(ĐCSVN) – Trong không khí cả nước phấn khởi chào mừng kỷ niệm 38 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, chúng tôi có dịp trò chuyện với những đồng chí lão thành cách mạng để tìm hiểu về hào khí của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 cùng sự đổi thay của Đồng Tháp sau 38 năm giải phóng.

Mùa Xuân lịch sử năm 1975

Gặp chúng tôi vào một chiều cuối tháng 4/2013, đồng chí Nguyễn Đắc Hiền, Nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Đồng Tháp bồi hồi nhớ lại: Tháng 8/1974, để tạo điều kiện chuyển từ yếu sang mạnh, tạo sự gắn bó chiến trường giữa Đông và Tây sông Tiền, theo chỉ đạo của Trung ương Cục miền Nam, tỉnh Kiến Phong được giải thể và thành lập 2 tỉnh mới là tỉnh Sa Đéc và tỉnh Long Châu Tiền. Tỉnh Sa Đéc gồm các huyện Chợ Mới, Cao Lãnh, Kiến Văn, Mỹ An và thị xã Cao Lãnh của tỉnh Kiến Phong cũ và các huyện Lấp Vò, Lai Vung, Châu Thành, thị xã Sa Đéc của tỉnh Vĩnh Long giao lại. Tỉnh Long Châu Tiền gồm các huyện Hồng Ngự, Thanh Bình, Tam Nông của tỉnh Kiến Phong cũ và An Phú, Tân Phú, Phú Tân A và Phú Tân B của tỉnh An Giang.

Nhân dân thị xã Cao Lãnh nô nức xuống đường
mừng ngày giải phóng, tháng 5/1975 ( Ảnh tư liệu)

Xuất phát từ tính chất chiến trường, từ âm mưu bình định của địch và tình hình chung, Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ Sa Đéc tháng 8/1974 đã thống nhất thông qua Nghị quyết quý IV/1974 và phương hướng năm 1975 là: động viên toàn Đảng, toàn quân, toàn dân thực hiện tốt các chủ trương, nghị quyết của Tỉnh và của Trung ương Cục; nỗ lực tấn công địch liên tục, đều khắp, tiêu diệt và làm tan rã địch; mở rộng vùng giải phóng, giành dân, phát huy tiềm lực tại chỗ nhằm làm thay đổi tương quan lực lượng, chuyển chiến trường lên một bước toàn diện. Tích cực xây dựng lực lượng mọi mặt, nhất là khâu xây dựng chi bộ, lực lượng vũ trang tại chỗ, xây dựng vùng ta vững mạnh, tạo cơ sở vững chắc giành thắng lợi cho năm 1975.

Trên cơ sở Nghị quyết của Đảng, trong chiến dịch Xuân Hè 1975 (từ 20/12/1974 đến 20/3/1975), toàn tỉnh Sa Đéc đã có 3 đợt tấn công địch, tiêu diệt hàng ngàn tên địch, tiêu diệt 64 đồn bót địch và 01 phân chi khu. Riêng 15 ngày đầu tháng 4/1975, toàn tỉnh bao vây pháo kích diệt thêm 45 đồn bót và 3 phân chi khu.

Ngày 14/4/1975, Bộ Chính trị thông qua kế hoạch tiến công giải phóng Sài Gòn – Gia Định, lấy tên là Chiến dịch Hồ Chí Minh. Ngày 15/16 – 4/1975, Thường vụ Tỉnh uỷ Sa Đéc họp Hội nghị khẩn cấp tập trung thảo luận Nghị quyết đặc biệt và Mệnh lệnh Tổng công kích, Tổng khởi nghĩa của Trung ương Cục, đề ra những biện pháp đặc biệt nhằm động viên tối đa tinh thần, lực lượng, tập trung tấn công địch liên tục, táo bạo và triển khai ngay cho toàn Đảng bộ Tỉnh. Đây là Hội nghị có ý nghĩa lịch sử đặc biệt, là ánh sáng trực tiếp mở đường, đưa sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước đến toàn thắng. Trong toàn Tỉnh các lực lượng vũ trang thực hiện phương châm xã giải phóng xã, huyện giải phóng huyện, liên tục tấn công địch ở khắp nơi.

Ngày 28/4/1975, Tỉnh uỷ Sa Đéc chính thức nhận lệnh hợp đồng với mặt trận Sài Gòn vào Chiến dịch Hồ Chí Minh.

11 giờ 30 ngày 30/4/1975, mặt trận Sài Gòn giành toàn thắng. Tổng thống ngụy Dương Văn Minh buộc phải tuyên bố đầu hàng, quân địch ở các nơi hoang mang rệu rã. Ban chỉ huy chiến dịch của Tỉnh điện lệnh cho 2 Tiểu đoàn 502A và B thần tốc về giải phóng thị xã Sa Đéc, phối hợp cùng lực lượng địa phương, du kích và lực lượng chính trị của quần chúng từ nhiều mũi tiến vào nội ô thị xã. 7 giờ sáng ngày 01/5/1975 quân ta từ nhiều hướng tiến vào tiếp quản và làm chủ hoàn toàn thị xã Sa Đéc. Các vùng lân cận cũng nhanh chóng được giải phóng.

Ở thị xã Cao Lãnh, Tiểu đoàn 3 của Tỉnh mới thành lập cùng với biệt động, du kích, chia làm 3 mũi tiếp cận thị xã từ chiều ngày 30/4. 20h quân cách mạng tiến vây tiếp quản và làm chủ hoàn toàn thị xã. Đêm ngày 30/4 và ngày 01/5, các huyện Hồng Ngự, Thanh Bình của tỉnh Long Châu Tiền cũng được giải phóng.

Ngày 01/5, ta giải phóng các huyện Mỹ An, Kiến Văn, Châu Thành, Lấp Vò, chi khu Đức Thành (Lai Vung) giải phóng ngày 02/5. Hết ngày 02/5, hầu hết tỉnh Sa Đéc được giải phóng.

Ở huyện Chợ Mới, bọn tàn quân gồm hàng chục ngàn tên từ các nơi còn ngoan cố rút về “tử thủ” tại khu vực chùa Tây An. Tỉnh ủy Sa Đéc cấp tốc điều 3 Tiểu đoàn và 01 chi đoàn xe thiết giáp lên Chợ Mới phối hợp lực lượng tại chỗ vừa bao vây chia cắt đánh địch vừa phối hợp lực lượng chính trị, binh vận đánh vào tâm lý phân hoá hàng ngũ địch. Sáng ngày 06/5, ta huy động lực lượng đồng loạt siết chặt vòng vây và tấn công địch, buộc chúng phải bỏ súng đầu hàng.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 và chiến dịch Hồ Chí Minh, quân và dân Sa Đéc đã tiêu diệt, làm bị thương, bắt sống và làm tan rã hơn 60.000 tên địch. Đánh tiêu diệt 18 đồn, bức hàng bức rút 125 đồn, đánh thiệt hại nặng 150 đồn khác. Riêng trong chiến dịch Hồ Chí Minh, ta tiêu diệt và chiếm lĩnh gần 400 đồn còn lại; thu 60.000 súng các loại, 500 tấn đạn, 650 xe các loại, 45 tàu lớn nhỏ, 02 máy bay và rất nhiều phương tiện chiến tranh khác.

Ngày 2/5/1975, Uỷ ban nhân dân Cách mạng tỉnh Sa Đéc ra tuyên bố: Kể từ giờ phút này, đất nước ta sạch bóng quân Mỹ, tỉnh ta đã hoàn toàn giải phóng. Đã xoá bỏ hoàn toàn các cơ cấu nguỵ quân, nguỵ quyền và các tổ chức chính trị phản động do Mỹ và tay sai lập ra. Tổng tiến công, tổng khởi nghĩa giành thắng lợi hoàn toàn, nhân dân khắp nơi ở hai tỉnh Sa Đéc và Long Châu Tiền nô nức cờ hoa xuống đường reo mừng chiến thắng…

Đổi thay sau 38 năm thống nhất

Sau ngày thống nhất, hòa mình cùng sự phát triển chung của đất nước, 38 năm qua, Đảng bộ, quân và dân tỉnh Đồng Tháp đã nỗ lực rất lớn để đưa kinh tế – xã hội của tỉnh đứng vào hàng khá trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Thành tựu rực rỡ nhất là sau hơn 30 năm tiến công chinh phục Đồng Tháp Mười đã rửa phèn, mở đất và biến thành một đồng lúa mênh mông. Qua hơn 30 năm, nông nghiệp của tỉnh phát triển vượt bậc, diện tích gieo trồng lúa tăng 3,5 lần, năng suất tăng 5 lần, đưa sản lượng lúa lên trên 3 triệu tấn. Đồng thời, huy động sức sáng tạo của nông dân, tạo nhiều mô hình sản xuất thủy sản có hiệu quả cao, tăng giá trị xuất khẩu, kích thích phát triển mạnh công nghiệp phục vụ nông nghiệp, phá thế độc canh cây lúa trở thành ngành kinh tế then chốt của tỉnh, đưa giá trị tổng sản phẩm nội tỉnh tăng hơn 2,7 lần so với năm 2000, đứng ở tốp đầu các tỉnh, thành khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Tốc độ phát triển kinh tế năm 2012 đạt 9,76%, GDP bình quân đầu người đạt 24,8 triệu đồng tăng 14,69% so với năm 2011. Chỉ số năng lực cạnh tranh năm 2012 đứng đầu cả nước. Về văn hoá – xã hội cũng phát triển vượt bậc; quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội được giữ vững.

Thành phố Cao Lãnh đang vươn mình để trở thành một thành phố
năng động, văn minh, hiện đại (Ảnh: Viết Anh)

Đồng chí Đinh Phước Hải, nguyên Bí thư huyện uỷ Cao Lãnh những năm 1975, nguyên Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp cho rằng, bài học lớn nhất qua hai cuộc kháng chiến và 38 năm thống nhất chính là tinh thần đoàn kết dân tộc dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng; là bài học lấy dân làm gốc; là tinh thần quyết đánh, quyết thắng dù trải qua thời gian dài và hoàn cảnh khó khăn; là tinh thần vượt khó, ham học hỏi cầu tiến bộ của người dân đất Việt; là tinh thần tự lực, tự cường, không chấp nhận khó khăn gian khổ. Trong hai cuộc kháng chiến, Đảng đã lãnh đạo nhân dân cả nước kháng chiến và giành thắng lợi; trong hoà bình Đảng đã không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo, củng cố tổ chức ngày càng vững mạnh để lãnh đạo quân và dân cả nước tập trung phát triển kinh tế, đi lên khỏi nghèo nàn lạc hậu, giữ vững an ninh chính trị, độc lập tự do của dân tộc. Quân và dân Đồng Tháp cũng đã không đầu hàng khó khăn để khắc phục hậu quả chiến tranh; không ngại gian khổ để tiến quân khai thác, chinh phục Đồng Tháp Mười để có những cánh đồng lúa mênh mông, chất lượng như ngày hôm nay.

Đồng chí Nguyễn Đắc Hiền khẳng định, bài học về sự chấp hành nghiêm chỉnh và vận dụng sáng tạo đường lối, chủ trương của Đảng; bài học về phát huy truyền thống yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân; về tranh thủ sự ủng hộ của các nước trên thế giới hiện nay vẫn còn nguyên giá trị thực tiễn. Tinh thần dám nhìn thẳng vào sự thật, đối diện với sự thật đã giúp nước ta đổi mới thắng lợi giờ phải phát triển lên thành tinh thần dám làm, dám chịu trách nhiệm trong từng cán bộ, đảng viên; tinh thần tự lực tự cường trong kháng chiến phải chuyển sang chủ động, linh hoạt để thích ứng với cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế. Các cấp uỷ Đảng ở Đồng Tháp đã và đang tích cực chuẩn bị để sơ kết hoạt động giữa nhiệm 2010 – 2015 với tinh thần cầu thị, đánh giá đúng năng lực và thực chất của sự phát triển để từ đó kịp thời điều chỉnh, bổ sung những chủ trương, chính sách mới phù hợp với tình hình thực tiễn đang thay đổi rất nhanh chóng hiện nay; đồng thời, tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 (khóa XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” gắn với việc triển khai, thực hiện Chỉ thị 03 của Bộ Chính trị về “Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

Tự hào về truyền thống của lịch sử, Đồng Tháp đang cùng cả nước phát huy tinh thần tổng khởi nghĩa, tổng tấn công những năm kháng chiến để phát triển toàn diện, đổi mới về mọi mặt, quyết tâm đưa kinh tế – xã hội tỉnh phát triển vào hàng khá trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Đồng thời, nỗ lực thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XI của Đảng và Nghị quyết Đại hội IX Đảng bộ Tỉnh để góp phần cùng với cả nước phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020./.

Viết Anh
dangcongsan.vn