Một lần được gặp và nghe Anh hùng lực lượng vũ trang Hồ Vai kể chuyện về bốn lần gặp Bác Hồ

(ĐCSVN) – Anh hùng Lực lượng vũ trang Hồ Vai, người con ưu tú của núi rừng A Lưới (tỉnh Thừa Thiên – Huế)  vinh dự được bốn lần gặp Bác Hồ. Trong mỗi lần gặp gỡ đó, Ông được Bác Hồ hỏi chuyện và căn dặn nhiều điều.

Mặc dù đã hơn 40 năm trôi qua, lời Bác dặn và những kỷ niệm về Bác vẫn luôn cháy bỏng trong Ông, tạo động lực thôi thúc để Ông chiến đấu, giành lại độc lập và đóng góp công sức vào xây dựng quê hương A Lưới ngày thêm văn minh, giàu đẹp.

Tôi chỉ biết Anh hùng lực lượng vũ trang Hồ Vai qua sách báo và tấm hình chụp Ông cùng Đoàn Anh hùng chiến sỹ thi đua toàn miền Nam ra thăm miền Bắc chụp chung với Bác Hồ năm 1956. Vì thế, khi được Ban Tổ chức cuộc giao lưu các điển hình làm theo Bác các tỉnh, thành khu vực miền Trung và Tây Nguyên (diễn ra tại Tp Đà Nẵng vào tối 22/9 vừa qua) phân công đón tiếp đại biểu về dự, tôi biết trong số 17 cá nhân điển hình về giao lưu lần này có Anh hùng lực lượng vũ trang Hồ Vai nên rất phấn khởi.

Tuy nhiên, dù đã mườn tượng rất nhiều về hình ảnh của vị Anh hùng lực lượng vũ trang đến từ vùng rừng núi A Lưới- người con ưu tú của đồng bào dân tộc PaCô nhưng tôi vẫn bất ngờ, bất ngờ đến ngạc nhiên khi biết Ông (Hồ Vai), người đang đứng trước mặt tôi lại là một cụ già đã 70 tuổi, nước gia nâu đen săn chắt, khuôn mặt hiền từ đầy phúc hậu. Cụ vừa bước vào đại sảnh của Nhà khách Trung ương Đảng tại Đà Nẵng (số 8 đường Bạch Đằng), tôi liền bước ra chào cụ và cầm đỡ chiếc va-ly. Tôi hỏi:

– Bác có mệt lắm không ?

Ông cụ cười hiền và đáp với giọng Huế nhỏ nhẹ: “Có chi mô mà mệt. Từ sáng sớm các anh trên Huyện đã đánh ô tô đến tận nhà rước mình xuống thành phố Huế, rồi các anh lại đưa mình về đây- chỉ hơn hai tiếng đồng hồ ngồi xe thôi”.

– Thưa Bác ! Bác tên là gì để cháu lấy danh sách và bố trí phòng nghỉ à ?

Cụ bảo: “Mình là A Vai, đến từ A Lưới”.

Tôi giật mình vì không tin đây là Anh hùng lực lượng vũ trang người dân tộc PaCô bốn lần được gặp Bác Hồ khi Người còn sống.

Buổi chiều trước đêm giao lưu, bác Hồ Vai đã kể cho tôi nghe kỷ niệm của mình về những lần được gặp Bác Hồ. Bác Hồ Vai nói: “Dù đã hơn 40 năm nhưng mình vẫn không thể nào quên hình ảnh thân mật, giản dị của Bác Hồ. Bác Hồ như người ông, người cha khi nói chuyện, hỏi thăm về đồng bào miền Nam, về đồng bào PaCô quê mình và dặn dò mình ra Bắc phải cố gắng học tập để khi về miền Nam giúp đồng bào đánh giặ, làm kinh tế để phát triển”. Theo lời bác Hồ Vai, trong ba năm (từ 1965 đến 1967), Ông đã được gặp Bác Hồ 4 lần. Lần thứ nhất là vào tháng 10 năm 1965, khi Ông cùng Đoàn anh hùng chiến sỹ thi đua toàn miền Nam ra thăm miền Bắc và đã được gặp Bác, nghe Bác nói chuyện tại ao cá trong vườn nhà Bác. Hồi đó, ấn tượng của Ông đôi với Bác là sự bất ngờ khi lần đầu tiên được gặp Bác; Bác ăn mặt giản dị với bộ đồ kaki bạt màu, chân đi dép cao su, tay chống gậy. “Thấy Bác đi tới, cả Đoàn chạy đến ôm chầm lấy Bác (chị Tạ Thị Kiều nhanh nhất và kế đến là tôi), mọi người vừa cười, vừa khóc vì hạnh phúc. Bác bảo: Các cháu được gặp Bác, Bác cũng đã được gặp các cháu rồi, Bác cháu ta phải vui lên chứ. Rồi Bác hỏi thăm từng người trong Đoàn. Đầu tiên Bác hỏi chị Tạ Thị Kiều; Bác hỏi nhiều về đồng bào Bến Tre, đồng bào miền Nam. Đến lược tôi Bác Hồ hỏi: Quê cháu có cái ăn, cái mặt chưa ? các cháu học sinh có đi học nhiều không ? thanh niên khoẻ mạnh, đi thoát ly, tham gia bộ đội là bao nhiêu ?….. Bác hỏi rất nhiều về đồng bào miền Nam, về quê hương và đồng bào A Lưới vì Bác nhớ miền Nam, nhớ đồng bào A Lưới. Bác hỏi gì, tôi trả lời câu đó. Câu cuối cùng Bác dặn tôi: Cháu ra ngoài này là quý lắm, nên cố gắng học tập; học văn hoá, học chính trị, học làm kinh tế để sau này về miền Nam giúp đồng bào đánh Mỹ, làm kinh tế, xây dựng Xã hội chủ nghĩa”- Bác Hồ Vai kể.

Lần thứ hai là vào ngày 22 tháng 12 năm 1966, nhân dịp Bộ Quốc phòng tổ chức kỷ miệm ngày thành lập Quân đội nhân dân, đã mở tiệc chiêu đãi các vị thượng khách quốc tế, các đại sứ quán nước ngoài đến dự lễ. Bác đến dự và Bác cũng mời Hồ Vai cùng dự. Sau khi chào hỏi các vị thượng khách, Bác nói là mệt nên xin cáo về. Thực ra Bác không về mà ra phòng bên ngoài uống nước. Khi Hồ Vai dự tiệc xong ra phòng ngoài uống nước thì được gặp lại Bác. Bác hỏi “Cháu Vai học tập đến đâu rồi ?”. Hồ Vai trả lời là “Cháu học lung tung. Thấy gì cũng thích học, cũng muốn học cả !”.

Lần thứ ba là vào khoảng giữa năm 1967. Đó là vào dịp đoàn Văn công Tổng cục chính trị sau khi đi biểu diễn tại các nước xã hội chủ nghĩa về và Bác yêu cầu diễn lại cho cán bộ ta xem. Dịp này Bác đã mời Hồ Vai đến xem.

Lần thứ tư là vào cuối năm 1967, khi ấy lớp đào tạo chính trị viên tiểu đoàn của Hồ Vai tại Trường Sơn Tây vừa kết thúc. Bác Hồ mời Hồ Vai đến căn dặn trước khi Hồ Vai trở về miền Nam. Trong lần gặp gỡ này, Bác Hồ căn dặn Hồ Vai hai điều mà ông nhớ mãi. Hồ Vai nhớ lại: Điều thứ nhất mà Bác Hồ căn dặn tôi là “Cháu vào miền Nam phải lưu ý vì chiến trường đang ác liệt, đồng bào và chiến sỹ ta còn phải hy sinh, gian khổ. Vì thế, cháu đã trở thành người cán bộ rồi, phải biết làm gương cho mọi người, phải biết yêu thương, giúp đỡ mọi người để mọi người học tập theo”. Điều thứ hai Bác dặn là “Cháu làm việc khi tiếp xúc, gần gũi với nhân dân, điều gì dù nhỏ nhất mà trái với dân, làm ảnh hưởng đến nhân dân thì phải tránh; còn điều gì dù khó khăn nhất mà phải với nhân dân, đem lại lợi ích cho dân thì cháu phải làm cho bằng được”.

Nghe lời Bác Hồ dạy, năm 1968 Hồ Vai trở lại quê hương sau hơn ba năm ra Bắc học tập. Đây cũng là thời điểm mà chiến trường miền Nam đang rất ác liệt như dự đoán của Bác Hồ. Bác Hồ Vai kể: khi đó bộ đội chính quy của ta phải rút sang Lào, ở lại bám làng chỉ còn bộ đội địa phương. Nhiều người đã động viên để ông tạm sang Lào nhưng ông không đi. Hồ Vai ở lại cùng đồng đội tiếp tục bám đất, bám làng đánh Mỹ và đã lập nên nhiều chiến công lớn, góp phần cùng nhân dân miền Nam đánh cho Mỹ cút, đánh cho nguỵ nhào, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc vào mùa xuân năm 1975.

Bác Hồ Vai kể: Chiến tranh đi qua, tôi vẫn không quên lời dạy của Bác là phải giúp đồng bào làm kinh tế để phát triển. Mình là cán bộ Cụ Hồ thì phải biết làm gương để bà con làm theo. Thế là mình động viên vợ con nuôi gà, vịt, trồng cây để phát triển kinh tế. Bây giời sức khoẻ yếu, trong nhà chỉ nuôi hơn 50 con gà đẻ để lấy trứng, hơn 20 con vị. Ngoài ra hai vợ chồng tích luỹ từ lương hưu và tiền hỗ trợ thương binh để mở một cửa hàng tạp hoá. Từ các nguồn thu này vừa để đảm bảo cuộc sống, vừa đóng góp vào Quỹ hỗ trợ người già tàn tật và trẻ em nghèo của huyện A Lưới (Hiện nay Hồ Vai là Chủ tịch Hội người tàn tật và trẻ em nghèo của Huyện).

Không chỉ làm gương cho mọi người noi theo, trong câu chuyện kể của mình, Hồ Vai còn băn khoăn trước sự khó khăn còn nhiều trên quê hương mình. Bác Hồ Vai nói, mình đã hứa với Bác Hồ là sẽ giúp đồng bào phát triển kinh tế, làm cho quê hương giàu đẹp, nhưng đến nay A Lưới vẫn còn nghèo, đồng bào còn khó. Vì thế mình phải tiếp tục động viên, giúp con cháu học tập, học làm kinh tế, phát triển đời sống văn hoá….Mình bảo bà con dân tộc và cán bộ ở địa phương phải học tập tấm gương đạo đức Bác Hồ, sống xứng đáng với truyền thống của mảnh đất mà các tộc họ được mang tên Bác Hồ, một lòng nghe theo Đảng.

Câu chuyện của bác Hồ Vai kể cho tôi nghe phải dừng lại do thời gian của cuộc giao lưu, toạ đàm sắp đến. Bác Hồ Vai còn phải lên sân khấu giao lưu, nói về những việc Bác và đồng bào các dân tộc A Lưới đã làm được khi thực hiện theo lời Bác Hồ dạy. Thấy tôi còn luyến tiếc muốn hỏi thêm nhiều điều, Hồ Vai hẹn tôi có dịp lên A Lưới, sẽ kể nhiều hơn. Tôi rất vui vì qua câu chuyện kể hôm nay, tôi lại thêm một lần nữa hiểu hơn về tình cảm của Hồ Vai nói riêng và đồng bào các dân tộc A Lưới nói chung vẫn đậm đà, dành cho Bác Hồ, cho Đảng sự son sắc, thuỷ chung. Cũng qua câu chuyển kể của bác Hồ Vai, tôi càng hiểu rõ hơn tình cảm của Bác Hồ đối với miền Nam ruột thịt và càng thấm sâu hơn những lời dạy của Người về tư cách, đạo đức và trách nhiệm của một người cán bộ mà  Bác đã dặn Hồ Vai cũng như đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng./.

Đình Tăng- PV Thường trú tại Đà Nẵng
dangcongsan.vn