Nhật ký hành trình của Hồ Chủ tịch – Bốn tháng sang Pháp (X)

Thủ tướng Bidault đọc lời hoan nghênh Hồ Chủ Tịch – Hồ Chủ Tịch đáp lại.

Ngày 2 tháng 7

8 giờ sáng, nhà vǎn Léo Poldès đến thǎm Cụ Chủ tịch.

Bắt đầu từ hôm nay, Chính phủ Pháp chính thức đón tiếp Hồ Chủ tịch.

11 giờ, Bộ trưởng Bộ Lễ là ông Dumaine và các quan chức cao cấp đến lữ quán đón Cụ Chủ tịch đi thǎm Thủ tướng Bidault.

Lúc Cụ xuống lầu lữ quán, một đội quân danh dự sắp hàng hai bên, kính chào. Xe Chủ tịch đi giữa, trước là mấy xe Công an trưởng, Cảnh sát trưởng, Tỉnh trưởng v.v.. Sau xe Cụ có xe mấy vị tướng lĩnh, hai bên có đội xe mô tô hộ vệ. Từ lữ quán đến dinh Thủ tướng (ở phố Dominique), 2 bên đường, cách mấy thước lại có công an viên và cảnh sát đứng canh phòng. Suốt dọc đường, cấm xe cộ khác không được đi lại. Trước dinh Thủ tướng Pháp có treo Quốc kỳ hai nước. Đến nơi, một đội quân danh dự và đội âm nhạc cử Quốc ca hai nước kính chào. Cụ Chủ tịch duyệt binh rồi bước vào, thì Thủ tướng Bidault ra đón và giới thiệu các Bộ trưởng và nhân viên cao cấp. Xong rồi, Thủ tướng Bidault mời riêng Cụ Chủ tịch vào nói chuyện.

Chừng 10 phút, Cụ Chủ tịch từ giã ra về, Thủ tướng Bidault đưa ra đến cửa.

Lúc vào lúc ra, đều có rất nhiều nhà nhiếp ảnh và quay phim tới tấp làm việc. Trong 3 hôm, ngày 2, 3, 4, Cụ Chủ tịch đi đâu, khi đi khi về, đều có nghi tiết đúng như vậy. Hôm nay hai bên đường người đứng xem rất đông.

1 giờ rưỡi, Thủ tướng Bidault mở tiệc hoan nghênh Hồ Chủ tịch. Có đủ các Bộ trưởng, các vị trọng yếu trong Quốc hội, các tướng lĩnh cao cấp, đến dự tiệc. Ǎn gần xong, Thủ tướng Bidault đứng dậy đọc lời hoan nghênh, đại ý nói:

Thưa Chủ tịch,

Ngài đến Paris, là nơi mà lịch sử nước Pháp tập trung và hoạt động. Sự Ngài đến đây có một ý nghĩa rất cao xa. Nó làm cho tình thân thiện giữa hai nước chúng ta khǎng khít lại. Có một giai đoạn tình thân thiện ấy bị mờ ám, nhưng nó sẽ trở nên mạnh hơn, bền hơn, vì nó là sự khôn ngoan và vì ích lợi chung mà chúng ta đã hiểu rõ trong những khi sự biến.

Chúng ta muốn rèn đúc cái cảm tình đó trong sự tự do và lòng tin cậy: đó là những điều kiện nó đưa đến kết quả.

Thưa Chủ tịch,

Sự Ngài đến đây lại là một cái đảm bảo quý báu cho sự sáng tạo mới mẻ và nhân đạo: ấy là Liên bang Pháp quốc.

Vài hôm nữa, đại biểu của nước Ngài và đại biểu của nước Pháp sẽ gặp nhau ở Fontainebleau, là một nơi đầy lịch sử và vẻ vang.

Chúng ta sẽ làm việc cùng nhau một cách thành thật, vì chúng ta đều tin theo chủ nghĩa nhân đạo, mà nhân đạo đó là cái nền tảng mà những nhà triết học Đông phương và Tây phương xây đắp mối quan hệ giữa những người tự do, để tìm sự tiến bộ, đó là lý tưởng của tất cả các xã hội dân chủ.

Chắc rằng chúng ta sẽ gặp nhiều sự khó khǎn. Nhưng chúng ta sẽ đối phó với những sự khó khǎn một cách thật thà với một lòng kiên quyết để chinh phục nó.

Tôi chắc rằng: chúng ta sẽ tránh những cái gì không hợp với công lý và không hợp với ích lợi chung.

Hồ Chủ tịch đáp lại, đại ý nói:

Thưa Chủ tịch,

Sự chiêu đãi ân cần của nhân dân và Chính phủ Pháp làm cho lòng tôi rất cảm động. Tôi xin thay mặt cho dân Việt Nam cảm ơn Chủ tịch và nhờ Chủ tịch cảm ơn nhân dân Pháp về thịnh tình mà nhân dân và Chính phủ Pháp đã tỏ với Chủ tịch nước Việt Nam.

Trong khi chưa được gặp Chính phủ Pháp, tôi có dịp đi thǎm một vùng nước Pháp, trông thấy phong cảnh tốt tươi, xét rõ nhân tình phong tục. Tôi đã ở qua xứ Basque. Dân ở đó tuy giữ trọn tiếng nói, vǎn chương và phong tục của họ, nhưng họ vẫn tự hào là dân Pháp. Các tỉnh Pháp khác nhau nhiều, nhiều đến nỗi làm cho thế giới lạ lùng, nhưng sự khác nhau đó không ngǎn trở nước Pháp là một nước thống nhất. Mai sau, Liên bang Pháp quốc tụ họp những dân tộc tự do và khác nhau, sẽ làm cho thế giới ngạc nhiên về sự đoàn kết và thống nhất của nó.

Chúng ta sẽ cùng nhau xây đắp Liên bang Pháp quốc trên cái nền tảng dân chủ thật thà…

Paris sẽ giúp cho Việt Nam và nước Pháp đoàn kết trong phạm vi Liên bang Pháp quốc; Việt và Pháp là hai dân tộc tự do, bình đẳng, đều có lý tưởng dân chủ, đều ham muốn tự do, hai bên đều muốn mật thiết liên lạc cùng với nhau bởi những mối cảm tình thân thiết.

Nhờ Paris mà Việt Nam bước lên con đường độc lập. Tôi chắc rằng: Việt Nam độc lập sẽ giữ một vai tuồng trọng yếu trên bờ Thái Bình Dương, đó là một sự vẻ vang cho nước Pháp.

Trong lúc bàn định mối quan hệ giữa nước Pháp mới và nước Việt Nam, chắc rằng hội nghị Pháp – Việt sẽ gặp những vấn đề khó khǎn. Song sự thành thực và lòng tin cậy của hai bên sẽ vượt qua mọi điều trở ngại. Chúng ta đã gạt bỏ đế quốc chủ nghĩa cường quyền và quốc gia chủ nghĩa chật hẹp, vì cả hai đều không hợp thời. Chúng ta đều có chung một lý tưởng triết học phương Đông và phương Tây, đều theo một giáo dục chung: “Mình chớ làm cho người những điều không muốn người làm cho mình”.

Tôi chắc rằng theo những điều kiện đó thì cuộc hội nghị sau này sẽ có kết quả hay.

Thưa Ngài, tôi tin chắc: nhờ sự cộng tác thực thà và thân thiện, hai nước chúng ta sẽ làm gương cho thế giới. Chúng ta sẽ làm cho thế giới thấy rằng: do lòng tin cậy hai bên mà những dân tộc bình đẳng và tự do luôn luôn giải quyết được những vấn đề rất khó…

Đ.H

cpv.org.vn

Advertisements