Dương đánh cho bọn xâm lược những đòn chí tử, không ngăn cản nổi nhân dânĐông Dương giành những thắng lợi oanh liệt và nhất định sẽ thu được thắng lợi cuối cùng”.

Cũng số báo trên, đăng bài của Chủ tịch Hồ Chí Minh: 90 và 19, ký bút danh C.B.

Bài báo giới thiệu một số đại biểu tiêu biểu trong Quốc hội Trung Quốc như cụ già tuổi cao tóc bạc, anh hùng nông nghiệp, công nghiệp, phụ nữ, thanh niên… Tất cả đều cùng một quyết tâm xây dựng một nước Trung Quốc theo chủ nghĩa xã hội sung sướng và mạnh giàu.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 402-406.

– Báo Nhân dân, số 294, ngày 20-12-1954.

Tháng 12, ngày 21

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đế quốc Mỹ ráo riết phá Hội nghị Giơnevơ nhưng chúng đã thất bại nhục nhã, ký bút danh C.B, đăng báoNhân dân, số 295.

Bài báo dẫn một số sự kiện chứng tỏ ngay từ khi Hội nghị Giơnevơ về Đông Dương nhóm họp, Mỹ đã có những hoạt động phá hoại, gây sức ép để phía Pháp thương lượng thiếu nghiêm chỉnh và cả khi Hiệp định sắp ký kết, Mỹ vẫn cố giật dây cho những hoạt động phá đám.

Bài báo kết luận: thành công của Hội nghị Giơnevơ và thắng lợi của xu hướng hòa bình là một thất bại của đế quốc Mỹ.

Cùng số báo trên đăng bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chính sách quân sự và chính trị của Mỹ, ký bút danh C.B, phê phán thủ đoạn của Mỹ dùng chính sách viện trợ kinh tế đưa một số nước ở châu Á vào vòng lệ thuộc Mỹ.

Bài báo kết luận: Với chính sách bạo lực quân sự, Mỹ đã thất bại ở Trung Quốc, Triều Tiên và Việt Nam. Vì mục đích đen tối, chính sách viện trợ kinh tế của Mỹ cũng sẽ thất bại.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 407-409.

– Báo Nhân dân, số 295, ngày 21-12-1954.

Tháng 12, ngày 22

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện đến Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hoà nhân dân Tiệp Khắc Viliam Xirôki nhân dịp đồng chí được tái cử.

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng vũ trang nhân dịp kỷ niệm lần thứ 10 ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam. Người khen ngợi những thành tích của toàn thể cán bộ, chiến sĩ và chỉ rõ nhiệm vụ của quân đội trong giai đoạn cách mạng mới. Người quyết định tặng cho mỗi đại đoàn và mỗi liên khu một lá cờ “Quyết chiến Quyết thắng” để làm giải thưởng luân lưu.

Cùng ngày, bài viết của Người: Mừng ngày sinh nhật Quân đội nhân dân, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 296.

Bài báo khái quát lịch sử quân đội ta và chỉ rõ nhiệm vụ của quân đội trong giai đoạn mới.

–  Báo Nhân dân, số 302, ngày 28-12-1954.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 410-412.

– Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam: Hồ Chí Minh – Biên niên những sự kiện và tư liệu về quân sự, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1990, tr. 151.

– Báo Nhân dân, số 296, ngày 22-12-1954.

Tháng 12, ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Hội đồng Chính phủ để kiểm điểm công tác năm 1954 và định chương trình công tác năm 1955.

Sau khi nghe Phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng báo cáo tình hình trong nước và quốc tế, nghe Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp báo cáo tình hình thi hành hiệp định đình chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh phân tích rõ mâu thuẫn giữa Mỹ với Pháp trong vấn đề Hiệp ước Pháp – Liên Xô, trong vấn đề Việt Nam và mâu thuẫn giữa Mỹ – Diệm; nêu rõ thái độ Liên Xô chủ động cải thiện quan hệ với các nước tư bản và nhấn mạnh: “Dù sao cũng không được chủ quan khinh địch, cây mục cũng phải xô mới đổ”.

Cùng ngày, bài Bệnh tinh thần ở Pháp, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 297, chỉ rõ nguyên nhân của chứng bệnh thần kinh đang phát triển ở Pháp là do hậu quả của chiến tranh và do một số chính sách xã hội của Chính phủ Pháp.

– Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân dân, số 297, ngày 23-12-1954.

Tháng 12, ngày 24

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục dự họp Hội đồng Chính phủ.

Cùng ngày, báo Nhân dân, số 298, đăng bài nói chuyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh với công nhân Nhà máy Điện Yên Phụ và Nhà máy đèn Bờ Hồ, thư của Người gửi đồng bào công giáo nhân dịp Nôen và bài viết Văn nghệ Liên Xô, ký bút danh C.B.

Trong bài nói chuyện với cán bộ, công nhân, Người biểu dương thành tích đấu tranh bảo vệ nhà máy, đảm bảo dòng điện khi ta tiếp quản Thủ đô và nêu rõ vai trò, nhiệm vụ lớn lao của giai cấp công nhân trong sự nghiệp khôi phục và phát triển kinh tế hiện nay.

Bức thư của Người gửi đồng bào công giáo có đoạn: “Chính phủ ta thật thà tôn trọng tín ngưỡng tự do. Đối với những giáo hữu đã nhầm di cư vào Nam, Chính phủ đã ra lệnh cho địa phương giữ gìn cẩn thận ruộng vườn, tài sản của những đồng bào ấy và sẽ giao trả lại chonhững người trở về”.

Bài Văn nghệ Liên Xô, phản ánh mối quan hệ giữa văn hóa, văn nghệ, thư viện trong đời sống tinh thần ở Liên Xô và khuyên: “Văn nghệ nước ta cần học tập văn nghệ Liên Xô”.

– Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 413-415, 416-417.

– Báo Nhân dân, số 298, ngày 24-12-1954.

Tháng 12, ngày 25

Tại phiên họp bế mạc của Hội đồng Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu kết luận:

“Trong năm 1954, chúng ta đã đạt nhiều thắng lợi trên các mặt quân sự, chính trị, ngoại giao, kinh tế và văn hóa. Do thắng lợi mà có thêm nhiều việc. Khó khăn sẽ nhiều hơn, nhưng thuận lợi cũng nhiều hơn. Vì vậy, mọi người phải ra sức cố gắng, đoàn kết chặt chẽ hơn và hết sức tránh chủ quan. Cần giữ kỷ luật công tác nghiêm ngặt hơn và phải chỉnh đốn lại lề lối làm việc. Như thế thì ta sẽ khắc phục được khó khăn và phát triển được thuận lợi”…

17 giờ, tại Phủ Chủ tịch Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ trình quốc thư của Đại sứ đầu tiên nước Cộng hòa nhân dân Ba Lan tại Việt Nam.

Đọc đáp từ tại buổi lễ, Người ca ngợi cuộc đấu tranh giải phóng của nhân dân Ba Lan, cảm ơn sự ủng hộ của Chính phủ và nhân dân Ba Lan đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta và bày tỏ nguyện vọng mong muốn tình hữu nghị Việt Nam – Ba Lan càng thêm chặt chẽ.

Cùng ngày, bài viết của Người: 3 chiến sĩ lao động kiểu mẫu của Liên khu IV, ký bút danh C.B, đăng trên báo Nhân dân, số 299.

Bài báo nêu gương ba chiến sĩ lao động kiểu mới trong nông nghiệp, công nghiệp và nhà buôn bán nhỏ đã đạt được thành tích cao. Cuối cùng, tác giả kết luận “3 chiến sĩ trẻ có già có, nam có nữ có, công, nông, thương nhưng họ có cùng mục đích là hăng hái thi đua nâng cao năng suất, để phục vụ nhân dân”.

– Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký công tác, bản đánh máy, tr. 8, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t. 7, tr. 418-419.

– Báo Nhân dân, số 299, ngày 25-12-1954.

Tháng 12, ngày 27

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Lại “đạo đức” Mỹ, ký bút danh C.B, đăng trên báo Nhân dân, số 301.

Tác giả phê phán đạo đức của Mỹ dựa trên đồng tiền, vũ khí, gián điệp, cho nên Chính phủ Mỹ “ kêu gọi sinh viên thời gian rảnh rỗi dò xét những người tiến bộ để được hưởng tiền, và hãy tham gia vào đặc vụ…”.

– Báo Nhân dân, số 301, ngày 27-12-1954.

Tháng 12, ngày 28

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Thuần phong mỹ tục, ký bút danh C.B, đăng trên báo Nhân dân, số 302.

Để giữ gìn nền nếp, Người khuyên dân ta ăn nói cho đúng với thuần phong mỹ tục, bỏ lối xưng hô coi rẻ như thời đế quốc, phong kiến.

– Báo Nhân dân, số 302, ngày 28-12-1954.

Tháng 12, ngày 29

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chiến sĩ dân công kiểu mẫu, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 303.

Qua thành tích lao động của hai chiến sĩ dân công trên công trường xây dựng đường xe lửa Hà Nội – Mục Nam Quan, tác giả rút ra nhữngbài học: a) Sáng kiến và lực lượng của nhân dân rất to lớn; b) Cán bộ cần phải học hỏi quần chúng để lãnh đạo quần chúng; c) Tăng năng suất và tiết kiệm là một cách thiết thực của nhân dân ta chống âm mưu của Mỹ phá hoại hòa bình.

– Báo Nhân dân, số 303, ngày 29-12-1954.

Tháng 12, ngày 30

14 giờ 35, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ trình quốc thư của Đại sứ đầu tiên nước Cộng hòa nhân dân Tiệp Khắc tại Việt Nam.

Đọc đáp từ tại buổi lễ, Chủ tịch Hồ Chí Minh ca ngợi những đóng góp vào sự nghiệp hòa bình ở châu Âu và thế giới của Chính phủ và nhân dân Tiệp Khắc, ca ngợi tình hữu nghị Việt Nam – Tiệp Khắc và bày tỏ nguyện vọng mong muốn mối quan hệ đó ngày càng phát triển tốt đẹp.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện tới Chủ tịch đoàn Quốc hội Rumani Pêtơru Gơrôda (Petru Groza) và Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Ghêoócghiu Đê (Gheorghiu Dej), chúc mừng kỷ niệm lần thứ 7 ngày Quốc khánh nước Cộng hòa nhân dân Rumani.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện cảm ơn Tổng hội nhân dân cứu tế nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa về việc Tổng hội đã gửi tặng nhân dân Việt Nam một vạn tấn gạo và năm triệu thước vải giúp nhân dân ta khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh.

Bài viết của Người: Tên các đường phố, ký bút danh C.B, đăng trên báo Nhân dân, số 304.

Bài báo đề nghị xoá bỏ những phố mang tên người nước ngoài mà hãy trở lại tên danh nhân của đất nước mình.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập. Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 420-421.

– Bản chụp bức điện, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, Phông Hồ Chí Minh.

– Báo Nhân dân, số 304, ngày 30-12-1954.

Tháng 12, ngày 31

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ tới đặt vòng hoa viếng các liệt sĩ tại Đài liệt sĩ Hà Nội.

Diễn từ của Người do Phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng đọc tại lễ viếng, có đoạn:

“Hỡi các liệt sĩ,

Ngày mai là năm mới, là ngày đồng bào và bộ đội mừng Chính phủ về Thủ đô. Trong lúc cả nước vui mừng, thì mọi người đều thương tiếc các liệt sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc, vì dân tộc…

Máu nóng của các liệt sĩ đã nhuộm lá quốc kỳ vẻ vang càng thêm thắm đỏ. Tiếng thơm của các liệt sĩ sẽ muôn đời lưu truyền với sử xanh”.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch: Nhân dân Pháp anh dũng, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 305.

Bài báo chỉ rõ: trước đây nhân dân Pháp đã ủng hộ ông Măngđét Phrăngxơ khi ông chủ trương chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương. Nhưng sau đó, họ lại đấu tranh phản đối ông khi ông đưa nước Pháp gia nhập khối quân sự Đông Nam Á (SEATO) và ủng hộ chính quyền Ngô Đình Diệm. Đó chính là hành động anh dũng của những người yêu chuộng hòa bình ở nước Pháp.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 427.

– Báo Nhân dân, số 305, ngày 31-12-1954.

Tháng 12, trong tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho đồng bào Nam Bộ. Trong thư, Người nhắc lại truyền thống “Nam Bộ là thành đồng của Tổ quốc” và kêu gọi: “Trước đây đồng bào đã đoàn kết kháng chiến nay cần đoàn kết rộng rãi và chặt chẽ hơn nữa, không phân biệt đảng phái, chính kiến; không phân biệt dân tộc, tôn giáo, hãy đi theo con đường chính nghĩa tăng cường cuộc đấu tranh đòi hòa bình thống nhất Tổ quốc”.

– Bản chụp bức thư, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, Phông Hồ Chí Minh.

Tháng 12, trong tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự và nói chuyện với Hội nghị tổng kết cải cách ruộng đất đợt 2 của Đoàn “Thái Nguyên – Bắc Giang”. Người đã phân tích kỹ về những khuyết điểm và căn dặn các cán bộ cải cách ruộng đất phải quyết tâm sửa chữa, phải làm đúng chính sách của Đảng và Chính phủ, phải giữ vững kỷ luật, nâng cao tính tổ chức, phải có quyết tâm làm cải cách ruộng đất đợt 3 cho thật tốt. Người hứa sẽ tặng 15 giải thưởng cho các cán bộ có nhiều cố gắng và có thành tích.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 422-423.

Tháng 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi cho các cán bộ phát động quần chúng giảm tô và cải cách ruộng đất. Người khen ngợi những thành tích mà anh chị em đã đạt được trong đợt 2 cải cách ruộng đất và đợt 6 phát động giảm tô. Đồng thời cũng chỉ ra những khuyết điểm mà các cán bộcòn mắc phải như: Thái độ mỏi mệt, không thật “ba cùng”; lập trường không vững, làm việc rụt rè; bao biện, mệnh lệnh; chủ quan hình thức… Người mong các đoàn, các đội và các cán bộ ra sức thi đua học tập kinh nghiệm, sửa chữa khuyết điểm, phát huy ưu điểm để chonhững đợt sau thành công tốt đẹp hơn.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 422-423.

Tháng 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh họp Hội nghị Bộ Chính trị bàn về lễ đón Đảng và Chính phủ trở về Hà Nội sau tám năm kháng chiến. Người căn dặn:

– Phải cử người đi theo đồng bào dự mít tinh. Không được để người lạ xen vào. Phải có hoạt động “Hồng thập tự” lưu động. Khách các tỉnh về phải tổ chức nơi ăn, ngủ. Đồng bào thiểu số phải có thẻ ghi nơi ở. Phải bố trí hố vệ sinh. Tối đốt cây bông.

– Trích biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Văn phòng Trung ương Đảng.

Tháng 12, cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và nói chuyện với các đơn vị sẽ tham dự cuộc duyệt binh ngày 1-1-1955 tại Thủ đô Hà Nội.

Người nêu lên những khó khăn và thuận lợi của tình hình nước ta từ chiến tranh chuyển sang hòa bình và khẳng định thuận lợi là căn bản, lâu dài, khó khăn sẽ khắc phục được nếu chúng ta có quyết tâm.

Người cũng chỉ ra nhiệm vụ của quân đội ta là phải cố gắng tiến lên chính quy. Muốn vậy, cần phải học tập, học chính trị, học kỹ thuật… Đồng thời phải ngăn ngừa những tư tưởng lệch lạc, sai lầm; phải biết quý trọng của công, tiết kiệm, giữ kỷ luật cho nghiêm, đoàn kết, thi đua học tập, phải có sức khỏe, yên tâm công tác; cán bộ phải làm gương và chăm lo đến đời sống của chiến sĩ…

Cuối cùng, Người nhắc lại nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta hiện nay là “đấu tranh củng cố hòa bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập, dân chủ trong cả nước”. Trong nhiệm vụ đó, quân đội giữ một phần rất quan trọng, mà muốn làm tròn nhiệm vụ đó thì phải làm đúng những lời Người căn dặn.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 7, tr. 424-426.

Tháng 12, cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ tọa phiên họp Hội đồng Chính phủ nghe Phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng báo cáo tình hình trong nước và thế giới và Thường trực Ủy ban cải cách ruộng đất Trung ương báo cáo về cuộc phát động quần chúng thực hiện giảm tô đợt 6 và cải cách ruộng đất đợt 2.

– Báo Nhân dân, số 301, ngày 27-12-1954.

Cuối năm

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm một đơn vị bộ đội Tây Nguyên tập kết ra Bắc đang trú quân tại sân bay Bạch Mai.

Sau khi hỏi thăm sức khoẻ bộ đội, căn dặn anh em phải giữ ấm, chống rét, học tập. Người hỏi:

– Các chú có nguyện vọng gì cứ đề xuất. Ưu tiên các chú người dân tộc.

Chiến sĩ A Zun Hới, quê ở Gia Lai mạnh dạn dù là chưa nói sõi tiếng Kinh:

– Cần thuốc hút. Anh em dân tộc nghiện thuốc, cơm nước không bằng thuốc hút đâu. Cái thuốc thôi.

 Nhiều anh em có ý trách A Zun Hới nói cộc lốc nhưng Bác lại hỏi thêm:

– Được rồi! Còn gì nữa.

– Chỉ còn cái súng nữa thôi. Súng dài và nặng lắm, anh em sức yếu không mang nổi.

Bác cười ra hiệu cho A Zun Hới ⁵⁾ ngồi xuống.

– Bác sẽ nghiên cứu đề xuất của chú ⁶⁾.

– Báo Gia Lai, Xuân Ất Dậu, 2005.

_____________________________________

Chú thích (từ tháng 9 đến tháng 12)

¹⁾ Lời điếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh do Bộ trưởng Phan Anh đọc tại lễ an táng linh mục, tổ chức ở Đại Từ (Thái Nguyên).

²⁾  Nguyễn Thị Bình, sau này là Phó Chủ tịch nước. Mẫu thân của bà là con gái thứ hai của cụ Phan Chu Trinh.

³⁾ Ngày 18-11-1954, phóng viên báo Pháp Regards gửi thư phỏng vấn Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 14-12-1954, báo Nhân dân đăng công khai trả lời phỏng vấn của Người.

⁴⁾ Nay ngôi nhà này được gọi là “nhà 54”.

⁵⁾ Năm 2005, A Zun Hới còn sống ở tuổi 75 tại xã Ia Ko Chư Sê (Gia Lai).

⁶⁾ Sau đó anh em dân tộc được phát thuốc hút, đổi súng trường bằng súng cạcbin.

Nguồn: dangcongsan.vn
Vkyno (st)