Lời Bác Hồ dạy năm xưa

Năm mươi năm có lẻ đã qua đi nhưng những lời Bác dạy mộc mạc ấy đã làm kim chỉ nam dẫn đường cho chúng tôi đi trong suốt cuộc đời. Làm theo lời Bác từ lúc còn trai trẻ, đến nay đã thuộc lớp người xưa nay hiếm. Chúng tôi tự hào là đã cả cuộc đời học hành. Học ở nhân dân để rồi phục vụ nhân dân. Trong số chúng tôi có người đã trở thành Giáo sư, là chuyên gia đầu ngành như Đặng Anh Đào, Nguyễn Đình Chú, Phan Cự Đệ, Hà Minh Đức, Nguyễn Hải Hà, Nguyễn Thái Hoà…

Vào một buổi sáng chủ nhật tháng 4 năm 1956 trời mưa. Mưa mỗi lúc một thêm nặng hạt. Đường đi lối lại trong Việt Nam học xá (xưa là Đông Dương học xá – bây giờ là trường Đại học Bách Khoa – phường Bách Khoa – Hà Nội) lầy lội. Sinh viên chúng tôi sau khi tập thể dục lại leo lên giường “tụng niệm”…

Không khí trong các phòng im ắng. Bỗng tiếng loa vang vọng với một tin ngắn gọn: “Tất cả sinh viên tập trung tại tiền sảnh nhà A1 để đón khách Trung ương” (Cả khu Việt Nam học xá lúc ấy có hai nhà cao tầng là nơi ở của sinh viên Việt Nam và hai nhà hai tầng nhỏ là nơi ở của sinh viên Lào – Campuchia thời Pháp thuộc).

– Khách ở Trung ương là ai? Trời lại mưa? Lại vào ngày chủ nhật?

Bọn sinh viên chúng tôi đoán già đoán non. Người thì bảo: Bộ trưởng Bộ đại học Hồ Đắc Di, người thì bảo: Giáo sư – Hiệu trưởng Phạm Huy Thông v v… Cũng có người bảo: Biết đâu khách Trung ương lại là Bác Hồ… Nửa tin nửa ngờ: Cũng có thể… Bọn mình mong gặp Bác nhưng Bác bận trăm ngàn công việc và trong chốc lát chúng tôi đã xếp hàng trước tiền sảnh nhà A1.

Cùng lúc ấy hai ba chiếc xe con màu sơn đã nhạt nhoà từ từ tiến vào Việt Nam học xá rồi dừng lại. Từ xe thứ nhất bước ra là Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Văn Huyên, Giám đốc VNHX Hoàng Vi Nam, từ xe thứ hai một cụ già mảnh khảnh bước ra với mái tóc trắng đầy sương tuyết… Người đó là Bác Hồ.

Chúng tôi, chẳng ai bảo ai, tất cả reo to: Bác Hồ! Hồ Chí Minh muôn năm! Miệng hô và chân chạy thật nhanh, tất cả ùa ra đón Bác. Mấy đồng chí cảnh vệ đi theo Bác chẳng làm thế nào ngăn được. Bác đi rất nhanh, giơ tay vẫy chào rồi thoắt một cái Bác đã rẽ ra lối sau của ngôi nhà A1 và bước nhanh lên cầu thang. Bác cùng hai Bộ trưởng thăm hỏi nơi ở của chúng tôi.

Sau ít phút chờ đón Bác ở tiền sảnh, bỗng lại có tiếng reo to: Bác Hồ! Bác Hồ! Theo hướng tay chỉ, chúng tôi quay lại phía cầu thang sau nhà A1, Bác Hồ bước ra tươi cười vẫy chào chúng tôi. Như có một lực hút, tất cả chúng tôi ùa lại vây quanh Bác, ai cũng muốn được gần Bác nhất. Bác dừng lại ngay bên bậc thềm có hệ thống vòi nước dành cho sinh viên tắm giặt. Câu đầu tiên Bác bảo:

– Tri thức là vốn quý của đất nước. Các cháu phải cố gắng học tập. Việc học giống như cái thang không có nấc cuối cùng.

Bác dừng lại hỏi:

– Học có khó lắm không?

Chúng tôi đồng thanh:

– Thưa Bác khó ạ!

Với thái độ ân cần, Bác nhắc tới câu ngạn ngữ Trung Quốc: “Học như bơi thuyền ngược nước, không tiến sẽ phải lùi”. Nói đến đây Bác dừng lại trong giây lát và hỏi tiếp:

– Các cháu học ở đâu?

Chúng tôi mỗi người trả lời một cách, một ý. Tỏ ý hài lòng Bác nhắc:

– Học ở trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và học ở nhân dân. Không học ở nhân dân là một thiếu sót lớn, nhưng học phải có phương pháp. Về cách học phải lấy tự học làm cốt, học để hành, hành để học.

Xoay quanh việc học, Bác nhấn mạnh tới việc tự học, bởi theo Bác tự học là con đường để đi tới thành công.

Nhưng điều Bác quan tâm hơn có lẽ là mục đích của sự học. Bác nêu vấn đề:

– Học để làm gì?

Chúng tôi đồng thanh thưa:

– Học để phục vụ nhân dân.

Với đôi mắt sáng, trìu mến Bác nhấn mạnh:

– Học không phải để làm quan. Không có quan cách mạng. Học không phải để làm ông này bà nọ, để một người làm quan cả họ được nhờ, để móc túi dân. Các cháu học để làm thầy, để dạy người nên càng phải trau dồi quan điểm vì dân. Ví như dân thiếu nước thì phải làm gì?

Chúng tôi đồng thanh trả lời: Thưa Bác, phải đào giếng ạ! Tưởng mọi việc đã xong. Nhưng câu trả lời đúng mà chưa đủ nên Bác gặng hỏi:

– Còn phải làm gì nữa?

Bọn chúng ngơ ngác ai nấy nhìn nhau. Trong lúc tất cả còn đang lúng túng thì có tiếng trả lời:

– Thưa Bác phải lọc nước ạ!

Bác lại một lần nữa đưa mắt nhìn khắp lượt chúng tôi rồi nhỏ nhẹ chỉ bảo:

– Có nước sạch rồi phải đưa nước tới tay nhân dân. Nhân dân ta còn nghèo. Nghèo đi với hèn. Nghèo đã khổ, nhưng khổ hơn là bị áp bức. Miền Bắc hạnh phúc hơn là được tự do, độc lập, còn đồng bào Miền Nam…

Nói đến Miền Nam giọng Bác trầm hẳn xuống, Bác nghẹn ngào:

– Miền Bắc phải chuẩn bị cho miền Nam. Các cháu miền Nam tập kết ra Bắc may mắn được học tập dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, đó là một vinh dự. Vinh dự lớn và trách nhiệm thật nặng nề, các cháu có nhiệm vụ tiếp nhận có chọn lọc vốn văn hoá đa chiều trong vùng địch kiểm soát để xây dựng một nền văn hoá Việt Nam mang bản sắc dân tộc.

Một câu trả lời hoà trộn giọng Bắc và giọng Nam lại đồng thanh:

– Dạ! Vâng!

Đôi mắt Bác cười, Bác hỏi:

– Các cháu có hỏi thêm gì không?

Tất cả lại đồng thanh:

– Thưa Bác không ạ!

Câu trả lời của chúng tôi vừa dứt thì Bác giơ tay vẫy và chân đi thoăn thoắt về phía xe ôtô. Chúng tôi chạy theo tiễn Bác đồng thanh hô to:

– Hồ Chí Minh muôn năm! Bác Hồ muôn năm!

Năm mươi năm có lẻ đã qua đi nhưng những lời Bác dạy mộc mạc ấy đã làm kim chỉ nam dẫn đường cho chúng tôi đi trong suốt cuộc đời.

Làm theo lời Bác từ lúc còn trai trẻ, đến nay đã thuộc lớp người xưa nay hiếm. Chúng tôi tự hào là đã cả cuộc đời học hành. Học ở nhân dân để rồi phục vụ nhân dân. Trong số chúng tôi có người đã trở thành Giáo sư, là chuyên gia đầu ngành như Đặng Anh Đào, Nguyễn Đình Chú, Phan Cự Đệ, Hà Minh Đức, Nguyễn Hải Hà, Nguyễn Thái Hoà…

Họ đã đóng góp đáng kể cho nền văn học Việt Nam và sự nghiệp giáo dục của đất nước. Hơn 100 sinh viên khoa Văn chúng tôi ngày ấy đều đã làm thầy, đã tạo nên biết bao nhân tài cho đất nước… Cũng có nhiều học sinh trưởng thành trên con đường chính trị, họ là các Thứ trưởng, Bộ trưởng, nhiều người đã thành nhà giáo ưu tú và nhiều người đã ngã xuống nơi chiến trường để Bắc Nam xum họp một nhà.

Hạnh phúc của những người làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là học để phục vụ nhân dân một cách tự nguyện, tự giác. Thế hệ chúng tôi đã nói là làm, là có trách nhiệm nên được dân tin dân mến. Đó chẳng phải là hạnh phúc lớn nhất của một con người, một đời người đó chăng?

(Theo GD&TĐ)

vnmedia.vn

Advertisements