Hồ Chí Minh – Biên niên tiểu sử – Tập 5 (Năm 1951 – Tháng 10)

Tháng 10, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng tới Chủ tịch Mao Trạch Đông nhân dịp kỷ niệm Quốc khánh lần thứ hai nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa.

Hai bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 27:

– Bài Muốn no, phải lo làm ruộng, nêu lên kinh nghiệm thi đua ở nông thôn Trung Quốc chẳng những làm tăng thu hoạch mà còn nâng cao trình độ kỹ thuật, tổ chức chính trị của nhân dân và khuyên nhân dân ta noi theo.

– Bài Mười khó khăn của Pháp, nêu lên 10 khó khăn của nước Pháp kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai và cuộc chiến tranh của Pháp chống nhân dân Việt Nam làm cho những khó khăn đó càng thêm trầm trọng. Người động viên nhân dân ta tích cực cố gắng vượt qua khó khăn gian khổ, lợi dụng lúc địch gặp khó khăn để thúc đẩy cuộc kháng chiến nhanh đến thắng lợi.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Lực lượng khổng lồ, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 1917, chỉ rõ sự lớn mạnh nhanh chóng của Đảng Cộng sản Trung Quốc, từ chỗ chỉ có 50 đảng viên (1921) đến nay đã có gần 6 triệu đảng viên và trải qua nội chiến, chống Nhật ngày càng phát triển.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 61/SL, tặng Huân chương Quân công hạng nhì cho các đơn vị nhân dịp kỷ niệm ngày Quốc khánh 2-9-1951:

1. Nhân dân và bộ đội toàn liên khu Việt Bắc.

2. Nhân dân và bộ đội Bình Trị Thiên.

3. Đại đoàn 308

– Báo Nhân dân, số 27, ngày 11-10-1951.

– Báo Cứu quốc, số 1917, ngày 1-10-1951.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 6, tr. 307, 308.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 10, khoảng đầu tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp Tổng Bí thư Trường Chinh trước khi đồng chí đi chữa bệnh ở nước ngoài.

– Trường Chinh: Sổ công tác, quyển 6, bản gốc lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng.

Tháng 10, ngày 6

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Một việc kỳ lạ, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 1921. Bài báo trích dẫn báo cáo (28-8) của Liên hợp quốc thừa nhận sự khó khăn của kinh tế các nước Tây Âu và sự phát triển về công nghệ của Liên Xô và các nước Đông Âu ở thời kỳ này.

– Báo Cứu quốc, số 1921, ngày 6-10-1951.

Tháng 10, ngày 9

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Máy bay súng lớn xe tăng, quyên cho bộ đội đánh phăng quân thù, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 1923, giới thiệu phong trào tăng gia sản xuất và tiết kiệm của nhân dân Trung Quốc, quyên góp giúp Chính phủ mua vũ khí trang bị cho quân đội và giúp nhân dân Triều Tiên chống Mỹ.

– Báo Cứu quốc, số 1923, ngày 9-10-1951.

Tháng 10, ngày 11

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Khóc than khôn xiết sự tình, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 28, bình luận về lời thú nhận của Phó Thủ tướng Pháp với các nhà báo Mỹ về những khó khăn của nước Pháp sau Chiến tranh thế giới thứ hai và sự tốn kém của nước Pháp trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam và kết luận:

“Bọn cướp nước đã gần ngày quỵ xuống,

Nhân dân ta phải hăng hái tiến lên”.

– Báo Nhân dân, số 28, ngày 11-10-1951.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 6, tr. 311.

Tháng 10, ngày 12

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Mồ cha không khóc, khóc mồ mối, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 1925. Tác giả mượn lời của Tổng thống Mỹ và báo cáo của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Mỹ về tình hình “sinh hoạt bi đát, sức khỏe bi đát, chỗ ở bi đát” của người dân Mỹ. Trong khi đó Chính phủ Mỹ “vãi tiền” cho bọn tay sai để truyền bá “văn minh” Mỹ cho các dân tộc Á Đông. Thật đúng là: “Mồ cha không khóc, khóc mồ mối”.

– Báo Cứu quốc, số 1925, ngày 12-10-1951.

Tháng 10, ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Quyết định số 63-QĐ, ân giảm tội tử hình xuống 20 năm khổ sai cho hai phạm nhân.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 10, ngày 15

Nhân kỷ niệm ngày thành lập Chính phủ Pathét Lào, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện tới Hoàng thân Xuphanuvông, Thủ tướng Chính phủ Pathét Lào. Người chúc nhân dân Lào đạt nhiều thành công lớn lao trong cuộc chiến đấu chung chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư cho ông Vương Đàm – Trưởng phòng Giao tế tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc). Toàn văn bức thư như sau:

“Đồng chí Vương trưởng ban

Bạn từ Trung Quốc sang đây,

Tặng cho bạn hữu trái cây quá nhiều ¹⁾,

Ăn rồi tấm tắc khen đều

Cám ơn và chúc bạn nhiều bình yên.

Hồ Chí Minh”

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đế quốc Pháp nguy, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 1927, chỉ rõ tình hình kinh tế, chính trị, xã hội Pháp đang lâm vào tình trạng rối ren và phong trào đòi độc lập dân tộc ở các nước thuộc địa phát triển mạnh mẽ làm cho “đế quốc Pháp nguy” to. Còn “ta có bạn đồng minh khắp bốn bể, năm châu, cho nên ta nhất định thắng lợi”.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 6, tr. 312.

– Bản chụp Sắc lệnh, lưu tại Viện Hồ Chí Minh.

– Báo Cứu quốc, số 1927, ngày 15-10-1951.

Tháng 10, ngày 17

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Lỗ vốn, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 1929. Bài báo nêu lên những tốn kém của viện trợ Mỹ cho các nước đồng minh ở phương Tây và tay sai ở phương Đông, nhưng nhân dân các nước này vẫn chống Mỹ.

– Báo Cứu quốc, số 1929, ngày 17-10-1951.

Tháng 10, ngày 18

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đùng… Đùng, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 29, chỉ rõ sự hoang mang của Mỹ và đồng minh của Mỹ trước việc Liên Xô sản xuất được bom nguyên tử. Đồng thời, tác giả cũng khẳng định Liên Xô luôn luôn chủ trương hòa bình, vì Liên Xô đề nghị cấm dùng bom nguyên tử và đem năng lượng nguyên tử dùng vào việc kinh tế, hòa bình.

– Báo Nhân dân, số 29, ngày 18-10-1951.

Tháng 10, ngày 20

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: 15 vạn lít máu, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 1931, nêu lên những tốn kém to lớn về người và của mà chính quyền Mỹ đã tiêu tốn một cách vô ích trong cuộc chiến tranh xâm lược Triều Tiên.

– Báo Cứu quốc, số 1931, ngày 20-10-1951.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 6, tr. 314.

Tháng 10, ngày 23

Trên đường công tác, Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp bà Lê Thị Xuyến – cán bộ Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, biết tin bà sắp xuống công tác ở xã, Người căn dặn những việc cần làm khi tiếp xúc, bàn công tác với địa phương. Lúc chia tay, Người gửi một quả bưởi Đoan Hùng cho bà đem về làm quà.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Quyền tự do của Mỹ, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 1933. Tác giả thông qua việc một ủy viên Ban Khoa học văn nghệ toàn quốc Mỹ, do đấu tranh đòi tự do nghiên cứu, phát minh, sáng tạo cho giới văn học mà bị bỏ tù, để nêu lên thực chất của văn minh, tự do ở Mỹ.

– Lê Văn Hiến: Nhật ký của một Bộ trưởng, Nxb. Đà Nẵng, 1995, t. 2, tr. 444.

– Báo Cứu quốc, số 1933, ngày 23-10-1951.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 6, tr. 315.

Tháng 10, ngày 25

14 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm và nói chuyện tại Trường Chính trị trung cấp quân đội ²⁾. Sau khi thăm hỏi sức khỏe, tình hình học tập và công tác của cán bộ, chiến sĩ, Người căn dặn: “…Phải học tập chính trị, quân sự, phê bình và tự phê bình để sửa chữa khuyết điểm, trau dồi đạo đức cho chóng tiến bộ thì sẽ thu được nhiều thắng lợi hơn và sẽ làm cho cuộc kháng chiến của ta nhất định thắng lợi”.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Phúc hay là tội, ký bút danh C.B, đăng báo Nhân dân, số 30. Bài báo kể lại việc Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc) xét xử 12 linh mục thuộc các quốc tịch Mỹ, Anh, Pháp, Italia, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha đã núp dưới danh nghĩa lập nhà nuôi trẻ làm phúc, sự thực là giết hại trẻ em ở Trung Quốc.

– Hồ Chí Minh với các lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1975, tr. 179-187.

– Hồ Chí Minh: Những bài viết và nói về quân sự, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1987, t. 2, tr. 50-58.

– Báo Nhân dân, số 30, ngày 25-10-1951.

– Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 6, tr. 316-322.

Tháng 10, ngày 26

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: 4.500 máy bay làm bằng mồ hôi, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 1935, nêu lên một sáng kiến của nhân dân Trung Quốc trong phong trào tăng gia sản xuất nhằm giúp Chính phủ mua máy bay và chỉ ra kinh nghiệm quý báu cho nhân dân ta.

– Báo Cứu quốc, số 1935, ngày 26-10-1951.

Tháng 10, ngày 27

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ thưởng Huân chương Quân công hạng nhì cho nhân dân và bộ đội toàn Liên khu Việt Bắc, Bình Trị Thiên và Đại đoàn 308 nhân kỷ niệm ngày độc lập 2-9.

– Báo Cứu quốc, số 1936, ngày 27-10-1951.

Tháng 10, ngày 29

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nữ anh hùng Lý Tôn Ấm, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 1937, nêu lên tấm gương chăm sóc và bảo vệ thương binh của nữ y tá Lý Tôn Ấm, người đầu tiên được tặng danh hiệu anh hùng của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên.

– Báo Cứu quốc, số 1937, ngày 29-10-1951.

Tháng 10, ngày 31

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Văn hóa Mỹ hay là thuốc độc tinh thần, ký bút danh Đ.X, đăng báo Cứu quốc, số 1939. Với những dẫn chứng cụ thể, tác giả chỉ rõ những ảnh hưởng độc hại của văn hóa Mỹ đối với dân chúng Pháp, vạch trần những thủ đoạn của Mỹ nhằm đầu độc văn hóa để chống phá công cuộc kháng chiến của nhân dân ta và kêu gọi nhân dân “phải kịch liệt chống thứ “văn hóa” Mỹ đó”.