Mở rộng dân chủ để chính quyền thực sự là của dân

Chủ tịch Hồ Chí Minh với bà con dân tộc thiểu số

Cả cuộc đời Hồ Chí Minh là cuộc đời vì nước, vì dân, đấu tranh không mệt mỏi vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân, vì quyền làm chủ của nhân dân. Quan điểm Hồ Chí Minh về nhân dân là sự vận dụng chủ nghĩa Mác-Lênin vào thực tiễn Việt Nam, kế thừa những tinh hoa của thế giới và dân tộc. Nhân dân mà đại bộ phận là nhân dân lao động trong đó công-nông là cơ bản, đứng lên đấu tranh để tự giải phóng, dưới sự lãnh đạo của Đảng tiền phong của giai cấp công nhân.

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống những luận điểm khoa học về kinh tế, văn hóa, xã hội, chính trị, quân sự… là sản phẩm của sự kết hợp tư duy độc lập, sáng tạo của Hồ Chí Minh với tri thức tinh hoa của dân tộc Việt Nam và của nhân loại. Trong hệ tư tưởng của Người, tư tưởng dân làm chủ được coi là cốt lõi. Việc Hội nghị Trung ương 12 (Khóa X) nhất trí với Dự thảo Cương lĩnh (bổ sung, phát triển 2011) trình Đại hội Đảng lần thứ XI, trong đó xác định: “Xã hội XHCN mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh…” chính là minh chứng cho điều đó. Bởi lý luận và thực tiễn đều khẳng định, có dân chủ thì mới có công bằng, văn minh; bản chất xã hội ta là dân chủ và dân chủ theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Cả cuộc đời Hồ Chí Minh là cuộc đời vì nước, vì dân, đấu tranh không mệt mỏi vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân, vì quyền làm chủ của nhân dân. Quan điểm Hồ Chí Minh về nhân dân là sự vận dụng chủ nghĩa Mác – Lênin vào thực tiễn Việt Nam, kế thừa những tinh hoa của thế giới và dân tộc. Nhân dân mà đại bộ phận là nhân dân lao động trong đó công-nông là cơ bản, đứng lên đấu tranh để tự giải phóng, dưới sự lãnh đạo của Đảng tiền phong của giai cấp công nhân.

Ai cũng biết, mọi hoạt động của con người đều hướng vào lợi ích. Lợi ích là một phạm trù rộng, bao gồm mọi loại lợi ích vật chất và tinh thần, lợi ích chung (nhân loại, dân tộc, giai cấp, tầng lớp) và lợi ích riêng từng cá nhân con người. Lợi ích chung và chân chính kích thích, thúc đẩy cả một dân tộc, toàn thể nhân dân của một quốc gia thuộc địa, bị áp bức, bóc lột vào cuộc đấu tranh quyết liệt, sống còn với bộ máy thống trị của thực dân, đế quốc. Mục đích chính nghĩa của chiến tranh đã cho phép Nhà nước, Đảng cách mạng có thể phát động nhân dân phát huy đầy đủ sức mạnh của cả một dân tộc trong cuộc chiến tranh chính nghĩa, vì lợi ích của chính những người cầm súng chiến đấu. Trong điều kiện đó, nhân dân đã tìm ra mọi loại vũ khí, phương tiện cũng như sáng tạo ra mọi phương thức đấu tranh thích hợp để giành chiến thắng.

Khi cuộc chiến tranh giành độc lập tự do của dân tộc đã giành toàn thắng, đất nước trong hòa bình, xây dựng thì tình hình có sự thay đổi lớn, có thể nói là cơ bản. Mối quan hệ giữa nhân dân và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc đã có nội dung mới. Lúc này, lợi ích cấp thiết của dân tộc, giai cấp, tầng lớp, cá nhân là phát triển sản xuất, nâng cao đời sống, xây dựng đất nước giàu mạnh. Vì thế, Hồ Chí Minh khẳng định và nói rõ nội dung cốt lõi của dân chủ là, Nhà nước phải : “Giải quyết vấn đề kinh tế, tài chính thế nào cho hợp lý, cho lợi dân” (Hồ Chí Minh, toàn tập, Nxb ST, H.1986, Tập 6, tr.41). Lâu nay, chúng ta nói nhiều đến quyền làm chủ của nhân dân nhưng chưa thật sự gắn có hiệu quả với lợi ích thiết thực của nhân dân như trong quy hoạch đất đai, giải phóng mặt bằng xây dựng hay như trong triển khai các dự án… Người dân không được hoặc được thông tin rất ít nên quyền dân chủ được bàn và kiểm tra còn rất hạn chế. Thắc mắc, kiện tụng xảy ra là điều không tránh khỏi vì quyền làm chủ của nhân dân có nơi, có lúc  vẫn chỉ là hình thức. Muốn khắc phục, Đảng, Nhà nước, các đoàn thể quần chúng phải gắn bó máu thịt với nhân dân; cán bộ các cấp phải thực sự là người lãnh đạo, người đầy tớ của nhân dân. Cần đẩy mạnh hơn nữa cải cách hành chính, khắc phục bệnh quan liêu trong các cơ quan Đảng, Nhà nước và các đoàn thể và xây dựng phong cách cách mạng theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong các tổ chức ấy. Để tạo điều kiện cho nhân dân làm chủ thực sự và có hiệu quả, phải thực hiện đầy đủ quyền làm chủ của mọi người dân thông qua hai kênh: đại diện và trực tiếp. Đảng và Nhà nước hết sức chú ý đến tổ chức và thực hiện tốt các chế độ khác nhau như: chế độ cán bộ cơ quan Đảng, Nhà nước tiếp xúc với dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, tiếp thu ý kiến phê bình của nhân dân; chế độ xem xét và giải quyết những khiếu tố của nhân dân; chế độ thanh tra nhân dân…

Một hình thức hết sức hiệu quả để nhân dân phát huy quyền làm chủ là thực hiện đúng đắn việc thông tin và quyền tự do ngôn luận trên báo chí theo các quy định hiện hành. Cần tổ chức thật tốt để nhân dân phát biểu ý kiến trên báo, đài góp phần xây dựng Đảng và Nhà nước. Các đoàn thể quần chúng dùng báo chí để phổ biến và tuyên truyền dân chủ trong nhân dân.

Việc tiếp theo là xây dựng đồng bộ các chính sách kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh… phát huy khả năng sáng tạo của nhân dân. Bởi vì, tiềm năng sáng tạo của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay nảy nở, phát triển được nhiều hay ít tùy thuộc vào rất nhiều vào chính sách kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh… của Đảng và Nhà nước ta.  Do sự phát triển của thời đại, của yêu cầu mới, một số chính sách đã ban hành chưa đồng bộ, chưa đủ khuôn khổ pháp lý cần thiết để triển khai vào thực tiễn. Không ít luật, chính sách đã được ban hành nhưng chưa được thực thi nghiêm chỉnh do kỷ luật, kỷ cương lỏng lẻo. Vì thế, cần bổ sung, hoàn thiện hàng loạt chính sách trên  các lĩnh vực, đặt trọng tâm vào việc chăm lo, bồi dưỡng, phát huy cao độ nhân tố con người, xem con người vừa là mục tiêu vừa là động lực lớn nhất của sự nghiệp xây dựng CNXH; đồng thời coi ấm no, tự do, hạnh phúc của con người là mục tiêu cao nhất của chế độ mới theo như lời dạy của Bác Hồ: “ Mở rộng dân chủ đi đôi với tăng cường chuyên chính để làm cho chính quyền ta ngày càng thực sự là chính quyền của nhân dân, phục vụ nhân dân, chống lại kẻ thù của nhân dân (Hồ Chí Minh, Sdd, Tập 7, tr. 559).

Phạm Quang Khánh
daidoanket.vn

Advertisements